Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 93

Ekādaśī Vrata-Vidhi and the Galava–Bhadrashīla Itihāsa

Dharmakīrti before Yama

Devanagari script

जातिस्मृतिप्रभावेण तज्ज्ञातं सांप्रतं मया । अत्र स्वेनापि यत्कर्म कृतं तस्य फलं त्विदम् ॥ ९३ ॥

Transliteration

jātismṛtiprabhāveṇa tajjñātaṃ sāṃprataṃ mayā | atra svenāpi yatkarma kṛtaṃ tasya phalaṃ tvidam || 93 ||

Translation

ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତିର ପ୍ରଭାବରେ ଏହା ଏବେ ମୋତେ ଜଣା ପଡ଼ିଲା। ଏହି ଜନ୍ମରେ ମୁଁ କରିଥିବା କର୍ମର ଫଳ ଏହିଟି।

Word by Word

• जाति-स्मृति-प्रभावेण: by the power of recollection of (a former) birth
• जाति-स्मृति-प्रभावेण: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: जाति (प्रातिपदिक) + स्मृति (प्रातिपदिक) + प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण/Instrumental), एकवचन; समासः—जातिस्मृतिः (षष्ठी-तत्पुरुष) + प्रभावः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (सर्वनाम)

• ज्ञातम्: known/understood
• ज्ञातम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• सांप्रतम्: now, at present
• सांप्रतम्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सांप्रतम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

• मया: by me
• मया: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया (करण/Instrumental), एकवचन

• अत्र: here
• अत्र: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• स्वेन: by one’s own (self)
• स्वेन: Karaṇa (करण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; स्वकीय/own (possessive adjective)

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• यत्: which/whatever
• यत्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• कर्म: deed, action
• कर्म: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• कृतम्: done
• कृतम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तस्य: of that (deed)
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन; पुं/नपुंस (contextual)

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोधार्थक निपात (contrastive particle)

• इदम्: this
• इदम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (demonstrative pronoun)

Speaker

Narada (narrating his realization within the dialogue with the Sanatkumara brothers)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes personal responsibility: one’s present experience is the maturation (phala) of one’s own karma, and deeper insight can arise through jātismṛti (past-birth recollection), strengthening vairāgya and discernment.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While the verse speaks directly about karmaphala, it supports Bhakti indirectly by showing why surrender and devotion are needed: recognizing karma’s binding force motivates turning to Vishnu-bhakti as a purifying, liberating orientation beyond mere reaction to results.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

A practical takeaway is the karmic logic used in Dharma-śāstra reasoning: actions (karma) inevitably yield results (phala). This aligns with disciplined ritual/ethical conduct (kalpa-dharma) rather than a specific technical Vedanga like Jyotiṣa or Vyākaraṇa.