Sarga 13

Verse 1

रावणंक्रुद्धमाज्ञायमहापार्श्वोमहाबलः ।मुहूर्तमनुसञ्चिन्त्यप्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् ।।।।

ରାବଣ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ମହାବଳୀ ମହାପାର୍ଶ୍ୱ କିଛିକ୍ଷଣ ଚିନ୍ତା କରି, ପ୍ରାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 2

यःखल्वपिवनंप्राप्यमृगव्यालनिषेवितम् ।नपिबेन्मधुसम्प्राप्यसनरोबालिशोभवेत् ।।।।

ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ହିଂସ୍ର ଜନ୍ତୁପୂର୍ଣ୍ଣ ବନରେ ପହଞ୍ଚି ମଧୁ ପାଇ ମଧ୍ୟ ତାହା ପାନ କରେ ନାହିଁ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ମୂର୍ଖ ଅଟେ।

Verse 3

ईश्वरस्येश्वरःकोऽस्तितवशत्रुनिबर्हण: ।रमस्वसहवैदेह्याशत्रूनाक्रम्यमूर्धसु ।।।।

“ହେ ଶତ୍ରୁନିବର୍ହଣ! ତୁମ ପରି ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଉପରେ ଆଉ କିଏ ଈଶ୍ୱର ହୋଇପାରିବ? ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପାଦ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଦମନ କର, ଏବଂ ବୈଦେହୀ (ସୀତା) ସହିତ ବିହାର କର।”

Verse 4

बलात्कुक्कुटवृत्तेनप्रवर्तस्वमहाबल: ।आक्रम्याक्रम्यसीतांवैतांभुङ् क्ष्वचरमस्वच ।।।।

“ହେ ମହାବଳବାନ! ବଳପୂର୍ବକ କୁକ୍କୁଟ ପରି ପୁନଃପୁନଃ ଆଗେ ବଢ଼; ସୀତାକୁ ବାରମ୍ବାର ଧରି ଭୋଗ କର, ଏବଂ ଇଚ୍ଛାମତେ ବିହାର କର।”

Verse 5

लब्धकामस्यतेपश्चादागमिष्यतियद्भयम् ।प्राप्तमप्राप्तकालंवासर्वंप्रतिसहिष्यति ।।।।

“ତୁମର କାମ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲା ପରେ, ପରେ ଯେ କୌଣସି ଭୟ ଆସୁ—ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ହେଉ କି ଅପ୍ରାପ୍ତ କାଳରେ—ସେ ସବୁକୁ ତୁମେ ସହିବ।”

Verse 6

कुम्भकर्णस्सहास्माभिरिन्द्रजिच्चमहाबलः ।प्रतिषेधयितुंशक्तौसवज्रमपिवज्रिणम् ।।।।

କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଆମ ସହିତ ଓ ମହାବଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ମଧ୍ୟ, ବଜ୍ର ଧାରଣ କରି ଆସୁଥିବା ବଜ୍ରଧାରୀ ବଜ୍ରିଣ (ଇନ୍ଦ୍ର) କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷେଧ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ।

Verse 7

उपप्रदानंसान्त्वंवाभेदंवाकुशलैःकृतम् ।समतिक्रम्यदण्डेनसिद्धिमर्थेषुरोचये ।।।।

କୁଶଳମାନେ କରିଥିବା ଉପପ୍ରଦାନ, ସାନ୍ତ୍ୱନ କିମ୍ବା ଭେଦ—ଏହି ଉପାୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ମୁଁ ଦଣ୍ଡ (ବଳ) ଦ୍ୱାରା ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସିଦ୍ଧି ସୁପାରିଶ କରୁଛି।

Verse 8

इहप्राप्तान्वयंसर्वान् शत्रूंस्तवमहाबल: ।वशेशस्त्रप्रतापेनकरिष्यामोनसंशयः ।।।।

ହେ ମହାବଳୀ! ତୁମ ଶତ୍ରୁମାନେ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଆମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶସ୍ତ୍ରର ପ୍ରତାପରେ ବଶ କରିଦେବୁ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 9

एवमुक्तस्तदाराजामहापार्श्वेनरावणः ।तस्यसम्पूजयन्वाक्यमिदंवचनमब्रवीत् ।।।।

ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ଏପରି କହିବା ପରେ, ରାଜା ରାବଣ ତାଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସେହି କଥାକୁ ସମ୍ମାନ କରି ଏହି ପ୍ରତିଉତ୍ତର କହିଲେ।

Verse 10

महापार्श्वनिबोधत्वंरहस्यंकिञ्चिदात्मन: ।चिरवृत्तंतदाख्यास्येयदवाप्तंपुरामया ।।।।

ମହାପାର୍ଶ୍ୱ, ତୁମେ ଶୁଣ; ମୋର ଏକ ଗୁପ୍ତ କଥା କହୁଛି—ବହୁଦିନ ପୂର୍ବେ ମୋତେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ପୂର୍ବେ ଯାହା ମୁଁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲି, ସେହି ଘଟଣାକୁ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।

Verse 11

पितामहस्यभवनंगच्छन्तींपुञ्जिकस्थलाम् ।चञ्चूर्यमाणामद्राक्षमाकाशेऽग्निशिखामिव ।।।।

ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଭବନକୁ ଯାଉଥିବା ଏବଂ ଆକାଶରେ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଶୋଭା ପାଉଥିବା ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଳାଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖିଲି।

Verse 12

साप्रसह्यमयाभुक्ताकृताविवसनाततः ।स्वयम्भूभवनंप्राप्तालोलितानलिनीयथा ।।।।

ମୁଁ ବଳପୂର୍ବକ ତାଙ୍କୁ ଉପଭୋଗ କଲି ଏବଂ ବସ୍ତ୍ରହୀନ କରିଦେଲି। ତା’ପରେ ସେ ଦଳିତ ପଦ୍ମିନୀ ପରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଭବନରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 13

तच्चतस्यतदामन्येज्ञातमासीन्महात्मनः ।अथसङ्कुपितोदेवोमामिदंवाक्यमब्रवीत् ।।।।

ମୋତେ ଲାଗୁଛି ଯେ ସେହି ସମୟରେ ମହାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏହି ବିଷୟ ଜଣାପଡ଼ିଯାଇଥିଲା। ତେବେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେହି ଦେବତା ମୋତେ ଏହି କଥା କହିଲେ।

Verse 14

अद्यप्रभृतियामन्याबलान्नारींगमिष्यसि ।तदातेशतधामूर्धाफलिष्यतिनसंशयः ।।।।

ଆଜିଠାରୁ ଯଦି ତୁମେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାରୀଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଗମନ କରିବ, ତେବେ ତୁମ ମସ୍ତକ ଶହେ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଫାଟିଯିବ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 15

इत्यहंतस्यशापस्यभीतःप्रसभमेवताम् ।नारोहयेबलात्सीतांवैदेहींशयनेशुभे ।।।।

ଏହିପରି ସେଇ ଶାପର ଭୟରେ ଭୀତ ହୋଇ, ଶୁଭ ଶୟ୍ୟା ଉପରେ ବୈଦେହୀ ସୀତାଙ୍କୁ ମୁଁ ବଳପୂର୍ବକ କେବେ ଉଠାଇନି।

Verse 16

सागरस्येनमेवेगोमारुतस्येवमेगतिः ।नैतद्दाशरथिर्वेदह्यासादयतितेनमाम् ।।।।

ମୋର ବେଗ ସାଗରର ଉଛ୍ୱାସ ପରି, ମୋର ଗତି ମାରୁତ ପରି; ଦାଶରଥି ଏହା ଜାଣେନି, ସେହିପାଇଁ ମୋତେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆସୁଛି।

Verse 17

कोहिसिंहमिवासीनंसुप्तंगिरिगुहाशये ।क्रुद्धंमृत्युमिवाऽसीनंसम्भोधयितुमिच्छति ।।।।

ପର୍ବତଗୁହାରେ ଶୁଇଥିବା ସିଂହ ପରି—କିମ୍ବା କ୍ରୋଧରେ ଆସୀନ ମୃତ୍ୟୁ ପରି—ତାକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବାକୁ କିଏ ଇଚ୍ଛା କରିବ?

Verse 18

नमत्तोनिशितान्बाणान्द्विजिह्वान्पन्नगानिव ।रामःपश्यतिसङ्ग्रामेतेनमामभिगच्छति ।।।।

ସଙ୍ଗ୍ରାମରେ ରାମ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ—ଦ୍ୱିଜିହ୍ୱ ସର୍ପ ପରି—ଦେଖିନାହାନ୍ତି; ସେହିପାଇଁ ସେ ମୋ ପାଖକୁ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି।

Verse 19

क्षिप्रंवज्रसमैर्बाणैश्शतथाकार्मुकच्युतैः ।राममादीपयिष्यामिउल्काभिरिवकुञ्जरम् ।।।।

ମୋ ଧନୁଷରୁ ଛୁଟିଥିବା ବଜ୍ରସମ କଠୋର ଶତଶତ ବାଣରେ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଦହିଦେବି—ଉଲ୍କା ପଡ଼ିଲେ ଯେପରି ଗଜ ଦଗ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 20

तच्चास्यबलमादास्येबलेनमहतावृतः ।उदितस्सविताकालेनक्षत्राणामिवप्रभाम् ।।।।

ମହାବଳରେ ଆବୃତ ମୁଁ ତାହାର ସେନାବଳକୁ ଭଙ୍ଗ କରି ହରିନେବି; ପ୍ରଭାତେ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ତାରାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାକୁ ଢାଙ୍କିଦିଏ।

Verse 21

नवासनेनापिसहस्रचक्षुषायुधाऽस्मिशक्योवरुणेनवापुनः ।मयात्वियंबाहुबलेननिर्जितापुरापुरीवैश्रवणेनपालिता ।।।।

ସହସ୍ରଚକ୍ଷୁ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର) ମଧ୍ୟ, ପୁନଃ ବରୁଣ ମଧ୍ୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ। ମୋର ନିଜ ବାହୁବଳରେ ମୁଁ ପୂର୍ବେ ଏହି ପୁରୀକୁ ଜୟ କରିଥିଲି; ଯାହା ପୂର୍ବେ ବୈଶ୍ରବଣ (କୁବେର) ଦ୍ୱାରା ପାଳିତ ଥିଲା।