Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 46

The Description of the Four Durgā Mantras

Devanagari script

आद्यं द्वितीयं करयोस्तार्तीयमुभयं न्यसेत् । मूलाधारे हृदि न्यस्य भूयो बीजत्रयं क्रमात् ॥ ४६ ॥

Transliteration

ādyaṃ dvitīyaṃ karayostārtīyamubhayaṃ nyaset | mūlādhāre hṛdi nyasya bhūyo bījatrayaṃ kramāt || 46 ||

Translation

ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ବୀଜକୁ ଦୁଇ ହାତରେ ନ୍ୟାସ କର, ତୃତୀୟ ବୀଜକୁ ଉଭୟ (ହାତରେ ଏକାସାଥି) ନ୍ୟାସ କର। ପରେ ମୂଳାଧାର ଓ ହୃଦୟରେ ନ୍ୟାସ କରି, କ୍ରମାନୁସାରେ ପୁନଃ ବୀଜତ୍ରୟ ବିନ୍ୟାସ କର।

Word by Word

• आद्यम्: the first (seed)
• आद्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (प्रथमं बीजम् इत्यर्थः)

• द्वितीयम्: the second (seed)
• द्वितीयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वितीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• करयोः: of the two hands
• करयोः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), द्विवचन

• तार्तीयम्: the third (seed)
• तार्तीयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• उभयम्: both; in both (hands)
• उभयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: उभय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (उभयत्र/द्वयोः मध्ये)

• न्यसेत्: should place
• न्यसेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मूलाधारे: in the Mūlādhāra
• मूलाधारे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मूल + आधार (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (मूलस्य आधारः); पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• हृदि: in the heart
• हृदि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हृद्/हृदय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• न्यस्य: having placed
• न्यस्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: नि + अस् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यबन्त अव्ययीभावरूप (gerund/absolutive) ‘having placed’; अव्ययप्रयोग

• भूयः: again; further
• भूयः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: again/further)

• बीजत्रयम्: the triad of seeds
• बीजत्रयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: बीज + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगुसमास (त्रयाणि बीजानि); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• क्रमात्: in sequence
• क्रमात्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभाववत् प्रयोगः; क्रियाविशेषण (adverb: in order/stepwise)

Speaker

Narada (teaching a technical ritual procedure within Vedanga/Mantra practice context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Narada

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It prescribes nyāsa—ritual installation of mantra-power—showing that inner worship is stabilized by placing seed-mantras in specific loci (hands, mūlādhāra, heart) and repeating them in a deliberate sequence.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Although technical, the method supports bhakti by sanctifying the body as an instrument of worship; ordered nyāsa helps the devotee concentrate the mind and offer mantra-japa with steadiness and reverence.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights practical mantra-vidhi: kara-nyāsa (hand placement), internal nyāsa at mūlādhāra and hṛd (heart), and kramāt (precise sequencing), a hallmark of technical ritual instruction.