Adhyaya 62

Verse 1

। द्विजाऊचुः । मज्जनादखिलं पापं क्षयं यांति सुनिश्चितम् । महापातकमन्यच्च तदादेशं वदस्व नः

ଦ୍ୱିଜମାନେ କହିଲେ—ସ୍ନାନ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ କ୍ଷୟ ପାଏ। ମହାପାତକ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୁରୁ ଦୋଷମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଯେ ବିଧାନ, ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।

Verse 2

पापात्पूतोऽक्षयं नाकमश्नुते दिवि शक्रवत् । सुरयोनेर्न हानिः स्यादुपदेशं वदस्व नः

ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଏ—ଦେବଲୋକରେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ସମ। ଦେବୟୋନିରୁ ପତନ ନ ହେଉ, ସେହି ଉପଦେଶ ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।

Verse 3

अत्र भोग्यं परं सर्वं मृते स्वर्गे सुरोत्तमः । कलिपापहतानां च स्वर्गसोपानमुच्यते

ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ପରମ ଭୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଲଭ୍ୟ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। କଳିଯୁଗର ପାପରେ ପୀଡିତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାକୁ ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣର ସୋପାନ କୁହାଯାଏ।

Verse 4

व्यास उवाच । गतिं चिंतयतां विप्रास्तूर्णं सामान्यजन्मनाम् । स्त्रीपुंसामीक्षणाद्यस्माद्गंगा पापं व्यपोहति

ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ସାଧାରଣ ଜନ୍ମଧାରୀ ଯେମାନେ ନିଜ ଗତିକୁ ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତି, ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କର ପାପକୁ ଶୀଘ୍ର ଦୂର କରନ୍ତି; କାରଣ ତାଙ୍କର ଦର୍ଶନମାତ୍ରରେ ନାରୀ-ପୁରୁଷ ଉଭୟଙ୍କ ପାପ ଧୋଇଯାଏ।

Verse 5

गंगेति स्मरणादेव क्षयं याति च पातकम् । कीर्तनादतिपापानि दर्शनाद्गुरुकल्मषम्

କେବଳ “ଗଙ୍ଗା” ନାମ ସ୍ମରଣ କଲେ ମାତ୍ର ପାପ କ୍ଷୟ ହୁଏ। ତାଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତନରେ ମହାପାପ ମଧ୍ୟ ନଶେ, ଏବଂ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ଗୁରୁ କଲ୍ମଷ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 6

स्नानात्पानाच्च जाह्नव्यां पितॄणां तर्पणात्तथा । महापातकवृंदानि क्षयं यांति दिनेदिने

ଜାହ୍ନବୀ (ଗଙ୍ଗା)ରେ ସ୍ନାନ କରିବାରୁ, ତାଙ୍କ ଜଳ ପାନ କରିବାରୁ, ଏବଂ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିବାରୁ—ମହାପାତକମାନଙ୍କ ସମୂହ ଦିନେଦିନେ କ୍ଷୟ ହୁଏ।

Verse 7

अग्निना दह्यते तूलं तृणं शुष्कं क्षणाद्यथा । तथा गंगाजलस्पर्शात्पुंसां पापं दहेत्क्षणात्

ଯେପରି ଶୁଷ୍କ କପାସ ଓ ଶୁଷ୍କ ଘାସ ଅଗ୍ନିରେ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ଜଳିଯାଏ, ସେପରି ଗଙ୍ଗାଜଳର ସ୍ପର୍ଶରେ ମନୁଷ୍ୟର ପାପ ମଧ୍ୟ କ୍ଷଣେ ଦଗ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 8

संप्राप्नोत्यक्षयं स्वर्गं गंगास्नानेन केशवम् । यशो राज्यं लभेत्पुण्यें स्वर्गमंते परां गतिम्

ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନ କରି କେଶବଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ସେହି ପୁଣ୍ୟରେ ଯଶ ଓ ରାଜ୍ୟସମ୍ପଦ ମିଳେ; ଶେଷରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ପରମ ଗତି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 9

पितॄनुद्दिश्य गंगायां यस्तु पिंडं प्रयच्छति । विधिना वाक्यपूर्वेण तस्य पुण्यफलं शृणु

ଯେ ଲୋକ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଗଙ୍ଗାରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଓ ମନ୍ତ୍ରୋଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ପିଣ୍ଡ ଅର୍ପଣ କରେ, ତାହାର ପୁଣ୍ୟଫଳ ଶୁଣ।

Verse 10

अन्नैकेन तु साहस्रं वर्षं पूज्यः सुरालये । तिलेन द्विगुणं विद्धि तथा मेध्यफलेन च

ଏକଥର ଅନ୍ନଦାନ କଲେ ଦେବଲୋକରେ ସହସ୍ର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜ୍ୟ ହୁଏ। ତିଳଦାନରେ ଫଳ ଦ୍ୱିଗୁଣ ହୁଏ, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ (ମଙ୍ଗଳ) ଫଳଦାନରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଫଳ ମିଳେ।

Verse 11

गव्येन विधिना विप्राः स्वर्गस्यांतो न विद्यते । एवं पिंडप्रदानेन नित्यं क्रतुशतं भवेत्

ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ଗୋ-ବିଧି ଅନୁସାରେ କରାଯାଇଥିବା କର୍ମରେ ସ୍ୱର୍ଗଫଳର ଅନ୍ତ ନାହିଁ। ଏହିପରି ପିଣ୍ଡଦାନ କଲେ ନିତ୍ୟ ଶତ କ୍ରତୁ (ଶହେ ଯଜ୍ଞ) ସମ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।

Verse 12

पितरो निरयस्था ये धन्यास्ते मर्त्यवासिनः । धनपुत्रयुतारोग्यं सुखसंमानपूजिताः

ନରକସ୍ଥ ପିତୃମାନେ ସ୍ମରଣ ଓ ସହାୟତା ପାଉଥିବା ମର୍ତ୍ୟମାନେ ଧନ୍ୟ। ସେମାନେ ଧନ-ପୁତ୍ରସମ୍ପନ୍ନ, ନିରୋଗ, ସୁଖୀ ଏବଂ ସମ୍ମାନିତ-ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 13

रसातलगता ये च ये च कीटा महीतले । स्थावरे पक्षिसंघादौ ते मर्त्या धनिनो नृपाः

ରସାତଳରେ ଥିବାମାନେ, ପୃଥିବୀରେ କୀଟ ଥିବାମାନେ; ସ୍ଥାବର ଯୋନିରେ ଓ ପକ୍ଷୀସଂଘରେ ଥିବାମାନେ—ସେହି ଜୀବମାନେ ପରେ ମର୍ତ୍ୟ ହୋଇ ଧନୀ ରାଜା ହୁଅନ୍ତି।

Verse 14

तत्तत्पुत्रैश्च पौत्रैश्च गोत्रैर्दौहित्रकैस्तथा । जामातृभागिनेयैश्च सुहृन्मित्रैः प्रियाप्रियैः

ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ, ଗୋତ୍ରଜନ ଓ ଦୌହିତ୍ର (କନ୍ୟାପୁତ୍ର) ସହ; ଜାମାତା ଓ ଭାଗିନେୟ (ଭଉଣୀର ପୁତ୍ର) ସହ; ସୁହୃଦ ଓ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ—ପ୍ରିୟ ହେଉନ୍ତୁ କି ଅପ୍ରିୟ—ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ।

Verse 15

प्रदीयते जलं पिंडं यथोपकरणान्वितम् । गंगातोयेषु तीरेषु तेषां स्वर्गोऽक्षयो भवेत्

ଗଙ୍ଗାଜଳର ତଟରେ ବିଧିମତେ ଯଥୋଚିତ ଉପକରଣ ସହ ଜଳ ଓ ପିଣ୍ଡଦାନ କରାଗଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ।

Verse 16

पिंडादूर्ध्वं स्थिता ये च पितरो मातृगोत्रजाः । भवंति सुखिनः सर्वे मर्त्याश्शतसहस्रशः

ପିଣ୍ଡଦାନରେ ଯେ ପିତୃମାନେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗତ ହୁଅନ୍ତି—ବିଶେଷକରି ମାତୃଗୋତ୍ର-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପୂର୍ବଜ—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶତସହସ୍ରରେ ସୁଖୀ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 17

स्वर्गे तस्य स्थिताः सत्वा अधःस्था मध्यवासिनः । नित्यं वांञ्छंति सद्गंगां गच्छंतु सुरनिम्नगाम्

ତାହାର ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱମାନେ, ତଥା ଅଧଃସ୍ଥ ଓ ମଧ୍ୟଲୋକବାସୀମାନେ ନିତ୍ୟ ସଦ୍ଗଙ୍ଗାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି; ସେମାନେ ସୁରନିମ୍ନଗା ଦେବନଦୀକୁ ଗମନ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 18

एको गच्छति गंगां यः पूयंते तस्य पूरुषाः । एतदेव महापुण्यं तरते तारयत्यपि

ଯଦି ଏକଜଣ ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗାକୁ ଯାଏ, ତାହାର ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ଏହିଟି ମହାପୁଣ୍ୟ—ଏହା ନିଜକୁ ତରାଏ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତାରେ।

Verse 19

गंगा कृत्स्नगुणं वक्तुं न शक्तश्चतुराननः । अतः किंचिद्वदाम्यत्र भागीरथ्या द्विजा गुणम्

ଗଙ୍ଗାର ସମଗ୍ର ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ଚତୁରାନନ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ ନୁହନ୍ତି। ତେଣୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏଠାରେ ମୁଁ ଭାଗୀରଥୀର ମହିମା କିଛିମାତ୍ର କହୁଛି।

Verse 20

मुनयः सिद्धगंधर्वा ये चान्ये सुरसत्तमाः । गंगातीरे तपस्तप्त्वा स्वर्गलोकेऽच्युताभवन्

ମୁନି, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁରଗଣ—ଗଙ୍ଗାତୀରେ ତପ କରି—ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ଅବିନାଶୀ ହେଲେ।

Verse 21

दिव्येन वपुषा सर्वे कामगेन रथेन च । अद्यापि न निवर्तंते रत्नपूर्णक्षयेषु वै

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଓ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଚଳୁଥିବା ରଥ ସହିତ, ଆଜି ମଧ୍ୟ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ; ରତ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ଅକ୍ଷୟ ଲୋକରେ ରହନ୍ତି।

Verse 22

प्रासादा यत्र सौवर्णास्सर्वलोकोर्ध्वगाश्शिवाः । इष्टद्रव्यैः सुसंपूर्णाः स्त्रियो यत्र मनोरमाः

ଯେଉଁଠାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାସାଦ ଅଛି—ଶୁଭ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକଠାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ; ଯେଉଁଠାରେ ମନୋହର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଇଷ୍ଟଦ୍ରବ୍ୟରେ ସୁସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ।

Verse 23

पारिजातः समाः पुष्पवृक्षाः कल्पद्रुमोपमाः । गंगातीरे तपस्तप्त्वा तत्रैश्वर्यं लभंति हि

ସେଠାରେ ପାରିଜାତ ସମାନ ପୁଷ୍ପବୃକ୍ଷ ଅଛି, କଳ୍ପଦ୍ରୁମ ସଦୃଶ। ଗଙ୍ଗାତୀରେ ତପ କରି ଲୋକେ ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚୟ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଲଭନ୍ତି।

Verse 24

तपोभिर्बहुभिर्यज्ञैर्व्रतैर्नानाविधैस्तथा । पुरुदानैर्गतिर्या च गंगां संसेवतां च सा

ବହୁ ତପ, ବହୁ ଯଜ୍ଞ, ନାନାବିଧ ବ୍ରତ ଓ ପ୍ରଚୁର ଦାନରେ ଯେ ଗତି ମିଳେ—ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ସେବନ କରୁଥିବାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେହି ଗତି ମିଳେ।

Verse 25

जारजं पतितं दुष्टमंत्यजं गुरुघातिनम् । सर्वद्रोहेण संयुक्तं सर्वपातकसंयुतम्

ବ୍ୟଭିଚାରଜନ୍ମ, ପତିତ ଦୁଷ୍ଟ, ଅନ୍ତ୍ୟଜ ଓ ଗୁରୁଘାତକ—ଯେ ସର୍ବପ୍ରକାର ଦ୍ରୋହରେ ଯୁକ୍ତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପରେ କଳୁଷିତ।

Verse 26

त्यजंति पितरं पुत्राः प्रियं पत्न्यः सुहृद्गणाः । अन्ये च बांधवाः सर्वे गंगा तु न परित्यजेत्

ପୁତ୍ରମାନେ ପିତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିପାରନ୍ତି; ପ୍ରିୟ ପତ୍ନୀ ଓ ସୁହୃଦ୍‌ଗଣ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେଇପାରନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ବାନ୍ଧବ ମଧ୍ୟ ମୁହଁ ଫେରାଇପାରନ୍ତି—କିନ୍ତୁ ଗଙ୍ଗାକୁ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

Verse 27

यथा माता स्वयं जन्ममलशौचं च कारयेत् । क्रोडीकृत्य तथा तेषां गंगा प्रक्षालयेन्मलम्

ଯେପରି ମାଆ ନିଜେ ନବଜାତର ଜନ୍ମମଳ ଓ ଅଶୌଚ ଦୂର କରି ଶୁଦ୍ଧି କରାଏ, ସେପରି ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କୁ କୋଳେ ନେଇ ତାଙ୍କର ମଳିନତା ଧୋଇ ଦିଅନ୍ତି।

Verse 28

भवंति ते सुविख्याता भोग्यालंकारपूजिताः । दर्शने क्रियते गंगा सकृद्भक्त्या नरैस्तु यैः

ଯେ ନରମାନେ ଏକଥର ମାତ୍ର ଭକ୍ତିଭାବରେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଭୋଗ, ଅଳଙ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନରେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 29

तेषां कुलानां लक्षं तु भवात्तारयते शिवा । स्मृतार्ति हर्त्री यैर्ध्याता संस्तुता साधुमोदिता

ତାଙ୍କ କୁଳମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷ (ଏକ ଲକ୍ଷ)କୁ ଶିବା ଭବସାଗରରୁ ତାରିଦିଅନ୍ତି; ଯେମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ଆର୍ତ୍ତି ହରଣ କରନ୍ତି—ଯେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଧ୍ୟାନିତ, ସଂସ୍ତୁତ ଏବଂ ସାଧୁଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 30

गंगा तारयते नॄणामुभौ वंशौ भवार्णवात् । संक्रांतिषु व्यतीपाते ग्रहणे चंद्रसूर्ययोः

ଗଙ୍ଗା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଉଭୟ ବଂଶକୁ ଭବସାଗରରୁ ତାରେ—ବିଶେଷତଃ ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ବ୍ୟତୀପାତ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ।

Verse 31

पुण्ये स्नात्वा तु गंगायां कुलकोटिं समुद्धरेत् । शुक्लपक्षे दिवामर्त्या गंगायामुत्तरायणे

ପୁଣ୍ୟ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କଲେ କୁଳକୋଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ଧାର ହୁଏ—ବିଶେଷତଃ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ, ଦିନେ, ଉତ୍ତରାୟଣକାଳେ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନ କଲେ।

Verse 32

धन्या देहं विमुंचंति हृदिस्थे च जनार्दने । अनेन विधिना यस्तु भागीरथ्या जले शुभे

ହୃଦୟସ୍ଥ ଜନାର୍ଦନଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିବାମାନେ ଧନ୍ୟ; ଏବଂ ଏହି ବିଧି ଅନୁସାରେ ଭାଗୀରଥୀର ଶୁଭ ଜଳରେ (ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିବା) ମଧ୍ୟ ଧନ୍ୟ।

Verse 33

प्राणांस्त्यक्त्वा व्रजेत्स्वर्गं पुनरावृत्तिवर्जितम् । यो गंगानुगतो नित्यं सर्वदेवानुगो हि सः

ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ପୁନରାବୃତ୍ତି (ପୁନର୍ଜନ୍ମ) ରହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ; ଯେ ନିତ୍ୟ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଅନୁସରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ଦେବଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ।

Verse 34

सर्वदेवमयो विष्णुर्गंगा विष्णुमयी यतः । गंगायां पिंडदानेन पितॄणां वै तिलोदकैः

ବିଷ୍ଣୁ ସର୍ବଦେବମୟ, ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ବିଷ୍ଣୁମୟୀ; ତେଣୁ ଗଙ୍ଗାରେ ତିଳୋଦକ ସହିତ ପିଣ୍ଡଦାନ କଲେ ପିତୃମାନଙ୍କର ନିଶ୍ଚୟ ହିତ ହୁଏ।

Verse 35

नरकस्था दिवं यांति स्वर्गस्था मोक्षमाप्नुयुः । परदारपरद्रव्य बाधा द्रोहपरस्य च

ନରକସ୍ଥ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗସ୍ଥ ଲୋକମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାଆନ୍ତି—ପରସ୍ତ୍ରୀଗମନ, ପରଧନହରଣ, ପରପୀଡା ଓ ପରଦ୍ରୋହ ତ୍ୟାଗ କଲେ।

Verse 36

गतिर्मनुष्यमात्रस्य गंगैव परमा गतिः । वेदशास्त्रविहीनस्य गुरुनिंदापरस्य च

ମନୁଷ୍ୟମାତ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଗଙ୍ଗା ହିଁ ପରମ ଗତି ଓ ପରମ ଆଶ୍ରୟ—ବିଶେଷକରି ବେଦଶାସ୍ତ୍ରବିହୀନ ଏବଂ ଗୁରୁନିନ୍ଦାରେ ଆସକ୍ତ ଲୋକ ପାଇଁ।

Verse 37

समयाचारहीनस्य नास्ति गंगासमा गतिः । किं यज्ञैर्बहुवित्ताढ्यैः किं तपोभिः सुदुष्करैः

ଯେ ଯଥୋଚିତ ଆଚାର-ନିୟମହୀନ, ତାହା ପାଇଁ ଗଙ୍ଗାସମ ଗତି ନାହିଁ। ଅପାର ଧନରେ ସମୃଦ୍ଧ ଯଜ୍ଞର କି ଲାଭ? ଅତିଦୁଷ୍କର ତପସ୍ୟାର କି ପ୍ରୟୋଜନ?

Verse 38

स्वर्गमोक्षप्रदा गंगा सुखसौभाग्यपूजिता । नियमैः परमैर्नित्यं किं योगैश्चित्तरोधकैः

ଗଙ୍ଗା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସୁଖ-ସୌଭାଗ୍ୟଦାତ୍ରୀ ଭାବେ ପୂଜିତା। ଯେ ନିତ୍ୟ ପରମ ନିୟମ ପାଳନ କରେ, ତାହାକୁ ଚିତ୍ତନିରୋଧକ ଯୋଗସାଧନା କାହିଁକି?

Verse 39

भुक्तिमुक्तिप्रदा गंगा सुखमोक्षाग्रतः स्थिता । अनेकजन्मसंघात पापं पुंसां विनश्यति

ଗଙ୍ଗା ଭୁକ୍ତି ଓ ମୁକ୍ତି—ଦୁହେଁ ଦେଇଥାନ୍ତି; ସେ ସୁଖ ଓ ମୋକ୍ଷ ରୂପେ ଭକ୍ତଙ୍କ ଅଗ୍ରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ଅନେକ ଜନ୍ମରେ ସଞ୍ଚିତ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାପସମୂହ ବିନଶିଯାଏ।

Verse 40

स्नानमात्रेण गंगायां सद्यः स्यात्पुण्यभाङ्नरः । प्रभासे गोसहस्रस्य राहुग्रस्ते दिवाकरे

ଗଙ୍ଗାରେ କେବଳ ସ୍ନାନମାତ୍ରେ ମନୁଷ୍ୟ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ପୁଣ୍ୟଭାଗୀ ହୁଏ। ପ୍ରଭାସେ ରାହୁଗ୍ରସ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ (ଗ୍ରହଣ) ସମୟରେ ହଜାର ଗୋଦାନ ସମ ପୁଣ୍ୟ କୁହାଯାଏ।

Verse 41

लभते यत्फलं दाने गंगास्नानाद्दिनेदिने । दृष्ट्वा तु हरते पापं स्पृष्ट्वा तु लभते दिवम्

ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନରେ ମନୁଷ୍ୟ ଦିନେଦିନେ ଦାନଫଳ ସମାନ ଫଳ ପାଏ। ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ପାପ ହରେ, ଏବଂ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ସ୍ୱର୍ଗଲାଭ ହୁଏ।

Verse 42

प्रसंगादपि सा गंगा मोक्षदा त्ववगाहिता । सर्वेन्द्रियाणां चापल्यं वासनाशक्तिसंभवम्

ଯଦୃଚ୍ଛାରେ ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗାକୁ ସମୀପ କରି ତାହାରେ ଅବଗାହନ (ସ୍ନାନ) କଲେ ସେ ଗଙ୍ଗା ମୋକ୍ଷଦାୟିନୀ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଚଞ୍ଚଳତା ବାସନାଶକ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

Verse 43

निर्घृणत्वं ततो गंगा दर्शनात्प्रविनश्यति । परद्रव्याभिकांक्षित्वं परदाराभिलाषिता

ତାପରେ ଗଙ୍ଗାଦର୍ଶନରେ ନିର୍ଘୃଣତା ନଶିଯାଏ; ପରଧନଲୋଭ ଓ ପରସ୍ତ୍ରୀପ୍ରତି ଆକାଙ୍କ୍ଷା ମଧ୍ୟ ନିବୃତ୍ତ ହୁଏ।

Verse 44

परधर्मे रुचिश्चैव दर्शनादेव नश्यति । यदृच्छालाभ संतोषस्स्वधर्मेषु प्रवर्तते

ପରଧର୍ମରେ ରୁଚି ମଧ୍ୟ କେବଳ (ଯଥାର୍ଥ) ଦର୍ଶନରେ ନଶିଯାଏ। ଅଯାଚିତ ଯାହା ମିଳେ ତାହାରେ ସନ୍ତୋଷ ରଖି ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱଧର୍ମରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଏ।

Verse 45

सर्वभूतसमत्वं च गङ्गायां मज्जनाद्भवेत् । यस्तु गंगां समाश्रित्य सुखं तिष्ठति मानवः

ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ଭୂତପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ସମଭାବ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଏବଂ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଗଙ୍ଗାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସୁଖରେ ରହେ, ସେ ବିଶେଷ ଧନ୍ୟ।

Verse 46

जीवन्मुक्तस्स एवेह सर्वेषामुत्तमोत्तमः । गंगां संश्रित्य यस्तिष्ठेत्तस्य कार्यं न विद्यते

ଯେ ଏଠାରେ ଗଙ୍ଗାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ରହେ, ସେଇ ଜୀବନ୍ମୁକ୍ତ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମ। ତାହାର କୌଣସି ଅବଶିଷ୍ଟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନାହିଁ।

Verse 47

कृतकृत्यस्स वै मुक्तो जीवन्मुक्तश्च मानवः । यज्ञो दानं तपो जप्यं श्राद्धं च सुरपूजनम्

ସେ ମନୁଷ୍ୟ କୃତକୃତ୍ୟ; ସେଇ ମୁକ୍ତ ଓ ଜୀବନ୍ମୁକ୍ତ—ଯାହା ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପ, ଜପ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଦେବପୂଜା ସବୁ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଯାଇଛି।

Verse 48

गंगायां तु कृतं नित्यं कोटिकोटि गुणं भवेत् । अन्यस्थाने कृतं पापं गंगातीरे विनश्यति

ଗଙ୍ଗାରେ କରାଯାଇଥିବା କର୍ମ ସଦା କୋଟିକୋଟି ଗୁଣ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ। ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ କରା ପାପ ଗଙ୍ଗାତୀରେ ନଶିଯାଏ।

Verse 49

गंगातीरे कृतं पापं गंगास्नानेन नश्यति । आत्मनो जन्मनक्षत्रे जाह्नवीसंगते दिने

ଗଙ୍ଗାତୀରେ କରା ପାପ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନରେ ନଶିଯାଏ—ବିଶେଷକରି ଯେଦିନ ନିଜ ଜନ୍ମନକ୍ଷତ୍ର ଜାହ୍ନବୀ-ସଂଯୁକ୍ତ ପୁଣ୍ୟଦିନ ସହ ମିଳେ।

Verse 50

नरः स्नात्वा तु गंगायां स्वकुलं च समुद्धरेत् । आदरेण यथा स्तौति धनवंतं सदा नरः

ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ କୁଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ; ଯେପରି ଜଣେ ଧନବାନଙ୍କୁ ସଦା ଆଦରରେ ସ୍ତୁତି କରେ, ସେପରି ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 51

सकृद्गंगां तथा स्तुत्वा भवेत्स्वर्गस्य भाजनम् । अश्रद्धयापि गंगायां योसौ नामानुकीर्तनं

ଗଙ୍ଗାକୁ ଏକଥର ମାତ୍ର ସ୍ତୁତି କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗର ପାତ୍ର ହୁଏ; ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯେ ଗଙ୍ଗାନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ-କୀର୍ତ୍ତନ କରେ, ସେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।

Verse 52

करोति पुण्यवाहिन्यास्स वै स्वर्गस्य भाजनम् । क्षितौ भावयतो मर्त्यान्नागांस्तारयतेप्यधः

ଯେ ପୁଣ୍ୟବାହିନୀ (ଗଙ୍ଗା)ର ପ୍ରବାହ କରାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ୱର୍ଗର ପାତ୍ର; ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ-ପୋଷଣ କରି ସେ ଅଧଃସ୍ଥିତ ନାଗମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତାରେ।

Verse 53

दिवि तारयते देवान्गंगा त्रिपथगा स्मृता । ज्ञानतोज्ञानतो वापि कामतोऽकामतोपि वा

ସ୍ୱର୍ଗରେ ଗଙ୍ଗା ଦେବମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତାରନ୍ତି ଏବଂ ‘ତ୍ରିପଥଗା’ ଭାବେ ସ୍ମୃତ; ଜାଣି କି ଅଜାଣି, କାମନାରେ କି ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ—ସେ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି।

Verse 54

गंगायां च मृतो मर्त्यः स्वर्गं मोक्षं च विंदति । या गतिर्योगयुक्तस्य सत्वस्थस्य मनीषिणः

ଗଙ୍ଗାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଥିବା ମର୍ତ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ—ଦୁହେଁ ପାଏ; ଯୋଗଯୁକ୍ତ, ସତ୍ତ୍ୱସ୍ଥ ମନୀଷୀଙ୍କ ଯେ ଗତି, ସେଇ ଗତି।

Verse 55

सा गतिस्त्यजतः प्राणान्गंगायां तु शरीरिणः । चांद्रायणसहस्राणि यश्चरेत्कायशोधनम्

ଯେ ଦେହଧାରୀ ଗଙ୍ଗାରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ତାହାର ସେହି ପରମ ଗତି ହୁଏ; ଦେହଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ସହସ୍ର ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ସମ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 56

पानं कुर्याद्यथेच्छं च गंगांभः स विशिष्यते । तावत्प्रभावस्तीर्थानां देवानां तु विशेषतः

ଯେତେ ଇଚ୍ଛା ସେତେ ପାନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗାଜଳ ହିଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସେତେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବ—ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ଦେବମାନଙ୍କର ତ ଅଧିକ।

Verse 57

तावत्प्रभावो वेदानां यावन्नाप्नोति जाह्नवीम् । तिस्रः कोट्योर्धकोटी च तीर्थानां वायुरब्रवीत्

ବାୟୁ କହିଲେ—‘ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାହ୍ନବୀ (ଗଙ୍ଗା) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏନି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହିଁ ବେଦମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବ; ତୀର୍ଥ ତିନି କୋଟି ଏବଂ ଅଧ କୋଟି ଅଧିକ।’

Verse 58

दिविभुव्यन्तरिक्षे च तानि ते सन्ति जाह्नवि । विष्णुपादाब्जसंभूते गंगे त्रिपथगामिनि

ହେ ଜାହ୍ନବୀ! ଦିବ, ଭୁବ ଓ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ—ଏ ତିନିଠାରେ ତୁମର ସେହି ତୀର୍ଥମାନେ ଅଛନ୍ତି। ହେ ବିଷ୍ଣୁପାଦପଦ୍ମସମ୍ଭୂତେ, ତ୍ରିପଥଗାମିନୀ ଗଙ୍ଗେ!

Verse 59

धर्मद्रवेति विख्याते पापं मे हर जाह्नवि । विष्णुपादप्रसूतासि वैष्णवी विष्णुपूजिता

ହେ ଜାହ୍ନବୀ! ‘ଧର୍ମଦ୍ରବ’ ଭାବେ ବିଖ୍ୟାତ, ମୋ ପାପ ହରଣ କର। ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁପାଦପ୍ରସୂତା ବୈଷ୍ଣବୀ, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଦ୍ୱାରା ପୂଜିତା।

Verse 60

त्राहि मामेनसस्तस्मादाजन्ममरणांतिकात् । श्रद्धया धर्मसंपूर्णे श्रीमता रजसा च ते

ହେ ଧର୍ମସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣା, ଶ୍ରଦ୍ଧାୟୁକ୍ତା, ଶ୍ରୀମତୀ ଓ ତେଜସ୍ୱିନୀ! ମୋର ଜନ୍ମରୁ ମୃତ୍ୟୁର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେହି ପାପରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।

Verse 61

अमृतेन महादेवि भागीरथि पुनीहि मां । त्रिभिः श्लोकवरैरेभिर्यः स्नायाज्जाह्नवी जले

ହେ ମହାଦେବୀ, ହେ ଭାଗୀରଥୀ! ଅମୃତଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପବିତ୍ର କର। ଯେ ଏହି ତିନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ଲୋକ ଜପ କରି ଜାହ୍ନବୀ (ଗଙ୍ଗା) ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

Verse 62

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे गंगामाहात्म्यंनाम । द्विषष्टितमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡରେ ‘ଗଙ୍ଗାମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ନାମକ ଦ୍ୱିଷଷ୍ଟିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 63

सकृज्जपान्नरः पूतो विष्णुदेहे प्रतिष्ठति । मंत्रश्चायं । ओंनमो गंगायै विश्वरूपिण्यै नारायण्यै नमोनमः

ଏହାକୁ ଏକଥର ଜପ କଲେ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଧାମରେ (ବିଷ୍ଣୁଦେହାଶ୍ରୟରେ) ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର—“ଓଁ ନମୋ ଗଙ୍ଗାୟୈ ବିଶ୍ୱରୂପିଣ୍ୟୈ ନାରାୟଣ୍ୟୈ ନମୋ ନମଃ।”

Verse 64

जाह्नवीतीरसंभूतां मृदं मूर्ध्ना बिभर्ति यः । सर्वपापविनिर्मुक्तो गंगास्नानं विना नरः

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଜାହ୍ନବୀ (ଗଙ୍ଗା) ତୀରରୁ ଆଣିଥିବା ମୃଦାକୁ ମସ୍ତକରେ ଧାରଣ କରେ, ସେ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନ ବିନା ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 65

गंगाजलोर्मिनिर्धूत पवनं स्पृशते यदि । स पूतः कल्मषाद्घोरात्स्वर्गं चाक्षयमश्नुते

ଗଙ୍ଗାଜଳର ତରଙ୍ଗଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ପବନ ଯଦି କାହାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ସେ ଘୋର ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଏ।

Verse 66

यावदस्थि मनुष्यस्य गंगातोये प्रतिष्ठति । तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते

ମନୁଷ୍ୟର ଅସ୍ଥି ଯେତେଦିନ ଗଙ୍ଗାଜଳରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ରହେ, ସେତେଦିନ ସହସ୍ର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

Verse 67

पित्रोर्बंधुजनानां च अनाथानां गुरोरपि । गंगायामस्थिपातेन नरः स्वर्गान्न हीयते

ପିତାମାତା, ବନ୍ଧୁଜନ, ଅନାଥ କିମ୍ବା ଗୁରୁ—ଯାହାଙ୍କ ଅସ୍ଥି ଗଙ୍ଗାରେ ପାତ କରାଯାଏ, ତାହାଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ହୀନ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 68

गंगां प्रतिवहेद्यस्तु पितॄणामस्थिखंडकम् । पदेपदेश्वमेधस्य फलं प्राप्नोति मानवः

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ପିତୃମାନଙ୍କ ଅସ୍ଥିର ଏକ ଖଣ୍ଡମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗାକୁ ବହିନେଇଯାଏ, ସେ ପଦେ ପଦେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।

Verse 69

धन्या जानपदा ये च पशवः पक्षिकीटकाः । स्थावरा जंगमाश्चान्ये गंगातीरसमाश्रिताः

ସେ ଦେଶ ଓ ଜନପଦ ଧନ୍ୟ; ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ ଓ କୀଟମାନେ ମଧ୍ୟ ଧନ୍ୟ—ଗଙ୍ଗାତୀରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ସମସ୍ତ ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମ ପ୍ରାଣୀ ଧନ୍ୟ।

Verse 70

क्रोशांतर मृता ये च जाह्नव्या द्विजसत्तमाः । मानवा देवतास्संति इतरे मानवा भुवि

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯେମାନେ ଜାହ୍ନବୀ (ଗଙ୍ଗା)ର ଏକ କ୍ରୋଶ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି ସେମାନେ ଦେବତାସ୍ୱରୂପ ହୁଅନ୍ତି; ଅନ୍ୟମାନେ ଭୂମିରେ କେବଳ ମାନବ ହୋଇ ରହନ୍ତି।

Verse 71

गंगास्नानाय संगच्छन्पथि संम्रियते यदि । स च स्वर्गमवाप्नोति गंगास्नानफलं लभेत्

ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନ ପାଇଁ ଯାଉଥିବାବେଳେ ଯଦି କେହି ପଥରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଏ ଏବଂ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନ ସମ ପୁଣ୍ୟଫଳ ଲଭେ।

Verse 72

गंगाजले प्रयास्यंति ते जीवाः पथि ये मृताः । कीटाः पंतंगाश्शलभाः पादाघातेन गच्छतां

ଗଙ୍ଗାଜଳ ଦିଗକୁ ଯାଉଥିବା ପଥରେ ଯେ ଜୀବମାନେ ମରନ୍ତି—କୀଟ, ପତଙ୍ଗ, ଶଲଭ ଆଦି—ସେମାନେ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଦସ୍ପର୍ଶମାତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 73

ये वदंति समुद्देशं गंगां प्रति जनं द्विजाः । ते च यांति परं पुण्यं गंगास्नानफलं नराः

ଯେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗା ଦିଗର ମାର୍ଗ କହନ୍ତି, ସେ ନରମାନେ ମଧ୍ୟ ପରମ ପୁଣ୍ୟ ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନ ସମ ଫଳ ଲଭନ୍ତି।

Verse 74

जाह्नवीं ये च निंदंति पाषण्डैर्हतचेतसः । ते यांति नरकं घोरं पुनरावृत्तिदुर्लभम्

ପାଷଣ୍ଡ ମତରେ ଚିତ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୋଇ ଯେମାନେ ଜାହ୍ନବୀ (ଗଙ୍ଗା)କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି; ସେଠାରୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 75

दुस्थोवापि स्मरन्नित्यं गंगेति परिकीर्तयन् । पठन्स्वर्गमवाप्नोति किमन्यैर्बहुभाषितैः

ଯେ ଦୁଃଖୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ନିତ୍ୟ 'ଗଙ୍ଗା' ନାମ ସ୍ମରଣ ଓ କୀର୍ତ୍ତନ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଅନ୍ୟ ବହୁ କଥାର ଆବଶ୍ୟକତା କଣ?

Verse 76

गंगागंगेति यो ब्रूयाद्योजनानां शतैरपि । मुच्यते सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं स गच्छति

ଯେ ଶହ ଶହ ଯୋଜନ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ 'ଗଙ୍ଗା ଗଙ୍ଗା' ବୋଲି କହେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ଗମନ କରେ।

Verse 77

अंधाश्च पंगवस्ते च वृथाभव समुद्भवाः । गर्भपाताद्विपद्यंते ये गंगां न गता नराः

ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଗଙ୍ଗା ନିକଟକୁ ଯାଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନ୍ଧ ଓ ଛୋଟା, ସେମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ବ୍ୟର୍ଥ ଏବଂ ସେମାନେ ଗର୍ଭପାତ ସଦୃଶ ବିପଦରେ ପଡ଼ନ୍ତି।

Verse 78

न कीर्तयंति ये गंगां जडतुल्या नराधमाः । परान्नोपदिशंति स्म वातूलाश्चित्तविभ्रमाः

ଯେଉଁମାନେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଜଡ଼ତୁଲ୍ୟ ନରାଧମ। ସେମାନେ ପାଗଳ ପରି ଚିତ୍ତଭ୍ରମ ଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 79

न पठंति जना ये च तेषां शास्त्रं विनिष्फलम् । गंगापुण्यफलं विप्राः कुधियः पतिताधमाः

ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ (ଗଙ୍ଗା ମାହାତ୍ମ୍ୟ) ପାଠ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନ ନିଷ୍ଫଳ। ହେ ବିପ୍ରଗଣ! ସେମାନେ କୁବୁଦ୍ଧି, ପତିତ ଓ ଅଧମ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ପୁଣ୍ୟଫଳରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 80

पाठयंति जना ये च श्रद्धया निपठंति च । गच्छंति ते दिवं धीरास्तारयंति पितॄन्गुरून्

ଯେମାନେ ଏହାକୁ ପଢ଼ାନ୍ତି ଏବଂ ଯେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପାଠ କରନ୍ତି, ସେଇ ଧୀରଜନ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି ଓ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତାରନ୍ତି।

Verse 81

पाथेयकं गच्छतां यो वसु शक्त्या प्रयच्छति । भागीरथ्या लभेत्स्नानं यः परान्नेन गच्छति

ଯେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପାଥେୟ ପାଇଁ ଧନ ଦାନ କରେ, ସେ ଭାଗୀରଥୀ (ଗଙ୍ଗା)ରେ ସ୍ନାନର ଫଳ ପାଏ; ଏବଂ ଯେ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପରାନ୍ନ (ପକା ଖାଦ୍ୟ) ଦେଇ ସହାୟତା କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।

Verse 82

कर्तुः स्नानफलं विद्याद्द्विगुणं प्रेरकस्य च । इच्छयानिच्छया चापि प्रेरणेनान्यसेवया

ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ଯେ ପୁଣ୍ୟଫଳ, ପ୍ରେରଣାଦାତାଙ୍କୁ ତାହା ଦ୍ୱିଗୁଣ ମିଳେ ବୋଲି ଜାଣିବା—ଇଚ୍ଛାରେ କିମ୍ବା ଅନିଚ୍ଛାରେ, ଉତ୍ସାହ ଦେଇ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସେବା ଦ୍ୱାରା ସହଯୋଗ କଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 83

जाह्नवीं यो गतः पुण्यां स गच्छेन्निर्जरालयम् । द्विजा ऊचुः । गंगायाः कीर्तनं व्यास श्रुतं त्वत्तो विनिर्मलम्

ଯେ ପୁଣ୍ୟମୟୀ ଜାହ୍ନବୀ (ଗଙ୍ଗା)ଙ୍କୁ ଯାଏ, ସେ ଅମରମାନଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଦ୍ୱିଜମାନେ କହିଲେ—“ହେ ବ୍ୟାସ! ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଏହି ନିର୍ମଳ କୀର୍ତ୍ତନ ଆମେ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଛୁ।”

Verse 84

गंगा कस्मात्किमाकारा कुतः सा ह्यतिपावनी । व्यास उवाच । शृणुध्वं कथयाम्यद्य कथां पुण्यां पुरातनीं

“ଗଙ୍ଗା କାହିଁକି ଏହି ନାମରେ ପରିଚିତ? ତାଙ୍କର ରୂପ କ’ଣ? ଏହି ଅତିପାବନୀ ନଦୀ କେଉଁଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା?” ବ୍ୟାସ କହିଲେ—“ଶୁଣ; ଆଜି ମୁଁ ଏକ ପୁରାତନ ପୁଣ୍ୟକଥା କହୁଛି।”

Verse 85

यां श्रुत्वा मोक्षमार्गं च प्राप्नोति नरसत्तमः । ब्रह्मलोकं पुरा गत्वा नारदो मुनिपुंगवः

ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏହା ଶୁଣିଲେ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ପୂର୍ବକାଳେ ମୁନିପୁଙ୍ଗବ ନାରଦ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଗଲେ।

Verse 86

नत्वा विधिं च पप्रच्छ पूतं त्रैलोक्यपावनम् । किं सृष्टं च त्वया तात संमतं शंभुकृष्णयोः

ବିଧି (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତ୍ରିଲୋକପାବନ ସେହି ପୂତ ସତ୍ତାଙ୍କୁ ସେ ପଚାରିଲେ— “ତାତ! ଶମ୍ଭୁ ଓ କୃଷ୍ଣ—ଉଭୟଙ୍କୁ ସମ୍ମତ ଏମିତି ଆପଣ କ’ଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି?”

Verse 87

सर्वलोकहितार्थाय भुवःस्थाने समीहितम् । देवी वा देवता का वा सर्वासामुत्तमोत्तमा

ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ ଏହା ଭୂଲୋକରେ ସ୍ଥାପିତ ଓ ଆକାଙ୍କ୍ଷିତ। ସେ ଦେବୀ ହେଉ କି ଯେକୌଣସି ଦେବତା—ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମୋତ୍ତମ।

Verse 88

यां समासाद्य देवाश्च दैत्यमानुषपन्नगाः । अंडजाः स्वेदजा वृक्षा ये चान्य उद्भिज्जादयः

ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଦେବ, ଦୈତ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ପନ୍ନଗ (ସର୍ପ), ଏବଂ ଅଣ୍ଡଜ, ସ୍ୱେଦଜ, ବୃକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟ ଉଦ୍ଭିଜ୍ଜାଦି—ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ନେନ୍ତି।

Verse 89

सर्वे यांति शिवं ब्रह्मन्समग्रं विभवं ध्रुवम् । ब्रह्मोवाच । सृजता च पुरा प्रोक्ता माया प्रकृतिरूपिणी

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ସମସ୍ତେ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି—ଯିଏ ସମଗ୍ର, ଧ୍ରୁବ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭବସମ୍ପନ୍ନ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ— ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ପୁରାକାଳରେ ପ୍ରକୃତି-ସ୍ୱରୂପିଣୀ ମାୟା ବୋଲି ଘୋଷିତ ହୋଇଥିଲା।

Verse 90

आद्या भव स्वलोकानां त्वत्तो भवं सृजाम्यहम् । एतच्छ्रुत्वा परा सा च सप्तधा चाभवत्तदा

ହେ ଆଦ୍ୟେ! ନିଜ-ନିଜ ଲୋକମାନଙ୍କର କାରଣରୂପା ହେଉ; ତୁମଠାରୁ ମୁଁ ସୃଷ୍ଟିର ଭବକୁ ସୃଜିବି। ଏହା ଶୁଣି ସେ ପରାଶକ୍ତି ସେତେବେଳେ ସପ୍ତରୂପ ହେଲେ।

Verse 91

गायत्रीवाक्च स्वर्लक्ष्मीस्सर्वसस्य वसुप्रदा । ज्ञानविद्या उमादेवी शक्तिबीजा तपस्विनी

ସେ ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ବାକ୍‌ଶକ୍ତି; ସେ ସ୍ୱର୍ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଦେଇଥିବା। ସେ ଜ୍ଞାନ ଓ ବିଦ୍ୟା; ସେଇ ଉମାଦେବୀ—ଶକ୍ତିବୀଜ ଓ ତପସ୍ୱିନୀ।

Verse 92

वर्णिका धर्मद्रवा च एतास्सप्त प्रकीर्तिताः । गायत्रीप्रभवा वेदा वेदात्सर्वं स्थितं जगत्

ଏଭଳି ବର୍ଣ୍ଣିକା ଓ ଧର୍ମଦ୍ରବା ସହିତ ଏହି ସପ୍ତଶକ୍ତି ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତ। ଗାୟତ୍ରୀଠାରୁ ବେଦ ଉତ୍ପନ୍ନ; ବେଦ ଉପରେ ସମଗ୍ର ଜଗତ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।

Verse 93

स्वस्ति स्वाहा स्वधा दीक्षा एता गायत्रिजा स्मृताः । उच्चारयेत्सदा यज्ञे गायत्रीं मातृकादिभिः

‘ସ୍ୱସ୍ତି’, ‘ସ୍ୱାହା’, ‘ସ୍ୱଧା’, ‘ଦୀକ୍ଷା’—ଏମାନେ ଗାୟତ୍ରୀଜାତ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯଜ୍ଞରେ ମାତୃକାଦି ସହିତ ସଦା ଗାୟତ୍ରୀ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 94

क्रतौ देवाः स्वधां प्राप्य भवेयुरजरामराः । ततस्सुधारसं देवा मुमुचुर्धरणीतले

ଯଜ୍ଞରେ ଦେବମାନେ ନିଜ ସ୍ୱଧା-ଭାଗ ପାଇ ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁରହିତ ହେଉଥିଲେ। ତାପରେ ଦେବମାନେ ଧରଣୀତଳରେ ଅମୃତସାର ଢାଳିଦେଲେ।

Verse 95

अथ सस्यवती पृथ्वी ओषधीनां परा शुभा । फलमूलैरसैर्भक्ष्यैर्जनाः सुस्थतराभवन्

ତେବେ ପୃଥିବୀ ଶସ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ଔଷଧିରେ ପରମ ଶୁଭ ହେଲା; ଫଳ, ମୂଳ, ରସ ଓ ପୋଷକ ଭକ୍ଷ୍ୟରେ ଲୋକେ ଅଧିକ ସୁସ୍ଥ ଓ ସୁସ୍ଥିର ହେଲେ।

Verse 96

भारती सर्वलोकानां चानने मानसे स्थिता । तथैव सर्वशास्त्रेषु धर्मोद्देशं करोति सा

ଭାରତୀ (ସରସ୍ୱତୀ) ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମୁଖ ଓ ମନରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ; ଏବଂ ସେଇ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଧର୍ମୋପଦେଶ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।

Verse 97

विज्ञानं कलहं शोकं मोहामोहं शिवाशिवम् । तया विना जगत्सर्वं यात्यतत्त्वमिति स्मृतम्

ବିଜ୍ଞାନ, କଳହ, ଶୋକ, ମୋହ-ଅମୋହ, ଶୁଭ-ଅଶୁଭ—ତାଙ୍କ ବିନା ସମଗ୍ର ଜଗତ ତତ୍ତ୍ୱହୀନ ହୋଇ ଅଯଥାର୍ଥତାକୁ ଯାଏ, ଏହିପରି ସ୍ମୃତ।

Verse 98

कमलासंभवश्चैव वस्त्रभूषणसंचयः । सुखं राज्यं त्रिलोके तु ततः सा हरिवल्लभा

ତାଙ୍କଠାରୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ସମୃଦ୍ଧି ଓ ବସ୍ତ୍ର-ଭୂଷଣର ସଞ୍ଚୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ତ୍ରିଲୋକରେ ସୁଖଦ ରାଜ୍ୟୈଶ୍ୱର୍ୟ ଦିଅନ୍ତି, ତେଣୁ ସେ ହରିବଲ୍ଲଭା।

Verse 99

उमया हेतुना शंभोर्ज्ञानं लोकेषु संततम् । ज्ञानमाता च सा ज्ञेया शंभोरर्धाङ्गवासिनी

ଉମାଙ୍କ କାରଣରୁ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିରନ୍ତର ରହେ; ସେ ଜ୍ଞାନମାତା ଓ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଅର୍ଧାଙ୍ଗରେ ବସୁଥିବା ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

Verse 100

वर्णिकाशक्तिरत्युग्रा सर्वलोकप्रमोहिनी । सर्वलोकेषु लोकानां स्थितिसंहारकारिणी

ବର୍ଣ୍ଣିକା-ଶକ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଗ୍ର, ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ମୋହିତ କରନ୍ତି; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ସ୍ଥିତି ଓ ସଂହାର ସାଧନ କରନ୍ତି।

Verse 101

देव्या च निहतौ पूर्वमसुरौ मधुकैटभौ । रुरुश्चापि हतो घोरः सर्वलोकपरिश्रुतः

ପୂର୍ବେ ଦେବୀ ମଧୁ ଓ କୈଟଭ—ଏହି ଦୁଇ ଅସୁରଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ରୁରୁ ମଧ୍ୟ ହତ ହେଲା।

Verse 102

सर्वदेवैकजेतारं सा जघ्ने महिषासुरम् । निहता लीलया देव्या येऽसुरा दैत्यपुंगवाः

ସମସ୍ତ ଦେବଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଜେତା ମହିଷାସୁରକୁ ସେ ବଧ କଲେ; ଏବଂ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସୁରମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ଲୀଳାମାତ୍ରେ ନିହତ ହେଲେ।

Verse 103

एवं बलानि दैत्यानां निहत्य सर्वदा तया । पालितं मोदितं चैव कृत्स्नमेतज्जगत्त्रयम्

ଏଭଳି ସେ ସଦା ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ବଳକୁ ନିହତ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ଏହି ସମଗ୍ର ତ୍ରିଲୋକକୁ ପାଳନ କରି ଆନନ୍ଦିତ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ।

Verse 104

धर्मद्रवस्वरूपा च सर्वधर्मप्रतिष्ठिता । महतीं तां समालोक्य मया कमंडलौ धृता

ସେ ଧର୍ମର ଦ୍ରବ-ସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଖି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମୋ କମଣ୍ଡଲୁରେ ଧାରଣ କଲି।

Verse 105

विष्णुपादाब्जसम्भूता शंभुना शिरसा धृता । अस्माभिश्च त्रिभिर्युक्ता ब्रह्मविष्णुमहेश्वरैः

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନା, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଶିରେ ଧୃତା, ଏବଂ ଆମ ତିନିଜଣ—ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର—ସହ ଯୁକ୍ତା।

Verse 106

धर्मद्रवा परिख्याता जलरूपा कमंडलौ । बलियज्ञेषु संभूता विष्णुना प्रभविष्णुना

ସେ ‘ଧର୍ମଦ୍ରବା’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧା; କମଣ୍ଡଲୁରେ ଜଳରୂପା। ବଲିଙ୍କ ଯଜ୍ଞମାନେ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ପ୍ରଭବିଷ୍ଣୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଉଦ୍ଭୂତା।

Verse 107

छद्मना छलितः पूर्वं बलिर्बलवतां वरः । ततः पादद्वयेनैव क्रांतं सर्वं महीतलम्

ପୂର୍ବେ ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଲି ଛଦ୍ମବେଶର ଛଳରେ ଠକାଯାଇଥିଲା; ପରେ କେବଳ ଦୁଇ ପଦକ୍ଷେପରେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀତଳ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେଲା।

Verse 108

नभः पादश्च ब्रह्माण्डं भित्वा मम पुरः स्थितः । मया संपूजितः पादः कमण्डलुजलेन वै

ତେବେ ସେ ପାଦ ଆକାଶକୁ ପହଞ୍ଚି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଭେଦି ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲା; ମୁଁ ମୋ କମଣ୍ଡଲୁର ଜଳଦ୍ୱାରା ସେ ପାଦକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲି।

Verse 109

प्रक्षाल्यैवार्चितात्पादाद्धेमकूटेऽपतज्जलम् । तत्कूटाच्छंकरं प्राप्य भ्रमते सा जटास्थिता

ପୂଜିତ ପାଦକୁ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରିଥିବା ଜଳ ହେମକୂଟରେ ପଡ଼ିଲା; ସେଇ ଶିଖରରୁ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଜଟାମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ସେଠାରେ ଭ୍ରମଣ କରେ।

Verse 110

ततो भगीरथेनैव समाराध्य शिवं भुवि । आनीयाराधितो नित्यं तपसा गजपुंगवः

ତାପରେ ଭଗୀରଥ ଏକାକୀ ପୃଥିବୀରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ସେଠାକୁ ଆଣି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଜରାଜ ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ନିତ୍ୟ ପୂଜିତ ହେଲେ।

Verse 111

तेन भित्वा नगं वीर्यात्त्रिभिर्दंतैः कृतं बिलम् । ततस्त्रिबिलगा यस्मात्त्रिस्रोता लोकविश्रुता

ସେ ନିଜ ବୀର୍ୟବଳରେ ପର୍ବତକୁ ଭେଦି, ତିନି ଦାନ୍ତରେ ତିନିଟି ବିଲ କଲେ। ତେଣୁ ସେ ‘ତ୍ରିବିଲଗା’ ଓ ‘ତ୍ରିସ୍ରୋତା’ ନାମରେ ସାରା ଲୋକେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 112

हरिब्रह्महरयोगात्पूता लोकस्य पावनी । समासाद्य च तां देवीं सर्वधर्मफलं लभेत्

ହରି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ହର (ଶିବ)ଙ୍କ ସଂଯୋଗରେ ସେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପାବନ କରୁଥାଏ। ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ସମୀପେ ଯାଇ ଭକ୍ତିରେ ନମସ୍କାର କଲେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମଫଳ ମିଳେ।

Verse 113

पाठयज्ञपरैः सर्वैर्मंत्र होम सुरार्चनैः । सा गतिर्न भवेज्जंतोर्गंगा संसेवया च या

ପାଠ-ଯଜ୍ଞ, ମନ୍ତ୍ରଜପ, ହୋମ ଓ ଦେବାର୍ଚ୍ଚନାରେ ନିଷ୍ଠ ଲୋକେ ଯେ ଗତି ପାଆନ୍ତି—ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ସେବା କଲେ ଯେ ଗତି ମିଳେ, ସେପରି ଗତି ଅନ୍ୟଥା ଜୀବ ପାଏ ନାହିଁ।

Verse 114

धर्मस्य साधनोपायो ह्यतः परो न विद्यते । त्रैलोक्यपुण्यसंयोगात्तस्मात्तां व्रज नारद

ଧର୍ମସାଧନ ପାଇଁ ଏହାଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପାୟ ନାହିଁ। ଏହା ତ୍ରିଲୋକର ପୁଣ୍ୟସଂଯୋଗରେ ଯୁକ୍ତ; ତେଣୁ, ହେ ନାରଦ, ତୁମେ ସେଠାକୁ ଯାଅ।

Verse 115

गंगातोयास्थिसंयोगात्सुतास्ते सगरस्य च । स्वर्गताः पितृभिश्चैव स्वपूर्वापरजैः सह

ଗଙ୍ଗାଜଳ ସହ ତାଙ୍କ ଅସ୍ଥିର ସଂଯୋଗ ହେବାମାତ୍ରେ ସଗରଙ୍କ ସେହି ପୁତ୍ରମାନେ ପିତୃମାନଙ୍କ ସହ ଏବଂ ନିଜ ପୂର୍ବଜ-ଅପରଜ ସନ୍ତତି ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 116

ततो ब्रह्ममुखाच्छ्रुत्वा नारदो मुनिपुंगवः । गंगाद्वारे तपः कृत्वा ब्रह्मणा सदृशोभवत्

ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଏହା ଶୁଣି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରେ ତପ କରି ବ୍ରହ୍ମାସଦୃଶ ହେଲେ।

Verse 117

सर्वत्र सुलभा गंगा त्रिषुस्थानेषु दुर्लभा । गंगाद्वारे प्रयागे च गंगासागरसंगमे

ଗଙ୍ଗା ସର୍ବତ୍ର ସୁଲଭ, କିନ୍ତୁ ତିନି ସ୍ଥାନରେ ସେ ନିଜେ ଦୁର୍ଲଭ—ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରେ, ପ୍ରୟାଗେ, ଏବଂ ଗଙ୍ଗାସାଗର ସଙ୍ଗମରେ।

Verse 118

त्रिरात्रेणैकरात्रेण नरो याति परां गतिम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सद्यो मुक्तिं विचिंतयेत्

ତିନି ରାତି—କିମ୍ବା ଏକ ରାତି—ବ୍ରତ ପାଳନରେ ମନୁଷ୍ୟ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ତେଣୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ସଦ୍ୟୋମୁକ୍ତିକୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 119

ततो गच्छत धर्मज्ञाः शिवां भागीरथीमिह । अचिरेणैव कालेन स्वर्गं मोक्षं प्रगच्छथ

ଏହେତୁ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ, ଏଠାରୁ ଶିବମଙ୍ଗଳମୟୀ ଭାଗୀରଥୀ (ଗଙ୍ଗା)ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ; ଅତି ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 120

विशेषात्कलिकाले च गंगा मोक्षप्रदा नृणां । कृच्छ्राच्च क्षीणसत्वानामनंतः पुण्यसंभवः

ବିଶେଷତଃ କଳିଯୁଗରେ ଗଙ୍ଗା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯାହାଙ୍କର ଅନ୍ତର୍ବଳ କ୍ଷୀଣ ଓ ଯେମାନେ ଭାରି କଷ୍ଟରେ ପୀଡିତ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଅନନ୍ତ—ଅପାର ଧର୍ମର ଉତ୍ସ।

Verse 121

ततस्ते ब्राह्मणा हृष्टाः श्रुत्वा व्यासाद्गिरं शुभाम् । गंगायां तु तपस्तप्त्वा मोक्षमार्गं ययुस्तदा

ତାପରେ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଶୁଭ ବାଣୀ ଶୁଣି ହର୍ଷିତ ହେଲେ। ଗଙ୍ଗାତୀରେ ତପସ୍ୟା କରି ସେମାନେ ତେବେ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

Verse 122

य इदं शृणुयान्मर्त्यः पुण्याख्यानमनुत्तमम् । सर्वं तरति दुःखौघ गंगास्नानफलं लभेत्

ଯେ କୌଣସି ମର୍ତ୍ୟ ଏହି ଅନୁତ୍ତମ ପୁଣ୍ୟାଖ୍ୟାନ ଶୁଣେ, ସେ ସମଗ୍ର ଦୁଃଖପ୍ରବାହକୁ ତରିଯାଏ ଏବଂ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ଫଳ ଲାଭ କରେ।

Verse 123

सकृदुच्चारिते चैव सर्वयज्ञफलं लभेत् । दानं जप्यं तथा ध्यानं स्तोत्रं मंत्रं सुरार्चनम्

ଏହାକୁ ଏକଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଯଜ୍ଞଫଳ ମିଳେ; ଦାନ, ଜପ, ଧ୍ୟାନ, ସ୍ତୋତ୍ର, ମନ୍ତ୍ର ଓ ଦେବାର୍ଚ୍ଚନର ପୁଣ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ।

Verse 124

तत्रैव कारयेद्यस्तु स चानंतफलं लभेत् । तस्मात्तत्रैव कर्त्तव्यं जपहोमादिकं नरैः

ଯେ ଲୋକ ସେଠାରେଇ (ଗଙ୍ଗାତୀରେ) ଏହି କର୍ମଗୁଡ଼ିକ କରାଏ, ସେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଲାଭ କରେ। ତେଣୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସେଠାରେଇ ଜପ, ହୋମ ଆଦି କରିବା ଉଚିତ।

Verse 125

अनंतं च फलं प्रोक्तं जन्मजन्मसु लभ्यते

ଅନନ୍ତ ଫଳ ଘୋଷିତ ହୋଇଛି; ତାହା ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।