Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 105

Mantra-Māhātmya and Sādhana of Kārtavīryārjuna

Nyāsa, Yantra, Homa, and Dīpa-Vrata

Devanagari script

स्त्रीशूद्रपतितादीनां संभाषामपि वर्जयेत् । जपेत्सहस्रं प्रत्येकं मंत्रराजं नवाक्षरम् ॥ १०५ ॥

Transliteration

strīśūdrapatitādīnāṃ saṃbhāṣāmapi varjayet | japetsahasraṃ pratyekaṃ maṃtrarājaṃ navākṣaram || 105 ||

Translation

ସ୍ତ୍ରୀ, ଶୂଦ୍ର, ପତିତ ଆଦିଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ (ଅଭ୍ୟାସରେ) ନବାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରରାଜକୁ ଏକ ହଜାର ଥର ଜପ କରିବା।

Word by Word

• स्त्री-शूद्र-पतित-आदीनाम्: of women, śūdras, fallen people, etc.
• स्त्री-शूद्र-पतित-आदीनाम्: सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक) + शूद्र (प्रातिपदिक) + पतित (कृदन्त, √पत्) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (आदि-शब्दानुसार), षष्ठी (6th), बहुवचन; समासः—द्वन्द्वः (स्त्रियः च शूद्राः च पतिताः च) + ‘आदि’ समाहार/समुच्चय; genitive ‘of women, śūdras, fallen persons, etc.’

• संभाषाम्: conversation
• संभाषाम्: कर्म (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: संभाषा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; object

• अपि: even
• अपि: निपात (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण/समुच्चयार्थ (‘even/also’)

• वर्जयेत्: should avoid
• वर्जयेत्: क्रिया (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृज्/वर्ज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should avoid’

• जपेत्: should recite
• जपेत्: क्रिया (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should recite’

• सहस्रम्: a thousand (times)
• सहस्रम्: कर्म (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; numeral used as object/measure

• प्रत्येकम्: each (separately)
• प्रत्येकम्: क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति + एक (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्यय (adverb) ‘each time/individually’

• मन्त्र-राजम्: the king of mantras
• मन्त्र-राजम्: कर्म (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक) + राज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (मन्त्राणां राजा) ; object of जपेत्

• नव-अक्षरम्: nine-syllabled
• नव-अक्षरम्: विशेषण (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नव (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास (नव अक्षराणि यस्य) ; adjective of मन्त्रराजम्

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes mantra-sādhana as a disciplined practice: purity of association and regulated speech are presented as supports for effective japa, culminating in a prescribed count (one thousand) of a powerful nine-syllabled mantra.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By centering devotion on steady repetition of a “mantra-rāja,” it frames bhakti as sustained remembrance through japa, protected by behavioral restraints meant to keep the mind single-pointed.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects ritual procedure and mantra-practice discipline (prayoga/vidhi): specifying eligibility-like restraints and a fixed japa-saṅkhyā (count), a technical feature of regulated recitation traditions.