Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 107

Mokṣopāya: Bhakti-rooted Jñāna and the Aṣṭāṅga Yoga of Viṣṇu-Meditation

Devanagari script

वाचा धर्मान्प्रवलदति मनसा पापमिच्छति । जानीयात्तं मुनिश्रेष्ट महापातकिनां वरम् ॥ ७ ॥

Transliteration

vācā dharmānpravaladati manasā pāpamicchati | jānīyāttaṃ muniśreṣṭa mahāpātakināṃ varam || 7 ||

Translation

ଯେ ମୁଖେ ଧର୍ମକଥା କହେ, କିନ୍ତୁ ମନେ ପାପ ଇଚ୍ଛା କରେ—ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାକୁ ମହାପାତକୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଜାଣ।

Word by Word

• वाचा: with speech
• वाचा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• धर्मान्: righteous things/dharma
• धर्मान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन

• प्रवदति: speaks/utters
• प्रवदति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• मनसा: with the mind
• मनसा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• पापम्: sin/evil
• पापम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• इच्छति: desires
• इच्छति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इष् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• जानीयात्: should know
• जानीयात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, तृतीयपुरुष, एकवचन; 'should know/recognize'

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; object of जानीयात्

• मुनि-श्रेष्ठ: O best sage
• मुनि-श्रेष्ठ: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; तत्पुरुषः/कर्मधारय-प्रायः—'best of sages'

• महापातकिनाम्: of great sinners
• महापातकिनाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + पातकिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; कर्मधारयः—'great sinners'

• वरम्: the foremost
• वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; object-complement with तम्: 'as the foremost'

Speaker

Sanatkumāra (teaching Nārada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: raudra

Secondary Rasa: bibhatsa

Characters & Entities

• Narada

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It warns that outwardly dharmic speech cannot sanctify a person whose inner intention seeks pāpa; inner purity (bhāva) is the true measure of dharma.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti requires sincerity; merely praising dharma or reciting pious words while harboring sinful desires is treated as a grave spiritual fault that blocks genuine devotion.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights practical dharma-śāstra ethics rather than a specific Vedāṅga: alignment of vāk (speech) and manas (mind) is essential for truthful conduct and effective religious practice.