Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 54

Mārkaṇḍeya-varṇanam

The Description of Mārkaṇḍeya

Devanagari script

ये तु देवार्चनरता ये तु तत्साधकाः स्मृताः । पूजां दृष्ट्वानुमोदन्ते ते वै भागवतोत्तमाः ॥ ५४ ॥

Transliteration

ye tu devārcanaratā ye tu tatsādhakāḥ smṛtāḥ | pūjāṃ dṛṣṭvānumodante te vai bhāgavatottamāḥ || 54 ||

Translation

ଯେମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ଅର୍ଚ୍ଚନାରେ ରତ ଓ ତାହାର ସାଧକ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେମାନେ ପୂଜା ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତି—ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାଗବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ।

Word by Word

• ये: those who
• ये: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः/अवधारणार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)

• देव-अर्चन-रताः: devoted to worship of the gods
• देव-अर्चन-रताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: देव (प्रातिपदिक) + अर्चन (प्रातिपदिक) + रत (कृदन्त-प्रातिपदिक, √रम्)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; तत्पुरुष-समासः (देवानाम् अर्चने रताः = devoted to worship of gods)

• ये: those who
• ये: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम

• तु: and/indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः (particle)

• तत्-साधकाः: practitioners of that (worship)
• तत्-साधकाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + साधक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; तत्पुरुषः (तत् साधयन्ति/तस्य साधकाः = practitioners of that)

• स्मृताः: are considered/called
• स्मृताः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √स्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय; past passive participle)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः; पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; कर्मणि-भावः (are called/considered)

• पूजाम्: worship
• पूजाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: √दृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त-अव्यय, gerund)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund): having seen

• अनुमोदन्ते: they approve/rejoice
• अनुमोदन्ते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √मुद् (धातु) उपसर्गः अनु- → अनुमोद्
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd), बहुवचनम्; आत्मनेपदम्

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपातः (emphatic particle)

• भागवत-उत्तमाः: the best devotees (Bhagavatas)
• भागवत-उत्तमाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भागवत (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; कर्मधारयः (श्रेष्ठा भागवताः = best devotees)

Speaker

Sanatkumāra (teaching Nārada in the Bhakti gradation context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Bhagavān (the Lord/Vishnu)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that the highest devotees are not only those who worship, but also those who sincerely support and rejoice in the worship performed by others—showing humility, non-envy, and devotion-centered approval.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is shown as both personal practice (arcana/pujā) and a devotional attitude toward the community of worship—gladly endorsing sacred acts rather than criticizing them, which strengthens bhakti-saṃskāra.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual practice is implied through arcana and pūjā (kalpa-oriented conduct), emphasizing correct devotional observance and supportive etiquette rather than technical details of a specific Vedāṅga.