Dhvajāropaṇa and Dhvajāgopaṇa: Procedure, Stotra, and Phala (Merit) of Raising Viṣṇu’s Flag

Verse 1

सनक उवाच । अन्यद्व्रतं प्रवक्ष्यामि ध्वजारोपणसंज्ञितम् । सर्वपापहरं पुण्यं विष्णुप्रीणनकारणम् ॥ १ ॥

ସନକ କହିଲେ—ଏବେ ମୁଁ ‘ଧ୍ୱଜାରୋପଣ’ ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ବ୍ରତ କହୁଛି; ଏହା ପୁଣ୍ୟମୟ, ସର୍ବପାପହର ଏବଂ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାର କାରଣ।

Verse 2

यः कुर्याद्विष्णुभवने ध्वजारोपणमुत्तमम् । संपूज्यते विग्निञ्च्याद्यैः किमन्यैर्बहुभाषितैः ॥ २ ॥

ଯେ ଜଣେ ବିଷ୍ଣୁମନ୍ଦିରରେ ଉତ୍ତମ ଧ୍ୱଜାରୋପଣ କରେ, ସେ ବିଘ୍ନେଶ (ଗଣେଶ) ଆଦି ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ ଓ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ; ତେବେ ଅଧିକ କହିବାର କି ଆବଶ୍ୟକ?

Verse 3

हेमभारसहस्त्रं तु यो ददाति कुटुम्बिने । तत्फलं तुल्यमात्रं स्याद्धूजारोपणकर्मणः ॥ ३ ॥

ଯେ ଗୃହସ୍ଥକୁ ସୁନାର ହଜାର ଭାର ଦାନ କରେ, ତାହାର ଫଳ ଧ୍ୱଜାରୋପଣକର୍ମର ଫଳ ସମାନମାତ୍ର ହୁଏ।

Verse 4

ध्वजारोपणतुल्यं स्याद्गङ्गास्नानमनुत्तमम् । अथवा तुलसिसेवा शिवलिङ्गप्रपूजनम् ॥ ४ ॥

ଅନୁତ୍ତମ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନ ଧ୍ୱଜାରୋପଣ ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; କିମ୍ବା ତୁଳସୀସେବା ଓ ଶିବଲିଙ୍ଗର ବିଧିପୂର୍ବକ ପ୍ରପୂଜନ ମଧ୍ୟ ତଦ୍ରୂପ।

Verse 5

अहोऽपूर्वमहोऽपूर्वमहोऽपूर्वमिदं द्विज । सर्वपाप हरं कर्म ध्वजागोपणसंज्ञितम् ॥ ५ ॥

ଆହୋ! ଅପୂର୍ବ, ଅପୂର୍ବ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପୂର୍ବ ଏହା, ହେ ଦ୍ୱିଜ; ‘ଧ୍ୱଜାଗୋପଣ’ ନାମକ ଏହି କର୍ମ ସର୍ବପାପହର।

Verse 6

सन्ति वै यानि कार्याणि ध्वजारोपणकर्मणि । तानि सर्वाणि वक्ष्यामि श्रृणुष्व गदतो मम ॥ ६ ॥

ଧ୍ୱଜାରୋପଣକର୍ମରେ ଯେଯେ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଛି, ସେସବୁ ମୁଁ କହିବି; ମୋ କଥା ଶୁଣ।

Verse 7

कार्तिकस्य सिते पक्षे दशम्यां प्रयतो नरः । स्नानं कुर्यात्प्रयत्नेन दन्तधावनपूर्वकम् ॥ ७ ॥

କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷର ଦଶମୀ ଦିନେ ନିୟମଶୀଳ ନର ଦନ୍ତଧାବନ ପୂର୍ବକ ଯତ୍ନରେ ସ୍ନାନ କରୁ।

Verse 8

एकाशी ब्रह्मचारी च स्वपेन्नारायणं स्मरन् । धौताम्बरधरः शुद्धो विप्रो नारायणाग्रतः ॥ ८ ॥

ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରି ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ରକ୍ଷା କରି, ନିଦ୍ରାରେ ମଧ୍ୟ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର। ଧୋଇଥିବା ଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ ପବିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ନାରାୟଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରହୁ।

Verse 9

ततः प्रातः समुत्थाय स्नात्वाचम्य यथाविधि । नित्यकर्माणि निर्वर्त्य पश्चाद्विष्णुं समर्चयेत् ॥ ९ ॥

ତାପରେ ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ବିଧିମତେ ସ୍ନାନ କରି ଆଚମନ କରିବ। ନିତ୍ୟକର୍ମ ସମାପ୍ତ କରି ପରେ ଭକ୍ତିସହିତ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରିବ।

Verse 10

चतुर्भिर्ब्राह्मणैः सार्ध्दं कृत्वा च स्वस्तिवाचनम् । नान्दीश्राद्धं प्रकुर्वीत ध्वजारोपणकर्मणि ॥ १० ॥

ଚାରିଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱସ୍ତିବାଚନ କରାଇ, ଧ୍ୱଜାରୋପଣ କର୍ମରେ ନାନ୍ଦୀଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 11

ध्वजस्तम्भो च गायत्र्या प्रोक्षयेद्वस्त्रसंयुतौ । सूर्यं च वैनतेयं च हिमांशुं तत्परोऽर्चयेत् ॥ ११ ॥

ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ଧ୍ୱଜ ଓ ଧ୍ୱଜସ୍ତମ୍ଭକୁ ବସ୍ତ୍ରସହିତ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ କରିବ। ପରେ ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବୈନତେୟ (ଗରୁଡ) ଓ ହିମାଂଶୁ (ଚନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବ।

Verse 12

धातारं च विधातारं पूजयेद्धजदण्डके । हरिद्राक्षतगन्धाद्यैः शुक्लपुष्पैर्विशेषतः ॥ १२ ॥

ଧ୍ୱଜଦଣ୍ଡରେ ଧାତା ଓ ବିଧାତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବ। ହଳଦୀ, ଅକ୍ଷତ, ଗନ୍ଧ ଆଦି ଅର୍ପଣ କରିବ—ବିଶେଷତଃ ଶ୍ୱେତ ପୁଷ୍ପରେ।

Verse 13

ततो गोचर्ममात्रघं तु स्थण्डिलं चोपलिप्य वै । आधायान्गिं स्वगृह्योत्त्या ह्याज्यभागादिकं क्रमात् ॥ १३ ॥

ତାପରେ ଗୋଚର୍ମମାତ୍ର ପରିମାଣର ସ୍ଥଣ୍ଡିଲକୁ ଭଲଭାବେ ଲେପନ କରି, ନିଜ ଗୃହ୍ୟବିଧି ଅନୁସାରେ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରିବ; ଏବଂ ପରେ କ୍ରମେ ଘୃତାହୁତି ଆଦି ନିୟତ ଭାଗ ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 14

जुहुयात्पायसं चैव साज्यमष्टोत्तरं शतम् । प्रथमं पौरुषं सूक्तं विष्णोर्नुकमिरावतीम् ॥ १४ ॥

ଘୃତମିଶ୍ରିତ ପାୟସକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଏକଶ ଆଠ ଆହୁତି ଦେବ; ଏବଂ ପ୍ରଥମେ ପୁରୁଷସୂକ୍ତ, ବିଷ୍ଣୁ-ସ୍ତୁତି ମନ୍ତ୍ର ଓ ‘ଇରାବତୀ’ ନାମକ ସୂକ୍ତ ପାଠ କରିବ।

Verse 15

ततश्च वैनतेयाय स्वाहेत्यष्टाहुतीस्तथा । सोमो धेनुमुदुत्यं च जुहुयाच्च ततो द्विज ॥ १५ ॥

ତାପରେ ‘ସ୍ୱାହା’ ବୋଲି ବୈନତେୟ (ଗରୁଡ) ପାଇଁ ଆଠ ଆହୁତି ଦେବ; ତାହାପରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ‘ସୋମୋ ଧେନୁଃ’ ଓ ‘ଉଦୁତ୍ୟଂ’ ମନ୍ତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ହୋମ କରିବ।

Verse 16

सौरमन्त्राञ्जपेत्तत्र शान्तिसूत्कानि शक्तितः । रात्रौ जागरणं कुर्यादुपकण्ठं हरेः शुचुः ॥ १६ ॥

ସେଠାରେ ସୌର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବ ଏବଂ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଶାନ୍ତି-ସୂକ୍ତ ପାଠ କରିବ। ଶୁଚି ହୋଇ ରାତିରେ ହରି (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଜାଗରଣ କରିବ।

Verse 17

ततः प्रातः समुत्थाय नित्यकर्म समाप्य च । गन्धपुष्पादिभिर्देवमर्चयेत्पूर्ववत्क्रमात् ॥ १७ ॥

ତାପରେ ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ନିତ୍ୟକର୍ମ ସମାପ୍ତ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ବିଧିଅନୁସାରେ କ୍ରମେ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଆଦିଦ୍ୱାରା ଦେବ (ଭଗବାନ)ଙ୍କ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବ।

Verse 18

ततो मङ्गलवाद्यैश्च सूक्तपाठैश्च शौभनम् । नृत्यैश्च रतोत्रपठनैर्नयेद्विष्णवालये ध्वजम् ॥ १८ ॥

ତତ୍ପରେ ମଙ୍ଗଳବାଦ୍ୟ, ସୂକ୍ତପାଠ, ଶୋଭାଯାତ୍ରା, ନୃତ୍ୟ ଓ ସ୍ତୋତ୍ରପାଠ ସହିତ ଧ୍ୱଜକୁ ବିଷ୍ଣୁମନ୍ଦିରକୁ ନେଇଯିବା ଉଚିତ।

Verse 19

देवस्य द्वारदेशे वा शिखरे वा मुदान्वितः । सुस्थिरं स्थापयेद्विप्र ध्वजं सस्तम्भसंयुतम् ॥ १९ ॥

ହେ ବିପ୍ର! ଆନନ୍ଦ ଓ ଭକ୍ତିସହିତ ଦେବାଳୟର ଦ୍ୱାରପ୍ରଦେଶରେ କିମ୍ବା ଶିଖରରେ ଦଣ୍ଡସହିତ ଧ୍ୱଜକୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 20

गन्धपुष्पाघक्षतैर्द्देवं धूपदीपैर्मनोहरैः । भक्षयभोज्यादिसंयुक्तैर्नैवेद्यैश्च हरिं यजेत् ॥ २० ॥

ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଅକ୍ଷତ, ମନୋହର ଧୂପ-ଦୀପ, ଏବଂ ଭକ୍ଷ୍ୟ-ଭୋଜ୍ୟ ଆଦି ସହିତ ନୈବେଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 21

एवं देवालये स्थाप्य शोभनं ध्वजमुत्तमम् । प्रदक्षिणमनुव्रज्य स्तोत्रमेतदुदूरयेत् ॥ २१ ॥

ଏଭଳି ଦେବାଳୟରେ ଶୋଭନ ଉତ୍ତମ ଧ୍ୱଜକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁକରୁ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।

Verse 22

नमस्ते पुण्डरीकाक्ष नमस्ते विश्वभावन । नमस्तेऽस्तु हृषीकेश महापुरुष पूर्वज ॥ २२ ॥

ହେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ! ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ବିଶ୍ୱଭାବନ! ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ହୃଷୀକେଶ! ମହାପୁରୁଷ, ଆଦିପୂର୍ବଜ—ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।

Verse 23

येनेदमखिलं जातं यत्र सर्वं प्रतिष्टितम् । लयमेष्यति यत्रैवं तं प्रपन्नोऽस्मि केशवम् ॥ २३ ॥

ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ ଜନ୍ମିଛି, ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶେଷେ ସବୁ ଲୟ ପାଏ—ସେଇ କେଶବଙ୍କୁ ମୁଁ ଶରଣ ନେଉଛି।

Verse 24

न जानन्ति परं भावं यस्य ब्रह्यादयः सुराः । योगिनोयं न पश्यन्ति तं वन्दं ज्ञानरुपिणम् ॥ २४ ॥

ଯାହାଙ୍କ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ବ୍ରହ୍ମାଦି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ—ସେଇ ଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେ।

Verse 25

अन्तरिक्षंतु यन्नाभिर्द्यौर्मूर्द्धा यस्य चैव हि । पादोऽभूद्यस्य पृथिवी तं वन्दे विश्वरुपिणम् ॥ २५ ॥

ଯାହାଙ୍କ ନାଭି ଅନ୍ତରିକ୍ଷ, ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୟୁଲୋକ, ଏବଂ ପାଦ ପୃଥିବୀ ହୋଇଛି—ସେଇ ବିଶ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦେ।

Verse 26

यस्य श्रोत्रे दिशः सर्वा यच्चक्षुर्दिनकृच्छशी । ऋक्सामयजुषी येन तं वन्दे ब्रह्ररुपिणम् ॥ २६ ॥

ଯାହାଙ୍କ କାନ ସମସ୍ତ ଦିଗ, ଚକ୍ଷୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର; ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଋଗ୍-ସାମ-ଯଜୁର୍ବେଦ ପ୍ରକାଶିତ ଓ ଧାରିତ—ସେଇ ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦେ।

Verse 27

यन्मुखाद्वाह्मणा जाता यद्वाहोरभवन्नृपाः । वैश्या यस्योरुतो जाताः पद्भ्यां शूद्रो व्यजायत ॥ २७ ॥

ଯାହାଙ୍କ ମୁଖରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମିଲେ, ବାହୁରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ନୃପମାନେ ଉଦ୍ଭବିଲେ, ଉରୁରୁ ବୈଶ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ, ଏବଂ ପାଦରୁ ଶୂଦ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା—ସେଇ ଜଗଦାଧାର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦେ।

Verse 28

मायासङ्गममात्रेण वदन्ति पुरुषं त्वजम् । स्वभावविमलं शुद्धं निर्विकारं निरञ्जनम् ॥ २८ ॥

କେବଳ ମାୟା-ସଙ୍ଗ ହେତୁ ଲୋକେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ‘ଜନ୍ମିତ’ ବୋଲି କହନ୍ତି; ପ୍ରକୃତରେ ସେ ସ୍ୱଭାବତଃ ବିମଳ, ଶୁଦ୍ଧ, ନିର୍ବିକାର ଓ ନିରଞ୍ଜନ।

Verse 29

क्षीरब्धि शायिनं देवमनन्तमपराजितम् । सद्भक्तवत्सलं विष्णुं भक्तिगम्यं नमाम्यहम् ॥ २९ ॥

ମୁଁ କ୍ଷୀରସାଗରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ଅନନ୍ତ, ଅପରାଜିତ ଦେବ—ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ; ସଦ୍ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ବତ୍ସଳ ଏବଂ ଭକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଲଭ୍ୟ।

Verse 30

पृथिव्यादीनि भूतानि तन्मात्राणींन्द्रियाणि च । सूक्ष्मासूक्ष्माणि येनासंस्तं वन्दे सर्वतोमुखम् ॥ ३० ॥

ପୃଥିବୀ ଆଦି ଭୂତ, ତନ୍ମାତ୍ରା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ—ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ସ୍ଥୂଳ—ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକଟ ହେଲା, ସେହି ସର୍ବତୋମୁଖ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନ କରେ।

Verse 31

यद्ब्रह्म परमं धाम सर्वलोकोत्तमोत्तमम् । निर्गुणं परमं सूक्ष्मं प्रणतोऽस्ति पुनः पुनः ॥ ३१ ॥

ସେହି ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ—ପରମ ଧାମ, ସମସ୍ତ ଲୋକରୁ ଉତ୍ତମୋତ୍ତମ, ନିର୍ଗୁଣ, ପରମ ଓ ଅତିସୂକ୍ଷ୍ମ—ମୁଁ ପୁନଃ ପୁନଃ ପ୍ରଣାମ କରେ।

Verse 32

अविकारमजं शुद्धं सर्वतोबाहुमीश्वरम् । यमामनन्ति योगीन्द्राः सर्वकारणकारणम् ॥ ३२ ॥

ଅବିକାର, ଅଜ ଓ ଶୁଦ୍ଧ—ସର୍ବତୋବାହୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ—ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରମାନେ ‘ସର୍ବକାରଣକାରଣ’ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି।

Verse 33

यो देवः सर्वभूतानामन्तरात्मा जगन्मयः । निर्गुणः परमात्मा च स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ ३३ ॥

ଯେ ଦେବ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କର ଅନ୍ତରାତ୍ମା, ଜଗତ୍‌ବ୍ୟାପୀ, ଗୁଣାତୀତ ପରମାତ୍ମା—ସେଇ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 34

हृदयस्थोऽपि दूरस्थो मायया मोहितात्मनाम् । ज्ञानिनां सर्वगो यस्तु स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ ३४ ॥

ହୃଦୟରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ମାୟାରେ ମୋହିତ ଲୋକଙ୍କୁ ସେ ଦୂର ଲାଗେ; କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ—ସେଇ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 35

चतुर्भिश्च चतुर्भिश्च द्वाभ्यां पञ्चभिरेव च । हूयते च पुनर्द्वाभ्यां स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ ३५ ॥

ଚାରି-ଚାରି ଆହୁତିରେ, ଦୁଇରେ, ଏବଂ ପାଞ୍ଚରେ ମଧ୍ୟ; ପୁଣି ଦୁଇରେ ହୋମ ହୁଏ—ସେଇ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 36

ज्ञानिनां कर्मिणां चैव तथा भक्तिमतां नृणाम् । गतिदाता विश्वमृग्यः स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ ३६ ॥

ଜ୍ଞାନୀ, କର୍ମୀ ଏବଂ ଭକ୍ତିମାନ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପରମଗତି ଦେଉଥିବା, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଯାହାକୁ ଖୋଜେ—ସେଇ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 37

जगद्धितार्थं ये देहा ध्रियन्ते लीलया हरेः । तानर्चयन्ति विबुधाः स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ ३७ ॥

ଜଗତ୍‌ହିତ ପାଇଁ ହରି ଲୀଳାରେ ଯେ ଦେହରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେହି ରୂପମାନଙ୍କୁ ଦେବତା ଓ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜନ୍ତି—ସେଇ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 38

यमामनन्ति वै सन्तः सच्चिदानन्दविग्रहम् । निर्गुणं च गुणाधारं स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ ३८ ॥

ଯାହାଙ୍କୁ ସନ୍ତମାନେ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ-ବିଗ୍ରହ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି, ଯିଏ ନିର୍ଗୁଣ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଆଧାର—ସେଇ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 39

इति स्तुत्वा नमेद्विष्णुं ब्राह्मणांश्च प्रपूजयेत् । आचार्यं पूजयेत्पश्चाद्दक्षिणाच्छादनादिभिः ॥ ३९ ॥

ଏପରି ସ୍ତୁତି କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା-ସତ୍କାର କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ଦକ୍ଷିଣା, ବସ୍ତ୍ର ଆଦିଦ୍ୱାରା ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

Verse 40

ब्राह्मणान्भोजयेच्छक्त्या भक्ति भावसमन्वितः । पुत्रमित्रकलत्राद्यैः स्वयं च सह बन्धुभिः ॥ ४० ॥

ଭକ୍ତିଭାବ ସହିତ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ। ପରେ ପୁତ୍ର, ମିତ୍ର, ପତ୍ନୀ ଆଦି ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 41

कुर्वीत पारणं विप्र नारायणपरायणः । यस्त्वेतत्कर्म कुर्वीत ध्वजारोपणमुत्तमम् । तस्य पुण्यफलं वक्ष्ये श्रृणुष्व सुसमाहितः ॥ ४१ ॥

ହେ ବିପ୍ର! ନାରାୟଣପରାୟଣ ହୋଇ ପାରଣ (ବ୍ରତସମାପନ) କରିବା ଉଚିତ। ଯେ କେହି ଏହି ଉତ୍ତମ ଧ୍ୱଜାରୋପଣ କର୍ମ କରେ, ତାହାର ପୁଣ୍ୟଫଳ ମୁଁ କହିବି—ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଶୁଣ।

Verse 42

पटो ध्वजस्य विप्रेन्द्र यावच्चलति वायुना । तावन्ति पापजालानि नश्यन्त्येव न संशयः ॥ ४२ ॥

ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର! ଧ୍ୱଜର ପଟ ଯେତେଦିନ ପବନରେ ଫଡ଼ଫଡ଼ାଏ, ସେତେଦିନ ପାପମାଳା ନିଶ୍ଚୟ ନଶିଯାଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 43

महापातकयुक्तो वा युक्तो वा सर्वपातकैः । ध्वजं विष्णुगृहे कृत्वा मुच्यते सर्वपातकैः ॥ ४३ ॥

କେହି ମହାପାତକରେ ଦୂଷିତ ହେଉ କି ସମସ୍ତ ପାପରେ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ ହେଉ—ବିଷ୍ଣୁଗୃହ/ମନ୍ଦିରରେ ଧ୍ୱଜ ସ୍ଥାପନ କଲେ ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 44

यावद्दिनानि तिष्टेत ध्वजो विष्णुगृहे द्विज । तावद्युगसहस्त्राणि हरिसारुप्यमश्नुते ॥ ४४ ॥

ହେ ଦ୍ୱିଜ! ବିଷ୍ଣୁଗୃହ/ମନ୍ଦିରରେ ଧ୍ୱଜ ଯେତେ ଦିନ ଦଢ଼ ରହେ, ସେତେ ସହସ୍ର ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତ ହରି-ସାରୂପ୍ୟ—ଭଗବାନଙ୍କ ସଦୃଶ ରୂପ—ଲାଭ କରେ।

Verse 45

आरोपितं ध्वजं दृष्ट्वा येऽभिनन्दन्ति धार्मिकाः । तेऽपि सर्वे प्रमुच्यन्ते महापातककोटिभिः ॥ ४५ ॥

ଉଠାଇ ସ୍ଥାପିତ ଧ୍ୱଜକୁ ଦେଖି ଯେ ଧାର୍ମିକମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଅଭିନନ୍ଦନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ କୋଟି କୋଟି ମହାପାତକରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 46

आरोपितो ध्वजो विष्णुगृहे धुन्वन्पटं स्वकम् । कर्तुः सर्वाणि पापानि धुनोति निमिषार्द्धतः ॥ ४६ ॥

ବିଷ୍ଣୁଗୃହ/ମନ୍ଦିରରେ ଉଠାଇଥିବା ଧ୍ୱଜ ଯେତେବେଳେ ନିଜ ପଟକୁ ଫଡ଼ଫଡ଼ାଏ, ସେତେବେଳେ ଧ୍ୱଜ-କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଅର୍ଧ ନିମେଷରେ ଝାଡ଼ିଦିଏ।

Verse 47

यस्त्वारोप्य गृहे विष्णोर्ध्वजं नित्यमुपाचरेत् । स देवयानेन दिवं यातीव सुमतिर्नृपः ॥ ४७ ॥

ହେ ନୃପ! ଯେ ଲୋକ ନିଜ ଘରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ଉଠାଇ ତାହାକୁ ନିତ୍ୟ ଉପାସନା କରେ, ସେ ସୁମତି ହୋଇ ଦେବୟାନ ମାର୍ଗରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ।