Prabhāsa-kṣetra: Circuit of Tīrthas and Shrines Leading to Bhukti and Mokṣa

Verse 1

अथ प्रभासमाहात्म्यं प्रारभ्यते । मोहिन्युवाच । प्रभासस्य तु माहात्म्यं वद मे द्विजसत्तम । यच्छ्रुत्वाहं प्रसन्नात्मा धन्या स्यां त्वत्प्रसादतः ॥ १ ॥

ଏବେ ପ୍ରଭାସ-ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ମୋହିନୀ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମୋତେ ପ୍ରଭାସର ମହିମା କହ; ତାହା ଶୁଣି ମୋ ହୃଦୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବ ଏବଂ ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ମୁଁ ଧନ୍ୟ ହେବି ॥ ୧ ॥

Verse 2

वसुरुवाच । श्रृणु देवि प्रवक्ष्यामि प्रभासाख्यं सुपुण्यदम् । तीर्थं पापहरं नॄणां भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् ॥ २ ॥

ବସୁ କହିଲେ—ହେ ଦେବୀ, ଶୁଣ; ମୁଁ ପ୍ରଭାସ ନାମକ ଅତି ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ତୀର୍ଥ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି। ଏହା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାପ ହରେ ଏବଂ ଭୋଗ-ମୋକ୍ଷ ପ୍ରଦାନ କରେ ॥ ୨ ॥

Verse 3

यस्मिन्नसंख्यतीर्थानि विद्यंते विधिनंदिनि । सोमेशो यत्र विश्वेशो भगवान् गिरिजापतिः ॥ ३ ॥

ହେ ବିଧିନନ୍ଦିନୀ, ସେଠାରେ ଅସଂଖ୍ୟ ତୀର୍ଥ ରହିଛି; ସେଠାରେ ସୋମେଶ ଓ ସେଠାରେ ବିଶ୍ୱେଶ—ଗିରିଜାପତି ଭଗବାନ ଶିବ ବିରାଜିତ ॥ ୩ ॥

Verse 4

स्नात्वा प्रभासके तीर्थे सोमनाथं प्रपूज्य च । नरो मुक्तिमवाप्नोति सत्यमेतन्मयोदितम् ॥ ४ ॥

ପ୍ରଭାସ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ଏବଂ ସୋମନାଥଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ପାଏ—ଏହା ମୋର କଥିତ ସତ୍ୟ ॥ ୪ ॥

Verse 5

योजनानां दश द्वे च प्रभासपरिमंडलम् । मध्येऽस्य पीठिका प्रोक्ता पंचयोजनविस्तृता ॥ ५ ॥

ପ୍ରଭାସର ବୃତ୍ତାକାର ପରିମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାଦଶ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ; ତାହାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପଞ୍ଚ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ତ ଏକ ପୀଠିକା କୁହାଯାଇଛି।

Verse 6

गोचर्ममात्रं तन्मध्ये तीर्थं कैलासतोऽधिकम् । अर्कस्थलं तत्र पुण्यं तीर्थमन्यत्सुशोभनम् ॥ ६ ॥

ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ଗୋଚର୍ମମାତ୍ର ଏକ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା କୈଲାସଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେଠାରେ ଅର୍କସ୍ଥଳରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ଅତି ଶୋଭନ ଏକ ଅନନ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଅଛି।

Verse 7

सिद्धेश्वरादिलिंगानि यत्र संति सहस्रशः । तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या संतर्प्य पितृदेवताः ॥ ७ ॥

ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ଆଦି ଲିଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଅଛି—ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଓ ଦେବମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରୁ।

Verse 8

लिंगानि पूजयित्वा च याति रुद्रसलोकताम् । अग्नितीर्थं तथान्यच्च सागरस्य तटे स्थितम् ॥ ८ ॥

ଲିଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ପୂଜା କରି ସେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହା ସହ ସାଗରତଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ‘ଅଗ୍ନିତୀର୍ଥ’ ନାମକ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

Verse 9

तत्र स्नात्वा नरो देवि वह्निलोकमवाप्नुयात् । तत्र देवं कपर्द्दीशं सोपवासः प्रपूज्य च ॥ ९ ॥

ହେ ଦେବୀ, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଅଗ୍ନିଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏବଂ ସେଠାରେ ଉପବାସ ସହିତ କପର୍ଦ୍ଦୀଶ ଦେବଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରୁ।

Verse 10

शिवलोकमवाप्नोति भुक्त्वा भोगानिहेप्सितान् । केदारेशं ततो गत्वा समभ्यर्च्य विधानतः ॥ १० ॥

ଏହି ଲୋକରେ ଇଚ୍ଛିତ ଭୋଗ ଭୋଗି ସେ ଶିବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ପରେ କେଦାରେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ବିଧିମତେ ପୂଜା କଲେ ପରମ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 11

स्वर्गतिं समवाप्नोति विमानेन सुरार्चितः । भीमेशं भैरवेशं च चंडीशं भास्करेश्वरम् ॥ ११ ॥

ସେ ସ୍ୱର୍ଗଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୁଏ; ଏବଂ ଭୀମେଶ, ଭୈରବେଶ, ଚଣ୍ଡୀଶ, ଭାସ୍କରେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରେ।

Verse 12

अंगारेशं गुर्वीशं सोमेशं भृगुजेश्वरम् । शनिराहुशिखीशांश्च क्रमाद्गच्छेच्चतुर्दश ॥ १२ ॥

ତାପରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ଅଙ୍ଗାରେଶ, ଗୁର୍ବୀଶ, ସୋମେଶ, ଭୃଗୁଜେଶ୍ୱର; ଏବଂ ପରେ ଶନି, ରାହୁ, ଶିଖୀ (କେତୁ) ଈଶଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାଇ—ଏଭଳି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 13

भक्त्या पृथक् पृथक् तेषां पूजां कृत्वा विधानवित् । शिवसालोक्यमाप्नोति निग्रहानुग्रहे क्षमः ॥ १३ ॥

ବିଧାନଜ୍ଞ ଭକ୍ତ ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭକ୍ତିସହ ପୂଜା କରି ଶିବସାଲୋକ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଏବଂ ନିଗ୍ରହ ଓ ଅନୁଗ୍ରହ—ଦୁହିଁ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 14

सिद्धेश्वरादिपंचान्यलिंगानि विधिनंदिनि । समर्च्य लभते सिद्धिमैहिकामुष्मिकीं नरः ॥ १४ ॥

ହେ ବିଧିନନ୍ଦିନୀ! ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ଆଦି ପାଞ୍ଚ ଅଲିଙ୍ଗକୁ ବିଧିମତେ ପୂଜା କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଐହିକ ଓ ଆମୁଷ୍ମିକ—ଦୁହିଁ ସିଦ୍ଧି ଲଭେ।

Verse 15

वरारोहामजापालां मंगलां ललितेश्वरीम् । संपूज्य क्रमतेश्चैता विपापो जायते नरः ॥ १५ ॥

ଯେ ନର ବରାରୋହା, ଅଜାପାଳା, ମଙ୍ଗଳା ଓ ଲଲିତେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ କ୍ରମେ ପୂଜା କରି ଆଗେ ବଢ଼େ, ସେ ପାପମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 16

लक्ष्मीश्वरं बाडवेशमर्ध्येशं कामकेश्वरम् । समभ्यर्च्य नरो भक्त्या साक्षाल्लोकेशतां व्रजेत् ॥ १६ ॥

ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ୱର, ବାଡବେଶ, ଅର୍ଧ୍ୟେଶ ଓ କାମକେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ସମ୍ୟକ୍ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ, ନର ମନୋହରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ଲୋକାଧିପତିପଦ ପାଏ।

Verse 17

गौरीतपोवनं प्राप्य गौरीशवरुणेश्वरौ । उषेश्वरं च संपूज्य नरः स्वर्गतिमाप्नुयात् ॥ १७ ॥

ଗୌରୀଙ୍କ ତପୋବନକୁ ପହଞ୍ଚି ଗୌରୀଶ, ବରୁଣେଶ୍ୱର ଓ ଉଷେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ ନର ସ୍ୱର୍ଗଗତି ପାଏ।

Verse 18

गणेशं च कुमारेशं स्वाककेशकुलेश्वरौ । उत्तंकेशं च वह्नीशं गौतमं दैत्यसूदनम् ॥ १८ ॥

ଏବଂ ଗଣେଶ ଓ କୁମାରେଶ; ସ୍ୱାକକେଶ ଓ କୁଲେଶ୍ୱର; ଉତ୍ତଙ୍କେଶ ଓ ବହ୍ନୀଶ; ଦୈତ୍ୟସୂଦନ ଗୌତମଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ-ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 19

समभ्यर्च्य विधानेन न नरो दुर्गतिं व्रजेत् । चक्रतीर्थं ततः प्राप्य तत्र स्नात्वा विधानतः ॥ १९ ॥

ବିଧାନାନୁସାରେ ଏମାନଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ନର ଦୁର୍ଗତିକୁ ଯାଏ ନାହିଁ। ପରେ ଚକ୍ରତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ବିଧିମତେ ସ୍ନାନ କଲେ ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 20

गौरीदेवीं समभ्यर्च्य नरोऽभिलषितं लभेत् । संनिहत्याह्वयं तीर्थं प्राप्य तत्र वरानने ॥ २० ॥

ଗୌରୀଦେବୀଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଇଚ୍ଛିତ ବର ପାଏ। ହେ ସୁମୁଖୀ, ‘ସନ୍ନିହତ୍ୟାହ୍ୱୟ’ ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ଇଷ୍ଟଫଳ ଲଭେ॥୨୦॥

Verse 21

स्नात्वा संतर्प्य देवादीन्सन्निहत्याफलं लभेत् । अथैकादश लिंगानि भूतेशादीनि योऽर्चयेत् ॥ २१ ॥

ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ସତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ-ଅର୍ପଣରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ ‘ସନ୍ନିହତ୍ୟା’ ଫଳ ମିଳେ। ପରେ ଭୂତେଶ ଆଦି ଏକାଦଶ ଲିଙ୍ଗକୁ ଯେ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରେ, ସେ ଉକ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଲଭେ॥୨୧॥

Verse 22

स लब्ध्वेह वरान्भोगानंते रुद्रपदं व्रजेत् । आदिनारायणं देवं समभ्यर्च्य नरोत्तमः ॥ २२ ॥

ସେ ଏଠାରେ ଉତ୍ତମ ଭୋଗ ଲଭି, ଶେଷରେ—ଆଦିନାରାୟଣ ଦେବଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି—ରୁଦ୍ରପଦକୁ ଯାଏ; ସେ ନରୋତ୍ତମ॥୨୨॥

Verse 23

मोक्षभागी भवेद्देवि नात्र कार्या विचारणा । ततश्चक्रधरं प्राप्य पूजयेद्यो विधानतः ॥ २३ ॥

ହେ ଦେବୀ, ସେ ମୋକ୍ଷର ଭାଗୀ ହୁଏ—ଏଥିରେ ବିଚାର ଦରକାର ନାହିଁ। ପରେ ଚକ୍ରଧର (ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଯେ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରେ, ସେ ସେହି ଫଳ ଲଭେ॥୨୩॥

Verse 24

स तु शत्रुं विनिर्जित्य भोगानुच्चाव चाँल्लभेत् । सांबादित्यं ततः प्राप्य स्नात्वा नियमपूर्वकम् ॥ २४ ॥

ସେ ଶତ୍ରୁକୁ ଜୟ କରି ଭୋଗ—ସାଧାରଣ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦୁହେଁ—ନିଶ୍ଚୟ ଲଭେ। ପରେ ସାମ୍ବାଦିତ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚି ନିୟମପୂର୍ବକ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ॥୨୪॥

Verse 25

नीरोगो धनधान्याढ्यो जायते मानवो भुवि । ततस्तु मनुजः प्राप्य देवीं कंटकशोधिनीम् ॥ २५ ॥

ପୃଥିବୀରେ ମନୁଷ୍ୟ ନିରୋଗ ହୋଇ ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ପରେ କଣ୍ଟକଶୋଧିନୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଶୁଦ୍ଧି ଓ କ୍ଲେଶନିବାରଣ ପାଏ।

Verse 26

महिषघ्नीं च संपूज्य निर्भयो जायते नरः । कपालीशं च कोटीशं समभ्यर्च्य नरोत्तमः ॥ २६ ॥

ମହିଷଘ୍ନୀଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ନିର୍ଭୟ ହୁଏ। କପାଳୀଶ ଓ କୋଟୀଶଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ନରୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳମୟ ପୁଣ୍ୟ ପାଏ।

Verse 27

सुसौभाग्यो भवेदेवं मध्य यात्रां समापयेत् । बालब्रह्माभिधं पश्चात्प्राप्य मर्त्यो नरेश्वरि ॥ २७ ॥

ଏଭଳି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୌଭାଗ୍ୟବାନ ହୁଏ ଏବଂ ପରେ ମଧ୍ୟ-ଯାତ୍ରା ସମାପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ, ହେ ନରେଶ୍ୱରୀ, ‘ବାଳବ୍ରହ୍ମ’ ନାମକ ତୀର୍ଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ମର୍ତ୍ୟ ଫଳ ଲାଭ କରେ।

Verse 28

जायते भुक्तिमुक्तीशः सर्वदेवप्रपूजितः । नरकेशं ततः प्राप्य संवतेंशं निधीश्वरम् ॥ २८ ॥

ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷର ଅଧିପତି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ପରେ ନରକେଶଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସଂବତେଶ ଓ ନିଧୀଶ୍ୱର—କାଳ ଓ ନିଧି ଉପରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ—ମଧ୍ୟ ପାଏ।

Verse 29

बलभद्रेश्वरं प्रार्च्य जायते भुक्तिमुक्तिमान् । गंगागणपतिं प्राप्य समभ्यर्च्य विधानतः ॥ २९ ॥

ବଳଭଦ୍ରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ—ଦୁହେଁ ପାଏ। ଏହିପରି ଗଙ୍ଗାଗଣପତିଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ବିଧାନମତେ ପୂଜା କଲେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଶୁଭ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 30

लभते वांछितान्कामानिह लोके परत्र च । ततो जांबवतीं प्राप्य नदीं भक्त्या समाहितः ॥ ३० ॥

ସେ ଇହଲୋକେ ଓ ପରଲୋକେ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛିତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ତେଣୁ ଜାମ୍ବବତୀ ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚି ଭକ୍ତିସହ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ॥३०॥

Verse 31

स्नात्वा सुरादीनभ्यर्च्य कृतकृत्यो भवेन्नरः । पांडुकूपे ततः स्नात्वा पांडवेश्वरमर्चयेत् ॥ ३१ ॥

ସ୍ନାନ କରି ସୁରମାନେ ଆଦିଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ କୃତକୃତ୍ୟ ହୁଏ। ପରେ ପାଣ୍ଡୁକୂପରେ ସ୍ନାନ କରି ପାଣ୍ଡବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ॥३१॥

Verse 32

स नरः स्वर्गमायाति क्रीडते नंदनादिषु । शतमेधं लक्षमेधं कोटिमेधमनुक्रमात् ॥ ३२ ॥

ସେ ନର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ନନ୍ଦନ ଆଦି ଉଦ୍ୟାନରେ କ୍ରୀଡ଼ା କରେ। ଏବଂ କ୍ରମେ ଶତ ଅଶ୍ୱମେଧ, ଲକ୍ଷ ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ କୋଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ସମ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ॥३२॥

Verse 33

लिंगत्रयं समभ्यर्च्य मोदते दिवि देववत् । दुर्वासादित्यकं दृष्ट्वा संपूज्य च विधानतः ॥ ३३ ॥

ତିନି ଲିଙ୍ଗକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବତା ପରି ଆନନ୍ଦ କରେ। ଏବଂ ଦୁର୍ବାସାଦିତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ କରି ବିଧାନାନୁସାରେ ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ॥३३॥

Verse 34

अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यसंशयम् । यादवस्थलमासाद्य वर्षेशं प्रार्च्य मानवः ॥ ३४ ॥

ଯାଦବସ୍ଥଳକୁ ପହଞ୍ଚି ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ବର୍ଷେଶଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ସମାନ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ॥३४॥

Verse 35

लभते वांछितां सिद्धिं देवराजेन सत्कृतः । हिरण्यासंगमे स्नात्वा दद्याद्धेमरथं द्विजे ॥ ३५ ॥

ହିରଣ୍ୟାସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କରି ଦ୍ୱିଜକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସତ୍କୃତ ହୋଇ ଇଚ୍ଛିତ ସିଦ୍ଧି ଲଭେ।

Verse 36

शिवमुद्दिश्य यो भक्त्या स लोकानक्षयाँल्लभेत् । नगरार्कं ततः प्रार्च्य सूर्यलोकमवाप्नुयात् ॥ ३६ ॥

ଯେ ଭକ୍ତିରେ ଶିବଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ପୂଜା କରେ, ସେ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକ ଲଭେ। ପରେ ନଗରାର୍କଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ଅର୍ଚ୍ଚନ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 37

नगरादित्यपार्श्वे तु बलकृष्णौ सुभद्रिकाम् । दृष्ट्वा संपूज्य विधिना कृष्णसायुज्यमाप्नुयात् ॥ ३७ ॥

ନଗରାଦିତ୍ୟଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବଳରାମ, କୃଷ୍ଣ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି, ବିଧିମତେ ପୂଜା କଲେ କୃଷ୍ଣ-ସାୟୁଜ୍ୟ ଲଭେ।

Verse 38

कुमारिकां ततः प्राप्य समभ्यर्च्य विधानतः । लभते वांछितान्कामाञ्जयेच्छक्रं न संशयः ॥ ३८ ॥

ତାପରେ କୁମାରୀଙ୍କୁ ସମୀପ କରି ବିଧାନମତେ ଅର୍ଚ୍ଚନ କଲେ ଇଚ୍ଛିତ କାମନା ଲଭେ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରେ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 39

क्षेत्रपालं ततोऽभ्यर्च्य सर्वान्कामानवाप्नुयात् । ब्रह्मेश्वरं च संपूज्य सरस्वत्यास्तटे स्थितम् ॥ ३९ ॥

ତାପରେ କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ ତଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଧିମତେ ସମ୍ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 40

सर्वपापविनिमुक्तो ब्रह्मलोके महीयते । पिंगलाख्यां नदीं प्राप्य स्नात्वा तत्र सुरादिकान् ॥ ४० ॥

ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ପିଙ୍ଗଳା ନାମକ ନଦୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଦେବାଦିଙ୍କ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପାଏ।

Verse 41

संतर्प्य श्राद्धकृन्मर्त्यो नेह भूयोऽभिजायते । संगमेशं समभ्यर्च्य न नरो दुर्गतिं व्रजेत् ॥ ४१ ॥

ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ବିଧିପୂର୍ବକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି ପିତୃମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତର୍ପିତ କରେ, ସେ ଏଠାରେ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଉନାହିଁ। ଏବଂ ଯେ ସଙ୍ଗମେଶଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ଆରାଧନା କରେ, ସେ ଦୁର୍ଗତିକୁ ଯାଏନାହିଁ।

Verse 42

संप्रार्च्य शंकरादित्यं घटेशं च महेश्वरम् । मानवः सकलान्कामान्प्राप्नुयान्नात्र संशयः ॥ ४२ ॥

ଶଙ୍କରାଦିତ୍ୟ, ଘଟେଶ ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ପୂଜା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 43

ऋषितीर्थं ततः प्राप्य स्नात्वा नियतमानसः । ऋषींस्तत्र समभ्यर्च्य सर्वतीर्थफलं लभेत् ॥ ४३ ॥

ତାପରେ ଋଷିତୀର୍ଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ନିୟତ ଓ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କଲେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଫଳ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 44

नंदादित्यं ततः प्रार्च्य मुच्यते सर्वरोगतः । त्रितकूपं ततः प्राप्य स्नात्वा याति दिवं नरः ॥ ४४ ॥

ତାପରେ ନନ୍ଦାଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ପରେ ତ୍ରିତକୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ।

Verse 45

शशोपाने नरः स्नात्वा देवान्पश्यति मोहिनि । वांछितांश्च लभेत्कामान्सत्यं सत्यं मयोदितम् ॥ ४५ ॥

ହେ ମୋହିନି! ଶଶୋପାନ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ନର ଦେବମାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ ଏବଂ ଇଚ୍ଛିତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ—ମୋର ଉକ୍ତି ଏହି।

Verse 46

पर्णादित्यं नरो दृष्ट्वा नीरोगो भोगवान्भवेत् । ततो न्यंकुमतीं प्राप्य स्नात्वा तत्र विधानतः ॥ ४६ ॥

ପର୍ଣ୍ଣାଦିତ୍ୟଙ୍କ ଦର୍ଶନ କଲେ ନର ନିରୋଗ ଓ ଭୋଗସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ପରେ ନ୍ୟଙ୍କୁମତୀ ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି ବିଧିମତେ ସ୍ନାନ କଲେ (ଉକ୍ତ) ପୁଣ୍ୟ ଲଭେ।

Verse 47

सिद्धेश्वरं समर्च्यात्र अणिमादिकसिद्धिभाक् । वाराहस्वामिनं दृष्ट्वा मुच्यते भवसागरात् ॥ ४७ ॥

ଏଠାରେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବିଧିମତେ ସମର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ଅଣିମା ଆଦି ସିଦ୍ଧି ଲଭେ; ଏବଂ ବରାହସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ଭବସାଗରରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

Verse 48

छायालिंगं समभ्यर्च्य मुच्यते सर्वपातकैः । गुल्फं दृष्ट्वा नरोऽभ्यर्च्य चांद्रायणफलं लभेत् ॥ ४८ ॥

ଛାୟାଲିଙ୍ଗକୁ ବିଧିମତେ ସମର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଗୁଲ୍ଫକୁ ଦର୍ଶନ କରି ପୂଜା କରୁଥିବା ନର ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତସମ ଫଳ ଲଭେ।

Verse 49

देवीं कनकनंदां च समभ्यर्च्य नरः सति । सर्वान्कामानवाप्नोति देहांते स्वर्गतिं लभेत् ॥ ४९ ॥

ହେ ସତୀ! ଦେବୀ କନକନନ୍ଦାଙ୍କୁ ବିଧିମତେ ପୂଜା କରୁଥିବା ନର ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଏବଂ ଦେହାନ୍ତେ ସ୍ୱର୍ଗଗତି ଲଭେ।

Verse 50

कुंतीश्वरं समभ्यर्च्य मुच्यते सर्वपातकैः । गंगेश्वरं समभ्यर्च्य गंगायां मनुजः प्लुतः ॥ ५० ॥

କୁନ୍ତୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଆରାଧନା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଗଙ୍ଗେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜି ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

Verse 51

त्रिविधेभ्योऽपि पापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः । चमसोद्भेदके स्नात्वा पिंडदानं करोति यः ॥ ५१ ॥

ଚମସୋଦ୍ଭେଦକରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେ ପିଣ୍ଡଦାନ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତ୍ରିବିଧ ପାପରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 52

गयाकोटि गुणं पुण्यं स लभेन्नात्र संशयः । ततस्तु विधइजे गत्वा विदुराश्रममुत्तमम् ॥ ५२ ॥

ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଗୟାର କୋଟିଗୁଣ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତାପରେ ବିଧଇଜେକୁ ଯାଇ ଉତ୍ତମ ବିଦୁରାଶ୍ରମକୁ ଗମନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 53

त्रिगं त्रिभुवनेशं च संपूज्यात्र सुखी भवेत् । मंकणेश्वरमभ्यर्च्य लभते सद्गतिं नरः ॥ ५३ ॥

ଏଠାରେ ତ୍ରିଗ ଓ ତ୍ରିଭୁବନେଶଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସୁଖୀ ହୁଏ। ମଙ୍କଣେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ ସେ ସଦ୍ଗତି ଲାଭ କରେ।

Verse 54

त्रैपुरं च त्रिलिंगं तु प्रार्च्य पापैः प्रमुच्यते । षंडतीर्थं ततः प्राप्य स्नात्वा स्वर्णप्रदो नरः ॥ ५४ ॥

ତ୍ରୈପୁର ଓ ତ୍ରିଲିଙ୍ଗଙ୍କୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ପୂଜିଲେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ପରେ ଷଣ୍ଡତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ-ପ୍ରଦାତା, ଦାନସମର୍ଥ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 55

सर्वपापविशुद्धात्मा शैवं पदमवाप्नुयात् । सूर्यप्राच्यां नरः स्नात्वा विपाप्मा भोगवान्भवेत् ॥ ५५ ॥

ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ଅନ୍ତଃକରଣ ଥିବା ନର ଶୈବ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ପୂର୍ବଦିଗରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ମୁହଁ କରି ସ୍ନାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ଭୋଗ-ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ।

Verse 56

त्रिलोचने नरः स्नात्वा रुद्रलोकमवाप्नुयात् । देविकायानुमानाथं समर्च्य मनुजोत्तमः ॥ ५६ ॥

ତ୍ରିଲୋଚନରେ ସ୍ନାନ କଲେ ନର ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟୋତ୍ତମ ଦେବିକାରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରି (ପୁଣ୍ୟର) ନିଶ୍ଚୟାର୍ଥେ ଅଭୀଷ୍ଟ ଫଳ ପାଏ।

Verse 57

लभते वांछितान्कामान्देहांते स्वर्गमाप्नुयात् । भूद्वारं तु समभ्यर्च्य लभते वांछितं फलम् ॥ ५७ ॥

ସେ ଇଚ୍ଛିତ କାମନା ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଦେହାନ୍ତେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଭୂଦ୍ୱାରକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ ଚାହିତା ଫଳ ମିଳେ।

Verse 58

शूलस्थाने तु वाल्मीकं नमस्कृत्य कविर्भवेत् । च्यवनार्कं ततः प्रार्च्य सर्वकामसमृद्धिमान् ॥ ५८ ॥

ଶୂଳସ୍ଥାନରେ ବାଲ୍ମୀକକୁ ନମସ୍କାର କଲେ ମନୁଷ୍ୟ କବି ହୁଏ। ପରେ ଚ୍ୟବନାର୍କକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ ସେ ସର୍ବକାମ-ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ।

Verse 59

च्यवनेशार्चनान्मर्त्यः शिवस्यानुचरो भवेत् । प्रजापालेशमभ्यर्च्य धनधान्यान्वितो भवेत् ॥ ५९ ॥

ଚ୍ୟବନେଶଙ୍କ ଆରାଧନାରୁ ମର୍ତ୍ୟ ଶିବଙ୍କ ଅନୁଚର ହୁଏ। ପ୍ରଜାପାଲେଶଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 60

बालार्कंपूजको मर्त्यो विद्यावान्धनवान् भवेत् । कुबेरस्थानके स्नात्वा निधिं प्राप्नोति निश्चितम् ॥ ६० ॥

ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ବାଲାର୍କ (ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କୁ ପୂଜେ, ସେ ବିଦ୍ୟାବାନ ଓ ଧନବାନ ହୁଏ। କୁବେର-ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନିଧି (ଧନଭଣ୍ଡାର) ପାଏ।

Verse 61

ऋषितोयनदीं प्राप्य स्नात्वा तत्र नरः शुचिः । दत्वा सुवर्णं विप्राय मुच्यते सर्वपातकैः ॥ ६१ ॥

ଋଷିତୋୟା ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଶୁଚି ହୁଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କଲେ ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 62

संगालेश्वरमभ्यर्च्य रुद्रलोके महीयते । नारदादित्यमभ्यर्च्य त्रिकालज्ञानवान्भवेत् ॥ ६२ ॥

ସଙ୍ଗାଲେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସହିତ ଅଭ୍ୟର୍ଚ୍ଚନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ନାରଦାଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ସେ ତ୍ରିକାଳଜ୍ଞାନ ପାଏ।

Verse 63

ततो नारायणं प्रार्च्य मुक्तिभागी नरो भवेत् । तप्तकुंडोदके स्नात्वा मूलचंडीशमर्चयेत् ॥ ६३ ॥

ତାପରେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ମୁକ୍ତିର ଭାଗୀ ହୁଏ। ତପ୍ତକୁଣ୍ଡର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ମୂଳ ଚଣ୍ଡୀଶ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 64

सर्वपावविनिर्मुक्तो वांछितार्थं लभेन्नरः । विनायकं चतुर्वक्त्रमभ्यर्च्याप्नोति कामितम् ॥ ६४ ॥

ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟ ଇଚ୍ଛିତ ଅର୍ଥ ପାଏ। ଚତୁର୍ବକ୍ତ୍ର ବିନାୟକଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜିଲେ ସେ କାମିତ ଫଳ ପାଏ।

Verse 65

कलंबेश्वरमभ्यर्च्य धनधान्यसमृद्धिमान् । गोपालस्वामिपूजातो गोमान्वै धनवान्कविः ॥ ६५ ॥

କଲମ୍ବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ଧନ-ଧାନ୍ୟର ସମୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ଗୋପାଳସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପୂଜାରେ ଗୋସମ୍ପଦ, ଧନ ଓ କବିତ୍ୱ ମିଳେ।

Verse 66

बकुलस्वामिनोऽभ्यर्चा नृणां स्वर्गतिदायिनी । संपूज्य मारुतां देवीं सर्वकामफलं लभेत् ॥ ६६ ॥

ବକୁଳସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଅଭ୍ୟର୍ଚ୍ଚନା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗଗତି ଦିଏ। ମାରୁତା ଦେବୀଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜିଲେ ସମସ୍ତ କାମନାର ଫଳ ମିଳେ।

Verse 67

क्षेमादित्यार्चनान्मर्त्यः क्षेमीसिद्धार्थसत्यभाक् । उन्नताख्यं विघ्नराजं प्रार्च्य विघ्नैर्न हन्यते ॥ ६७ ॥

କ୍ଷେମାଦିତ୍ୟଙ୍କ ଅର୍ଚ୍ଚନାରେ ମର୍ତ୍ୟ ନିରାପଦ ହୋଇ ସିଦ୍ଧି, ଇଷ୍ଟସାଧନ ଓ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା ପାଏ। ‘ଉନ୍ନତ’ ନାମକ ବିଘ୍ନରାଜଙ୍କ ପୂଜାରେ ବିଘ୍ନ ଆଘାତ କରେନାହିଁ।

Verse 68

जलस्वामी कालमेघः पूजितौ सर्वसिद्धिदौ । रुक्मिणी पूजिता देवी वांछितार्थप्रदा नृणाम् ॥ ६८ ॥

ଜଳସ୍ୱାମୀ ଓ କାଳମେଘଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ସର୍ବସିଦ୍ଧି ମିଳେ। ଦେବୀ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ପୂଜାରେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଇଚ୍ଛିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହୁଏ।

Verse 69

दुर्वासेशं च पिंगेशं प्रार्च्य पापैर्विमुच्यते । भद्रायाः संगमे स्नात्वा नरो भद्राणि पश्यति ॥ ६९ ॥

ଦୁର୍ବାସେଶ ଓ ପିଙ୍ଗେଶଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜିଲେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଭଦ୍ରା ନଦୀର ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କଲେ ନର ଜୀବନରେ ମଙ୍ଗଳ ଦେଖେ।

Verse 70

शंखावर्ते नरः स्नात्वा सर्वसिद्धीश्वरो भवेत् । मोक्षतीर्थे नरः स्नात्वा भवेन्मुक्तो भवार्णवात् ॥ ७० ॥

ଶଂଖାବର୍ତ୍ତରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସର୍ବ ସିଦ୍ଧିର ଅଧୀଶ୍ୱର ହୁଏ। ମୋକ୍ଷତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସେ ଭବସାଗରରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 71

गोष्पदस्नानमात्रेण सर्वसौख्यमवाप्नुयात् । नारायण गृहे गत्वा नरो भूयो न शोचति ॥ ७१ ॥

ଗୋଷ୍ପଦରେ କେବଳ ସ୍ନାନମାତ୍ରେ ସର୍ବ ସୁଖ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ନାରାୟଣଙ୍କ ଗୃହ (ଧାମ)କୁ ଯାଇ ନର ପୁନଃ ଶୋକ କରେନାହିଁ।

Verse 72

जालेश्वरार्चनात्पुंसां सिद्धयः स्युरभीप्सिताः । स्रातो हुंकारकूपे तु गर्भवासं न चाप्नुयात् ॥ ७२ ॥

ଜାଲେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅର୍ଚ୍ଚନାରେ ଲୋକମାନେ ଇଚ୍ଛିତ ସିଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି। ହୁଂକାରକୂପରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଜନ ପୁନଃ ଗର୍ଭବାସ (ପୁନର୍ଜନ୍ମ) ପାଏନାହିଁ।

Verse 73

तथा चंडीशमभ्यर्च्य सर्वतीर्थफलं लभेत् । विघ्नेशमाशापुरगं प्रार्च्य विघ्नं न चाप्नुयात् ॥ ७३ ॥

ସେହିପରି ଚଣ୍ଡୀଶଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ସର୍ବ ତୀର୍ଥର ଫଳ ମିଳେ। ଆଶାପୂରକ ବିଘ୍ନେଶଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ପୂଜିଲେ ବିଘ୍ନ ହୁଏନାହିଁ।

Verse 74

कलाकुंडाप्लुतो मर्त्यो मुक्तिभागी न संशयः । कपिलेशं समभ्यर्च्य कपिलायूथमाप्नुयात् ॥ ७४ ॥

କଲାକୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ମର୍ତ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ମୋକ୍ଷର ଭାଗୀ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କପିଲେଶଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି କପିଲମାନଙ୍କ ସମୂହକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 75

जरद्गवेश्वरं प्रार्च्य जरसा नाभिभूयते । नलेश्वरार्चको भोगी कर्क्कोटेशार्चको धनी ॥ ७५ ॥

ଜରଦ୍ଗବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ଜରା (ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା) ତାକୁ ଜୟ କରେନାହିଁ। ନଲେଶ୍ୱରର ଉପାସକ ଭୋଗସୁଖୀ ହୁଏ, କର୍କ୍କୋଟେଶର ପୂଜକ ଧନୀ ହୁଏ।

Verse 76

हाटकेश्वरपूजातः पूर्यंते सर्वकामनाः । नारदेशार्चको भक्तिं लभेद्विष्णौ च शंकरे ॥ ७६ ॥

ହାଟକେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜାରେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ନାରଦଦେଶରେ ଯେ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶଙ୍କର—ଉଭୟଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଲଭେ।

Verse 77

स्वर्गार्हो जायतेऽभ्यर्च्य देवीं मंत्रविभूषणाम् । दुर्गकूटं गणपतिं पूजयित्वा सुखी भवेत् ॥ ७७ ॥

ମନ୍ତ୍ରରେ ବିଭୂଷିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅଭ୍ୟର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗାର୍ହ ହୁଏ। ଦୁର୍ଗକୂଟରେ ଗଣପତିଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ସେ ସୁଖୀ ହୁଏ।

Verse 78

धनधान्ययुतो भूयात्पूजयन्कौरवेश्वरीम् । सुपर्णेलां भैरवीं च पूजयित्वा सुखी भवेत् ॥ ७८ ॥

କୌରବେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ। ସୁପର୍ଣେଲା ଓ ଭୈରବୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜିଲେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ସୁଖୀ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 79

भल्लतीर्थे नरः स्नात्वा मुच्यते सर्वकिल्बिषैः । कर्दमाले नरः स्नात्वा पातकैर्विप्रयुज्यते ॥ ७९ ॥

ଭଲ୍ଲତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। କର୍ଦମାଳାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସେ ପାତକ-ବନ୍ଧନରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ।

Verse 80

गुप्तसोमेश्वरं दृष्ट्वा न भूयोऽर्हति शोचितुम् । बहुस्वर्णेश्वरं दृष्ट्वा स्वर्गतिं समवाप्नुयात् ॥ ८० ॥

ଗୁପ୍ତସୋମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କଲେ ପୁନଃ ଶୋକ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ରହେନାହିଁ। ବହୁସ୍ୱର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନେ ସ୍ୱର୍ଗଗତି ଲଭେ।

Verse 81

श्रृङ्गेश्वरार्चको मर्त्यो न दुःखैरभिभूयते । तीर्थे नारायणे स्नात्वा मुक्तिमाप्नोति मानवः ॥ ८१ ॥

ଶୃଙ୍ଗେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରୁଥିବା ମର୍ତ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ଅଭିଭୂତ ହୁଏନାହିଁ। ନାରାୟଣ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମୁକ୍ତି ଲଭେ।

Verse 82

मार्कंडेश्वरमभ्यर्च्य दीर्घायुर्जायते नरः । तथा कोटीह्रदे स्नात्वाभ्यर्च्य कोटीश्वरं सुखीं ॥ ८२ ॥

ମାର୍କଣ୍ଡେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଅଭ୍ୟର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଏ। ଏବଂ କୋଟୀହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରି କୋଟୀଶ୍ୱରଙ୍କ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ସୁଖୀ-ସମୃଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 83

सिद्धस्थाने पुनः स्नात्वा तत्र लिंगानि पूजयेत् । असंख्यातानि यो मर्त्यः स सिद्धो जायते भुवि ॥ ८३ ॥

ସିଦ୍ଧସ୍ଥାନରେ ପୁନଃ ସ୍ନାନ କରି ସେଠାର ଲିଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ଅସଂଖ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜେ, ସେ ଭୂମିରେ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 84

दामोदरगृहं दृष्ट्वा सुखमाप्रोत्यमनुत्तमम् । वस्त्रापथं प्रभासस्य नाभिस्थाने स्थितं शुभे ॥ ८४ ॥

ଦାମୋଦରଙ୍କ ଗୃହ ଦର୍ଶନ କଲେ ଅନୁତ୍ତମ ସୁଖ ଲଭେ। ଶୁଭ ପ୍ରଭାସରେ ‘ବସ୍ତ୍ରାପଥ’ ନାମକ ପୁଣ୍ୟସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ସେହି କ୍ଷେତ୍ରର ନାଭିସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 85

तत्राभ्यर्च्यं भवं साक्षाद्भवेद्भवसमः स्वयम् । दामोदरं स्वर्णरेखा ब्रह्मकुंडं च रैवते ॥ ८५ ॥

ସେଠାରେ ଭବ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ପୂଜା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ଭବସମ ହୁଏ। ରୈବତରେ ଦାମୋଦର, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରେଖା ଓ ବ୍ରହ୍ମକୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ।

Verse 86

कुंतीश उज्जयंते तु भीमेशश्च महाप्रभः । मृगीकुंडं च सर्वस्वं क्षेत्रे वस्त्रापथे स्मृतम् ॥ ८६ ॥

ବସ୍ତ୍ରାପଥ-କ୍ଷେତ୍ରରେ କୁଂତୀଶ, ଉଜ୍ଜୟନ୍ତ ଓ ମହାପ୍ରଭୁ ଭୀମେଶ ସ୍ମରଣୀୟ; ଏବଂ ମୃଗୀକୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ, ଯାହା ସେଠାରେ ‘ସର୍ବସ୍ୱ’—ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ତୀର୍ଥ—ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 87

एतेषु क्रमशः स्नात्वा देवानभ्यर्च्य यत्नतः । पितॄन्संतर्प्य तोयेन सर्वतीर्थफलं लभेत् ॥ ८७ ॥

ଏହି ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ସ୍ନାନ କରି, ଯତ୍ନରେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଜଳତର୍ପଣରେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ସର୍ବତୀର୍ଥଫଳ ଲାଭ କରେ।

Verse 88

दुन्नाबिले नरः स्नात्वा भुक्तिभोगो दिवं व्रजेत् । गंगेश्वरं ततोऽभ्यर्च्य गंगास्नानफलं लभेत् ॥ ८८ ॥

ଦୁନ୍ନାବିଲରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଭୋଗ-ସମୃଦ୍ଧି ପାଇ ଶେଷେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ। ତାପରେ ଗଙ୍ଗେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନ ସମାନ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 89

गिरौ रैवतके देवि संति तीर्थान्यनेकशः । तेषु स्नात्वा नरो भक्त्या ब्रह्मविष्णुमहेश्वरान् ॥ ८९ ॥

ହେ ଦେବୀ, ରୈବତକ ପର୍ବତରେ ଅନେକ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ସେଗୁଡ଼ିକରେ ଭକ୍ତିରେ ସ୍ନାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର (ଶିବ)ଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ।

Verse 90

इंद्रादिलोकपान्प्रार्च्य भुक्तिं मुक्तिं च विंदति । एतान्युद्देशतस्तीर्थान्युक्तानि तव सुंदरी ॥ ९० ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଲୋକପାଳମାନଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ—ଦୁହେଁ ପାଏ। ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହି ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହାଗଲା।

Verse 91

अवांतराण्यनंतानि तानि वक्तुं न शक्यते । एकैकस्यापि तीर्थस्य संति विस्तरतः कथाः ॥ ९१ ॥

ଉପକଥାଗୁଡ଼ିକ ଅନନ୍ତ; ସେସବୁ କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ତୀର୍ଥର ମହିମା ବିସ୍ତାରରେ ଅନେକ କଥା ଅଛି।

Verse 92

अतः संक्षिप्य गदितं मया पुण्यं प्रभासजम् । न प्रभाससमं तीर्थं त्रिषु लोकेषु मोहिनि ॥ ९२ ॥

ଏହିପରି ପ୍ରଭାସଜ ପୁଣ୍ୟକୁ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଲି। ହେ ମୋହିନୀ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରଭାସ ସମାନ ତୀର୍ଥ ନାହିଁ।

Verse 93

यत्र स्नातोऽपि मनुजः स्वर्गिंणा स्पर्द्धते शुभे । माहात्म्यं च प्रभासस्य लिखितं वर्तते गृहे ॥ ९३ ॥

ହେ ଶୁଭେ, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମାତ୍ରେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀଙ୍କ ସହ ସ୍ପର୍ଧା କରେ; ଏବଂ ଯାହାର ଘରେ ପ୍ରଭାସର ଲିଖିତ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ରହିଥାଏ।

Verse 94

यत्र तत्र न भीतिः स्याद्भूतचौराहिशत्रुजा । यः श्रृणोति नरो भक्त्या श्रावयेद्वा समाहितः ॥ ९४३ ॥

ସେ ଯେଉଁଠି ଥାଉ, ଭୂତ, ଚୋର, ସାପ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁଜନିତ ଭୟ ରହେନାହିଁ—ଯେ ଭକ୍ତିରେ ଏହା ଶୁଣେ, କିମ୍ବା ଏକାଗ୍ରମନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶୁଣାଏ।

Verse 95

प्रभासतीर्थमाहात्म्यं सोऽपि सद्गतिमाप्नुयात् ॥ ९५ ॥

ଯେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପ୍ରଭାସତୀର୍ଥର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ପାଠ କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟଲୋକର ସଦ୍ଗତି ପାଏ।

Verse 96

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे बृहदुपाख्याने उत्तरभागे वसुमोहिनीसंवादे प्रभासतीर्थमाहात्म्यं नाम सप्ततितमोऽध्यायः ॥ ७० ॥

ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ବୃହନ୍ନାରଦୀୟ ପୁରାଣର ବୃହଦୁପାଖ୍ୟାନର ଉତ୍ତରଭାଗରେ ବସୁ–ମୋହିନୀ ସଂବାଦାନ୍ତର୍ଗତ ‘ପ୍ରଭାସତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ନାମ ସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।