Pūrṇimā-vrata (Lakṣmī–Nārāyaṇa-vrata): Observance, Moon Arghya, and Annual Udyāpana
ସନକ ନାରଦଙ୍କୁ ‘ପୂର୍ଣ୍ଣିମା-ବ୍ରତ’ ଉପଦେଶ କରନ୍ତି—ଏହା ପାପନାଶକ, ଶୋକହର ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ଅଶୁଭ ଗ୍ରହପ୍ରଭାବରୁ ରକ୍ଷାକାରୀ। ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ଶୁକ୍ଳ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରୁ ବ୍ରତୀ ଦନ୍ତଧାବନ, ସ୍ନାନ, ଶ୍ୱେତବସ୍ତ୍ର, ଆଚମନ କରି ନାରାୟଣସ୍ମରଣ ସହ ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀ–ନାରାୟଣ ପୂଜା କରେ; ଉପଚାର, କୀର୍ତ୍ତନ/ପାଠ ଏବଂ ଗୃହ୍ୟବିଧିରେ ଚତୁରସ୍ର ସ୍ଥଣ୍ଡିଳରେ ଘୃତ-ତିଳ ଆହୁତି ପୁରୁଷସୂକ୍ତାନୁସାରେ ଦେଇ, ପରେ ଶାନ୍ତିସୂକ୍ତରେ ଶମନ କରେ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମାଦିନ ଉପବାସ ରଖି ଶ୍ୱେତପୁଷ୍ପ ଓ ଅକ୍ଷତରେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ପାଷଣ୍ଡମାନଙ୍କୁ ଏଡ଼ାଇ ରାତି ଜାଗରଣ କରେ। ପରଦିନ ସକାଳେ ପୁନଃ ପୂଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନ, ତାପରେ ଗୃହସ୍ଥଭୋଜନ। ମାସେ ମାସେ ଏକ ବର୍ଷ ପାଳନ କରି କାର୍ତ୍ତିକରେ ଉଦ୍ୟାପନରେ ମଣ୍ଡପସଜ୍ଜା, ସର୍ବତୋଭଦ୍ର ରଚନା, କୁମ୍ଭସ୍ଥାପନ, ପଞ୍ଚାମୃତାଭିଷେକ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରତିମା-ଦକ୍ଷିଣା, ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନ, ତିଳଦାନ ଓ ତିଳହୋମ—ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇ ଶେଷରେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକ ପ୍ରଦାନ କରେ।
Shlokas
Verse 1
सनक उवाच । अन्यद्व्रतवरं वक्ष्य श्रृणुष्व मुनिसत्तम । सर्वपापहरं पुण्यं सर्वदुःखनिबर्हणम् ॥ १ ॥
ସନକ କହିଲେ—ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏବେ ମୁଁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ କହିବି; ଶୁଣ। ଏହା ପୁଣ୍ୟଦାୟକ, ସର୍ବପାପହର ଓ ସର୍ବଦୁଃଖନାଶକ।
Verse 2
ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां योषितां तथा । समस्तकामफलदं सर्वव्रतफलप्रदम् ॥ २ ॥
ଏହି ବ୍ରତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ କାମନାର ଫଳ ଦିଏ; ସମସ୍ତ ବ୍ରତର ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରେ।
Verse 3
दुःस्वन्पनाशनं धर्म्यं दुष्टग्रहनिवारणम् । सर्वलोकेषु विख्यातं पूर्णिमाव्रतमुत्तम् । येन चीर्णेन पापानां राशिकोटिः प्रशाम्यति ॥ ३ ॥
ଏହା ଧାର୍ମିକ, ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନନାଶକ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଗ୍ରହଦୋଷ ନିବାରକ; ସର୍ବଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ ଉତ୍ତମ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା-ବ୍ରତ। ଏହାକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପାଳନ କଲେ ପାପର କୋଟି କୋଟି ରାଶି ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
Verse 4
मार्गशीर्षे सितेपक्षे पूर्णायां नियतः शुचिः । स्नानं कुर्याद्यथाचारं दन्तधावनपूर्वकम् ॥ ४ ॥
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ, ନିୟମିତ ଓ ଶୁଚି ହୋଇ, ପ୍ରଥମେ ଦନ୍ତଧାବନ କରି, ଆଚାରାନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 5
शुक्लाम्बरधरः शुद्धो गृहमागगत्य वाग्यतः । प्रक्षाल्य पादावाचम्य स्मरत्रारायणं प्रभुम् ॥ ५ ॥
ଶୁଚି ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଘରକୁ ଫେରି ବାକ୍ସଂଯମ ରଖି, ପାଦ ଧୋଇ ଆଚମନ କରି ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 6
नित्यं देवार्चनं कृत्वा पश्वात्संकल्पपूर्वकम् । लक्ष्मी नारायणं देवमर्चयेद्भक्तिभावतः ॥ ६ ॥
ନିତ୍ୟ ଦେବାର୍ଚ୍ଚନ କରି, ପରେ ସଙ୍କଳ୍ପପୂର୍ବକ, ଭକ୍ତିଭାବରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ନାରାୟଣ ଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 7
आवाहनासनाद्यैश्च गन्धपुष्पादिभिर्व्रती । नमो नारायणायेति पूजयेद्भक्तितत्परः ॥ ७ ॥
ବ୍ରତୀ ଭକ୍ତ ଆବାହନ, ଆସନ ଆଦି କ୍ରିୟା ଓ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପାଦି ଅର୍ପଣ କରି, ‘ନମୋ ନାରାୟଣାୟ’ ବୋଲି ଭକ୍ତିତତ୍ପର ହୋଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
Verse 8
गीतैर्वाद्यैश्च नृत्यैश्च पुराणपठनादिभिः । स्तोत्रैर्वाराधयेद्देवं व्रतकृत्सुसमाहितः ॥ ८ ॥
ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ ଓ ନୃତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ପୁରାଣପାଠ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ସ୍ତୋତ୍ରମାନେ ଦ୍ୱାରା—ବ୍ରତକାରୀ ସୁସମାହିତ ହୋଇ ଦେବଙ୍କୁ ଆରାଧନ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 9
देवस्य पुरतः कृत्वा स्थण्डिलं चतुरस्रेकम् । अरत्निमात्रं तत्रान्गिं स्थापयेद्गृह्यमार्गतः । आज्यभागान्तर्पयन्तं कृत्वा पुरुषसूक्ततः । चरणा च तिलैश्वापि घृतेन जुहुयात्तथा ॥ ९ ॥
ଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ଅରତ୍ନି ପରିମାଣର ଚତୁରସ୍ର ସ୍ଥଣ୍ଡିଲ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଗୃହ୍ୟବିଧି ଅନୁସାରେ ସେଠାରେ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ପୁରୁଷସୂକ୍ତ ଅନୁସାରେ ଆଜ୍ୟଭାଗ ଆହୁତି ଦେଇ, ତିଳ ଓ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଯଥାବିଧି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 10
एकवारं द्विवारं वात्रिवारं वापि शक्तितः । होमं कुर्यात्प्रयत्नेन सर्वपापनिवृत्तये ॥ १० ॥
ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ—ଏକଥର, ଦୁଇଥର କିମ୍ବା ତିନିଥର ମଧ୍ୟ—ସମସ୍ତ ପାପନିବୃତ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରୟତ୍ନରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 11
प्रायश्चित्तादिकं सर्वं स्वगृह्योक्तविधानतः । समाप्य होमं विधिवच्छान्तिसूक्तं जपेद्रुधः ॥ ११ ॥
ନିଜ ଗୃହ୍ୟସୂତ୍ରୋକ୍ତ ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତାଦି ସମସ୍ତ କର୍ମ ସମାପ୍ତ କରି, ବିଧିମତେ ହୋମ ଶେଷ କରି, ପରେ ଶାନ୍ତିସୂକ୍ତକୁ ଯଥାବିଧି ଜପ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 12
पश्चाद्देवं समागत्य पुनः पूजां प्रकल्पयेत् । तथोपवासं देवाय ह्यर्पयेद्भक्तिसंयुतः ॥ १२ ॥
ତାପରେ ପୁନଃ ଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଆଉଥରେ ପୂଜାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ; ଭକ୍ତିସହିତ ସେଇ ଉପବାସକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 13
पौर्णमास्यां निराहारः स्थित्वा देव तवाज्ञया । भोक्ष्यामि पुण्डरीकाक्ष परेऽह्नि शरणं भव ॥ १३ ॥
“ହେ ଦେବ! ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀ ଦିନ ନିରାହାର ରହିବି। ହେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ! ପରଦିନ ଭୋଜନ କରିବି—ତୁମେ ମୋର ଶରଣ ହେଉ।”
Verse 14
इति विज्ञाप्य देवायह्यर्घ्यं दद्यात्तथैन्दवे । जानुभ्यामवनीं गत्वा शुक्लपुष्पाक्षतान्वितः ॥ १४ ॥
ଏପରି ଦେବଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରି, ଚନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; ଦୁଇ ଜାନୁରେ ଭୂମିକୁ ନମି, ଶ୍ୱେତ ପୁଷ୍ପ ଓ ଅକ୍ଷତ ସହିତ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 15
क्षीरोदार्णवसंभूत अत्रिगोत्रसमुद्भव । ग्रहाणार्घ्यं मया दत्तं रोहिणीनायक प्रभो । एवमर्घ्यं प्रदायेन्दोः प्रार्थयेत्प्राञ्जलिस्ततः ॥ १५ ॥
ହେ କ୍ଷୀରସାଗରସମ୍ଭୂତ, ଅତ୍ରିଗୋତ୍ରସମୁଦ୍ଭବ, ରୋହିଣୀନାୟକ ପ୍ରଭୋ! ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦତ୍ତ ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଏଭଳି ଚନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ପରେ ହାତ ଯୋଡ଼ି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ।
Verse 16
तिष्टन्पूर्वमुखो भूत्वा पश्यन्निन्दुं च नारद ॥ १६ ॥
ହେ ନାରଦ! ପୂର୍ବମୁଖ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହି ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କର।
Verse 17
नमः शुक्लांशवे तुभ्यं द्विजराजाय ते नमः । रोहिणीपतये तुभ्यं लक्ष्मीभ्रात्रे नमोऽस्तु ते ॥ १७ ॥
ହେ ଶୁକ୍ଳ କିରଣଧାରୀ! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଦ୍ୱିଜରାଜ! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ରୋହିଣୀପତି! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଭ୍ରାତା! ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ।
Verse 18
ततश्च जागरं कुर्यात्पुराणश्रवणादिभिः । जितेन्द्रियश्च संशुद्धः पाषण्डालोकवर्जितः ॥ १८ ॥
ତାପରେ ପୁରାଣଶ୍ରବଣ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ପାଷଣ୍ଡମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 19
ततः प्रातः प्रकुर्वीत स्वाचारं च यथाविधि । पुनः संपूजयेद्देवं यथाविभवविस्तरम् ॥ १९ ॥
ତାପରେ ପ୍ରଭାତେ ବିଧିଅନୁସାରେ ନିଜ ନିତ୍ୟାଚାର କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ପୁନଃ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ବିସ୍ତାରରେ ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
Verse 20
ब्राह्मणान्भोजयेच्छक्त्या ततश्च प्रयतो नरः । बन्धुभृत्यादिभिः सार्धं स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः ॥ २० ॥
ଯଥାଶକ୍ତି ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବ; ତାପରେ ସଂଯମୀ ଓ ସଚେତନ ହୋଇ, ବାକ୍ସଂଯମ ରଖି, ବନ୍ଧୁ‑ଭୃତ୍ୟାଦି ସହିତ ନିଜେ ଭୋଜନ କରିବ।
Verse 21
एवं पौषादिमासेषु पूर्णमास्यामुपोषितः । अर्चयेद्भक्तिसंयुक्तो नारायणमनायमम् ॥ २१ ॥
ଏଭଳି ପୌଷ ଆଦି ମାସମାନଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଉପବାସ କରି, ଭକ୍ତିସହିତ, କ୍ଲେଶ‑କ୍ଷୟରହିତ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବ।
Verse 22
एवं संवत्सरं कृत्वा कार्तिक्यां पूर्णिमादिने । उद्यापनं प्रकुर्वीत तद्विधानं वदामि ते ॥ २२ ॥
ଏଭଳି ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରି, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଉଦ୍ୟାପନ (ସମାପନ କ୍ରିୟା) କରିବ; ତାହାର ବିଧି ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।
Verse 23
मण्डपं कारयेद्दिव्यं चतुरस्त्रं सुमङ्गलम् । शोभितं पुष्पमालाभिर्वितानध्वजराजितम् ॥ २३ ॥
ଦିବ୍ୟ, ଚତୁରସ୍ର ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଙ୍ଗଳମୟ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରାଇବ; ଯାହା ପୁଷ୍ପମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଓ ବିତାନ‑ଧ୍ୱଜରେ ରାଜିତ ହେବ।
Verse 24
बहुदापसमाकीर्णं किङ्किणीजालशोभितम् । दर्पंणैश्चामरैश्चैव कलशैश्च समावृतम् ॥ २४ ॥
ସେଇ ମଣ୍ଡପ ନାନାପ୍ରକାର ପରିଚାରକ‑ସମୂହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, କିଙ୍କିଣୀ ଜାଲରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଦର୍ପଣ, ଚାମର ଓ କଳଶଦ୍ୱାରା ଚାରିଦିଗରୁ ଆବୃତ ହେବ।
Verse 25
तन्मध्ये सर्वतोभद्रं पञ्चवर्णविराजितम् । जलपूर्णं ततः कुम्भं न्यसेत्तस्योपरि द्विज ॥ २५ ॥
ତାହାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପଞ୍ଚବର୍ଣ୍ଣରେ ଶୋଭିତ ସର୍ବତୋଭଦ୍ର ରଚନା ସ୍ଥାପନ କରି; ତାହାର ଉପରେ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭ ରଖ, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
Verse 26
पिधाय कुम्भं वस्त्रेण सुसूक्ष्मेणाति शोभितम् । हेम्ना वा रजतेनापि तथा ताम्रेण वा द्विज । लक्ष्मीनारायणं देवं कृत्वा तस्योपरि न्यसेत् ॥ २६ ॥
ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭକୁ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ସୁଶୋଭିତ ବସ୍ତ୍ରରେ ଢାକି—ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ରୌପ୍ୟ କିମ୍ବା ତାମ୍ର ଯେ କିଛି ହେଉ—ହେ ଦ୍ୱିଜ, ତାହାର ଉପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ନାରାୟଣ ଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ରଖ।
Verse 27
पञ्चामृतेन संस्नाप्याभ्यर्च्यगन्धादिभिः क्रमात् । भक्ष्मैर्भोज्यादिनैवेद्यैर्भक्तितः संयतेन्द्रियः ॥ २७ ॥
ପଞ୍ଚାମୃତରେ ଦେବଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରି, ପରେ କ୍ରମେ ଗନ୍ଧାଦି ଉପଚାରରେ ପୂଜା କର; ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମ ସହ ଭକ୍ତିରେ ଭକ୍ଷ୍ୟ-ଭୋଜ୍ୟାଦି ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କର।
Verse 28
जागरं च तथा कुर्यार्त्सम्यक्छ्ररद्धासमन्वितः । परेऽह्नि प्रातर्विधिवत्पूर्ववद्विष्णुमर्चयेत् ॥ २८ ॥
ସେହିପରି ଯଥାଯଥ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଜାଗରଣ କର; ଏବଂ ପରଦିନ ପ୍ରଭାତେ ପୂର୍ବବତ୍ ବିଧିମତେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
Verse 29
आचार्याय प्रदातव्या प्रतिमा दक्षिणान्विता । ब्राह्मणान्भोजयेच्छक्त्या विभवे सत्यवारितम् ॥ २९ ॥
ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣାସହିତ ପ୍ରତିମା ଦେବା ଉଚିତ; ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବ—ନିଜ ବିଭବ ବିଷୟରେ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ରହି, ମିଥ୍ୟା ଆଡମ୍ବର ବିନା।
Verse 30
तिलदानं प्रकुर्वीत यथाशक्त्या समाहितः । कुर्यादग्नौ च विधिवतिलहोमं विचक्षणः ॥ ३० ॥
ଯଥାଶକ୍ତି ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି ତିଳଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ବିଚକ୍ଷଣ ଜନ ଵିଧିମତେ ଅଗ୍ନିରେ ତିଳହୋମ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 31
एवं कृत्वा नरः सम्यक् लक्ष्मीनारायणव्रतम् । इह भुक्त्वा महाभोगान्पुत्रपौत्रसमन्वितः ॥ ३१ ॥
ଏଭଳି ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ–ନାରାୟଣ ବ୍ରତ କରିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଲୋକରେ ମହାଭୋଗ-ସମୃଦ୍ଧି ଭୋଗ କରେ ଏବଂ ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ର ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ।
Verse 32
सर्वपापविनिर्मुक्तः कुलायुतसमन्वितः । प्रयाति विष्णुभवनं योगिनामपि दुर्लभम् ॥ ३२ ॥
ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ନିଜ କୁଳର ଅନେକଙ୍କ ସହିତ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଏମିତି ବିଷ୍ଣୁଭବନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Frequently Asked Questions
The chapter frames the vow as a graha-śānti and doṣa-praśamana practice: worship of Lakṣmī–Nārāyaṇa plus mantra-governed homa (Puruṣa-sūkta) and Śānti-sūkta recitation functions as a pacificatory ritual complex, with Chandra-arghya explicitly aligning the observance to lunar influence and mental auspiciousness.
Śauca (bath, white clothing, ācamana), saṅkalpa, Lakṣmī–Nārāyaṇa pūjā with upacāras, gṛhya-homa with ghee/sesame offerings and prescribed sūktas, fasting on Pūrṇimā, Chandra-arghya with akṣata and white flowers, night vigil with Purāṇa-śravaṇa, next-day worship and Brāhmaṇa-feeding, and annual udyāpana with maṇḍapa/kumbha/pratimā-dāna and tila-homa.
Udyāpana is the formal completion rite that ‘seals’ a year-long vrata through intensified worship, gifts, and feeding of Brāhmaṇas; Kārtika is traditionally Vaiṣṇava-auspicious and ritually potent for Viṣṇu-centered observances, making it a fitting calendrical endpoint for a Lakṣmī–Nārāyaṇa vow.