Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 106

Pañca-prakṛti-nirūpaṇa and Mantra-vidhi: Rādhā, Mahālakṣmī, Durgā, Sarasvatī, Sāvitrī; plus Sāvitrī-Pañjara

Devanagari script

उरोमात्रोदके स्थित्वा ध्यायन्मार्तंडमंडले । स्थितां देवीं प्रतिदिनं त्रिसहस्रं जपेन्मनुम् ॥ १०६ ॥

Transliteration

uromātrodake sthitvā dhyāyanmārtaṃḍamaṃḍale | sthitāṃ devīṃ pratidinaṃ trisahasraṃ japenmanum || 106 ||

Translation

ଛାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳରେ ଦାଁଡ଼ି ମାର୍ତ୍ତାଣ୍ଡଙ୍କ ସୂର୍ୟମଣ୍ଡଳକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ସେଠାରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜି ପ୍ରତିଦିନ ମନ୍ତ୍ରକୁ ତିନି ସହସ୍ର ବାର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Word by Word

• उरोमात्रोदके: in water up to the chest
• उरोमात्रोदके: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उरस् + मात्रा + उदक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचनम्; समासः—(उरः-मात्र) इति तत्पुरुषः + उदके इति; अर्थः ‘उरःपर्यन्त-उदके’

• स्थित्वा: having stood
• स्थित्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), परस्मैपदी

• ध्यायन्: meditating
• ध्यायन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: ध्यै (धातु)
• Form: वर्तमानकाले कृदन्तः (Present active participle/शतृ), परस्मैपदी; प्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्ग (implied subject)

• मार्तण्डमण्डले: in the solar disc
• मार्तण्डमण्डले: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मार्तण्ड + मण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (मार्तण्डस्य मण्डले)

• स्थिताम्: standing, abiding
• स्थिताम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचनम्; देवीं इति विशेष्येण सह

• देवीम्: the goddess
• देवीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्

• प्रतिदिनम्: daily
• प्रतिदिनम्: Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति + दिन (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; अव्ययम् (adverb)

• त्रिसहस्रम्: three thousand (times)
• त्रिसहस्रम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचनम्; द्विगु-समासः (त्रीणि सहस्राणि) परिमाणवाचकः

• जपेत्: should recite
• जपेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• मनुम्: the mantra
• मनुम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मन्‍त्र/मनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्; अत्र ‘मनु’ = मन्त्रः (mantra)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta (peace)

Secondary Rasa: adbhuta (wonder)

Characters & Entities

• Mārtāṇḍa (Surya)
• Devī

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It prescribes a disciplined sadhana combining bodily purification (standing in water), focused dhyana on the solar mandala, and a fixed japa-count, presenting concentration and regularity as the core of efficacy.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is expressed as daily, repeated remembrance—meditating on the Sun as a divine locus and worshipping the Devi dwelling there—turning devotion into a measurable, consistent practice (three thousand japa).

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse highlights technical ritual discipline—niyama in japa (fixed count) and dhyana on a celestial locus (solar mandala), aligning with Vedanga-style precision used in time-based and deity-based observances.