Sarga 4

Verse 1

गतेष्वथ नृपो भूयः पौरेषु सह मन्त्रिभिः।मन्त्रयित्वा ततश्चक्रे निश्चयज्ञस्सनिश्चयम्।।2.4.1।।श्व एव पुष्यो भविताश्वोऽभिषेच्यस्तु मे सुतः।रामो राजीवताम्राक्षो यौवराज्य इति प्रभुः।।2.4.2।।

ପୌରମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଗଲା ପରେ ନୃପ ଆଉଥରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ: “ଆସନ୍ତାକାଲି ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଉଦୟ ହେବ; ଆସନ୍ତାକାଲି କମଳସଦୃଶ ରକ୍ତିମ ନୟନଧାରୀ ମୋ ପୁତ୍ର ଶ୍ରୀରାମ ଯୁବରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବେ।”

Verse 2

गतेष्वथ नृपो भूयः पौरेषु सह मन्त्रिभिः।मन्त्रयित्वा ततश्चक्रे निश्चयज्ञस्सनिश्चयम्।।2.4.1।।श्व एव पुष्यो भविताश्वोऽभिषेच्यस्तु मे सुतः।रामो राजीवताम्राक्षो यौवराज्य इति प्रभुः।।2.4.2।।

ରାଜା କହିଲେ: “ଆସନ୍ତାକାଲି ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଉଦୟ ହେଲେ, ପଦ୍ମସଦୃଶ ତାମ୍ରନେତ୍ର ମୋର ପୁତ୍ର ରାମ ଯୌବରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବ।”

Verse 3

अथाऽन्तर्गृहमाविश्य राजा दशरथस्तदा।सूतमामन्त्रयामास रामं पुनरिहानय।।2.4.3।।

ତାପରେ ରାଜା ଦଶରଥ ଅନ୍ତର୍ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ସୂତକୁ ଡାକି କହିଲେ—“ରାମଙ୍କୁ ପୁଣି ଏଠାକୁ ଆଣ।”

Verse 4

प्रतिगृह्य स तद्वाक्यं सूतः पुनरुपाययौ।रामस्य भवनं शीघ्रं राममानयितुं पुनः।।2.4.4।।

ସେ ଆଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କରି ସୂତ ତୁରନ୍ତ ପୁନର୍ବାର ଫେରିଗଲା; ରାମଙ୍କୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ରାମଙ୍କ ଭବନକୁ ପହଞ୍ଚିଲା।

Verse 5

द्वार्स्थैरावेदितं तस्य रामायाऽऽगमनं पुनः।श्रुत्वैव चापि रामस्तं प्राप्तं शङ्कान्वितोऽभवत्।।2.4.5।।

ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ରାମଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଲେ ଯେ ସୁମନ୍ତ୍ର ପୁନର୍ବାର ଆସିଛନ୍ତି। ଏହା ଶୁଣିମାତ୍ରେ ରାମ ଶଙ୍କାସହିତ ଆତଙ୍କିତ ହେଲେ।

Verse 6

प्रवेश्य चैनं त्वरितं रामो वचनमब्रवीत्।यदागमनकृत्यं ते भूयस्तद्ब्रूह्यशेषतः।।2.4.6।।

ରାମ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରାଇ କହିଲେ: “ତୁମେ ଏତେ ଶୀଘ୍ର ପୁନର୍ବାର ଆସିଛ; ତାହାର କାରଣ କ’ଣ? ସବୁ କଥା ନିର୍ବିଶେଷରେ କୁହ।”

Verse 7

तमुवाच तत स्सूतो राजा त्वां द्रष्टुमिच्छति।श्रुत्वा प्रमाणमत्र त्वं गमनायेतराय वा।।2.4.7।।

ତେବେ ସୂତ କହିଲେ: “ରାଜା ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି। ଏହା ଶୁଣି ଏଠାରେ ପ୍ରମାଣ ଆପଣ ନିଜେ—ଯିବେ କି ନ ଯିବେ।”

Verse 8

इति सूतवच श्श्रुत्वा रामोऽथ त्वरयाऽन्वितः।प्रययौ राजभवनं पुनर्द्रष्टुं नरेश्वरम्।।2.4.8।।

ସୂତଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ତ୍ୱରାରେ ଆବୃତ ରାମ ପୁନର୍ବାର ନରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ରାଜଭବନକୁ ପ୍ରୟାଣ କଲେ।

Verse 9

तं श्रुत्वा समनुप्राप्तं रामं दशरथो नृपः।प्रवेशयामास गृहं विवक्षुः प्रियमुत्तमम्।।2.4.9।।

ରାମ ଆସି ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ନୃପ ଦଶରଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଉତ୍ତମ କଥା କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରାଇଲେ।

Verse 10

प्रविशन्नेव च श्रीमान्राघवो भवनं पितुः।ददर्श पितरं दूरात्प्रणिपत्य कृताञ्जलिः।।2.4.10।।

ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାଘବ ପିତାଙ୍କ ଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଦୂରରୁ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖି, କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ପ୍ରଣାମ କରି ବନ୍ଦନା କଲେ।

Verse 11

प्रणमन्तं समुत्थाप्य तं परिष्वज्य भूमिपः।प्रदिश्य चास्मै रुचिरमासनं पुनरब्रवीत्।।2.4.11।।

ପ୍ରଣାମ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୂପତି ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ; ଏବଂ ରୁଚିର ଆସନ ଦେଇ ପୁନର୍ବାର କହିଲେ।

Verse 12

राम वृद्धोऽस्मि दीर्घायुर्भुक्ता भोगा मयेप्सिताः।अन्नवद्भिः क्रतुशतै स्तथेष्टं भूरिदक्षिणैः।।2.4.12।।

“ରାମ, ମୁଁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଜୀବନ ଯାପନ କରି ବୃଦ୍ଧ ହୋଇଛି; ମୋ ଇଚ୍ଛିତ ଭୋଗମାନେ ମୁଁ ଭୋଗ କରିଛି; ଅନ୍ନସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ବହୁ ଦକ୍ଷିଣାଯୁକ୍ତ ଶତ ଶତ କ୍ରତୁ (ଯଜ୍ଞ) ମୁଁ ସମ୍ପାଦନ କରିଛି।”

Verse 13

जातमिष्टमपत्यं मे त्वमद्यानुपमं भुवि।दत्तमिष्टमधीतं च मया पुरुषसत्तम।।2.4.13।।

“ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଆଜି ତୁମେ ମୋର ଇଷ୍ଟ ଓ ପ୍ରିୟ ସନ୍ତାନ ଭାବେ—ପୃଥିବୀରେ ଅନୁପମ—ଲଭ୍ୟ ହେଲ। ମୁଁ ଦାନ ଦେଇଛି, ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପାଦନ କରିଛି, ଏବଂ ବେଦାଧ୍ୟୟନ ମଧ୍ୟ କରିଛି।”

Verse 14

अनुभूतानि चेष्टानि मया वीर सुखान्यपि।देवर्षिपितृविप्राणामनृणोऽस्मि तथाऽत्मनः।।2.4.14।।

ହେ ବୀର! ମୁଁ ଯେ ସୁଖ ଆକାଂକ୍ଷା କରିଥିଲି, ସେସବୁ ସୁଖ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ କରିସାରିଛି; ଦେବ, ଋଷି, ପିତୃ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରତି—ଏବଂ ନିଜ ଆତ୍ମା ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ—ମୁଁ ଏବେ ଋଣମୁକ୍ତ।

Verse 15

न किञ्चिन्मम कर्तव्यं तवान्यत्राभिषेचनात्।अतो यत्त्वामहं ब्रूयां तन्मे त्वं कर्तुमर्हसि।।2.4.15।।

ମୋ ପାଇଁ ଏବେ କରିବାକୁ କିଛି ଅବଶିଷ୍ଟ ନାହିଁ—ତୋର ଅଭିଷେକ ବ୍ୟତୀତ; ତେଣୁ ମୁଁ ତୋତେ ଯାହା କହିବି, ସେହି କଥା ମୋର ନିମିତ୍ତେ ତୁମେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ କର।

Verse 16

अद्य प्रकृतयस्सर्वास्त्वामिच्छन्ति नराधिपम्।अतस्त्वां युवराजानमभिषेक्ष्यामि पुत्रक।।2.4.16।।

ଆଜି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ତୁମକୁ ନରାଧିପ ଭାବେ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି; ତେଣୁ, ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯୁବରାଜ ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିବି।

Verse 17

अपि चाद्याऽशुभान्राम स्वप्ने पश्यामि दारुणान्।सनिर्घाता दिवोल्का च पततीह महास्वना।।2.4.17।।

ଏହା ସହ, ହେ ରାମ! ଏହି ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ମୁଁ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଭୟଙ୍କର ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖୁଛି; ଦିନେ ମଧ୍ୟ ଗର୍ଜନ ସହ ଉଲ୍କା ପଡ଼ୁଛି, ମହାନାଦ କରି।

Verse 18

अवष्टब्धं च मे राम नक्षत्रं दारुणैर्ग्रहैः।आवेदयन्ति दैवज्ञाः सूर्याङ्गारकराहुभिः।।2.4.18।।

ହେ ରାମ, ମୋର ଜନ୍ମନକ୍ଷତ୍ର ଭୟଙ୍କର ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହୋଇଛି; ଦୈବଜ୍ଞମାନେ କହୁଛନ୍ତି—ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଙ୍ଗାରକ (ମଙ୍ଗଳ) ଓ ରାହୁ ଏହାକୁ ପୀଡ଼ା ଦେଉଛନ୍ତି।

Verse 19

प्रायेण हि निमित्तानामीदृशानां समुद्भवे।राजा हि मृत्युमाप्नोति घोरां वाऽऽपदमृच्छति।।2.4.19।।

ଏପରି ପ୍ରକାର ନିମିତ୍ତ ଉଦ୍ଭବିଲେ ସାଧାରଣତଃ ରାଜା ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି କିମ୍ବା ଭୟଙ୍କର ଆପଦାରେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 20

तद्यावदेव मे चेतो न विमुह्यति राघव।तावदेवाभिषिञ्चस्व चला हि प्राणिनां मतिः।।2.4.20।।

ଏହେତୁ, ହେ ରାଘବ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର ଚିତ୍ତ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମର ଅଭିଷେକ ତୁରନ୍ତ କର; ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମତି ନିଶ୍ଚୟ ଚଞ୍ଚଳ।

Verse 21

अद्य चन्द्रोऽभ्युपगतः पुष्यात्पूर्वं पुनर्वसू।श्वः पुष्ययोगं नियतं वक्ष्यन्ते दैवचिन्तकाः।।2.4.21।।

ଆଜି ଚନ୍ଦ୍ର ପୁନର୍ବସୁ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି, ଯାହା ପୁଷ୍ୟର ପୂର୍ବରୁ ଅଛି; ଏବଂ କାଲି ଦୈବଚିନ୍ତକ ଜ୍ୟୋତିଷୀମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ପୁଷ୍ୟଯୋଗ କହିବେ।

Verse 22

ततः पुष्येऽभिषिञ्चस्व मनस्त्वरयतीव माम्। श्वस्त्वाऽहमभिषेक्ष्यामि यौवराज्ये परन्तप।।2.4.22।।

ଏହେତୁ ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ତୁମର ଅଭିଷେକ ହେଉ—ମୋ ମନ ମୋତେ ଯେନ ତ୍ୱରାଇ ଦେଉଛି। ହେ ପରନ୍ତପ, କାଲି ମୁଁ ତୁମକୁ ଯୁବରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷିଞ୍ଚନ କରିବି।

Verse 23

तस्मात्त्वयाऽद्य प्रभृति निशेयं नियतात्मना।सह वध्वोपवस्तव्या दर्भप्रस्तरशायिना।।2.4.23।।

ଏହେତୁ ଆଜି ରାତିଠାରୁ ନିୟତାତ୍ମା ହୋଇ, ପତ୍ନୀ ସହିତ ଉପବାସ କରିବା ଓ ଦର୍ଭ ଘାସ ପସାରିଥିବା ଶୟ୍ୟାରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ।

Verse 24

सुहृदश्चाप्रमत्तास्त्वां रक्षन्त्वद्य समन्ततः।भवन्ति बहु विघ्नानि कार्याण्येवंविधानि हि।।2.4.24।।

ଆଜିଠାରୁ ତୁମ ସୁହୃଦମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପ୍ରମାଦୀ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; କାରଣ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ଅନେକ ବିଘ୍ନ ହୁଏ।

Verse 25

विप्रोषितश्च भरतो यावदेव पुरादितः।तावदेवाभिषेकस्ते प्राप्तकालो मतो मम।।2.4.25।।

ଭରତ ଏହି ନଗରରୁ ଯେତେଦିନ ଦୂରେ ଅଛନ୍ତି, ସେତେଦିନ—ମୋ ମତରେ—ତୁମର ଅଭିଷେକ ହିଁ ସମୟୋଚିତ ଓ ଯଥାଯଥ।

Verse 26

कामं खलु सतां वृत्ते भ्राता ते भरतस्स्थितः।ज्येष्ठानुवर्ती धर्मात्मा सानुक्रोशो जितेन्द्रियः।।2.4.26।।

ନିଶ୍ଚୟ, ତୋର ଭାଇ ଭରତ ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଆଚରଣରେ ଅବସ୍ଥିତ; ଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଅନୁସରଣକାରୀ, ଧର୍ମାତ୍ମା, କରୁଣାମୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜିତ।

Verse 27

किन्तु चित्तं मनुष्याणामनित्यमिति मे मतिः।सतां च धर्मनित्यानां कृतशोभि च राघव।।2.4.27।।

କିନ୍ତୁ, ହେ ରାଘବ, ମୋର ମତ ଏହି—ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତ ଅନିତ୍ୟ; ସତ୍ଜନଙ୍କର ମଧ୍ୟ, ଧର୍ମରେ ନିତ୍ୟ ସ୍ଥିର ଥିବାଙ୍କର ମଧ୍ୟ, ଶୁଭ କରାଯାଇଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା।

Verse 28

इत्युक्त स्सोऽभ्यनुज्ञात श्श्वोभाविन्यभिषेचने।व्रजेति रामः पितरमभिवाद्याभ्ययाद्गृहम्।।2.4.28।।

ଏପରି ଆସନ୍ତାକାଲି ହେବାକୁଥିବା ଅଭିଷେକ ବିଷୟ କହି, ଦଶରଥ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଇ “ଯାଅ” କହିଲେ। ରାମ ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ।

Verse 29

प्रविश्य चात्मनो वेश्मराज्ञोद्दिष्टेऽभिषेचने।तत्क्षणेन विनिर्गम्य मातुरन्तपुरं ययौ।।2.4.29।।

ରାଜା ଅଭିଷେକ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥିବାରୁ ରାମ ନିଜ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେହି କ୍ଷଣେ ବାହାରି ମାତାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଗଲେ।

Verse 30

तत्र तां प्रवणामेव मातरं क्षौमवासिनीम्।वाग्यतां देवतागारे ददर्शाऽऽयाचतीं श्रियम्।।2.4.30।।

ସେଠାରେ ସେ ନିଜ ମାତାଙ୍କୁ—କ୍ଷୌମବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି—ଦେବତାଗୃହରେ ବାକ୍ସଂଯମରେ ମୌନ ରହି, ଭକ୍ତିରେ ଲୀନ ହୋଇ ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିବା ଦେଖିଲା।

Verse 31

प्रागेव चागता तत्र सुमित्रा लक्ष्मण स्तथा।सीता चानायिता श्रुत्वा प्रियं रामाभिषेचनम्।।2.4.31।।

ସୁମିତ୍ରା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ସେଠାକୁ ଆସିଥିଲେ; ରାମାଭିଷେକର ପ୍ରିୟ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ସୀତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଡାକି ଆଣାଯାଇଥିଲା।

Verse 32

तस्मिन् काले हि कौशल्या तस्थावामीलितेक्षणा।सुमित्रयाऽन्वास्यमाना सीतया लक्ष्मणेन च।।2.4.32।।

ସେ ସମୟରେ କୌଶଲ୍ୟା ଅର୍ଧନିମୀଳିତ ନୟନରେ ଧ୍ୟାନସ୍ଥ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ; ସୁମିତ୍ରା, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କ ସେବାରେ ସାଥି ଥିଲେ।

Verse 33

श्रुत्वा पुष्येण पुत्रस्य यौवराज्याऽभिषेचनम्।प्राणायामेन पुरुषं ध्यायमाना जनार्दनम्।।2.4.33।।

ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଯୌବରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ହେବ ବୋଲି ଶୁଣି, ସେ ପ୍ରାଣାୟାମ ଦ୍ୱାରା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ।

Verse 34

तथा सनियमामेव सोऽभिगम्याभिवाद्य च।उवाच वचनं रामो हर्षयंस्तामनिन्दिताम्।।2.4.34।।

ସେ ନିୟମବ୍ରତରେ ଲୀନ ଥିବାବେଳେ, ରାମ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେଇ ନିର୍ଦୋଷା ମାତାଙ୍କ ହର୍ଷ ବଢ଼ାଇବା ପରି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 35

अम्ब पित्रा नियुक्तोऽस्मि प्रजापालनकर्मणि।भविता श्वोऽभिषेको मे यथा मे शासनं पितुः।।2.4.35।।

ମାଆ, ପିତା ମୋତେ ପ୍ରଜାପାଳନ ଓ ରାଜ୍ୟଶାସନର କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାଅନୁସାରେ କାଲି ମୋର ଅଭିଷେକ ହେବ।

Verse 36

सीतयाप्युपवस्तव्या रजनीयं मया सह।एवमृत्विगुपाध्यायै स्सह मामुक्तवान्पिता।।2.4.36।।

ଆଜି ରାତିରେ ସୀତା ମଧ୍ୟ ମୋ ସହିତ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ଋତ୍ୱିଜ ପୁରୋହିତ ଓ ଉପାଧ୍ୟାୟମାନେ ମଧ୍ୟ। ପିତା ମୋତେ ଏହିପରି କହିଥିଲେ।

Verse 37

यानि यान्यत्र योग्यानि श्वोभाविन्यभिषेचने।तानि मे मङ्गलान्यद्य वैदेह्याश्चैव कारय।।2.4.37।।

କାଲି ଅଭିଷେକ ହେବାକୁ ଥିବାରୁ, ଆଜି ମୋ ପାଇଁ ଓ ବୈଦେହୀ (ସୀତା) ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳକର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କରା।

Verse 38

एतच्छ्रुत्वा तु कौशल्या चिरकालाभिकाङ्क्षितम्।हर्षबाष्पकलं वाक्यमिदं राममभाषत।।2.4.38।।

ଏହା ଶୁଣି କୌଶଲ୍ୟା, ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ଆକାଙ୍କ୍ଷିତ ସୁସମ୍ବାଦ ପାଇ, ହର୍ଷାଶ୍ରୁରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ମଧୁର ବାଣୀରେ ରାମଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।

Verse 39

वत्स राम चिरं जीव हतास्ते परिपन्थिनः।ज्ञातीन्मे त्वं श्रिया युक्त स्सुमित्रायाश्च नन्दय।।2.4.39।।

ବତ୍ସ ରାମ, ଦୀର୍ଘଜୀବୀ ହେଉ; ତୋର ଶତ୍ରୁମାନେ ନଶ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ। ରାଜଶ୍ରୀରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ମୋ ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କୁ ଓ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ କର।

Verse 40

कल्याणे बत नक्षत्रे मयि जातोऽसि पुत्रक।येन त्वया दशरथो गुणैराराधितः पिता।।2.4.40।।

ଆହା ପୁତ୍ରକ, କଲ୍ୟାଣକର ନକ୍ଷତ୍ରରେ ତୁ ମୋ ପାଖରେ ଜନ୍ମିଛୁ; ତୋର ଗୁଣମାନେ ପିତା ଦଶରଥଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛି।

Verse 41

अमोघं बत मे क्षान्तं पुरुषे पुष्करेक्षणे। येयमिक्ष्वाकुराज्यश्रीः पुत्र त्वां संश्रयिष्यति।।2.4.41।।

ଆହା ପୁତ୍ର, ପୁଷ୍କରେକ୍ଷଣ ପୁରୁଷ ପ୍ରତି ମୋର କ୍ଷମା-ସାଧନା ନିଷ୍ଫଳ ହୋଇନାହିଁ; ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ରାଜଶ୍ରୀ ଏବେ ତୋର ଆଶ୍ରୟ ନେବ।

Verse 42

इत्येवमुक्तो मात्रेदं रामो भ्रातरमब्रवीत्।प्राञ्जलिं प्रह्वमासीनमभिवीक्ष्य स्मयन्निव।।2.4.42।।

ମାତା ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ହାତ ଯୋଡି ନମ୍ରଭାବେ ବସିଥିବା ଭ୍ରାତାକୁ ଦେଖି, ଯେନେ ମୃଦୁ ହସ ସହ, ରାମ ଏହି କଥା କହିଲେ।

Verse 43

लक्ष्मणेमां मया सार्धं प्रशाधि त्वं वसुन्धराम्।द्वितीयं मेऽन्तरात्मानं त्वामियं श्रीरुपस्थिता।।2.4.43।।

ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୋ ସହିତ ଏହି ବସୁନ୍ଧରାକୁ ଶାସନ କର। ତୁ ମୋ ପାଇଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ସମାନ; ତେଣୁ ଏହି ରାଜଶ୍ରୀ ତୋ ପାଖକୁ ମଧ୍ୟ ଆସିଛି।

Verse 44

सौमित्रे भुङ्क्ष्व भोगांत्स्वमिष्टान्राज्यफलानि च।जीवितं च हि राज्यं च त्वदर्थमभिकामये।।2.4.44।।

ହେ ସୌମିତ୍ରେ! ତୁମେ ଇଚ୍ଛିତ ଭୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ଭୋଗ କର, ରାଜ୍ୟର ଫଳମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉପଭୋଗ କର; କାରଣ ତୁମ ନିମିତ୍ତରେ ମୁଁ ଜୀବନ ଓ ରାଜ୍ୟ—ଦୁହିଁକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛି।

Verse 45

इत्युक्त्वा लक्ष्मणं रामो मातरावभिवाद्य च।अभ्यनुज्ञाप्य सीतां च जगाम स्वं निवेशनम्।।2.4.45।।

ଏପରି କହି ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ; ପରେ ନିଜ ଦୁଇ ମାତାଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କରି, ସୀତାଙ୍କର ଅନୁମତି ମଧ୍ୟ ନେଇ, ନିଜ ନିବାସକୁ ଗଲେ।