Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 138

The Exposition of the Krishna Mantra (Kṛṣṇa-mantra-prakāśa): Nyāsa, Dhyāna, Worship, Yantra, and Prayoga

Devanagari script

असितैः कुसुमैर्वैश्यान् शूद्रान्नीलोत्पलैस्तथा । वशयेल्लवणैः सर्वानंबुजैर्युवतीजनम् ॥ १३८ ॥

Transliteration

asitaiḥ kusumairvaiśyān śūdrānnīlotpalaistathā | vaśayellavaṇaiḥ sarvānaṃbujairyuvatījanam || 138 ||

Translation

ଅସିତ (କଳା) ପୁଷ୍ପରେ ବୈଶ୍ୟମାନଙ୍କୁ, ନୀଳୋତ୍ପଳରେ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କୁ ବଶ କରାଯାଏ। ଲବଣରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ଅମ୍ବୁଜ (କମଳ)ରେ ଯୁବତୀଜନଙ୍କୁ ବଶୀଭୂତ କରାଯାଏ।

Word by Word

• असितैः: with dark/black
• असितैः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: असित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘kusumaiḥ’)

• कुसुमैः: with flowers
• कुसुमैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: कुसुम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

• वैश्यान्: Vaishyas
• वैश्यान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वैश्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन

• शूद्रान्: Shudras
• शूद्रान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शूद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन

• नील-उत्पलैः: with blue lotuses
• नील-उत्पलैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: नील (प्रातिपदिक) + उत्पल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; कर्मधारय-समास (नीलानि उत्पलानि)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (likewise/also)

• वशयेत्: should bring under control
• वशयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• लवणैः: with salt
• लवणैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: लवण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

• सर्वान्: all (of them)
• सर्वान्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying an implied group/people)

• अम्बुजैः: with lotuses
• अम्बुजैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अम्बुज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

• युवती-जनम्: the group of young women
• युवती-जनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: युवती (प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (युवतीनां जनः)

Speaker

Unspecified (gnomic/instructional verse; narrator/authorial voice)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: bhayanaka

Characters & Entities

• Vaiśya
• Śūdra
• young women (yuvatījana)
• dark-colored flowers
• blue lotus (nīlotpala)
• lotus (aṃbuja)
• salt (lavaṇa)

FAQs