
Sukta 2.37
Vasiṣṭha (Maṇḍala 2 context)
Draviṇodāḥ (a giving aspect/title, here addressed with Soma drinking; often linked with Indra/Soma-giving function)
Triṣṭubh (probable; needs verification)
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂକ୍ତରେ ଦ୍ରବିଣୋଦାଃ—“ଧନ/ବରଦାନର ଦାତା”—କୁ ସୋମପାନକାରୀ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି; ଯିଏ ସୁସଂଗଠିତ ପୁରୋହିତୀୟ କ୍ରିୟା ଏବଂ ଋତୁ (ଯଥାସମୟ) ଅର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଏଥିରେ ହୋତୃ, ପୋତୃ, ନେଷ୍ଟୃ, ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ଆଦି ଋତ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ସୋମଯାଗର କ୍ରମ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଶେଷରେ ଦେବତାଙ୍କୁ “ଚତୁର୍ଥ ପାତ୍ର” ପାନ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଯଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମୃଦ୍ଧି, ବଳ ଓ ଯାଗସିଦ୍ଧି ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
Mantra 1
मन्दस्व होत्रादनु जोषमन्धसोऽध्वर्यवः स पूर्णां वष्ट्यासिचम् । तस्मा एतं भरत तद्वशो ददिर्होत्रात्सोमं द्रविणोदः पिब ऋतुभिः ॥
ହୋତୃଙ୍କ ଆହ୍ୱାନକୁ ଅନୁସରି, ସୋମରସର ସାରରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେ; ହେ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁମାନେ, ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଢାଳା ପାନକୁ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରେ। ତାହା ତାଙ୍କୁ ଆଣି ଦିଅ—ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ବଶ ହୋଇ। ହେ ଦ୍ରବିଣୋଦା (ଧନଦାତା), ହୋତୃଠାରୁ ସୋମ ପିଅ, ଋତୁଭିଃ—ଋତର ଯଥାଯଥ ଋତୁ/ଲୟରେ।
Mantra 2
यमु पूर्वमहुवे तमिदं हुवे सेदु हव्यो ददिर्यो नाम पत्यते । अध्वर्युभिः प्रस्थितं सोम्यं मधु पोत्रात्सोमं द्रविणोदः पिब ऋतुभिः ॥
ଯାହାକୁ ମୁଁ ପୂର୍ବେ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲି, ସେହିକୁ ଏବେ ପୁନଃ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି; ସେ ନିଶ୍ଚୟ ହବ୍ୟର ଯୋଗ୍ୟ—ଦଧିର୍ୟ, ନାମରେ ପତି (ଅଧିପତି) ଅଟେ। ଅଧ୍ୱର୍ୟୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ଥିତ ସୋମ୍ୟ ମଧୁ; ହେ ଦ୍ରବିଣୋଦା, ପୋତୃଠାରୁ ସୋମ ପିଅ, ଋତୁଭିଃ—ଋତର ଲୟରେ।
Mantra 3
मेद्यन्तु ते वह्नयो येभिरीयसेऽरिषण्यन्वीळयस्वा वनस्पते । आयूया धृष्णो अभिगूर्या त्वं नेष्ट्रात्सोमं द्रविणोदः पिब ऋतुभिः ॥
ତୋର ବାହକମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉନ୍ତୁ—ଯେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁ ଗତି କରୁଛୁ; ଅହିଂସ୍ୟ ହୋଇ ଆଗକୁ ଧାଉ, ହେ ବନସ୍ପତିର ପ୍ରଭୁ। ହେ ଧୃଷ୍ଣୁ, ରକ୍ଷାରୂପେ ନିକଟକୁ ଆସ, ଅଭିଗୂର୍ୟ ହୋଇ। ହେ ଦ୍ରବିଣୋଦା, ନେଷ୍ଟୃଠାରୁ ସୋମ ପିଅ, ଋତୁଭିଃ—ଋତର ଲୟରେ।
Mantra 4
अपाद्धोत्रादुत पोत्रादमत्तोत नेष्ट्रादजुषत प्रयो हितम् । तुरीयं पात्रममृक्तममर्त्यं द्रविणोदाः पिबतु द्राविणोदसः ॥
ହୋତୃଠାରୁ ସେ ପାନ କଲା; ପୋତୃଠାରୁ ସେ ପ୍ରମୁଦିତ ହେଲା; ନେଷ୍ଟୃଠାରୁ ସେ ସ୍ଥାପିତ ହିତପ୍ରୟୋଜିତ ହବିକୁ ଗ୍ରହଣ କଲା। ଦ୍ରବିଣୋଦାଃ ଚତୁର୍ଥ ପାତ୍ର ପିଉନ୍ତୁ—ଅମିଶ୍ରିତ, ଅମୃତ, ଅମର; ଏବଂ ଦ୍ରବିଣୋଦସଃ, ସମୃଦ୍ଧିର ଦାତାମାନେ, ମଧ୍ୟ ପାନ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 5
अर्वाञ्चमद्य यय्यं नृवाहणं रथं युञ्जाथामिह वां विमोचनम् । पृङ्क्तं हवींषि मधुना हि कं गतमथा सोमं पिबतं वाजिनीवसू ॥
ଆଜି ଅଗ୍ରଗାମୀ, ନର-ବାହକ ରଥକୁ—ଏଠାରେ ତୁମ ଵିମୋଚନ ଓ ବିସ୍ତୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ—ତୁମେ ଯୋଗ କର। ମଧୁର ମଧୁଦ୍ୱାରା ହବିମାନଙ୍କୁ ମିଶାଅ; ନିଶ୍ଚୟ ଆମ ଏହି ଆହ୍ୱାନକୁ ଆସ; ତାପରେ, ହେ ବାଜିନୀବସୂ, ସୋମ ପାନ କର।
Mantra 6
जोष्यग्ने समिधं जोष्याहुतिं जोषि ब्रह्म जन्यं जोषि सुष्टुतिम् । विश्वेभिर्विश्वाँ ऋतुना वसो मह उशन्देवाँ उशतः पायया हविः ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ସମିଧରେ ଆନନ୍ଦ କର; ଆହୁତିରେ ଆନନ୍ଦ କର; ଆମ ଅସ୍ତିତ୍ୱରୁ ଜନ୍ମିତ ବ୍ରହ୍ମ (ମନ୍ତ୍ରବାଣୀ)ରେ ଆନନ୍ଦ କର; ସୁସଂଗଠିତ ସ୍ତୁତିରେ ଆନନ୍ଦ କର। ହେ ମହାନ ବସୁ, ଋତର ଲୟରେ ସର୍ବ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ—ଇଚ୍ଛୁକ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ହବି ପାନ କରା।
Draviṇodāḥ is a Vedic divine title meaning “giver of wealth/abundance.” In RV 2.37 it is addressed as a Soma-drinking power that, when satisfied, grants prosperity and success to the sacrificer.
It means the offering should be made at the correct ritual moments and in harmony with ṛta (right order). The hymn teaches that prosperity comes when timing, speech, and action in the sacrifice are properly aligned.
It is a specific Soma cup in the ritual sequence, highlighted as a decisive draught for Draviṇodāḥ. By inviting the deity to drink this cup, the hymn marks the point where the rite is expected to yield its fruit—plenitude and well-being.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.