Rig Veda 4.20.9: Mandala 4, Sukta 20, Mantra 9

Sukta 4.20

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

कया तच्छृण्वे शच्या शचिष्ठो यया कृणोति मुहु का चिदृष्वः । पुरु दाशुषे विचयिष्ठो अंहोऽथा दधाति द्रविणं जरित्रे ॥

Transliteration

kayā́ tát śṛṇve śacyā́ śáciṣṭho yayā́ kṛṇóti múhu kā́ cid ṛṣváḥ | purú dāśúṣe ví-cayiṣṭho áṃho 'thā́ dadhāti dráviṇaṃ jaritré ||

Translation

ହେ ଶଚିଷ୍ଠ (ସର୍ବାଧିକ ସମର୍ଥ), ତୁମ ଶଚ୍ୟା (କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ପ୍ରଜ୍ଞା/ଶକ୍ତି) କେଉଁଟି—ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶୁଣେ ଯେ ତୁମେ ପୁନଃପୁନଃ ଦୁଷ୍କରକୁ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କର? ହେ ଦାଶୁଷେ (ଦାତା ପାଇଁ) ଅଂହସ (ସଙ୍କଟ/ପାପବନ୍ଧନ)କୁ ବିଚ୍ଛେଦ କରି ବିବେଚନା କରୁଥିବା—ତାପରେ ତୁମେ ଜରିତ୍ରେ (ସ୍ତୋତା)ରେ ଦ୍ରବିଣ (ସତ୍ୟ ଧନତତ୍ତ୍ୱ)କୁ ସ୍ଥାପନ କର।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• कया: by which? (by what means?)
• कया: करण
• Type: Pronoun
• Root: क (किम्-प्रातिपदिक)

• तत्: that (thing)
• तत्: कर्म (श्रवणे) / विषय
• Type: Pronoun
• Root: तद्-प्रातिपदिक

• शृण्वे: I hear
• शृण्वे: —
• Type: Verb
• Root: श्रु (शृणोति)

• शच्या: with power/skill (effective might)
• शच्या: करण
• Type: Noun
• Root: शची-प्रातिपदिक

• शचिष्ठः: most mighty/most effective
• शचिष्ठः: कर्तृ (विशेषणम्) / संबोधनार्थः (स्तुतौ)
• Type: Adjective
• Root: शची + इष्ठ (तमप्-प्रत्ययः)

• यया: by which
• यया: करण
• Type: Pronoun
• Root: यद्-प्रातिपदिक

• कृणोति: he does/makes
• कृणोति: —
• Type: Verb
• Root: कृ (करोति/कृणोति)

• मुहुः: again and again; repeatedly
• मुहुः: अधिकरण (काल) / क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुर् (अव्यय-प्रातिपदिक)

• का: what? which?
• का: कर्तृ (प्रश्नार्थे) / विशेषणम्
• Type: Pronoun
• Root: क (किम्-प्रातिपदिक)

• चित्: even; indeed
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय) / चिद्

• ऋष्वः: lofty; exalted; mighty
• ऋष्वः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: ऋष्व-प्रातिपदिक

• पुरु: much; many
• पुरु: कर्म-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: पुरु (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)

• दाशुषे: to the worshipper/giver
• दाशुषे: सम्प्रदान
• Type: Noun (participle used substantively)
• Root: दाश्वस् (√दाश् ‘to give, worship’)

• विचयिष्ठः: most discerning; best chooser
• विचयिष्ठः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: वि + चय (√चि ‘to gather/choose’) + इष्ठ

• अंहः: distress; sin; narrowness
• अंहः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अंहस्-प्रातिपदिक

• अथ: then; and then
• अथ: —
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)

• दधाति: he places; bestows
• दधाति: —
• Type: Verb
• Root: धा (दधाति)

• द्रविणम्: wealth; treasure
• द्रविणम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्रविण-प्रातिपदिक

• जरित्रे: to the praiser/singer
• जरित्रे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: जरितृ-प्रातिपदिक (√गॄ/जर् ‘to sing/praise’)