Adhyaya 30

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे एकोनत्रिंशो ऽध्यायः व्यास उवाच अतः परं प्रवलक्ष्यामि प्रायश्चित्तविधिं शुभम् / हिताय सर्वविप्राणां दोषाणामपनुत्तये

ଏହିପରି ଶ୍ରୀକୂର୍ମପୁରାଣର ଷଟ୍ସାହସ୍ତ୍ରୀ ସଂହିତାର ଉତ୍ତର-ବିଭାଗରେ ଏକୋନତ୍ରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ (ଆରମ୍ଭ)। ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ଏହା ପରେ ମୁଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତର ଶୁଭ ବିଧି ସ୍ପଷ୍ଟ କରି କହିବି, ସମସ୍ତ ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ ଓ ଦୋଷ ନିବାରଣ ପାଇଁ।

Verse 2

अकृत्वा विहितं कर्म कृत्वा निन्दितमेव च / दोषमाप्नोति पुरुषः प्रायश्चित्तं विशोधनम्

ବିହିତ କର୍ମ ନ କରିବାରୁ ଏବଂ ନିନ୍ଦିତ କର୍ମ କରିବାରୁ ମନୁଷ୍ୟ ଦୋଷ ପାଏ; ସେହି ଦୋଷର ଶୋଧନ ଉପାୟ ହେଉଛି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ।

Verse 3

प्रायश्चित्तमकृत्वा तु न तिष्ठेद् ब्राह्मणः क्वचित् / यद् ब्रूयुर्ब्राह्मणाः शान्ता विद्वांसस्तत्समाचरेत्

ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଶାନ୍ତ ଓ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯାହା କହନ୍ତି, ସେହିଟିକୁ ସେ ଆଚରଣ କରୁ।

Verse 4

वेदार्थवित्तमः शान्तो धर्मकामो ऽग्निमान् द्विजः / स एव स्यात् परो धर्मो यमेको ऽपि व्यवस्यति

ଯେ ଦ୍ୱିଜ ବେଦାର୍ଥରେ ସର୍ବାଧିକ ପାରଙ୍ଗତ, ଶାନ୍ତ, ଧର୍ମକାମୀ ଏବଂ ଅଗ୍ନିପାଳକ—ସେଇ ହେଉଛି ପରମ ଧର୍ମ। ସେ ଯଦି ଏହି ଏକମାତ୍ର ସଙ୍କଳ୍ପକୁ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ କରେ, ତେବେ ସେହିଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମପଥ ହୁଏ।

Verse 5

अनाहिताग्नयो विप्रास्त्रयो वेदार्थपारगाः / यद् ब्रूयुर्धर्मकामास्ते तज्ज्ञेयं धर्मसाधनम्

ଅନାହିତାଗ୍ନି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ତିନିଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି ବେଦାର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ। ଧର୍ମକାମୀ ହୋଇ ସେମାନେ ଯାହା କହନ୍ତି, ତାହାକୁ ଧର୍ମସାଧନ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

Verse 6

अनेकधर्मशास्त्रज्ञा ऊहापोहविशारदाः / वेदाध्ययनसंपन्नाः सप्तैते परिकीर्तिताः

ଅନେକ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ, ଊହାପୋହରେ ପାରଦର୍ଶୀ—ଯୁକ୍ତକୁ ଗ୍ରହଣ ଓ ଅଯୁକ୍ତକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି—ଏବଂ ବେଦାଧ୍ୟୟନସମ୍ପନ୍ନ; ଏହି ସାତଜଣ ପରିକୀର୍ତିତ।

Verse 7

मीमांसाज्ञानतत्त्वज्ञा वेदान्तकुशला द्विजाः / एकविंशतिसंख्याताः प्रयाश्चित्तं वदन्ति वै

ମୀମାଂସାଜ୍ଞାନରେ ପାରଦର୍ଶୀ, ଜ୍ଞାନତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ଏବଂ ବେଦାନ୍ତକୁଶଳ ସେଇ ଦ୍ୱିଜମାନେ—ଏକୋଇଶ ଜଣ—ନିଶ୍ଚୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତର ବିଧାନ କହିଛନ୍ତି।

Verse 8

ब्रह्महा मद्यपः स्तेनो गुरुतल्पग एव च / महापातकिनस्त्वेते यश्चैतैः सह संवसेत्

ବ୍ରାହ୍ମଣହନ୍ତା, ମଦ୍ୟପ, ଚୋର, ଏବଂ ଗୁରୁତଳ୍ପଗ—ଏମାନେ ମହାପାତକୀ। ଏମାନଙ୍କ ସହ ଯେ ନିକଟ ସହବାସ କରେ, ସେମଧ୍ୟ ତେଣୁହିଁ ହୁଏ।

Verse 9

संवत्सरं तु पतितैः संसर्गं कुरुते तु यः / यानशय्यासनैर्नित्यं जानन् वै पतितो भवेत्

ଯେ ଜାଣିଶୁଣି ପତିତମାନଙ୍କ ସହ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂସର୍ଗ କରେ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ଯାନ, ଶୟ୍ୟା, ଆସନ ଆଦି ସେମାନଙ୍କ ସହ ଭାଗ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ପତିତ ହୋଇଯାଏ।

Verse 10

याजनं योनिसंबन्धं तथैवाध्यापनं द्विजः / कृत्वा सद्यः पतेज्ज्ञानात् सह भोजनमेव च

ଯେ ଦ୍ୱିଜ ଅଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଯାଜନ କରେ, ଅନୁଚିତ ଯୋନିସମ୍ବନ୍ଧ କରେ କିମ୍ବା ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଅଧର୍ମରେ ଅଧ୍ୟାପନ କରେ, ସେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସମ୍ୟକ୍ ଜ୍ଞାନରୁ ପତିତ ହୁଏ; ତାଙ୍କ ସହ ଭୋଜନ କଲେ ମଧ୍ୟ ପତନ ହୁଏ।

Verse 11

अविज्ञायाथ यो मोहात् कुर्यादध्यापनं द्विजः / संवत्सरेण पतति सहाध्ययनमेव च

ବିଷୟକୁ ନ ବୁଝି ମୋହବଶେ ଯେ ଦ୍ୱିଜ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟାପନ କରେ, ସେ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପତିତ ହୁଏ; ଏବଂ ତାଙ୍କର ନିଜ ଅଧ୍ୟୟନ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

Verse 12

ब्रह्माहा द्वादशाब्दानि कुटिं कृत्वा वने वसेत् / भैक्षमात्मविशुद्ध्यर्थं कृत्वा शवशिरोध्वजम्

ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା କରିଛି, ସେ କୁଟି ତିଆରି କରି ବାରୋ ବର୍ଷ ବନରେ ବସୁ; ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଭିକ୍ଷାରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁ ଏବଂ ଶବଶିର ଚିହ୍ନିତ ଧ୍ୱଜ ଧାରଣ କରୁ।

Verse 13

ब्राह्मणावसथान् सर्वान् देवागाराणि वर्जयेत् / विनिन्दन् स्वयमात्मानं ब्राह्मणं तं च संस्मरन्

ସେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆବାସ ଏବଂ ଦେବାଳୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବର୍ଜନ କରୁ; ନିଜକୁ ନିଜେ ନିନ୍ଦା କରି, ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ସ୍ମରଣ କରୁ।

Verse 14

असंकल्पितयोग्यानि सप्तागाराणि संविशेत् / विधूमे शनकैर्नित्यं व्यङ्गारे भुक्तवज्जने

ସେ ସାତଟି ଗୃହସ୍ଥାନରେ କେବଳ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ କାରଣରେ, କଳ୍ପିତ ସଙ୍କଳ୍ପ ବିନା, ପ୍ରବେଶ/ବ୍ୟବହାର କରୁ। ପ୍ରତିଦିନ ଧୂମରହିତ ଅଗ୍ନି ଓ ଶାନ୍ତ ଅଙ୍ଗାର ସମୟରେ, ପୂର୍ବରୁ ଭୋଜନ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଧୀରେ ଧୀରେ ଭୁଞ୍ଜୁ।

Verse 15

एककालं चरेद् भैक्षं दोषं विख्यापयन् नृणाम् / वन्यमूलफलैर्वापि वर्तयेद् धैर्यमाक्षितः

ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଏକଥର ମାତ୍ର ଭିକ୍ଷା କରୁ, ନିଜ ପରାଧୀନତାର ଦୋଷକୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକାଶ କରି; କିମ୍ବା ବନର ମୂଳ‑ଫଳରେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରୁ—ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ଅଚଳ।

Verse 16

कपालपाणिः खट्वाङ्गी ब्रह्मचर्यपरायणः / पूर्णे तु द्वादशे वर्षे ब्रह्महत्यां व्यपोहति

ହାତରେ କପାଳ‑ପାତ୍ର ଓ ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗ ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ହୋଇ—ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପ ଦୂର କରେ।

Verse 17

अकामतः कृते पापे प्रायश्चित्तमिदं शुभम् / कामतो मरणाच्छुद्धिर्ज्ञेया नान्येन केनचित्

ଅକାମତଃ (ଅଜାଣତେ) କୃତ ପାପ ପାଇଁ ଏହି ଶୁଭ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବିଧିତ; କିନ୍ତୁ କାମତଃ (ଇଚ୍ଛାପୂର୍ବକ) କୃତ ପାପର ଶୁଦ୍ଧି କେବଳ ମୃତ୍ୟୁଦ୍ୱାରା—ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନୁହେଁ।

Verse 18

कुर्यादनशनं वाथ भृगोः पतनमेव वा / ज्वलन्तं वा विशेदग्निं जलं वा प्रविशेत् स्वयम्

ସେ ଅନଶନ (ମୃତ୍ୟୁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପବାସ) କରିପାରେ; କିମ୍ବା ଭୃଗୁ‑ପତନ ଭଳି ପ୍ରପାତରୁ ପଡ଼ିପାରେ; କିମ୍ବା ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରେ; କିମ୍ବା ସ୍ୱୟଂ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରେ।

Verse 19

ब्राह्मणार्थे गवार्थे वा सम्यक् प्राणान् परित्यजेत् / ब्रह्महत्यापनोदार्थमन्तरा वा मृतस्य तु

ବ୍ରାହ୍ମଣର ହିତ ପାଇଁ କିମ୍ବା ଗୋର ହିତ ପାଇଁ, ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଧର୍ମପୂର୍ବକ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ; କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର କଳଙ୍କ ନିବାରଣ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 20

दीर्घामयान्वितं विप्रं कृत्वानामयमेव तु / दत्त्वा चान्नं स दुर्भिक्षे ब्रह्महत्यां व्यपोहति

ଦୁର୍ଭିକ୍ଷକାଳରେ ଦୀର୍ଘରୋଗପୀଡିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁସ୍ଥ କରି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ନଦାନ କରିଲେ, ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପ ଦୂର ହୁଏ।

Verse 21

अश्वमेधावभृथके स्नात्वा वा शुध्यते द्विजः / सर्वस्वं वा वेदविदे ब्राह्मणाय प्रदाय तु

ଦ୍ୱିଜ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; କିମ୍ବା ବେଦବିଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସର୍ବସ୍ୱ ଦାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି ପାଏ।

Verse 22

सरस्वत्यास्त्वरुणया संगमे लोकविश्रुते / शुध्येत् त्रिषवणस्नानात् त्रिरात्रोपोषितो द्विजः

ଲୋକବିଶ୍ରୁତ ସରସ୍ୱତୀ–ଅରୁଣା ସଙ୍ଗମରେ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରି, ତ୍ରିଷବଣ ସ୍ନାନ କଲେ ଦ୍ୱିଜ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 23

गत्वा रामेश्वरं पुण्यं स्नात्वा चैव महोदधौ / ब्रह्मचर्यादिभिर्युक्तो दृष्ट्वा रुद्रं विमुच्यते

ପୁଣ୍ୟ ରାମେଶ୍ୱରକୁ ଯାଇ ମହାସମୁଦ୍ରରେ ସ୍ନାନ କରି, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟାଦି ନିୟମରେ ଯୁକ୍ତ ଜନ ରୁଦ୍ରଦର୍ଶନରେ ବନ୍ଧନମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 24

कपालमोचनं नाम तीर्थं देवस्य शूलिनः / स्नात्वाभ्यर्च्य पितॄन् भक्त्या ब्रह्महत्यां व्यपोहति

ଶୂଳଧାରୀ ଦେବ (ଶିବ)ଙ୍କ ‘କପାଳମୋଚନ’ ନାମକ ତୀର୍ଥ ଅଛି; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଭକ୍ତିରେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପ ଦୂର ହୁଏ।

Verse 25

यत्र देवादिदेवेन भरवेणामितौजसा / कपालं स्थापितं पूर्वं ब्रह्मणः परमेष्ठिनः

ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବକାଳରେ ଦେବାଦିଦେବ, ଅମିତତେଜସ୍ବୀ ଭୈରବ ପରମେଷ୍ଠି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କପାଳ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।

Verse 26

समभ्यर्च्य महादेवं तत्र भैरवरूपिणम् / तर्पपित्वा पितॄन् स्नात्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया

ସେଠାରେ ଭୈରବରୂପୀ ମହାଦେବଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରି, ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେଇ ସ୍ନାନ କଲେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।