Rig Veda 3.60.7 — Mandala 3, Sukta 60, Mantra 7

Sukta 3.60

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)

Devata: Indra (with Ribhus, vājins)

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्र ऋभुभिर्वाजिभिर्वाजयन्निह स्तोमं जरितुरुप याहि यज्ञियम् । शतं केतेभिरिषिरेभिरायवे सहस्रणीथो अध्वरस्य होमनि ॥

Transliteration

índra ṛ́bhubhir vājíbhir vājáyann ihá stómam jaritúr úpa yāhi yajñíyam | śatáṃ két ebhir iṣirébhir ā́yave sahásra-nītho adhvarásya hómani ||

Translation

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଋଭୁମାନଙ୍କ ସହ ଓ ବାଜି (ଦ୍ରୁତ) ବଳବାନମାନଙ୍କ ସହ, ଏଠାରେ ବାଜ (ସମୃଦ୍ଧି) ଆଣି, ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ଜରିତାଙ୍କ ସ୍ତୋମ ନିକଟକୁ ଆସ। ସାଧକ ପାଇଁ ଶତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କେତୁ (ପ୍ରଜ୍ଞା-କିରଣ) ଧାରଣ କରୁଥିବା, ସହସ୍ର ପଥରେ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା, ଅଧ୍ୱରର ହୋମନି—ଅର୍ପଣସ୍ଥଳରେ—ସନ୍ନିହିତ ରୁହ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• ऋभुभिः: with the Ṛbhus
• ऋभुभिः: करण
• Type: Noun
• Root: ऋभु (प्रातिपदिक)

• वाजिभिः: with the prize-winners / with swift ones
• वाजिभिः: करण
• Type: Noun/Adjective
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)

• वाजयन्: winning/causing to win (the prize)
• वाजयन्: कर्तृ (इन्द्रः का विशेषण)
• Type: Verb (participle)
• Root: वाजय् (धातु; denom. from वाज)

• इह: here
• इह: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: इह

• स्तोमम्: hymn of praise
• स्तोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्तोम (प्रातिपदिक)

• जरितुः: of the singer/praiser
• जरितुः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: जरितृ (प्रातिपदिक)

• उप: towards, near
• उप: —
• Type: Indeclinable (preverb) / particle
• Root: उप

• याहि: come!
• याहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• यज्ञियम्: worthy of sacrifice; sacrificial
• यज्ञियम्: कर्म (स्तोमम्-सम्बद्ध)
• Type: Adjective
• Root: यज्ञिय (प्रातिपदिक)

• शतम्: a hundred
• शतम्: कर्म/परिमाण
• Type: Numeral/Adjective
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• केतेभिः: with banners/signs; with appearances
• केतेभिः: करण
• Type: Noun
• Root: केत (प्रातिपदिक)

• इषिरेभिः: swift, impetuous
• इषिरेभिः: करण
• Type: Adjective
• Root: इषिर (प्रातिपदिक)

• आयवे: for life/long life; for the vital power
• आयवे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: आयु/आयव (प्रातिपदिक; ‘आयु’/‘आयव’ = जीवन/आयु-सम्बद्ध)

• सहस्रणीथः: having a thousand leadings/helps; thousand-guiding
• सहस्रणीथः: कर्तृ (इन्द्रः का विशेषण)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: सहस्र-नीथ (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय: ‘सहस्रं नीयते येन/यस्य’)

• अध्वरस्य: of the rite/sacrifice
• अध्वरस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक)

• होमनि: at the oblation/offering
• होमनि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: होमन् (प्रातिपदिक)