Nityā-paṭala-prakaraṇa (The Exposition of the Nityā-paṭala)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथातो विप्र नित्यानां प्रयोगादिसमन्वितम् । पटलं तेऽभिधास्यामि नित्याभ्यर्चनदीपकम् ॥ १ ॥

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ର! ଏବେ ମୁଁ ନିତ୍ୟପୂଜାର ପ୍ରୟୋଗାଦି ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଏକ ପଟଳ ତୁମକୁ କହିବି; ଏହା ଦୈନିକ ଅର୍ଚ୍ଚନାର ଦୀପକ ସଦୃଶ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ।

Verse 2

ललितायास्त्रिभिवर्णैः सकलार्थोऽभिधीयते । शेषेण देवीरूपेण तेन स्यादिदमीरितम् ॥ २ ॥

‘ଲଲିତା’ ନାମରେ ତିନି ବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ସମଗ୍ର ଅର୍ଥ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ; ଶେଷ ଅଂଶ ଦେବୀର ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଗୃହୀତ—ତେଣୁ ଏହି କଥା ଏପରି କୁହାଗଲା।

Verse 3

अशेषतो जगत्कृत्स्नं हृल्लेखात्मकमुच्यते । तस्याश्चार्थस्तु कथितः सर्वतंत्रेषु गोपितः ॥ ३ ॥

ସମଗ୍ର ଜଗତ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ‘ହୃଲ୍ଲେଖା’—ଅନ୍ତର୍ଚେତନାର ଅନ୍ତର୍ଲିପି—ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ତଥାପି ତାହାର ପରମାର୍ଥ କୁହାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ତନ୍ତ୍ରରେ ଗୁପ୍ତ ରହେ।

Verse 4

व्योम्ना प्रकाशमानत्वं ग्रसमानत्वमग्निना । तयोर्विमर्श ईकारो बिंदुना तन्निफालनम् ॥ ४ ॥

ବ୍ୟୋମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶମାନତା ହୁଏ, ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରସନ ଭାବ। ଏହି ଦୁଇର ବିମର୍ଶରୁ ‘ଈ’ ସ୍ୱର ଜନ୍ମେ; ବିନ୍ଦୁ ଦ୍ୱାରା ସେ ଧ୍ୱନି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।

Verse 5

पिंडकर्तरि बीजाख्या मन्त्रा मालाभिधाः क्रमात् । एकार्णवन्तो द्व्यर्णाश्च त्रिदिङ्मुखार्णकाः ॥ ५ ॥

‘ପିଣ୍ଡକର୍ତୃ’ ବିଧିରେ ‘ବୀଜ’ ନାମକ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ କ୍ରମକ୍ରମେ ‘ମାଳା’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ସେମାନେ ତିନି ପ୍ରକାର—ଏକାକ୍ଷର, ଦ୍ୱ୍ୟାକ୍ଷର, ଏବଂ ତ୍ରିଦିକ୍-ମୁଖ ତ୍ର୍ୟାକ୍ଷର।

Verse 6

वृत्तिजार्णांल्लिखेदंकैर्व्यत्यस्तक्रमयोगतः । तैर्भेदयो जनं कुर्यात्संदर्भाणामशेषतः ॥ ६ ॥

ଛନ୍ଦର ବୃତ୍ତରୂପଗୁଡ଼ିକୁ ଅଙ୍କ ସହ ଲେଖି, କ୍ରମକୁ ଉଲଟା-ପଲଟା କରି ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ସେହି ପଦ୍ଧତିରେ ସମସ୍ତ ‘ସନ୍ଦର୍ଭ’ର ଭେଦ-ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଶେଷ ଭାବେ କରାଯାଉ।

Verse 7

देव्यात्मकं समुदयं विश्रांतिं च शिवात्मकम् । उभयात्मकमप्यात्मस्वरूपं तैश्च भावयेत् ॥ ७ ॥

ସମୁଦୟ (ସୃଜନ-ଉଦୟ) କୁ ଦେବୀ-ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ, ଏବଂ ବିଶ୍ରାନ୍ତି (ଲୟ-ଶାନ୍ତି) କୁ ଶିବ-ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ; ଦୁହିଁକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପକୁ ମଧ୍ୟ ଭାବନା କର।

Verse 8

कालेनान्यञ्च दुःखार्त्तिवासनानाशनो ध्रुवम् । पराहंतामयं सर्वस्वरूपं चात्मविग्रहम् ॥ ८ ॥

କାଳର ପ୍ରଭାବରେ ଦୁଃଖାର୍ତ୍ତି ଭରା ଅନ୍ୟ ବାସନାମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ନାଶ ହୁଏ। ସେହି ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଅହଂତା-ରୋଗରହିତ, ସର୍ବସ୍ୱରୂପ, ଏବଂ ଆତ୍ମାକୁ ନିଜ ବିଗ୍ରହ ଭାବେ ଧାରଣ କରେ।

Verse 9

सदात्मकं स्फुरताख्यमरोषोपाधिवर्जितम् । प्रकाशरूपमात्मत्वे वस्तु तद्भासते परम् ॥ ९ ॥

ସେ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଆତ୍ମରୂପେ ହିଁ ପ୍ରକାଶିତ—ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ସ୍ୱରୂପ, ନିତ୍ୟ ସ୍ଫୁରତ୍ତା (ଅନ୍ତର୍ଜ୍ୟୋତି) ଭାବେ ପରିଚିତ, ରାଗ-କ୍ରୋଧ ଉପାଧିରହିତ, ଶୁଦ୍ଧ ପ୍ରକାଶ-ଚେତନ୍ୟରୂପ।

Verse 10

यत एवमतो लोके नास्त्यमंत्रं यदक्षरम् । यद्विद्येति समाख्यातं सर्वथा सर्वतः सदा ॥ १० ॥

ଏହେତୁ ଏହି ଲୋକରେ ମନ୍ତ୍ର ନୁହେଁ ଏମିତି କୌଣସି ଅକ୍ଷର ନାହିଁ। ‘ବିଦ୍ୟା’ ବୋଲି ଯାହା କୁହାଯାଏ, ତାହା ସର୍ବଥା, ସର୍ବତ୍ର ଓ ସଦା ସେହି ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତିରେ ବ୍ୟାପ୍ତ।

Verse 11

वासरेषु तु तेष्वेवं सर्वापत्तारकं भवेत् । तद्विधानं च वक्ष्यामि सम्यगासवकल्पनम् ॥ ११ ॥

ସେହି ବିଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ଏହିପରି କଲେ ତାହା ସମସ୍ତ ଆପତ୍ତିରୁ ତାରକ ହୁଏ। ଏବେ ମୁଁ ତାହାର ବିଧାନ—ଆସବର ସଠିକ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତି—କହିବି।

Verse 12

गौडी पैष्टी तथा माध्वीत्येवं तत्त्रिविधं स्मृतम् । गतुडमुष्णोदके क्षिप्त्वा समालोड्य विनिक्षिपेत् ॥ १२ ॥

ଏହା ତିନି ପ୍ରକାର ବୋଲି ସ୍ମୃତ—ଗୌଡୀ, ପୈଷ୍ଟୀ ଓ ମାଧ୍ୱୀ। ଗଟୁଡ (ଖମିର) କୁ ଉଷ୍ଣ ଜଳରେ ପକାଇ ଭଲଭାବେ ମିଶାଇ ପରେ ରଖିଦେବା ଉଚିତ।

Verse 13

घटे काचमये तस्मिन् धातकीसुमनोरजः । खात्वा भूमौ संध्ययोस्तु करैः संक्षोभ्य भूयसा ॥ १३ ॥

ସେହି କାଚ ଘଟରେ ଧାତକୀ ପୁଷ୍ପର ପରାଗ ରଖିବା ଉଚିତ। ପରେ ପ୍ରାତଃ-ସାୟଂ ଦୁଇ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଏହାକୁ ମାଟିରେ ପୋତି, ହାତରେ ଭଲଭାବେ ନଡ଼ାଇବା ଦରକାର।

Verse 14

मासमात्रे गते तस्मिन्निमग्ने रजसि द्रुतम् । संशोध्य पूजयेत्तेन गौडी सा गुडयोगतः ॥ १४ ॥

ଏକ ମାସ ଗତ ହେଲେ ଏବଂ ତାହା ଶୀଘ୍ର ତଳସାରରେ ବୁଡ଼ି ବସିଗଲେ, ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଛାଣି ଶୋଧନ କରି ସେହି ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଗୁଡ଼ ଯୋଗରୁ ଏହା ‘ଗୌଡୀ’ କୁହାଯାଏ।

Verse 15

एवं मधुसमायोगान्माध्वी पैष्टीं श्रृणु प्रिय । अध्यर्द्धद्विगुणे तोये श्रपयेत्तंदुलं शनैः ॥ १५ ॥

ଏଭଳି ମଧୁର ଯଥାଯଥ ସଂଯୋଗରୁ ‘ମାଧ୍ୱୀ’ ନାମକ ପୈଷ୍ଟୀ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଶୁଣ, ପ୍ରିୟ; ଢାଇ ଗୁଣା ପାଣିରେ ଚାଉଳ ଦାଣାକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ସିଜାଇବା ଉଚିତ।

Verse 16

दिनत्रयोषिते तस्मिन्धात्र्यंकुररजः क्षिपेत् । दिनमेकं धृते वाते निवाते स्थापयेत्ततः ॥ १६ ॥

ତାହାକୁ ତିନି ଦିନ ରଖିଲା ପରେ, ଧାତ୍ରୀ (ଆମଳକୀ) ଅଙ୍କୁରର ରଜ/ପରାଗ ତାହାରେ ଛିଟାଇବା ଉଚିତ। ତାପରେ ଏକ ଦିନ, ପବନ ସ୍ଥିର ଥିଲେ, ନିର୍ବାତ ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

Verse 17

उदकैर्लिलितं पश्चाद्गलितं पैष्टिकं मधु । वृक्षजं फलजं चेति द्विविधं क्रियते मधु ॥ १७ ॥

ପିଠା/ଚୂର୍ଣ୍ଣରୁ ତିଆରି ମଧୁ ପ୍ରଥମେ ପାଣିରେ ମିଶାଇ ପରେ ଛାଣି ନିଆଯାଏ—ଏହା ‘ପୈଷ୍ଟିକ’। ଆଉ ଉଦ୍ଭିଦଜ ମଧୁ ବୃକ୍ଷଜ ଓ ଫଳଜ; ଏଭଳି ମଧୁ ଦୁଇ ପ୍ରକାର।

Verse 18

तन्निर्माणं श्रृणुष्वाद्य यदास्वादान्मनोलयः । मृद्वीकांवाथ खर्जूरफलं पुष्पमथापि वा ॥ १८ ॥

ଏବେ ତାହାର ନିର୍ମାଣ ଶୁଣ—ଯାହାର ଆସ୍ୱାଦନରେ ମନ ଲୟ ଓ ଶାନ୍ତ ହୁଏ: ଏହା ମୃଦ୍ୱୀକା (ଦ୍ରାକ୍ଷା) ରୁ, କିମ୍ବା ଖର୍ଜୁର ଫଳରୁ, ଅଥବା ପୁଷ୍ପରୁ ମଧ୍ୟ ତିଆରି ହୋଇପାରେ।

Verse 19

मधूकस्यांभसि क्षिप्त्वा शतृमर्द्धावशेषितम् । प्राक्सृतासवलेशेन मिलितं दिवसद्वयात् ॥ १९ ॥

ମଧୂକ ପିଡ଼ିବା ପରେ ଯେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ ରହେ, ତାହାକୁ ଜଳରେ ପକାଇ ପୂର୍ବସିଦ୍ଧ ଆସବର ଅଳ୍ପ ଭାଗ ସହ ମିଶାଇବା ଉଚିତ; ଦୁଇ ଦିନରେ ତାହା ସମ୍ୟକ୍ ମିଶି କିଣ୍ୱିତ ହୋଇ ଆସବ ହୁଏ।

Verse 20

गालितं स्वादु पूजार्हं मनोलयकरं शुभम् । वार्क्षं तु नालिकेरं स्याद्धिंतालस्याथ तालतः ॥ २० ॥

ଛାଣିଥିବା ରସ ମିଠା, ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ, ଶୁଭ ଏବଂ ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରେ। ବୃକ୍ଷଜ ପାନୀୟକୁ ‘ନାଲିକେର’ (ନାଡ଼ିଆ) କୁହାଯାଏ; ଏହା ହିଙ୍ତାଳ ଓ ତାଳ (ତାଡ଼) ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ମିଳେ।

Verse 21

फलकांडात्स्नुतं दुग्धं नीतं सद्यो रसावहम् । नालिके रफलांतस्थसलिले शशिना युते ॥ २१ ॥

ଫଳଧାରୀ ଉଦ୍ଭିଦର କାଣ୍ଡରୁ ସ୍ରବିତ ଦୁଗ୍ଧ ସଦ୍ୟ ରସସାର ଦେଇଥାଏ; ତାହାକୁ ନେଇ ନାଲିକାରେ ରଖି, ଫଳର ଭିତରେ ଥିବା ‘ଶଶିନ’ (ଚନ୍ଦ୍ର-ତତ୍ତ୍ୱ)ଯୁକ୍ତ ଜଳରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 22

अर्द्धपूगफलोत्थं तु रमं संक्षिप्य तापयेत् । आतपे सद्य एवैतदासवं देवताप्रियाम् ॥ २२ ॥

ଅର୍ଧ ପୂଗଫଳ (ସୁପାରି) ଠାରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରସକୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କରି ମୃଦୁ ତାପ ଦେବା ଉଚିତ। ଆତପରେ ରଖିଲେ ଏହି ଆସବ ସଦ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୋଇ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ହୁଏ।

Verse 23

आसवैरेभिरुदितैरर्ध्यं देव्यै निवेदयेत् । देवैः कृत्वा ततः सद्यो दद्यात्तत्सिद्धये द्वयम् ॥ २३ ॥

ଉକ୍ତ ଆସବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ବିଧି ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ସେହି କ୍ରିୟାର ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ସଦ୍ୟ ଦ୍ୱୟ (ଯୁଗଳ) ଦାନ/ଉପହାର ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 24

साधको नियताहारः समाधिस्थः पिबेत्सदा । न कदाचित्पिबोत्सिद्धो देव्यर्थमनिवेदितम् ॥ २४ ॥

ନିୟତ ଆହାର ଥିବା ସାଧକ ସମାଧିସ୍ଥ ହୋଇ ବିଧିମତେ ସଦା ପାନ କରିପାରେ। କିନ୍ତୁ ଅସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବୀଙ୍କୁ ନିବେଦନ ନକରି କେବେ ବି ପାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

Verse 25

पानं च तावत्कुर्वीत यावता स्यान्मनोलयः । ततः करोति चेत्सद्यः पातकी भवति ध्रुवम् ॥ २५ ॥

ଯେତେଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନ ଲୟ ପାଇ ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ସେତେଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାତ୍ର ପାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ତା’ପରେ ଯଦି ଆଉ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ପାପୀ ହୁଏ।

Verse 26

देवतागुरुशिष्टान्यं पिबन्नासवमाशया । पातकी राजदंड्यश्च रिक्थोपासक एव ॥ २६ ॥

ଦେବତା, ଗୁରୁ କିମ୍ବା ଶିଷ୍ଟଜନଙ୍କ ନାମରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଆଶାରେ ଯେ ଆସବ ପାନ କରେ, ସେ ପାପୀ; ସେ ରାଜଦଣ୍ଡଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ଶିଷ୍ଟମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟର ଉପାସକ ବୋଲି ଗଣ୍ୟ।

Verse 27

साध्यसाधकयोरेतत्काम्य एव समीरितम् । सिद्धस्य सर्वदा प्रोक्तं यतोऽसौ तन्मयो भवेत् ॥ २७ ॥

ଯେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି ଓ ଯେ ସାଧକ—ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା କାମ୍ୟ କର୍ମ (ଇଚ୍ଛାନୁସାର) ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ସିଦ୍ଧଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସଦା ବିଧେୟ, କାରଣ ସେ ତାହାରେ ତନ୍ମୟ ହୁଏ।

Verse 28

पूजयेत्प्रोक्तरूपस्तु प्रोक्तरूपाश्च ताः क्रमात् । उपचारैरासवैश्च मत्स्यैर्मांसैस्तु संस्कृतैः ॥ २८ ॥

ପ୍ରୋକ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପ୍ରୋକ୍ତ ରୂପରେ ଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍—ଉପଚାର ସହ, ଆସବ-ନୈବେଦ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତୁତ ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ମାଂସ ଅର୍ପଣ କରି।

Verse 29

अथ काम्यार्चनं वक्ष्ये प्रयोगांश्चापि नारद । येषामाचरणात्सिद्धिं साधको लभते ध्रुवम् ॥ २९ ॥

ଏବେ ହେ ନାରଦ! ମୁଁ କାମ୍ୟାର୍ଚ୍ଚନ ଓ ତାହାର ପ୍ରୟୋଗ-ବିଧି କହୁଛି; ଏହା ଆଚରଣ କଲେ ସାଧକ ନିଶ୍ଚୟ ଅଭୀଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧି ପାଏ।

Verse 30

चैत्रे दमनकैरर्चेत्पूर्णायां मदनोत्सवम् । वैशाखे मासि पूर्णायां पूजयेद्धेमपुष्पकैः ॥ ३० ॥

ଚୈତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଦମନକ ପୁଷ୍ପରେ ମଦନୋତ୍ସବ କରି (ଦେବଙ୍କ) ଅର୍ଚ୍ଚନ କରିବା ଉଚିତ; ବୈଶାଖ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ହେମପୁଷ୍ପରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 31

ज्यैष्ठ्यां फलैर्यजेंद्देवीं कदलीपनसाम्नजैः । आषाढ्यां चन्दनैरेलाजातीकंकोलकुंकुमैः ॥ ३१ ॥

ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ କଦଳୀ ଓ ପନସ ଆଦି ଫଳରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଯଜନ କରିବା ଉଚିତ; ଆଷାଢ଼ରେ ଚନ୍ଦନ, ଏଲାଚି, ଜାତି, କଙ୍କୋଳ ଓ କୁଙ୍କୁମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 32

श्रावण्यामागमोक्तेन विधिनार्चेत्पवित्रकैः । प्रौष्ठपद्यां गन्धपुष्पैर्यजेद्वा केतकीसुमैः ॥ ३२ ॥

ଶ୍ରାବଣରେ ଆଗମୋକ୍ତ ବିଧିଅନୁସାରେ ପବିତ୍ରକ ସୂତ୍ରରେ ଅର୍ଚ୍ଚନ କରିବା ଉଚିତ; ପ୍ରୌଷ୍ଠପଦାରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ପୁଷ୍ପ କିମ୍ବା କେତକୀ ପୁଷ୍ପରେ ଯଜନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 33

आश्वायुज्यां कन्यकार्चा भूषावस्त्रधनादिभिः । कार्तिक्यां कुंकुमैश्चैव निशि दीपगणैरपि ॥ ३३ ॥

ଆଶ୍ୱାୟୁଜରେ କନ୍ୟାର୍ଚ୍ଚା ଭୂଷଣ, ବସ୍ତ୍ର, ଧନ ଆଦି ଦେଇ କରିବା ଉଚିତ; କାର୍ତ୍ତିକରେ କୁଙ୍କୁମରେ ଏବଂ ରାତିରେ ଦୀପସମୂହରେ ମଧ୍ୟ (ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ)।

Verse 34

सचंद्रैर्मार्गशीर्ष्यां तु नालिकेरैरपूपकैः । पौष्यां सशर्करगुडैर्गवां दुग्धैः समर्चयेत् ॥ ३४ ॥

ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ ଚନ୍ଦ୍ରସଦୃଶ ମିଠା, ନଡିଆ ଓ ଅପୂପ (ମାଲପୁଆ) ସହ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବ। ପୌଷ ମାସରେ ଚିନି, ଗୁଡ଼ ଓ ଗୋଦୁଧ ସହ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବ।

Verse 35

स्वर्णरौप्यैः पंकजैस्तु माघ्यां सौगन्धिकादिभिः । फाल्गुन्यां विविधैर्द्रव्यैः फलैः पुष्पैः सुगंधिभिः ॥ ३५ ॥

ମାଘ ମାସରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ରୌପ୍ୟ ନିର୍ମିତ ପଦ୍ମ ଓ ସୌଗନ୍ଧିକ ଆଦି ସୁଗନ୍ଧିତ ପୁଷ୍ପ ସହ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବ। ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସରେ ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟ—ସୁଗନ୍ଧିତ ଫଳ ଓ ପୁଷ୍ପ—ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବ।

Verse 36

पर्वताग्रे यजेद्देवीं पलाशकुसुमैर्निशि । सिद्धद्रव्यैश्च सप्ताहात्खेचरीमेलनं भवेत् ॥ ३६ ॥

ପର୍ବତଶିଖରରେ ରାତିରେ ପଳାଶ ପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କୁ ଯଜନ କରିବ। ସିଦ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟର ପ୍ରୟୋଗରେ ସାତ ରାତି ମଧ୍ୟରେ ଖେଚରୀ ସହ ମିଳନ/ସାକ୍ଷାତ୍କାର ହୁଏ।

Verse 37

अरण्ये वटमूले वा कुंजे वा धरणीभृताम् । कदम्बगजातिपुष्पाभ्यां सिद्धद्रव्यैः शिवां यजेत् ॥ ३७ ॥

ଅରଣ୍ୟରେ—ବଟବୃକ୍ଷର ମୂଳେ କିମ୍ବା ପର୍ବତର କୁଞ୍ଜରେ—ସିଦ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହ କଦମ୍ବ ଓ ଜାତି ପୁଷ୍ପ ଅର୍ପଣ କରି ଶିବା (ମଙ୍ଗଳମୟୀ ଦେବୀ)ଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବ।

Verse 38

मासेन सिद्धा यक्षिण्यः प्रत्यक्षा वांछितप्रदाः । केतकीकुसुमैः सिद्धाश्चेटका वारिधेस्तटे ॥ ३८ ॥

ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଯକ୍ଷିଣୀମାନେ ସିଦ୍ଧ ହୋଇ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି ଓ ଇଚ୍ଛିତ ବର ଦିଅନ୍ତି। କେତକୀ ପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା ସମୁଦ୍ରତଟରେ ଚେଟକ (ସେବକ-ଆତ୍ମା) ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 39

आज्ञामभीष्टां कुर्वन्ति रणे मायां महाद्भुताम् । वसूनि मालां भूषां च दद्युरस्येहयानिशम् ॥ ३९ ॥

ସେମାନେ ଇଚ୍ଛିତ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତ୍ୟଦ୍ଭୁତ ମାୟା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ସେମାନେ ଦିନରାତି ତାଙ୍କୁ ଧନ, ମାଳା ଓ ଭୂଷଣ ନିରନ୍ତର ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି।

Verse 40

पीठमृक्षद्रुमैः कृत्वा तत्र देवीं यजेन्निशि । शाल्मलैः कुसुमैः सिद्धद्रव्यैर्मासं तु निर्भयम् ॥ ४० ॥

ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ନେଇ ପୀଠ ତିଆରି କରି, ସେଠାରେ ରାତିରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶାଲ୍ମଲୀ ପୁଷ୍ପ ଓ ସିଦ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅର୍ପଣ କଲେ ଏକ ମାସ ନିର୍ଭୟ ରହେ।

Verse 41

श्यशानदेशे विप्रेंद्र सिद्ध्यंत्यस्य पिशाचकाः । अश्मपातप्रहाराद्यैर्जीयादाभिर्द्विषश्चिरम् ॥ ४१ ॥

ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର! ଶ୍ମଶାନଦେଶରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପିଶାଚମାନେ ବଶୀଭୂତ ହୁଅନ୍ତି। ପଥର ପଡିବା, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରହାର ଇତ୍ୟାଦି ଉପାୟରେ ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୀର୍ଘକାଳ ପୀଡିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 42

निर्जने विपिने रात्रौ मासमात्रं तु निर्भयः । यजेद्देवीं चक्रगतां सिद्धद्रव्यसमन्विताम् ॥ ४२ ॥

ନିର୍ଜନ ବନରେ ରାତିରେ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଭୟ ରହି, ଚକ୍ରରେ ସ୍ଥାପିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 43

मालतीजातपुन्नागकेतकीमरुभिः क्रमात् । तेन सिद्ध्यंति वेतालास्तानारुह्येच्छया चरेत् ॥ ४३ ॥

କ୍ରମେ ମାଳତୀ, ଜାତି, ପୁନ୍ନାଗ, କେତକୀ ଓ ମରୁ ପୁଷ୍ପ ବ୍ୟବହାର କଲେ ବେତାଳମାନେ ବଶୀଭୂତ ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କୁ ଆରୋହଣ କରି ସାଧକ ଇଚ୍ଛାମତେ ବିଚରଣ କରିପାରେ।

Verse 44

श्मशाने चंडिकागेहे निर्जने विपिनेऽपि वा । मध्यरात्रे यजेद्देवीं कृष्णवस्त्रविभूषणैः ॥ ४४ ॥

ଶ୍ମଶାନରେ, ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କ ଗୃହ-ମନ୍ଦିରରେ, କିମ୍ବା ନିର୍ଜନ ବନରେ ମଧ୍ୟ—ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ କଳା ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 45

कृष्णचक्रेऽतिकृष्णां तामतिक्रुद्धाशयो यजेत् । साध्य योनिं तदग्रे तु बलिं छिंदन्निवेदयेत् ॥ ४५ ॥

କୃଷ୍ଣ-ଚକ୍ରରେ ସେଇ ଅତିଶ୍ୟାମା ଦେବୀଙ୍କୁ, ଉଗ୍ର ସଙ୍କଳ୍ପରେ ମନ ନିଶ୍ଚଳ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବିଧିମତେ ‘ଯୋନି’ ସ୍ଥାପନ କରି, କାଟୁଥିବା ପରି ବଳି ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 46

सिद्धद्रव्यसमेतं तु मासात्तद्भाललोचनात् । जायन्ते भीषणाः कृत्यास्ताभ्यः सिद्धिं निवेदयेत् ॥ ४६ ॥

କିନ୍ତୁ ସିଦ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ହେଲେ, ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ସେଇ ଲଲାଟ-ଲୋଚନରୁ ଭୟଙ୍କର କୃତ୍ୟାମାନେ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି। ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଭିପ୍ରେତ ସିଦ୍ଧି ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 47

विश्वसंहारसंतुष्टाः पुनरेत्य निजेच्छया । देव्या ललाटनेत्रे स्युः प्रार्थिते तु तिरोहिताः ॥ ४७ ॥

ବିଶ୍ୱ-ସଂହାରରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ପୁନର୍ବାର ଫେରିଆସନ୍ତି। ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ଲଲାଟ-ନେତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ତିରୋହିତ ହୋଇଯାନ୍ତି।

Verse 48

रक्तभूषांबरालेपमालाभूषितविग्रहाः । उद्याने निर्जने देवीं चक्रे संचिंत्य पूजयेत् ॥ ४८ ॥

ରକ୍ତ ଭୂଷଣ, ରକ୍ତ ବସ୍ତ୍ର, ରକ୍ତ ଲେପ ଓ ମାଳାଦିରେ ବିଗ୍ରହକୁ ଭୂଷିତ କରି, ନିର୍ଜନ ଉଦ୍ୟାନରେ ଚକ୍ରମଧ୍ୟରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ପରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 49

कह्लारचंपकाशोकपाटलाशतपत्रकैः । सिद्धद्रव्यसमोपेतैर्मायाः सिद्ध्यंति मासतः ॥ ४९ ॥

କହ୍ଲାର, ଚମ୍ପକ, ଅଶୋକ, ପାଟଲା ଓ ଶତପତ୍ର ପଦ୍ମ ସହିତ ସିଦ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଯୋଗେ, ମାୟା-କର୍ମ ଏକ ମାସରେ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 50

यासां प्रसादलाभेन कामरूपो भवेन्नरः । याभिर्विश्वजयी विश्वचारी विश्वविनोदवान् ॥ ५० ॥

ସେଇ (ବିଦ୍ୟା/ଶକ୍ତି)ମାନଙ୍କର ପ୍ରସାଦ ଲାଭେ ମନୁଷ୍ୟ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରେ; ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ବିଶ୍ୱଜୟୀ, ବିଶ୍ୱଚାରୀ ଓ ବିଶ୍ୱବିନୋଦବାନ୍ ହୁଏ।

Verse 51

षडाधाराब्जमध्ये तु चक्रं संछित्य पूजयेत् । चंद्रचंदनकस्तूरीमृगनाभिमहोदयैः ॥ ५१ ॥

ତାପରେ ଷଡାଧାର-ପଦ୍ମମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ଚକ୍ର ସ୍ଥାପନ କରି, କର୍ପୂର, ଚନ୍ଦନ, କସ୍ତୁରୀ, ମୃଗନାଭି ଆଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା କରିବ।

Verse 52

त्रिकालज्ञो भवेद्देवीं तेषु सम्यग्विचिंतयेत् । पूर्णप्रतीतौ भव्यानि विकलेऽभव्यमीरितम् ॥ ५२ ॥

ହେ ଦେବୀ! ତ୍ରିକାଳଜ୍ଞ ହୋଇ ସେଇ (ଲକ୍ଷଣ)ମାନଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ବିଚାର କର। ପ୍ରତୀତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ଫଳ ଶୁଭ; ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ଅଶୁଭ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 53

देवीं चक्रेण सहितां स्मरेद्भक्तियुतो नरः । विवेका विभवा विश्वा वितता च प्रकीर्तिता ॥ ५३ ॥

ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଚକ୍ରସହିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ-ଧ୍ୟାନ କରୁ। ସେ ‘ବିବେକା’, ‘ବିଭବା’, ‘ବିଶ୍ୱା’ ଓ ‘ବିତତା’ ବୋଲି ପ୍ରକୀର୍ତିତ।

Verse 54

कामिनी खेचरी गर्वा पुराणा परमेश्वरी । गौरी शिवा ह्यमेया च विमला विजया परा ॥ ५४ ॥

ସେ କାମିନୀ, ଖେଚରୀ, ଗର୍ବା, ପୁରାଣା ଓ ପରମେଶ୍ୱରୀ; ସେଇ ଗୌରୀ, ଶିବା, ଅମେୟା, ବିମଳା, ବିଜୟା, ପରା।

Verse 55

पवित्रा पीडनी विद्या विश्वेशी शिववल्लभा । अशेषरूपा स्वानंदांबुजाक्षी चाप्यनिंदिता ॥ ५५ ॥

ସେଇ ବିଦ୍ୟା ପବିତ୍ରକାରିଣୀ, ଅହଂକାର-ଅବିଦ୍ୟାକୁ ଦମନକାରିଣୀ; ବିଶ୍ୱେଶୀ ଓ ଶିବପ୍ରିୟା। ସେ ଅଶେଷରୂପା, ସ୍ୱାନନ୍ଦମୟୀ, ପଦ୍ମାକ୍ଷୀ ଓ ନିନ୍ଦାତୀତ।

Verse 56

वरदा वाक्यदा वाणी विविधा वेदविग्रहा । विद्या वागीश्वरी सत्या संयता च सरस्वती ॥ ५६ ॥

ସେ ବରଦାତ୍ରୀ, ଶୁଭବାକ୍ୟଦାତ୍ରୀ; ସେଇ ବାଣୀ—ବିବିଧରୂପା, ବେଦମୂର୍ତ୍ତି। ସେ ବିଦ୍ୟା, ବାଗୀଶ୍ୱରୀ, ସତ୍ୟରୂପା, ସଂଯମିନୀ—ସରସ୍ୱତୀ।

Verse 57

निर्मलानन्दरूपा च ह्यमृता मानदा तथा । पूषा चैव तथा तुष्टिः पुष्टिश्चापि रतिर्धृतिः ॥ ५७ ॥

ସେ ନିର୍ମଳ ଆନନ୍ଦସ୍ୱରୂପା, ଅମୃତା; ସେ ମାନଦାତ୍ରୀ। ସେଇ ପୂଷା (ପୋଷକୀ), ତୁଷ୍ଟି, ପୁଷ୍ଟି, ରତି ଓ ଧୃତି।

Verse 58

शाशिनी चंद्रिका कांतिर्ज्योत्स्ना श्रीः प्रीतिरंगदा । देवीनामानि चैतानि चुलुके सलिले स्मरन् ॥ ५८ ॥

ଚୁଳୁକ ଜଳରେ ଦେବୀଙ୍କ ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ମରଣ କର—ଶାଶିନୀ, ଚନ୍ଦ୍ରିକା, କାନ୍ତି, ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା, ଶ୍ରୀ, ପ୍ରୀତି ଓ ଅଙ୍ଗଦା।

Verse 59

मातृकासहितां विग्नां त्रिरावृत्त्यामृतात्मिकाम् । ताडीं सारस्वतीं जिह्वां दीपाकारां स्मरन्पिबेत् ॥ ५९ ॥

ଜିଭାକୁ ଦୀପଶିଖା ପରି ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ତାଡୀ (ବାକ୍-ନାଡୀ) ଭାବେ ସ୍ମରି, ମାତୃକାସହିତ ତ୍ରିବାର ଆବୃତ୍ତିରେ ବିଘ୍ନନାଶିନୀ ଅମୃତଧାରା ପାନ କରୁ।

Verse 60

अब्दाञ्चतुर्विधं तस्य पांडित्यं भुवि जायते । एवं नित्यमुषः काले यः कुर्याच्छुद्धमानसः ॥ ६० ॥

ଯେ ଶୁଦ୍ଧମନରେ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଭାତକାଳେ ଏହିପରି କରେ, ତାହାର ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଲୋକରେ ଚତୁର୍ବିଧ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଉଦୟ ହୁଏ।

Verse 61

स योगी ब्रह्मविज्ञानी शिवयोगी तथात्मवित् । अनुग्रहोक्तचक्रस्थां देवीं ताभिर्वृतास्मरेत् ॥ ६१ ॥

ସେ ସାଧକ ହିଁ ସତ୍ୟ ଯୋଗୀ—ବ୍ରହ୍ମବିଜ୍ଞାନୀ, ଶିବଯୋଗେ ସ୍ଥିତ ଏବଂ ଆତ୍ମବିତ୍। ଅନୁଗ୍ରହରେ ଉପଦିଷ୍ଟ ଚକ୍ରରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଦେବୀଙ୍କୁ, ସେହି ସହଚର ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ ଭାବେ, ସ୍ମରଣ-ଧ୍ୟାନ କରୁ।

Verse 62

चंपकेंदीवरैर्मासादारोग्यमुपजायते । ज्वरभूतग्रहोन्मादशीतकाकामलाक्षिहृत् ॥ ६२ ॥

ଚମ୍ପକ ଓ ନୀଳପଦ୍ମ ପୁଷ୍ପରେ (ପୂଜା/ଅର୍ପଣ) କଲେ ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଆରୋଗ୍ୟ ଉଦୟ ହୁଏ; ଜ୍ୱର, ଭୂତ-ଗ୍ରହବାଧା, ଉନ୍ମାଦ, ଶୀତକା, କାମଳା ଓ ଚକ୍ଷୁରୋଗ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

Verse 63

दंतकर्णज्वरशिरः शूलगुल्मादि कुक्षिजाः । व्रणप्रमेहच्छर्द्यर्शोग्रहण्यामत्रिदोषजाः ॥ ६३ ॥

ଦାନ୍ତ-କାନ ରୋଗ, ଜ୍ୱର, ଶିରୋବେଦନା, ଉଦରଶୂଳ, ଗୁଲ୍ମ ଆଦି କୁକ୍ଷିଜ ବ୍ୟାଧି; ଏବଂ ବ୍ରଣ, ପ୍ରମେହ, ବାନ୍ତି, ଅର୍ଶ, ଗ୍ରହଣୀ ରୋଗ, ଆମ—ଏ ସବୁ ତ୍ରିଦୋଷ ପ୍ରକୋପଜନ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 64

सर्वे तथा शमं यांति पूजया परमेश्वरी । द्रव्यं चक्रस्य निर्माणे काश्मीरं समुदी रितम् ॥ ६४ ॥

ହେ ପରମେଶ୍ୱରୀ! ଯଥାବିଧି ପୂଜାରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତଥା ଶାନ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ଏବଂ ପୂଜା-ଚକ୍ର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ କାଶ୍ମୀର (କେସର) ଦ୍ରବ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 65

सिंदूरं गैरिकं लाक्षा दरदं चंदनद्वयम् । बिलद्वारे लिखेत्त्र्यस्रं षोडशत्र्यस्रसंयुतम् ॥ ६५ ॥

ସିନ୍ଦୂର, ଗୈରିକ, ଲାକ୍ଷା, ଦରଦ ଓ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଚନ୍ଦନ ନେଇ, ଦ୍ୱାର ଖୋଲାର ପ୍ରବେଶେ ଷୋଳ ଉପ-ତ୍ରିକୋଣ ସହିତ ଗୋଟିଏ ତ୍ରିକୋଣ ଲେଖିବା ଉଚିତ।

Verse 66

दरदेनास्य मध्यस्थां पूजयेत्परमेश्वरीम् । ताभिस्तच्छक्तिभिः साकं सिद्धद्रव्यैः सुगंधिभिः ॥ ६६ ॥

ଦରଦ ଦ୍ୱାରା ତାହାର ମଧ୍ୟସ୍ଥ ପରମେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ସେହି ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହିତ ସିଦ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଉପଚାରରେ ଆରାଧନା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 67

कुसुमैर्मासमात्रेण नागकन्यासमन्वितम् । पातालादिषु लोकेषु रमयत्यनिशं चिरम् ॥ ६७ ॥

କେବଳ ଏକ ମାସ ପୁଷ୍ପାର୍ପଣ କଲେ ସାଧକ ନାଗକନ୍ୟାମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ପାତାଳ ଆଦି ଲୋକମାନେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଅନିଶଂ ରମଣ କରେ।

Verse 68

यक्षराक्षसगंधर्वसिद्धविद्याधरांगनाः । पिशाचा गुह्यका वीराः किन्निरा भुजगास्तथा ॥ ६८ ॥

ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୟାଧର-ଅଙ୍ଗନାମାନେ; ପିଶାଚ, ଗୁହ୍ୟକ, ବୀରଗଣ, କିନ୍ନର ଏବଂ ଭୁଜଗମାନେ ମଧ୍ୟ—(ସମସ୍ତେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ)।

Verse 69

सिद्ध्यंति पूजनात्तत्र तथा तत्प्रोक्तकालतः । किंशुकैर्भूषणावाप्तौ पाटलैर्गजसिद्धये ॥ ६९ ॥

ସେହି ବିଧିରେ ପୂଜା କରିବାରୁ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ସମୟରେ କରିବାରୁ ଅଭୀଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ। କିଂଶୁକ ପୁଷ୍ପରେ ଭୂଷଣ-ଲାଭ, ପାଟଳ ପୁଷ୍ପରେ ଗଜ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ।

Verse 70

रक्तोत्पलैरश्वसिद्धौ कुमुदैश्चरसिद्धये । उत्पलैरुष्ट्रसंसिद्ध्यै तगरैः पशुसिद्धये ॥ ७० ॥

ରକ୍ତୋତ୍ପଳ ପୁଷ୍ପରେ ଅଶ୍ୱ-ସିଦ୍ଧି, କୁମୁଦ ପୁଷ୍ପରେ ଚରଣଶୀଳ ପଶୁଙ୍କ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ। ଉତ୍ପଳ ପୁଷ୍ପରେ ଉଷ୍ଟ୍ର-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧି, ତଗର ପୁଷ୍ପରେ ପଶୁ-ସିଦ୍ଧି ମିଳେ।

Verse 71

जंबीरैर्महिषावाप्त्यै लकुचैरजसिद्धये । दाडिमैर्निधिसंसिद्ध्यै मधुकैर्गानसिद्धये ॥ ७१ ॥

ଜମ୍ବୀରରେ ମହିଷ (ଭଏଁସ) ପ୍ରାପ୍ତି, ଲକୁଚରେ ଅଜ (ଛେଳି) ସିଦ୍ଧି ହୁଏ। ଦାଡିମରେ ନିଧି-ଲାଭ ସିଦ୍ଧି, ମଧୂକରେ ଗାନ-ସିଦ୍ଧି ମିଳେ।

Verse 72

बकुलैरंगनासिद्ध्यै कह्लारैः पुत्रसिद्धये । शतपत्रैर्जयावाप्त्यै केतकैर्वाहनाप्तये ॥ ७२ ॥

ବକୁଳ ପୁଷ୍ପରେ ଅଙ୍ଗନା-ସିଦ୍ଧି, କହ୍ଲାର ପୁଷ୍ପରେ ପୁତ୍ର-ସିଦ୍ଧି ହୁଏ। ଶତପତ୍ରରେ ଜୟ-ପ୍ରାପ୍ତି, କେତକ ପୁଷ୍ପରେ ବାହନ-ପ୍ରାପ୍ତି ମିଳେ।

Verse 73

सौरभाढ्यैः प्रसूनैस्तु नित्यं सौभाग्यसिद्धये । पूजयेन्मासमात्रं वा द्विगुणं त्रिगुणं तु वा ॥ ७३ ॥

ସୌଭାଗ୍ୟ-ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ସୁଗନ୍ଧିତ ପୁଷ୍ପରେ ନିତ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ—ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ମାସ, କିମ୍ବା ତାହାର ଦ୍ୱିଗୁଣ, ଅଥବା ତ୍ରିଗୁଣ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।

Verse 74

यावत्फलावाप्तिकांक्षी शर्कराघृतपायसैः । सचक्रपरिवारां तां देवीं सलिलमध्यगाम् ॥ ७४ ॥

ଯେତେଦିନ ସାଧକ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କଲା, ସେତେଦିନ ସେ ଶର୍କରା ଓ ଘୃତମିଶ୍ରିତ ପାୟସ ନୈବେଦ୍ୟ ନେଇ, ଜଳମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଚକ୍ରଧାରୀ ପରିବାରସହିତ ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ନିକଟେ ଗଲା।

Verse 75

तर्प्पयेत्कुसुमैः सार्ध्यैः सर्वोपद्रवशान्तये । घृतैः पूर्णायुषः सिद्ध्यै क्षौद्द्रैः सौभाग्यसिद्धये ॥ ७५ ॥

ସମସ୍ତ ଉପଦ୍ରବ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ପୁଷ୍ପଦ୍ୱାରା ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ; ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଘୃତଦ୍ୱାରା; ଏବଂ ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ମଧୁଦ୍ୱାରା ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 76

दुग्धैरारोग्यसंसिद्ध्यै त्रिभिरैश्वर्यसिद्धये । नालिकेरोदकैः प्रीत्यै हिमतोयैर्नृपाप्तये । सर्वार्थसिद्धय तौर्यैरभिषिंचेन्महेश्वरीम् ॥ ७६ ॥

ଆରୋଗ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଦୁଗ୍ଧଦ୍ୱାରା ମହେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ; ଐଶ୍ୱର୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ତ୍ରିବିଧ ମଧୁର ଦ୍ରବ୍ୟଦ୍ୱାରା; ପ୍ରୀତି ଓ ପ୍ରସାଦ ପାଇଁ ନାଳିକେର ଜଳଦ୍ୱାରା; ନୃପାନୁଗ୍ରହ/ରାଜସମ୍ବନ୍ଧ ପାଇଁ ହିମଶୀତଳ ଜଳଦ୍ୱାରା; ଏବଂ ସର୍ବାର୍ଥ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ବାଦ୍ୟ-ତୌର୍ୟ ସହିତ ମହେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 77

पूगोद्याने यजेद्देवीं सिद्धद्रव्यैर्दिवानिशम् । निवसंस्तत्र तत्पुष्पैर्जायते मन्मथोपमः ॥ ७७ ॥

ପୁଗ (ସୁପାରି) ଉଦ୍ୟାନରେ ସିଦ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟଦ୍ୱାରା ଦିନରାତି ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ବସି ଏବଂ ସେଇ ଉଦ୍ୟାନର ପୁଷ୍ପଦ୍ୱାରା ସେବା-ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ମନ୍ମଥ ସଦୃଶ ରୂପବାନ ହୁଏ।

Verse 78

पूर्णासु नियत्तं देवीं कन्यकायां समर्चयन् । कृत्याः परेरिता मंत्रा विमुखांस्तान् ग्रसंति वै ॥ ७८ ॥

ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ (ଶୁଭ) ସମୟରେ ନିୟମପୂର୍ବକ କନ୍ୟାରୂପେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ, କୃତ୍ୟାଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ଭିମୁଖମାନଙ୍କୁ ଧରି ଗ୍ରସି ନେଇଥାଏ।

Verse 79

लिंगत्रयमयीं देवीं चक्रस्थाभिश्च शक्तिभिः । पूजयन्निष्टमखिलं लभतेऽत्र परत्र च ॥ ७९ ॥

ଚକ୍ରସ୍ଥ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହିତ ତ୍ରିଲିଙ୍ଗମୟୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜିଲେ, ଭକ୍ତ ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକ—ଦୁହିଁଠାରେ—ସମସ୍ତ ଇଷ୍ଟଫଳ ପାଏ।

Verse 80

शतमानकृतैः स्वर्णपुष्पैः सौरभ्यवासितैः । पूजयन्मासमात्रेण प्राग्जन्माद्यैर्विमुच्यते ॥ ८० ॥

ସୁଗନ୍ଧରେ ସୁବାସିତ ଶତମାନ-ପ୍ରମାଣର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଯେ ଏକ ମାସ ପୂଜା କରେ, ସେ ପୂର୍ବଜନ୍ମାଦି ପାପ-କ୍ଲେଶରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 81

तथा रत्नैश्च नवभिर्मासं तु यदि पूजयेत् । विमुक्तसर्वपापौघैस्तां च पश्यति चक्षुषा ॥ ८१ ॥

ଏହିପରି ନଅ ପ୍ରକାର ରତ୍ନଦ୍ୱାରା ଯଦି ଏକ ମାସ ପୂଜା କରେ, ତେବେ ସେ ସମସ୍ତ ପାପପ୍ରବାହରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ନିଜ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ।

Verse 82

अंशुकैरर्चयेद्देवीं मासमात्रं सुगंधिभिः । मुच्यते पापकृत्यादिदुःखौघैरितरैरपि ॥ ८२ ॥

ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ବସ୍ତ୍ର ଅର୍ପଣ କରି ଯେ ଏକ ମାସ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରେ, ସେ ପାପକୃତ୍ୟାଦି ଦୁଃଖପ୍ରବାହ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁର୍ଗତିରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 83

देवीरूपं स्वमात्मानं चक्रं शक्तीः समंततः । भावयन्विषयैः पुष्पैः पूजयंस्तन्मयो भवेत् ॥ ८३ ॥

ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଦେବୀରୂପ ଭାବି, ଚକ୍ରକୁ ଚାରିଦିଗରେ ଥିବା ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରି, ବିଷୟରୂପୀ ପୁଷ୍ପଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରୁଥିବା ଜନ ସେହି ଦେବୀତତ୍ତ୍ୱରେ ତନ୍ମୟ ହୁଏ।

Verse 84

षोडशानां तु नित्यानां प्रत्येक तिथयः क्रमात् । तत्तित्तिथौ तद्भजनं जपहोमादिकं चरेत् ॥ ८४ ॥

ଷୋଳ ନିତ୍ୟବ୍ରତର ପ୍ରତ୍ୟେକର ତିଥି କ୍ରମେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ଯେଯେ ତିଥିରେ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସେହି ତିଥିରେ ତାହାର ପୂଜା, ଜପ, ହୋମ ଆଦି ବିଧିପୂର୍ବକ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 85

घृतं च शर्करा दुग्धमपूपं कदलीपलम् । क्षौद्रं गुडं नालिकेरफलं लाजा तिलं दधि ॥ ८५ ॥

ଘିଅ, ଚିନି, ଦୁଧ, ଅପୂପ (ମିଠା ପିଠା), କଦଳୀ; ଏବଂ ମଧୁ, ଗୁଡ଼, ନଡ଼ିଆ, ଲାଜା (ଭଜା ଚାଉଳ), ତିଳ, ଦହି ମଧ୍ୟ ନିବେଦନ କର।

Verse 86

पृथुकं चणकं मुद्गपायसं च निवेदयेत् । कामेश्वर्यादिशक्तीनां सर्वासामपि चोदितम् ॥ ८६ ॥

ପୃଥୁକ (ଚୁଡ଼ା), ଚଣକ (ଛୋଲା) ଓ ମୁଦ୍ଗପାୟସ (ମୁଗ ଖିର) ନୈବେଦ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; କାମେଶ୍ୱରୀ ଆଦି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଏହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

Verse 87

आद्याया ललितायास्तु सर्वाण्येतानि सर्वदा । निवेदयेञ्च जुहुयाद्वह्नौ दद्यान्नृणामपि ॥ ८७ ॥

ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ କ୍ରିୟା ସଦା ଆଦ୍ୟା ଲଲିତାଙ୍କୁ ନିବେଦନ କର; ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କରି, ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦାନ ଭାବେ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 88

तत्तद्विद्याक्षरप्रोक्तमौषधं तत्प्रमाणतः । संपिष्य गुटिकीकृत्य ताभिः सर्वं च साधयेत् ॥ ८८ ॥

ସେ ସେ ବିଦ୍ୟାର ଅକ୍ଷରଦ୍ୱାରା କଥିତ ଔଷଧକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରମାଣରେ ନେଇ ପିଷି ଗୁଟିକା କରି; ସେହି ଗୁଟିକାଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ସାଧନା ଓ ଫଳ ସିଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 89

रविवारेऽरुणांभोजैः कुमुदैः सोमवारके । भौमे रक्तोत्पलैः सौम्ये वारे तगरसंभवैः ॥ ८९ ॥

ରବିବାରେ ଅରୁଣ କମଳରେ, ସୋମବାରେ କୁମୁଦରେ; ମଙ୍ଗଳବାରେ ରକ୍ତୋତ୍ପଳରେ ଏବଂ ବୁଧବାରେ ତଗରଜନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧି ପୁଷ୍ପରେ ପୂଜା କରିବ।

Verse 90

गुरुवारे सुकह्लारैः शुक्रवारे सितांबुजैः । नीलोत्पलैर्मंदवारे पूजयेदिष्टमादरात् ॥ ९० ॥

ଗୁରୁବାରେ ଶ୍ୱେତ କାହ୍ଲାର ପୁଷ୍ପରେ, ଶୁକ୍ରବାରେ ଶ୍ୱେତ କମଳରେ; ଶନିବାରେ ନୀଳୋତ୍ପଳରେ—ଇଷ୍ଟଦେବଙ୍କୁ ଆଦରରେ ପୂଜା କରିବ।

Verse 91

निवेदयेत्क्रमात्तेषु रविवारादिषु क्रमात् । पायसं दुग्धकदलीनवनीतसिताघृतम् ॥ ९१ ॥

ସେହି ବାର-ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ରବିବାରରୁ କ୍ରମେ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବ—ପାୟସ, ଦୁଧ, କଦଳୀ, ତାଜା ନବନୀତ, ଧଳା ଚିନି ଓ ଘିଅ।

Verse 92

एवमिष्टं समाराध्य देवीं गंधादिभिर्यजेत् । ग्रहपीडां विजित्याशुसुखानि च समश्नुते ॥ ९२ ॥

ଏଭଳି ଇଷ୍ଟଦେବୀଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଗନ୍ଧ ଆଦିଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବ; ଗ୍ରହପୀଡାକୁ ଶୀଘ୍ର ଜୟ କରି ସୁଖ ଲାଭ କରେ।

Verse 93

अर्धरात्रे तु साध्यां स्त्रीं स्मरन्मदनवह्निना । दह्यमानां हृतस्वांतां मस्तकस्थापितांजलिम् ॥ ९३ ॥

ଅର୍ଧରାତ୍ରେ ସାଧ୍ୟ ନାରୀକୁ ସ୍ମରଣ କରି ସେ ମଦନାଗ୍ନିରେ ଦହିଯାଏ; ସେ ନାରୀ ମଧ୍ୟ ହୃଦୟ ହରିତ ହୋଇ, ମସ୍ତକରେ ଅଞ୍ଜଳି ରଖି, ଦହୁଥିବା ପରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହେ।

Verse 94

विकीर्णकेशीमालोललोचनामरुणारुणाम् । वायुप्रेंखत्पताकास्थपदा पद्मकलेवराम् ॥ ९४ ॥

ତାଙ୍କର କେଶ ଖୋଲା ଓ ବିକୀର୍ଣ୍ଣ, ନୟନ ଚଞ୍ଚଳ ଓ ଡୋଳାୟମାନ, ଏବଂ ସେ ଗାଢ଼ ଅରୁଣ ଆଭାରେ ଦୀପ୍ତ ଥିଲେ। ପବନେ ଲହରାଉଥିବା ପତାକା ଉପରେ ତାଙ୍କ ପଦ ସ୍ଥିତ; ଦେହ ପଦ୍ମସମ ରୂପ-ପ୍ରଭାରେ ଶୋଭିତ।

Verse 95

विवेकविधुरां मत्तां मानलज्जाभयातिगाम् । चिंतयन्नर्चयेञ्चक्रं मध्ये देवीं दिगंबराम् ॥ ९५ ॥

ସାଧାରଣ ବିବେକରହିତ, ଦିବ୍ୟ ଉନ୍ମାଦରେ ମତ୍ତ, ଏବଂ ମାନ-ଲଜ୍ଜା-ଭୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ଦିଗମ୍ବରା ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଚକ୍ରର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କରି ଚକ୍ରପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 96

जपादाडिमबंधूककिंशुकाद्यैः समर्चयेत् । अन्यैः सुगंधिशेफालीकुसुमाद्यैः समर्चयेत् ॥ ९६ ॥

ଜପା, ଦାଡିମ-ପୁଷ୍ପ, ବନ୍ଧୂକ, କିଂଶୁକ ଆଦି କୁସୁମରେ ସମର୍ଚ୍ଚନ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧି ଶେଫାଳୀ ଆଦି ଅନ୍ୟ ପୁଷ୍ପରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 97

त्रिसप्तरात्रादायाति प्रोक्तरूपा मदाकुला । यावच्छरीरपातः स्याच्छापो वानपगास्य सा ॥ ९७ ॥

ତିନିଥର ସାତ ରାତି ପରେ ସେ—କଥିତ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ମଦରେ ବ୍ୟାକୁଳ—ପୁନଃ ଆସେ; ଏବଂ ଶରୀରପାତ (ମୃତ୍ୟୁ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହାର ଶାପ ଅନପଗ, ଅର୍ଥାତ୍ ଅପସାରଣ ହୁଏନି।

Verse 98

पद्मैरक्तैस्त्रिमध्वक्तैर्होमाल्लक्ष्मीमवाप्नुयात् । तथैव कैरवै रक्तैरंगनाः स्ववशं नयेत् ॥ ९८ ॥

ତିନି ପ୍ରକାର ମଧୁରେ ଲେପିତ ରକ୍ତପଦ୍ମଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ସେହିପରି ରକ୍ତ କୈରବ ପୁଷ୍ପଦ୍ୱାରା ତଦ୍ବତ୍ କଲେ ନାରୀମାନେ ସ୍ୱବଶ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 99

समानरूपवत्सायाः शुक्लाया गोः पयःप्लुतैः । मल्लिकामालतीजातीशतपत्रैर्हुतैर्भवेत् ॥ ९९ ॥

ସମବର୍ଣ୍ଣ ବଛା ଥିବା ଶ୍ୱେତ ଗାଈର ଦୁଧରେ ଭିଜାଇଥିବା ମଲ୍ଲିକା, ମାଳତୀ, ଜାତୀ ଓ ଶତପତ୍ର ଫୁଲକୁ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 100

कीर्तिविद्याधनारोग्यसौभाग्यवित्तपादिकम् । आरग्वधप्रसूनैस्तु क्षौद्राक्तैर्हवनाद्भवेत् ॥ १०० ॥

ମଧୁ ଲେପିତ ଆରଗ୍ୱଧ ପୁଷ୍ପଦ୍ୱାରା ହବନ କଲେ କୀର୍ତ୍ତି, ବିଦ୍ୟା, ଧନ, ଆରୋଗ୍ୟ, ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧିଦାୟକ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 101

स्वर्णादिस्तं भनं शत्रोर्नृपादीनां क्रुधोऽपि च । आज्याक्तैः करवीरोत्थैः प्रसूनैररुणैर्हुतैः ॥ १०१ ॥

ଘିଅ ଲେପିତ କରବୀର (କନେର) ର ଲାଲ ଫୁଲକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଲେ ଶତ୍ରୁର ପ୍ରହାର ନିବାରିତ ହୁଏ ଏବଂ ରାଜାଦିଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।

Verse 102

रक्तांबराणि वनिता भूपामात्यवशं तथा । भूषावाहनवाणिज्यसिद्धयश्चास्य वांछिताः ॥ १०२ ॥

ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର, ନାରୀଲାଭ ଏବଂ ରାଜା-ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ବଶ କରିବା ଶକ୍ତି ମିଳେ; ଏହିପରି ଭୂଷା, ବାହନ ଓ ବାଣିଜ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛିତ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ।

Verse 103

लवणैः सर्षर्पैरैरितरैर्वाथ होमतः । सतैलाक्तैर्निशामध्ये त्वानयेद्वांछितां वधूम् ॥ १०३ ॥

ଲୁଣ, ସୋରିଷ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ତେଲ ଲେପି ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କଲେ, ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ଇଚ୍ଛିତ ବଧୂକୁ ବଶ କରି ଆଣିପାରିବ।

Verse 104

तैलाक्तैर्जुहुयात्कृष्णदरपुष्पैर्निशातरे । मासादरातेस्तस्यार्तिर्ज्वरेण भवति ध्रुवम् ॥ १०४ ॥

ତେଲ ଲେପିତ ନିଶାତରା (ରାତିରେ ଫୁଟୁଥିବା) ଓ କୃଷ୍ଣଦର ପୁଷ୍ପରେ ହୋମ କଲେ, ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଶତ୍ରୁ ଜ୍ୱରରୂପ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ନିଶ୍ଚୟ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ॥୧୦୪॥

Verse 105

आरुष्करैर्धृताभ्यक्तैस्तद्बीजैर्निशि होमतः । शत्रोर्द्दाहव्रणानि स्युर्दुःसाध्यानि चिकित्सकैः ॥ १०५ ॥

ଘୃତ ଲେପିତ ଆରୁଷ୍କର ବୀଜରେ ରାତିରେ ହୋମ କଲେ, ଶତ୍ରୁର ଦାହ-ବ୍ରଣ ହୁଏ; ତାହା ଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁଃସାଧ୍ୟ॥୧୦୫॥

Verse 106

तथा तत्तैलसंसिक्तैर्बीजैरंकोलकैरपि । मरिचैः सर्षपाज्याक्तौनशि होमानुसारतः ॥ १०६ ॥

ସେହିପରି ଔଷଧି-ହୋମର ବିଧି ଅନୁସାରେ, ସେ ତେଲରେ ସିଞ୍ଚିତ ବୀଜ, ଅଙ୍କୋଳ ବୀଜ, ମରିଚ ଓ ଘୃତମିଶ୍ରିତ ସରିଷକୁ ମଧ୍ୟ ରାତିରେ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ॥୧୦୬॥

Verse 107

वांछितां वनितां कामज्वरार्तामानयेद्द्रुतम् । शालिभिश्चाज्यसंसिक्तैर्होमाच्छालीनवाप्नुयात् ॥ १०७ ॥

ଘୃତରେ ସିଞ୍ଚିତ ଶାଳି ଧାନ୍ୟରେ ହୋମ କଲେ, କାମଜ୍ୱରରେ ପୀଡ଼ିତ ଇଚ୍ଛିତ ନାରୀ ଶୀଘ୍ର ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ ଆସେ; ଏବଂ ସେହି ହୋମରୁ ନୂତନ ଶାଳି ଧାନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ॥୧୦୭॥

Verse 108

मुद्गैर्मुद्गं घृतैराज्यं सिद्धैरित्थं हुतैर्भवेत् । साध्यर्क्षवृक्षसंभूतां पिष्टपादरजःकृताम् ॥ १०८ ॥

ମୁଦ୍ଗରେ ମୁଦ୍ଗ, ଘୃତରେ ଆଜ୍ୟ—ଏପରି ସିଦ୍ଧ କରି ଆହୁତି ଦେଲେ କର୍ମ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ। (ଲେପ/ଚୂର୍ଣ୍ଣ) ସାଧ୍ୟ ଓ ଋକ୍ଷ ବୃକ୍ଷଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ପାଦରେ ପିଷି ଉତ୍ପନ୍ନ ରଜରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଚିତ॥୧୦୮॥

Verse 109

राजीमरीचिलोणोत्थां पुत्तलीं जुहुयान्निशि । प्रपदाभ्यां च जंघाभ्यां जानुभ्यामुरुयुग्मतः ॥ १०९ ॥

ରାତିରେ ସୋରିଷର କିରଣଜନିତ ଲବଣ-ରଜରୁ ତିଆରି ଛୋଟ ପୁତୁଳିକୁ ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କରିବ; ଏହା ପାଦତଳ, ଜଂଘା, ଜାନୁ ଓ ଉରୁଦ୍ୱୟର ଶାନ୍ତ୍ୟର୍ଥ।

Verse 110

नाभेरधस्ताद्धृदयाद्भिन्नेनाकण्ठस्तथा । शिरसा च सुतीक्ष्णेन च्छित्वा शस्त्रेण वै क्रमात् ॥ ११० ॥

ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶସ୍ତ୍ରରେ କ୍ରମେ ପ୍ରଥମେ ନାଭିର ତଳେ, ପରେ ହୃଦୟଦେଶରେ, ତାପରେ କଣ୍ଠ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛେଦ କରିବ; ଅନନ୍ତରେ ଅତିତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାରରେ ଶିର ମଧ୍ୟ କାଟିବ।

Verse 111

एवं द्वादशधा होमान्नरनारीनराधिपाः । वश्या भवंति सप्ताडाज्ज्वरार्त्तीश्चास्य वांछया ॥ १११ ॥

ଏପରି ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରକାର ହୋମ କଲେ ପୁରୁଷ, ନାରୀ ଓ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ସାତ ଦିନରେ ବଶୀଭୂତ ହୁଅନ୍ତି; ଜ୍ୱରାକ୍ରାନ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଫଳ ପାଆନ୍ତି।

Verse 112

पिष्टेन गुडयुक्तेन मरिचैर्जीरकैर्युताम् । कृत्वा पुत्तलिकां साध्यनामयुक्तामथो हृदि ॥ ११२ ॥

ଗୁଡ଼ ମିଶା ପିଠାରେ ଗୋଲମରିଚ ଓ ଜିରା ଯୋଗ କରି ଛୋଟ ପୁତୁଳି ତିଆରି କରିବ; ତାହାରେ ସାଧ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିର ନାମ ଲେଖି ହୃଦୟଦେଶରେ ରଖିବ।

Verse 113

सनामहोमसंपातघृतेपाच्यतां पुनः । स्पृशन्निजकराग्रेण सहस्रं प्रजपेन्मनुम् ॥ ११३ ॥

ତାପରେ ମନ୍ତ୍ରନାମସହିତ ହୋମର ସମ୍ପାତରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ଘିଅରେ ତାହାକୁ ପୁନଃ ପାକ କରିବ; ନିଜ ଆଙ୍ଗୁଳିର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ସ୍ପର୍ଶ କରି କରି ମନ୍ତ୍ରକୁ ସହସ୍ରବାର ଜପ କରିବ।

Verse 114

अभ्यर्च्य तद् घृताभ्यक्तं भक्षयेत्तद्धिया जपन् । नरनारीनृपास्तस्य वश्याः स्युर्मरणावधिं ॥ ११४ ॥

ସେହି ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରି, ଘିଅ ଲେପିତ ତାହାକୁ ମନରେ ମନ୍ତ୍ରଜପ କରି କରି ଭକ୍ଷଣ କରିବ। ତାହାର ପ୍ରଭାବରେ ନର-ନାରୀ ଏବଂ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଶ ହେବେ।

Verse 115

शक्तयष्टगंधं संपिष्य कन्यया शिशिरे जले । तेन वै तिलकं भाले धारयन्वशयेज्जगत् ॥ ११५ ॥

କନ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶୀତଳ ଜଳରେ ଶକ୍ତୟଷ୍ଟ-ଗନ୍ଧକୁ ପିଷାଇ, ତାହାକୁ ଲଲାଟରେ ତିଳକ ଭାବେ ଧାରଣ କରିବ। ସେହି ତିଳକ ଧାରଣରେ ଜଗତ୍ ମଧ୍ୟ ବଶ ହୁଏ—ଏମିତି କୁହାଯାଏ।

Verse 116

शालितंदुलमादाय प्रस्थं भांडे नवे क्षिपेत् । समानवर्णेवत्साया रक्ताया गोः पयस्तथा ॥ ११६ ॥

ଶାଳି ଚାଉଳର ଦାଣା ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ନେଇ ନୂଆ ପାତ୍ରରେ ରଖିବ। ତଦ୍ରୂପ, ସମାନ ବର୍ଣ୍ଣର ବଛଡ଼ା ଥିବା ଲାଲ ଗାଈର ଦୁଧ ମଧ୍ୟ ତାହାରେ ଯୋଗ କରିବ।

Verse 117

द्विगुणं तत्र निक्षिप्य श्रपयेत्संस्कृतेऽनले । घृतेन सिक्तं सिक्थं तु कृत्वा तत्ससितं करे ॥ ११७ ॥

ତାହାରେ (ଅନ୍ୟ) ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱିଗୁଣ ଦେଇ ସଂସ୍କୃତ ଅଗ୍ନିରେ ସିଧାଇବ। ପରେ ଘିଅରେ ସିକ୍ତ ମୋମକୁ ଆକାର ଦେଇ, ଶ୍ୱେତ ଚୂର୍ଣ୍ଣ (ସିତା) ସହିତ ହାତରେ ଧରିବ।

Verse 118

विधाय विद्यामष्टोर्द्धूशतं जप्त्वा हुनेत्ततः । एवं होमो महालक्ष्मीमावहेत्प्रतिपत्कृतः ॥ ११८ ॥

ବିଧିକୁ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ବିଦ୍ୟା (ମନ୍ତ୍ର)କୁ ୧୦୮ ଥର ଜପ କରି, ପରେ ଅଗ୍ନିରେ ହୋମାହୁତି ଦେବ। ଏଭଳି ପ୍ରତିପଦ ତିଥିରେ କୃତ ହୋମ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଆବାହନ କରେ।

Verse 119

शुक्रवारेष्वपि तथा वर्षान्नृपसमो भवेत् । पंचम्यां तु विशेषेण प्राग्वद्धोमं समाचरेत् ॥ ११९ ॥

ଶୁକ୍ରବାରରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତ ଆଚରଣ କଲେ ଏକ ବର୍ଷରେ ସାଧକ ରାଜାସମ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ବିଶେଷଭାବେ ପୂର୍ବୋକ୍ତ ବିଧିଅନୁସାରେ ଯଥାବିଧି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 120

तस्यां तिथौ त्रिमध्वक्तैर्मल्लिकाद्यैः सितैर्हुनेत् । अन्नाज्याभ्यां च नियतं हुत्वान्नाढ्यो भवेन्नरः ॥ १२० ॥

ସେହି ତିଥିରେ ତ୍ରିମଧୁର (କ୍ଷୀର, ଦଧି, ଘୃତ) ଓ ମଲ୍ଲିକା ଆଦି ଶ୍ୱେତ ପୁଷ୍ପଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଅନ୍ନ ଓ ଘୃତର ଆହୁତି ନିୟମିତ ଦେଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 121

यद्यद्धि वांछितं वस्तु तत्तत्सर्वं तु सर्वदा । घृतहोमादवाप्नोति तथैव तिलतंदुलैः ॥ १२१ ॥

ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛିତ ବସ୍ତୁ ଚାହେ, ସେ ସବୁକୁ ସେ ସଦା ଘୃତ-ହୋମ ଦ୍ୱାରା ପାଏ; ଏହିପରି ତିଳ ଓ ତଣ୍ଡୁଳ (ଚାଉଳ ଦାଣା) ଆହୁତିରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଫଳ ମିଳେ।

Verse 122

अरुणैः पंकजैर्होमं कुर्वंस्त्रिमधुराप्लुतैः । मंडलाल्लभते लक्ष्मीं महतीं श्लाध्यविग्रहाम् ॥ १२२ ॥

ତ୍ରିମଧୁରରେ ସିକ୍ତ ଅରୁଣ ପଦ୍ମଦ୍ୱାରା ହୋମ କରୁଥିବା ସାଧକ ସେହି ମଣ୍ଡଳରୁ ଶ୍ଲାଘ୍ୟ ବିଗ୍ରହା ମହତୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ—ବିଶାଳ ସମୃଦ୍ଧି—ଲାଭ କରେ।

Verse 123

कह्लारैः क्षौद्रसंसिक्तैः पूर्णाद्यं तद्दिनावधि । जुहुयान्नित्यशो भक्त्या सहस्रं विकचैः शुभैः ॥ १२३ ॥

ମଧୁରେ ସିକ୍ତ, ଶୁଭ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକଶିତ କହ୍ଲାର ପୁଷ୍ପଦ୍ୱାରା—ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଅନୁଷ୍ଠାନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସେହି ଦିନର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ଭକ୍ତିସହ ପ୍ରତିଦିନ ଏକ ସହସ୍ର ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 124

स तु कीर्तिं धनं पुत्रान्प्राप्नुयान्नात्र संशयः । चंपकैः क्षौद्रसंसिक्तैः सहस्रहवनाद्ध्रुवम् ॥ १२४ ॥

ସେ ନିଶ୍ଚୟ କୀର୍ତ୍ତି, ଧନ ଓ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମଧୁଲେପିତ ଚମ୍ପକ ପୁଷ୍ପରେ ସହସ୍ର ହୋମ କଲେ ଏହି ଫଳ ଧ୍ରୁବ।

Verse 125

लभते स्वर्णनिष्काणां शतं मासेन नारद । पाटलैर्घृतसंसिक्तैस्त्रिसहस्रं हुतैस्तथा ॥ १२५ ॥

ହେ ନାରଦ! ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଶତ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ-ନିଷ୍କ ପାଏ। ଏବଂ ଘୃତଲେପିତ ପାଟଳ ସମିଧାରେ ଅଗ୍ନିକୁ ତ୍ରିସହସ୍ର ଆହୁତି ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଫଳ ମିଳେ।

Verse 126

दर्शादिमासाल्लभते चित्राणि वसनानि च । कर्पूरचंदनाद्यानि सुगन्धानि तु मासतः ॥ १२६ ॥

ଦର୍ଶରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ମାସରୁ ସେ ବିଚିତ୍ର ବସନ ପାଏ। ଏବଂ ମାସେ ମାସେ କର୍ପୂର, ଚନ୍ଦନ ଆଦି ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 127

वस्तूनि लभते हृद्यैरन्यैर्भोगोपयोगिभिः । शालिभिः क्षीरसिक्ताभिः सप्तमीषु शतं हुतम् ॥ १२७ ॥

କ୍ଷୀରରେ ସିକ୍ତ ଶାଳି ଧାନ୍ୟଦାଣାରେ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ଶତ ଆହୁତି ଦେଲେ, ସେ ହୃଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଭୋଗୋପଯୋଗୀ ବସ୍ତୁମାନ ପାଏ।

Verse 128

तेन शालिसमृद्धिः स्याज्मासैः षड्रभिरसंशयम् । तिलैर्हुतैस्तु दिवसैर्वर्षादारोग्यमाप्नुयात् ॥ १२८ ॥

ସେହି ବିଧିରେ ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚୟ ଶାଳି ଧାନ୍ୟର ସମୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ଏବଂ ଦିନେଦିନେ ତିଳ ଆହୁତି ଦେଲେ ଏକ ବର୍ଷରେ ଆରୋଗ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 129

स्वजन्मर्क्षत्रिषु तथा दूर्वाभिर्ज्जुहुयान्नरः । निरातंको महाभोगः शतं वर्षाणि जीवति ॥ १२९ ॥

ନିଜ ଜନ୍ମସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତିନି ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଦୂର୍ବା ଘାସଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ସେ ନିରୁପଦ୍ରବ ହୋଇ ମହାଭୋଗ-ସମୃଦ୍ଧି ଭୋଗ କରି ଶତବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତି।

Verse 130

गुडूचीतिलदूर्वाभिस्त्रिषु जन्मसु वा हुनेत् । तेनायुःश्रीयशोभोगपुण्यनिध्यादिमान्भवेत् ॥ १३० ॥

ଗୁଡୂଚୀ, ତିଳ ଓ ଦୂର୍ବାଦ୍ୱାରା—ତିନି ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ—ହୋମ କଲେ, ତାହାରେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଶ୍ରୀ, ଯଶ, ଭୋଗ ଓ ପୁଣ୍ୟନିଧି ଆଦି ଲାଭ ହୁଏ।

Verse 131

घृतपायसदुग्धैस्तु हुतैस्तेषु त्रिषु क्रमात् । आयुरारोग्यविभवैर्नृपामात्यो भवेत्तथा ॥ १३१ ॥

କିନ୍ତୁ ସେଇ ତିନି ଆହୁତିରେ କ୍ରମେ ଘିଅ, ପାୟସ ଓ ଦୁଧ ଦାନ କଲେ, ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ବୈଭବସହ ରାଜମନ୍ତ୍ରୀ ହୁଏ।

Verse 132

सप्तम्यां कदलीहोमात्सौभाग्यं लभतेऽन्वहम् । दूर्वात्रिकैस्तु प्रादेशमानैस्त्रिस्वादुसंयुतैः ॥ १३२ ॥

ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ କଦଳୀ (କଳା) ଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ ପ୍ରତିଦିନ ସୌଭାଗ୍ୟ ମିଳେ। ଏବଂ ପ୍ରାଦେଶ-ମାପର ଦୂର୍ବାର ତିନି ଗୁଛକୁ ତିନି ମଧୁର ଦ୍ରବ୍ୟ ସହ ଯୋଗ କରି ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 133

जुहुयाद्दिनशो घोरे सन्निपातज्वरे तथा । तद्दिनेषु जपेद्विद्यां नित्यशः सलिलं स्पृशन् ॥ १३३ ॥

ଭୟଙ୍କର ସନ୍ନିପାତଜ୍ୱରରେ ପ୍ରତିଦିନ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ସେଇ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ଜଳକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି କରି ନିତ୍ୟ ନିରନ୍ତର ମନ୍ତ୍ର-ବିଦ୍ୟା ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 134

सहस्रवारं तत्तोयैः स्नानं पानं समाचरेत् । पाकाद्यमपि तैरव कुर्याद्रोगविमुक्तये ॥ १३४ ॥

ସେହି ଜଳରେ ସହସ୍ରବାର ବିଧିପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ ଓ ପାନ କରିବା ଉଚିତ। ରୋଗମୁକ୍ତି ପାଇଁ ସେହି ଜଳରେ ପାକା ଅନ୍ନ ଆଦି ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ॥

Verse 135

साध्यर्क्षवृक्षसंचूर्णं त्र्यूषणं सर्षपं तिलम् । पिष्टं च साध्यपादोत्थरजसा च समन्वितम् ॥ १३५ ॥

ସାଧ୍ୟର୍କ୍ଷ ବୃକ୍ଷର ଚୂର୍ଣ୍ଣ, ତ୍ର୍ୟୂଷଣ, ସରିଷା ଓ ତିଳ—ଏସବୁକୁ ପିଷି, ସାଧୁଜନଙ୍କ ପାଦଧୂଳି ସହ ମିଶାଇ ଲେପ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ॥

Verse 136

कृत्वा पुत्तलिकां सम्यग्धृदये नामसंयुताम् । प्राग्वच्छित्वायसैस्तीक्ष्णैः शस्त्रैः पुत्तलिकां हुनेत् ॥ १३६ ॥

ଛୋଟ ପୁତ୍ତଳିକାକୁ ଭଲଭାବେ ତିଆରି କରି ତାହାର ହୃଦୟସ୍ଥାନରେ ନାମ ଲେଖିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବବତ୍ ବିଧିରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଲୋହା ଶସ୍ତ୍ରରେ କାଟି ସେହି ପୁତ୍ତଳିକାକୁ ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ॥

Verse 137

एवं दिनैः सप्तभिस्तु साध्यो वश्यो भवेद्दृढम् । तथाविधां पुत्तलिकां कुंडमध्ये निखन्य च ॥ १३७ ॥

ଏଭଳି ସାତ ଦିନରେ ସାଧ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଦୃଢଭାବେ ବଶୀଭୂତ ହୁଏ। ଏବଂ ସେହିପରି ତିଆରି ପୁତ୍ତଳିକାକୁ କୁଣ୍ଡର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପୋତିବା ଉଚିତ॥

Verse 138

उपर्यग्निं निधायाथ विद्यया दिनशो हुनेत् । त्रिसहस्रं त्रियमायां सर्षपैस्तद्रसाप्लुतैः ॥ १३८ ॥

ତାପରେ ତାହାକୁ ଅଗ୍ନିର ଉପରେ ରଖି, ବିଦ୍ୟା-ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଦିନ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ—ତିନି ଯାମରେ ତିନି ହଜାର ଆହୁତି, ତାହାର ରସରେ ଭିଜାଇଥିବା ସରିଷା ଦ୍ୱାରା ଦେବା ଉଚିତ॥

Verse 139

शतयोजनदूरादप्यानयेद्वनितां बलात् । वशयेद्वनितां होंमात्कौशिकैर्मधुमिश्रितैः ॥ १३९ ॥

ଶତ ଯୋଜନ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ବଳପୂର୍ବକ ନାରୀକୁ ଆଣିହେବ; ମଧୁମିଶ୍ରିତ କୁଶାଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ ନାରୀ ବଶ ହୁଏ।

Verse 140

नालिकेरफलोपे तैर्गुडैर्लक्ष्मीमवाप्नुयात् । तथाज्यसिक्तैः कह्लारैः क्षीराक्तैररुणोत्पलैः ॥ १४० ॥

ନଡ଼ିଆଫଳ ସହ ଗୁଡ଼ ଅର୍ପଣ କଲେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ (ସମୃଦ୍ଧି) ମିଳେ। ଏହିପରି ଘିଅ ଛିଟାଇଥିବା କହ୍ଲାର ପଦ୍ମ ଓ କ୍ଷୀରଲେପିତ ଅରୁଣ ପଦ୍ମ ଅର୍ପଣ କଲେ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 141

त्रिमध्वक्तैश्चंपर्कश्च प्रसूनैर्बकुलोद्भवैः । मधूकजैः प्रसूनैश्च हुतैः कन्यामवाप्नुयात् ॥ १४१ ॥

ତ୍ରିମଧୁଯୁକ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହ ଚମ୍ପକ, ବକୁଳଜ ପୁଷ୍ପ ଓ ମଧୂକ ପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ କନ୍ୟା (ଯୋଗ୍ୟ ବଧୂ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 142

पुन्नागजैर्हुतैर्वस्त्राण्याज्यैरिष्टमवाप्नुयात् । माहिषैर्महिषीराजैरजान् गव्यैश्च गास्तथा ॥ १४२ ॥

ପୁନ୍ନାଗ କାଠ ଆହୁତି ଦେଲେ ବସ୍ତ୍ର ମିଳେ; ଘିଅ ଆହୁତି ଦେଲେ ଇଷ୍ଟଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ମହିଷ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିଷୀ ଆହୁତି ଦେଲେ ଛେଳି, ଏବଂ ଗବ୍ୟ ଆହୁତି ଦେଲେ ଗାଈ ମଧ୍ୟ ମିଳେ।

Verse 143

अवाप्नोति हुतैराज्यैः रत्नै रत्नं च साधकः । शालिपिष्टमयीं कृत्वा पुत्तलीं ससितां ततः ॥ १४३ ॥

ଘିଅ ଆହୁତି ଦ୍ୱାରା ସାଧକ ରାଜ୍ୟ-ସମୃଦ୍ଧି ପାଏ; ରତ୍ନ ଆହୁତି ଦେଲେ ରତ୍ନ ମିଳେ। ତାପରେ ଚାଉଳ ପିଠା ଲେପରେ ଧଳା ଛୋଟ ପୁତୁଳି ତିଆରି କରି ପରବର୍ତ୍ତୀ ବିଧି କରିବା ଉଚିତ।

Verse 144

हृद्देशन्यस्तनामार्णां पचेत्तैलाज्ययोर्निशि । तन्मनाश्च दिवारात्रौ विद्याजप्तां तु भक्षयेत् ॥ १४४ ॥

ହୃଦୟଦେଶରେ ନାମାକ୍ଷର ନ୍ୟାସ କରି, ରାତିରେ ତିଳତେଲ କିମ୍ବା ଘିଅରେ (ନୈବେଦ୍ୟ) ପକାଉ। ତାହାରେ ମନ ନିଶ୍ଚଳ ରଖି, ଦିନ-ରାତି ବିଦ୍ୟାମନ୍ତ୍ରଜପେ ସଂସ୍କୃତ ଭୋଜନ ଗ୍ରହଣ କର।

Verse 145

सप्तरात्रप्रयोगेण नरो नारी नृपोऽपि वा । दासवद्वशमायाति चित्तप्राणादि चार्पयेत् ॥ १४५ ॥

ସପ୍ତରାତ୍ର ପ୍ରୟୋଗରେ—ନର, ନାରୀ କିମ୍ବା ରାଜା ମଧ୍ୟ—ଦାସ ପରି ବଶ ହୁଏ; ତେବେ ସାଧକ ଚିତ୍ତ, ପ୍ରାଣ ଆଦି ଅର୍ପଣ କରୁ।

Verse 146

हयारिपुष्पैररुणैः सितैर्वा जुहुयात्तथा । त्रिसप्तरात्रान्महतीमवाप्नोति श्रियन्नरः ॥ १४६ ॥

ଏହିପରି ହୟାରି ପୁଷ୍ପ—ଲାଲ କିମ୍ବା ଧଳା—ଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ, ତିନି ସପ୍ତରାତ୍ରରେ ନର ମହାନ୍ ଶ୍ରୀ-ସମୃଦ୍ଧି ପାଏ।

Verse 147

छागमांसैस्त्रिमध्वक्तैर्होमात्स्वर्णमवाप्नुयात् । क्षीराक्तैः सस्यसंपन्नां भुवमाप्नोति मंडलात् ॥ १४७ ॥

ତ୍ରିମଧୁ ଲେପିତ ଛାଗମାଂସ ଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ମିଳେ। ଦୁଧ ଲେପିତ ଆହୁତି ଦ୍ୱାରା ମଣ୍ଡଳଲୋକରୁ ଶସ୍ୟସମୃଦ୍ଧ ଭୂମି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 148

पद्माक्षैर्हवनाल्लक्ष्मीमवाप्नोति त्रिभिर्दिनैः । बिल्वैर्दशांशं जुहुयान्मंत्राद्यैः साधने जपे ॥ १४८ ॥

ପଦ୍ମବୀଜ ଦ୍ୱାରା ହବନ କଲେ ତିନି ଦିନରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ମନ୍ତ୍ରସାଧନା ଓ ଜପରେ, ବିଲ୍ୱପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜପସଂଖ୍ୟାର ଦଶାଂଶ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଭାବେ ଅର୍ପଣ କର।

Verse 149

एवं संसिद्धमंत्रस्तु मंत्रितैश्चुलुकोदकैः । फणिदष्टमृतानां तु मुखे संताड्य जीवयेत् ॥ १४९ ॥

ଏହିପରି ମନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧ ହେବା ପରେ, ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ ଚୁଳୁକ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ସର୍ପ ଦଂଶନରେ ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିର ମୁଖରେ ସିଞ୍ଚନ କରି ତାକୁ ଜୀବିତ କରିବା ଉଚିତ୍।

Verse 150

तत्कर्णयोर्जपन्विद्यां यष्ट्या वा जपसिद्धया । संताड्यशीर्षं सहसा मृतमुत्थापयेदिति ॥ १५० ॥

ତାହାର କର୍ଣ୍ଣରେ ବିଦ୍ୟା ବା ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ଅଥବା ଜପସିଦ୍ଧ ବାଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ମସ୍ତକରେ ଆଘାତ କରି ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ହଠାତ୍ ଉଠାଇବା ଉଚିତ୍।

Verse 151

कृत्वा योनिं कुंडमध्ये तत्राग्नौ विधिवद्ध्रुनेत् । तिलसर्षपगोधूमशालिधान्ययवैर्हुनेत् ॥ १५१ ॥

ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଯୋନି ଆକୃତି ନିର୍ମାଣ କରି, ସେଠାରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରି ରାଶି, ସୋରିଷ, ଗହମ, ଶାଳି ଧାନ ଓ ଯବ ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍।

Verse 152

त्रिमध्वक्तैरेकशो वा समेतैर्वा समृद्धये । बकुलैश्चंपकैरब्जैः कह्लारैररुणोत्पलैः ॥ १५२ ॥

ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ତ୍ରିମଧୁ (ଘିଅ, ମହୁ, ଚିନି) ଯୁକ୍ତ କରି, ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ବା ଏକତ୍ର ବଉଳ, ଚମ୍ପା, ପଦ୍ମ, କହ୍ଲାର ଓ ନାଲି ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍।

Verse 153

कैरवैर्मल्लिकाकुंदमधूकैरिंदिराप्तये । अशोकैः पाटलैर्विल्वैर्जातीविकंकतैः सितैः ॥ १५३ ॥

ଇନ୍ଦିରା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ)ଙ୍କ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଶ୍ୱେତ ପଦ୍ମ, ମଲ୍ଲିକା, କୁନ୍ଦ ଓ ମହୁଲ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା; ତଥା ଅଶୋକ, ପାଟଳ, ବେଲପତ୍ର, ଜାଇ ଓ ଶ୍ୱେତ ବିକଙ୍କତ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍।

Verse 154

नवनीलोत्पलैरश्वरिपुजैः कर्णिकारजैः । होमाल्लक्ष्मीं च सौभाग्यं निधिमायुर्यशो लभेत् ॥ १५४ ॥

ନବ ନୀଳପଦ୍ମ, ଅଶ୍ୱରିପୂଜ୍ୟ ପୁଷ୍ପ ଓ କର୍ଣ୍ଣିକାର ଫୁଲରେ ହୋମ କଲେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସୌଭାଗ୍ୟ, ଧନ-ନିଧି, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଯଶ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 155

दूर्वां गुडूचीमश्वत्थं वटमारग्वधं तथा । सितार्कप्लक्षजं हुत्वा चिरान्मुच्येत रोगतः ॥ १५५ ॥

ଦୂର୍ବା, ଗୁଡୂଚୀ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ବଟ, ମାରଗ୍ୱଧ, ଶ୍ୱେତ ଅର୍କ ଓ ପ୍ଲକ୍ଷକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଲେ କ୍ରମେ ରୋଗମୁକ୍ତି ହୁଏ।

Verse 156

इक्षुजंबूनालिकेरमोचागुडसितायुतैः । अचलां लभते लक्ष्मीं भोक्ता च भवति ध्रुवम् ॥ १५६ ॥

ଇଖୁ, ଜାମ୍ବୁଫଳ, ନାଡ଼ିଆ, କଦଳୀ, ଗୁଡ଼ ଓ ଚିନି ସହ ଆହୁତି ଦେଲେ ଅଚଳ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ ଭୋଗସୁଖର ଭୋକ୍ତା ହୁଏ।

Verse 157

सर्षपाज्यैर्हुते मृत्युः काष्ठाग्नौ वैरिमृत्यवे । चतुरंगुलजैर्होमाञ्चतुरंगबले रिपोः ॥ १५७ ॥

କାଠ ଜ୍ୱାଳିତ ଅଗ୍ନିରେ ଘୃତମିଶ୍ରିତ ସରିଷ ଆହୁତି ଦେଲେ ଶତ୍ରୁମୃତ୍ୟୁର ଫଳ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ। ଚାରି ଅଙ୍ଗୁଳ ପ୍ରମାଣ ହୋମରେ ଶତ୍ରୁର ଚତୁରଙ୍ଗ ବଳ ନଶେ।

Verse 158

सप्ताहाद्रोगदुःखार्तिर्भवत्येव न संशयः । नित्यं नित्यार्चनं कुर्यात्तथा होमं घृतेन वै ॥ १५८ ॥

ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖର ପୀଡା ନିଶ୍ଚୟ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତେଣୁ ପ୍ରତିଦିନ ନିତ୍ୟାର୍ଚ୍ଚନ କରି, ଘୃତଦ୍ୱାରା ହୋମ ମଧ୍ୟ ନିତ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 159

विद्याभिमंत्रितं तोयं पिबेत्प्रातस्तदाप्तये । चंदनोशीरकर्पूरकस्तूरीरोचनान्वितैः ॥ १५९ ॥

ସେହି ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରାତଃକାଳେ ବିଦ୍ୟା-ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ ଜଳ ପିବା ଉଚିତ। ସେ ଜଳ ଚନ୍ଦନ, ଉଶୀର, କର୍ପୂର, କସ୍ତୁରୀ ଓ ଗୋରୋଚନାଯୁକ୍ତ ହେଉ॥

Verse 160

काश्मीरकालागुरुभिर्मृगस्वेदमयैरपि । पूजयेच्च शिवामेतैर्गंधैः सर्वार्थसिद्धये ॥ १६० ॥

କେଶର, କଳା ଅଗରୁ ଏବଂ କସ୍ତୁରୀରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା—ଏହି ଗନ୍ଧମାନେ ନେଇ—ଶିବାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସର୍ବାର୍ଥସିଦ୍ଧି ହୁଏ॥

Verse 161

सर्वाभिरपि नित्याभिः प्रातर्मातृकया समम् । त्रिजप्ताभिः पिबेत्तोयं तथा वाक्सिद्वये शिवम् ॥ १६१ ॥

ପ୍ରାତଃକାଳେ ମାତୃକା ସହିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ନିତ୍ୟା-ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହ, ତିନିଥର ଜପ କରି ଜଳ ପିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ବାକ୍-ସିଦ୍ଧିର ଦ୍ୱୟରେ ଶିବମଙ୍ଗଳ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ॥

Verse 162

विदध्यात्साधनं प्राग्वद्वर्णलक्षं पयोव्रतः । त्रिस्वादुसिक्तैररुणैरंबुजैर्हवनं चरेत् ॥ १६२ ॥

ପୟୋବ୍ରତଧାରୀ ପୂର୍ବୋକ୍ତ ପ୍ରକାରେ ବର୍ଣ୍ଣ-ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ସାଧନସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁ; ଏବଂ ତିନି ମଧୁର ଦ୍ରବ୍ୟରେ ସିକ୍ତ ଅରୁଣ କମଳଦ୍ୱାରା ହବନ କରୁ॥

Verse 163

जपतर्पणहोमार्चासेकसिद्धमनुर्नरः । कुर्यादुक्तान्प्रयोगांश्च न चेत्तन्मनुदेवताः ॥ १६३ ॥

ଜପ, ତର୍ପଣ, ହୋମ, ଅର୍ଚ୍ଚା ଓ ସେକ—ଏହି ପ୍ରୟୋଗମାନେ ମନୁଷ୍ୟ କେବଳ ସେହି ସିଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା କରୁ, ଯାହା ଏହି କର୍ମ ପାଇଁ ସିଦ୍ଧ; ନହେଲେ ସେ ମନ୍ତ୍ରର ଅଧିଦେବତାମାନେ ସାରା ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ॥

Verse 164

प्राणांस्तस्य ग्रसंत्येव कुपितास्तत्क्षणान्मुने । अनया विद्यया लोके यदसाध्यं न तत्क्वचित् ॥ १६४ ॥

ହେ ମୁନେ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେମାନେ ସେଇ କ୍ଷଣେ ତାହାର ପ୍ରାଣବାୟୁକୁ ଗ୍ରସନ୍ତି। ଏହି ବିଦ୍ୟାଦ୍ୱାରା ଲୋକେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ କିଛି ଅସାଧ୍ୟ ରହେ ନାହିଁ।

Verse 165

अरण्यवटमूले च पर्वताग्रगुहासु च । उद्यानमध्यकांतारे मातृपादपमूलतः ॥ १६५ ॥

ଅରଣ୍ୟରେ ବଟବୃକ୍ଷମୂଳେ, ପର୍ବତଶିଖରର ଗୁହାମାନଙ୍କରେ, ଉଦ୍ୟାନମଧ୍ୟର ଏକାନ୍ତ କାନ୍ତାରେ, ଏବଂ ‘ମାତୃବୃକ୍ଷ’ର ମୂଳତଳେ—(ଏମିତି ସ୍ଥାନ ସାଧନା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ)।

Verse 166

सिंधुतीरे वने चैता यक्षिणीः साधयेन्नरः । कमलैः कैरवै रक्तैः सितैः सौगंधिकोत्पलैः ॥ १६६ ॥

ସିନ୍ଧୁ ନଦୀତୀରର ବନରେ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଯକ୍ଷିଣୀମାନଙ୍କୁ ସାଧନ କରୁ—କମଳ, ଲାଲ-ଧଳା କୈରବ, ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧିତ ନୀଳ ଉତ୍ପଳ ଅର୍ପଣ କରି।

Verse 167

सुगंधिशिफालिकया त्रिमध्वक्तैर्यथाविधि । होमात्सप्तसु वारेषु तन्मंडलत एव वै ॥ १६७ ॥

ସୁଗନ୍ଧିତ ଶିଫାଲିକାକୁ ତ୍ରିମଧୁ ଓ ଘୃତ ସହ ମିଶାଇ ବିଧିମତେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ସାତ ଦିନ ହୋମ କଲେ ସେଇ ମଣ୍ଡଳରୁ ନିଶ୍ଚୟ ଫଳ ଉଦିତ ହୁଏ।

Verse 168

विजयं समवाप्रोति समरे द्वंद्वयुद्धके । मल्लयुद्धे शस्त्रयुद्धे वादे द्यूतह्नयेऽपि च ॥ १६८ ॥

ସେ ସମରରେ—ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧ, ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ, ଶସ୍ତ୍ରଯୁଦ୍ଧ, ବାଦବିବାଦ, ଏବଂ ଦ୍ୟୂତ-ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ମଧ୍ୟ—ବିଜୟ ପାଏ।

Verse 169

व्यवहारेषु सर्वत्र जयमाप्नोति निश्चितम् । चतुरंगुलजैः पुप्पैर्होमात्संस्तंभयेदरीन् ॥ १६९ ॥

ସମସ୍ତ ଲୋକବ୍ୟବହାରରେ ସାଧକ ନିଶ୍ଚୟ ଜୟ ପାଏ। ଚାରି ଅଙ୍ଗୁଳ ପରିମାଣର ପୁଷ୍ପରେ ହୋମ କଲେ ଶତ୍ରୁ ସ୍ତମ୍ଭିତ ହୁଏ।

Verse 170

तथैव कर्णिकारोत्थैः पुन्नागोत्थैर्नमेरुजैः । चंपकैः केतकै राजवृक्षजैर्माधवोद्भवैः ॥ १७० ॥

ସେହିପରି କର୍ଣ୍ଣିକାର, ପୁନ୍ନାଗ ଓ ମେରୁପର୍ବତଜ ପୁଷ୍ପ; ଚମ୍ପକ ଓ କେତକୀ; ଏବଂ ରାଜବୃକ୍ଷଜ ଓ ମାଧବଲତାଜ ପୁଷ୍ପରେ ମଧ୍ୟ (ପୂଜା) କରିବା ଉଚିତ।

Verse 171

प्राग्वद्दारेषु जुहुयात्क्रमात्पुष्पैस्तु सप्तभिः । प्रोक्तेषु स्तंभनं शत्रोर्भंगो वा भवति ध्रुवम् ॥ १७१ ॥

ପୂର୍ବବତ୍ ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ସାତଟି ପୁଷ୍ପରେ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ବିଧି ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ଶତ୍ରୁ ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ତମ୍ଭିତ କିମ୍ବା ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ।

Verse 172

शत्रोर्नक्षत्रवृक्षाग्नौ तत्समिद्धिस्तु होमतः । सर्षपाज्यप्लुताभिस्ते प्रणमंत्येव पादयोः ॥ १७२ ॥

ଶତ୍ରୁର ନକ୍ଷତ୍ର-ବୃକ୍ଷର ସମିଧାରେ ଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିରେ, ସେହି ସମିଧାଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ସରିଷା ଓ ଘୃତରେ ସିକ୍ତ ଆହୁତିଦ୍ୱାରା ସେମାନେ (ବିରୋଧୀ) ନିଶ୍ଚୟ ପାଦେ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି।

Verse 173

मृत्युकाष्ठानले मृत्युपत्रपुष्पफलैरपि । समिद्भिर्जुहुयात्सम्यग्वारे शार्चनपूर्वकम् ॥ १७३ ॥

‘ମୃତ୍ୟୁ’ କାଷ୍ଠରେ ଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିରେ, ‘ମୃତ୍ୟୁ’ କ୍ରିୟା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପତ୍ର, ପୁଷ୍ପ, ଫଳ ଏବଂ ସମିଧାଦ୍ୱାରା ଯଥାବିଧି ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଦିନରେ ପୂର୍ବେ ପୂଜା କରି ସଠିକ୍ ଭାବେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 174

अरातेश्चतुरंगं तु बलं रोगार्द्दितं भवेत् । तेनास्य विजयो भूयान्निधनेनापि वा पुनः ॥ १७४ ॥

ଯଦି ଶତ୍ରୁର ଚତୁରଙ୍ଗ ସେନା ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୁଏ, ତେବେ ସେହି ଦୁର୍ବଳତାରୁ କିମ୍ବା ପୁନଃ ଶତ୍ରୁର ନିଧନରୁ ମଧ୍ୟ ତାହାର ବିଜୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ଭବ ହୁଏ।

Verse 175

अर्कवारेऽर्कजैरिध्मैः समिद्धेऽग्नौ तदुद्भवैः । पत्रैः पुष्पैः फलैः काण्डैर्मूलैश्चापि हुनेत्क्रमात् ॥ १७५ ॥

ରବିବାର ଅର୍କ ଗଛର ସମିଧାରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି, ସେହି ଅର୍କର ପତ୍ର, ପୁଷ୍ପ, ଫଳ, କାଣ୍ଡ ଓ ମୂଳ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମେ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 176

सवर्णारुणवत्साया घृतसिक्तैस्तु मण्डलात् । अरातिदिङ्मुखो भूत्वा कुंडे त्र्यस्रे विधानतः ॥ १७६ ॥

ଘୃତ ସିଞ୍ଚିତ ବୃତ୍ତାକାର ମଣ୍ଡଳରେ, ସମବର୍ଣ୍ଣ ଅରୁଣବର୍ଣ୍ଣ ବତ୍ସାସହିତ ଗୋବିଧାନ ଅନୁସାରେ, ଶତ୍ରୁଦିଗର ବିପରୀତ ମୁଖ କରି, ବିଧିମତେ ତ୍ରିକୋଣ କୁଣ୍ଡରେ କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 177

पलायते वा रोगार्तः प्रणमेद्वा भयान्वितः । पलाशेध्मानले तस्य पंचांगैस्तद्घृताप्लुतैः ॥ १७७ ॥

ରୋଗାର୍ତ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଦୁଃଖରେ ପଳାଇଯାଉ କିମ୍ବା ଭୟରେ ପ୍ରଣାମ କରୁ—ତଥାପି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପଲାଶ ସମିଧାରେ ଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିରେ, ଘୃତାପ୍ଲୁତ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 178

होमेन सोमवारे च भवेत्प्राग्वन्न संशयः । खादिरेध्मानले तस्य पंचांगैस्तद्घृताप्लुतैः ॥ १७८ ॥

ସୋମବାର ହୋମ କଲେ ପୂର୍ବୋକ୍ତ ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ମିଳେ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତାହା ପାଇଁ ଖଦିର ସମିଧାରେ ଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିରେ, ଘୃତାପ୍ଲୁତ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 179

वारे भौमस्य हवनात्तदाप्नोति सुनिश्चितम् । अपामार्गस्य सौम्येऽह्नि पिप्पलस्य गुरोर्दिने ॥ १७९ ॥

ମଙ୍ଗଳବାର ହବନ କଲେ ସାଧକ ନିଶ୍ଚୟ ଉକ୍ତ ଫଳ ପାଏ। ଏହିପରି ବୁଧବାର ଅପାମାର୍ଗ ସମିଧାରେ ଓ ଗୁରୁବାର (ଗୁରୁଦିନ) ପିପ୍ପଳ ସମିଧାରେ ହୋମ କଲେ ନିଜ-ନିଜ ନିଶ୍ଚିତ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 180

उदुंबरस्य भृगुजे शम्या मांदेऽह्नि गोघृतैः । शुभ्रपीतसितश्यामवर्णाद्याः पूर्ववत्तथा ॥ १८० ॥

ଭୃଗୁବାର (ଶୁକ୍ରବାର) ଉଦୁମ୍ବର ବୃକ୍ଷର ଶମୀ-ସମିଧାରେ ହୋମ କରିବା; ଏବଂ ମାନ୍ଦବାର (ଶନିବାର) ଗୋଘୃତରେ। ଶୁଭ୍ର, ପୀତ, ସିତ, ଶ୍ୟାମ ଆଦି ବର୍ଣ୍ଣ-ଲକ୍ଷଣ ପୂର୍ବବତ୍ ଜାଣିବା ଉଚିତ।

Verse 181

तत्फलं समवाप्नोति तत्समिद्दीपितेऽनले । प्रतिपत्तिथिमारभ्य पंचम्यंतं क्रमेण वै ॥ १८१ ॥

ସେହି ସମିଧା/ଆହୁତିଦ୍ୱାରା ଯେତେବେଳେ ଯାଗାଗ୍ନି ଦୀପ୍ତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସାଧକ ସେଇ ଫଳକୁ ହିଁ ପାଏ। ପ୍ରତିପଦା ତିଥିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କ୍ରମେ ପଞ୍ଚମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବା ଉଚିତ।

Verse 182

शालीचणकमुद्गैश्च यवमाषैश्च होमतः । माहिषाज्यप्लुतैस्ताभिस्तिथिभिः समवाप्नुयात् ॥ १८२ ॥

ଶାଳି (ଚାଉଳ), ଚଣକ, ମୁଦ୍ଗ, ଯବ ଓ ମାଷ (ଉଡ଼ଦ) ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆହୁତିକୁ ମାହିଷାଜ୍ୟ (ଭଏଁସ ଘିଅ) ରେ ସିକ୍ତ କରି ଅର୍ପଣ କଲେ, ସେହି ତିଥିଗୁଡ଼ିକ ଅନୁଯାୟୀ ଉକ୍ତ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 183

षष्ठ्यादिसप्तम्यंतं तु चाजाभवघृतैस्तथा । प्रागुक्तैर्निस्तुषैर्होमात्प्रागुक्तफलमाप्नुयात् ॥ १८३ ॥

କିନ୍ତୁ ଷଷ୍ଠୀରୁ ସପ୍ତମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛାଗଘୃତ (ଆଜାଭବ ଘିଅ) ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ପୂର୍ବୋକ୍ତ ନିଷ୍ଟୁଷ ଧାନ୍ୟଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ, ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଥିବା ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 184

तद्वर्द्धं पंचके त्वेतैः समस्तैश्च तिलद्वयैः । सितान्नैः पायसैः सिक्तैराविकैस्तु घृतैस्तथा ॥ १८४ ॥

ପଞ୍ଚ ଅର୍ପଣର ସମୁହରେ ସେହି ପରିମାଣକୁ ଅର୍ଧ ଅଧିକ ବଢ଼ାଇବା ଉଚିତ—ଦୁଇ ପ୍ରକାର ତିଳ, ମିଠା ଅନ୍ନ, ପାୟସ, ପାୟସରେ ସିକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଭେଡ଼ା ଦୁଧର ଘୃତ—ଏସବୁ ଏକାସାଥି।

Verse 185

हवनात्तदवाप्नोति यदादौ फलमीरितम् । एवं नक्षत्रवृक्षोत्थवह्नौ तैस्तैर्मधुप्लुतैः ॥ १८५ ॥

ହବନ କଲେ ଆରମ୍ଭରେ କୁହାଯାଇଥିବା ସେହି ଫଳ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଏହିପରି, ନକ୍ଷତ୍ର-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବୃକ୍ଷରୁ ଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିରେ, ମଧୁରେ ସିକ୍ତ ସେହି-ସେହି ହବି ଆହୁତି ଦେଲେ ଉକ୍ତ ଫଳ ସିદ્ધ ହୁଏ।

Verse 186

हवनादपि तत्प्राप्तिर्भवत्येव न संशयः । विद्यां संसाध्य पूर्वं तु पस्चादुक्तानशेषतः ॥ १८६ ॥

ହବନ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେହି ପ୍ରାପ୍ତି ନିଶ୍ଚୟ ହୁଏ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଥମେ ଆବଶ୍ୟକ ବିଦ୍ୟାକୁ ସାଧନ କରି, ପରେ କୁହାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ବିଧିକୁ ଅଶେଷ ଭାବେ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 187

प्रयोगान्साधयेद्धीमान् मंगलायाः प्रसादतः । संपूज्य देवतां विप्रकुमारीं कन्यकां तु वा ॥ १८७ ॥

ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ମଙ୍ଗଳା ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଏହି ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ସାଧନ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂଜା କରି, ପରେ ବିଧିମତେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୁମାରୀ କିମ୍ବା କନ୍ୟାକୁ ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 188

सशुभावयवां मुग्धां स्नातां धौतांबरां शुभाम् । तथाविधं कुमारं वा संस्थाप्यभ्यर्च्य विद्यया ॥ १८८ ॥

ଶୁଭ ଅଙ୍ଗଯୁକ୍ତ ସରଳ କନ୍ୟା—ସ୍ନାନ କରିଥିବା, ଧୋଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ପବିତ୍ର ଭାବର—କିମ୍ବା ସେହିପରି କୁମାରକୁ ସମ୍ମୁଖେ ବସାଇ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଦ୍ୟା/ବିଧିରେ ଅଭ୍ୟର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 189

स्पृष्टशीर्षो जपेद्विद्यां शतवारं तथार्चयेत् । प्रसूनैररुणैः शुभ्रैः सौरभाढ्यैरथापि वा ॥ १८९ ॥

ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶିର ନମାଇ (ଶିରସ୍ପର୍ଶ କରି) ବିଦ୍ୟାକୁ ଶତବାର ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ସେହିପରି ପୂଜା କରିବା—ଲାଲ କିମ୍ବା ଧଳା, ଅଥବା ସୁଗନ୍ଧସମୃଦ୍ଧ ପୁଷ୍ପରେ।

Verse 190

दद्याद्गुग्गुलधूपं च यावत्कर्मावसानकम् । ततो देव्या समाविष्टे तस्मिन्संपूज्य भक्तितः ॥ १९० ॥

କର୍ମ ଶେଷ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଧୂପ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ଦେବୀ ତାହାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସନ୍ନିଧାନ ହେଲେ, ସେହି ସନ୍ନିଧିକୁ ଭକ୍ତିରେ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରିବା।

Verse 191

ततस्तामुपचारैस्तैः प्रागुक्तैर्विद्यया व्रती । प्रजपंस्तां ततः पृच्छेदभीष्टं कथयेच्च सा ॥ १९१ ॥

ତାପରେ ବ୍ରତଧାରୀ ସାଧକ, ପୂର୍ବୋକ୍ତ ଉପଚାର ଓ ବିଧିଅନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ଜପ କରି; ତା’ପରେ ଇଚ୍ଛିତ ବିଷୟ ପଚାରିବ—ସେ (ଦେବୀ) ତାହା କହିଦେବେ।

Verse 192

भूतं भवद्भविष्यं च यदन्यन्मनसि स्थितम् । जन्मांतराण्यतीतानि सर्वं सा पूजिता वदेत् ॥ १९२ ॥

ଭୂତ, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭବିଷ୍ୟତ—ଏବଂ ମନରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ସବୁ କଥା; ଗତ ଜନ୍ମାନ୍ତରମାନେ ସହ—ପୂଜିତ ହେଲେ ସେ ସବୁ କହିଦେବେ।

Verse 193

ततस्तां प्राग्वदभ्यर्च्य स्वात्मन्युद्वास्य तां जपेत् । सहस्रवारं स्थिरधीः पूर्णात्मा विचरेत्सुखी ॥ १९३ ॥

ତା’ପରେ ପୂର୍ବବତ୍ ତାଙ୍କୁ ଅଭ୍ୟର୍ଚ୍ୟ କରି, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ଜପ କରିବା। ସ୍ଥିରଧୀ ହୋଇ ସହସ୍ରବାର ଜପ କଲେ, ଅନ୍ତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସୁଖରେ ବିଚରେ।

Verse 194

मधुरत्रयसंसिक्तैररुणैरंबजैः श्रियम् । प्राप्नोति मंडलं होमात्सितैश्च महद्यशः ॥ १९४ ॥

ତ୍ରିମଧୁର ଦ୍ରବ୍ୟରେ ସିକ୍ତ ରକ୍ତ ପଦ୍ମଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ ଶ୍ରୀ-ସମୃଦ୍ଧି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ; ଶ୍ୱେତ ପଦ୍ମ ଆହୁତିରେ ମହାଯଶ ମିଳେ।

Verse 195

क्षौद्राक्तैरुप्तलै रक्तैर्हवनात्प्रोक्तकालतः । सुवर्णं समवाप्नोति निधिं वा वसुधां तु वा ॥ १९५ ॥

ପ୍ରୋକ୍ତ କାଳରେ ମଧୁଲେପିତ ରକ୍ତ ପଦ୍ମଦ୍ୱାରା ହବନ କଲେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମିଳେ—କିମ୍ବା ଧନନିଧି, କିମ୍ବା ଭୂମି ମଧ୍ୟ।

Verse 196

क्षीराक्तैः कैरवैर्होमात्प्रोक्तं काममवाप्नुयात् । धान्यानि विविधान्याशु सुभगः स भवेन्नरः ॥ १९६ ॥

କ୍ଷୀରସିକ୍ତ କୁମୁଦ (ଶ୍ୱେତ ଜଳକମଳ) ପୁଷ୍ପଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ କଥିତ ଇଷ୍ଟଫଳ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ସେ ଶୀଘ୍ର ବିଭିନ୍ନ ଧାନ୍ୟ ପାଏ ଏବଂ ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ-ସମୃଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 197

आज्याक्तैरुत्पलैर्होमाद्वांछितं समवाप्नुयात् । तदक्तैरपि कह्लारैर्हवनाद्राजवल्लभः ॥ १९७ ॥

ଘୃତସିକ୍ତ ନୀଳ ପଦ୍ମଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ ବାଞ୍ଛିତ ଫଳ ମିଳେ। ଏବଂ ଘୃତଲେପିତ କହ୍ଲାର ପଦ୍ମର ଆହୁତିଦ୍ୱାରା ସେ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହୁଏ।

Verse 198

पलाशपुष्पैस्त्रिस्वादुयुक्तैस्तत्कालहोमतः । चतुर्विधं तु पांडित्यं भवत्येव न संशयः ॥ १९८ ॥

ତ୍ରିମଧୁର ରସଯୁକ୍ତ ପଲାଶ ପୁଷ୍ପଦ୍ୱାରା ଯଥାକାଳ ହୋମ କଲେ ନିଶ୍ଚୟ ଚତୁର୍ବିଧ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 199

लाजैस्त्रिमधुरोपेतैस्तत्कालहवनेन वै । कन्यकां लभते पत्नीं समस्तगुणसंयुताम् ॥ १९९ ॥

ତ୍ରିମଧୁରସହିତ ଲାଜାକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କାଳରେ ହୋମାଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଲେ, ସର୍ବଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ କନ୍ୟା ପତ୍ନୀରୂପେ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 200

नालिकेरफलक्षोदं ससितं सगुडं तु वा । क्षौद्राक्षं जुहुयात्तद्वदयत्नाद्धनदोपमः ॥ २०० ॥

ନାଳିକେରଫଳର ସାରକୁ ଚିନି ସହ କିମ୍ବା ଗୁଡ଼ ସହ, ଅଥବା ମଧୁରେ ଦ୍ରାକ୍ଷା ମିଶାଇ ହୋମାଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ; ଏହାରେ ସେ ଅନାୟାସେ କୁବେରସମ ଧନୀ ହୁଏ।