Rig Veda 3.8.1: Mandala 3, Sukta 8, Mantra 1

Sukta 3.8

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.8 attribution)

Devata: Vanaspati (sacrificial tree/post as divine support)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अञ्जन्ति त्वामध्वरे देवयन्तो वनस्पते मधुना दैव्येन । यदूर्ध्वस्तिष्ठा द्रविणेह धत्ताद्यद्वा क्षयो मातुरस्या उपस्थे ॥

Transliteration

añjanti tvām adhvaré deva-yánto vánaspate mádhunā daivyéna | yád ūrdhvás tíṣṭhā dráviṇeha dhattā́t yád vā́ kṣáyo mātúr asyā́ upásthe ||

Translation

ହେ ବନସ୍ପତେ, ଦେବୟଜନମାନେ ଅଧ୍ୱରରେ ତୁମକୁ ଦୈବୀ ମଧୁଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଊର୍ଧ୍ୱ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୁଅ, ଏଠାରେ ଦ୍ରବିଣ (ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ସମ୍ପଦ) ସ୍ଥାପନ କର; କିମ୍ବା ଏହି ମାତା (ପୃଥିବୀ)ର ଉପସ୍ଥରେ ତୁମ ବାସ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲାଭକୁ ଦୃଢ଼ କର।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अञ्जन्ति: they anoint
• अञ्जन्ति: क्रिया (मुख्य) / विधेय
• Type: Verb
• Root: अञ्ज्

• त्वाम्: you
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्

• अध्वरे: in the sacrifice
• अध्वरे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अध्वर

• देवयन्तः: seeking the gods / god-devoted
• देवयन्तः: कर्ता
• Type: Adjective/Participle
• Root: देवयन्त् (देवय् + शतृ)

• वनस्पते: O Lord of the wood (Vanaspati)
• वनस्पते: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: वनस्पति

• मधुना: with honey / sweet (offering)
• मधुना: करण
• Type: Noun
• Root: मधु

• दैव्येन: divine
• दैव्येन: करण
• Type: Adjective
• Root: दैव्य

• यत्: when / since / that which
• यत्: सम्बन्ध/हेतु (यद्-तद् सम्बन्ध)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद्

• ऊर्ध्वः: upright, aloft
• ऊर्ध्वः: कर्ता (तिष्ठसि इति सह)
• Type: Adjective
• Root: ऊर्ध्व

• तिष्ठाः: you stand
• तिष्ठाः: क्रिया (उपवाक्य) / विधेय
• Type: Verb
• Root: स्था

• द्रविणे: in wealth / in the prize
• द्रविणे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: द्रविण

• इह: here
• इह: देश-अधिकरण (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह

• धत्त: place, bestow
• धत्त: क्रिया (आज्ञा) / विधेय
• Type: Verb
• Root: धा

• अद्य: today, now
• अद्य: काल-अधिकरण (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य

• यत्: that which / whatever
• यत्: सम्बन्ध/हेतु
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद्

• वा: or
• वा: विकल्प (समुच्चय/विकल्पार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: वा

• क्षयः: dwelling, abode
• क्षयः: कर्ता (अस्ति/भवति इति लुप्तक्रिया) अथवा विषय
• Type: Noun
• Root: क्षय

• मातुः: of the mother
• मातुः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मातृ

• अस्याः: of this (her)
• अस्याः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम्

• उपस्थे: in the lap / on the seat
• उपस्थे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: उपस्थ