Adhyaya 26

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे पञ्चविंशो ऽध्यायः इन् रेए निछ्त् ज़ुल्äस्सिगे ज़ेइछेन्: व्यास उवाच अथातः संप्रवक्ष्यामि दानधर्ममनुत्तमम् / ब्रह्मणाभिहितं पूर्वमृषीणां ब्रह्मवादिनाम्

ଏହିପରି ଶ୍ରୀକୂର୍ମପୁରାଣର ଷଟ୍ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଉତ୍ତରବିଭାଗର ପଞ୍ଚବିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ। ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ଏବେ ମୁଁ ଦାନଧର୍ମର ଅନୁତ୍ତମ ଉପଦେଶ କହିବି; ଯାହା ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ଋଷିମାନଙ୍କୁ କହିଥିଲେ।

Verse 2

अर्थानामुदिते पात्रे श्रद्धया प्रतिपादनम् / दानमित्यभिनिर्दिष्टं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्

ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ରକୁ ନିଜ ଧନ ଅର୍ପଣ କରିବାକୁ ‘ଦାନ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହା ଭୋଗ ଓ ମୁକ୍ତି—ଦୁହିଁର ଫଳ ଦେଏ।

Verse 3

यद् ददाति विशिष्टेभ्यः श्रद्धया परया युतः / तद् वै वित्तमहं मन्ये शेषं कस्यापि रक्षति

ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଯେ କିଛି ଦିଆଯାଏ, ସେଇଟିକୁ ମୁଁ ସତ୍ୟ ଧନ ମନେ କରେ; ଶେଷଟି ତ ଅନ୍ୟ କାହାରୋ ପାଇଁ ଅମାନତ ଭଳି ରଖାଯାଏ।

Verse 4

नित्यं नैमित्तिकं काम्यं त्रिविधं दानमुच्यते / चतुर्थं विमलं प्रोक्तं सर्वदानोत्तमोत्तमम्

ଦାନ ତିନି ପ୍ରକାର—ନିତ୍ୟ, ନୈମିତ୍ତିକ ଓ କାମ୍ୟ—ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଚତୁର୍ଥ ‘ବିମଳ’ ଦାନ ଘୋଷିତ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦାନରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।

Verse 5

अहन्यहनि यत् किञ्चिद् दीयते ऽनुपकारिणे / अनुद्दिश्य फलं तस्माद् ब्राह्मणाय तु नित्यकम्

ପ୍ରତିଦିନ ଯାହା କିଛି ଅଳ୍ପ ମାତ୍ରାରେ ପ୍ରତିଉପକାର ନକରୁଥିବା ଲୋକକୁ ଫଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିନା ଦିଆଯାଏ, ସେହିଟି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଦୈନିକ ଦାନ ଭାବେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 6

यत् तु पापोपशान्त्यर्थं दीयते विदुषां करे / नैमित्तिकं तदुद्दिष्टं दानं सद्भिरनुष्ठितम्

ପାପ ଶାନ୍ତି/ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିମିତ୍ତେ ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କ ହାତରେ ଯେ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେହିଟି ‘ନୈମିତ୍ତିକ’ ଦାନ ବୋଲି ଘୋଷିତ; ସଜ୍ଜନମାନେ ଏହାକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ କରନ୍ତି।

Verse 7

अपत्यविजयैश्वर्यस्वर्गार्थं यत् प्रदीयते / दानं तत् काम्यमाख्यातमृषिभिर्धर्मचिन्तकैः

ସନ୍ତାନ, ବିଜୟ, ଐଶ୍ୱର୍ୟ କିମ୍ବା ସ୍ୱର୍ଗଲାଭ ପାଇଁ ଯେ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ଧର୍ମଚିନ୍ତକ ଋଷିମାନେ ତାହାକୁ ‘କାମ୍ୟ’ ଦାନ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।

Verse 8

यदीश्वरप्रीणनार्थं ब्रह्मवित्सु प्रदीयते / चेतसा धर्मयुक्तेन दानं तद् विमलं शिवम्

ଯଦି ଈଶ୍ୱରପ୍ରୀତିର ନିମିତ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍‌ମାନଙ୍କୁ ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ଚିତ୍ତରେ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ସେହି ଦାନ ନିର୍ମଳ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ—ଶିବସ୍ୱରୂପ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

Verse 9

दानधर्मं निषेवेत पात्रमासाद्य शक्तितः / उत्पत्स्यते हि तत्पात्रं यत् तारयति सर्वतः

ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ରକୁ ପାଇ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦାନଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ; କାରଣ ସେହି ପାତ୍ର ହିଁ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ଦାତାକୁ ତାରିବାର ଉପାୟ ହୁଏ।

Verse 10

कुटुम्बभक्तवसनाद् देयं यदतिरिच्यते / अन्यथा दीयते यद्धि न तद् दानं फलप्रदम्

କୁଟୁମ୍ବର ଭୋଜନ-ବସ୍ତ୍ର ଆଦି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ସାରି ଯାହା ଅତିରିକ୍ତ ରହେ, ସେହିଟି ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ; ନଚେତ୍ (କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଅବହେଳା କରି) ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଫଳଦାୟକ ଦାନ ନୁହେଁ।

Verse 11

श्रोत्रियाय कुलीनाय विनीताय तपस्विने / वृत्तस्थाय दरिद्राय प्रदेयं भक्तिपूर्वकम्

ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ, କୁଲୀନ, ବିନୀତ, ତପସ୍ୱୀ ଏବଂ ସଦ୍ବୃତ୍ତିରେ ଜୀବିକା କରୁଥିବା ଦରିଦ୍ରଙ୍କୁ—ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ—ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 12

यस्तु दद्यान्महीं भक्त्या ब्राह्मणायाहिताग्नये / स याति परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति

ଯେ ଭକ୍ତିସହିତ ଆହିତାଗ୍ନି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୂମିଦାନ କରେ, ସେ ପରମ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଏ—ସେଠାକୁ ଗଲେ ପରେ ଶୋକ ରହେ ନାହିଁ।

Verse 13

इक्षुभिः संततां भुमिं यवगोधूमशलिनीम् / ददाति वेदविदुषे यः स भूयो न जायते

ଯେ ବେଦବିଦ୍ୱାନଙ୍କୁ ଇଖୁରେ ଘନ ରୋପିତ ଏବଂ ଯବ, ଗହମ, ଧାନରେ ସମୃଦ୍ଧ ଭୂମି ଦାନ କରେ, ସେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପାଉନାହିଁ; ମୋକ୍ଷ ପାଏ।

Verse 14

गोचर्ममात्रामपि वा यो भूमिं संप्रयच्छति / ब्राह्मणाय दरिद्राय सर्वपापैः प्रमुच्यते

ଯେ ଦରିଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଗୋଚର୍ମ ପରିମାଣ ମାତ୍ର ଭୂମି ମଧ୍ୟ ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 15

भूमिदानात् परं दानं विद्यते नेह किञ्चन / अन्नदानं तेन तुल्यं विद्यादानं ततो ऽधिकम्

ଏହି ଲୋକରେ ଭୂମିଦାନଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ କିଛି ନାହିଁ। ଅନ୍ନଦାନ ତାହା ସମାନ, ଏବଂ ବିଦ୍ୟାଦାନ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ।

Verse 16

यो ब्राह्मणाय शान्ताय शुचये धर्मशालिने / ददाति विद्यां विधिना ब्रह्मलोके महीयते

ଯେ ଶାନ୍ତ, ଶୁଚି ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ବିଦ୍ୟା ଦାନ କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ମହିମାନ୍ୱିତ ହୁଏ।

Verse 17

दद्यादहरहस्त्वन्नं श्रद्धया ब्रह्मचारिणे / सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मणः स्थानमाप्नुयात्

ଯେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ଅନ୍ନ ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 18

गृहस्थायान्नदानेन फलं प्राप्नोति मानवः / आममेवास्य दातव्यं दत्त्वाप्नोति परां गतिम्

ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ଅନ୍ନଦାନରେ ମନୁଷ୍ୟ ପୁଣ୍ୟଫଳ ପାଏ। ତାଜା ପକା ଅନ୍ନ ହିଁ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହି ଦାନରେ ସେ ପରମ ଗତି ପାଏ।

Verse 19

वैशाख्यां पौर्णमास्यां तु ब्राह्मणान् सप्त पञ्च वा / उपोष्य विधिना शान्तः शुचिः प्रयतमानसः

ବୈଶାଖ ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀରେ ବିଧିମତେ ଉପବାସ କରି, ଶାନ୍ତ, ଶୁଚି ଓ ସଂଯତମନ ହୋଇ, ସାତ—କିମ୍ବା ଅତି କମେ ପାଞ୍ଚ—ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 20

पूजयित्वा तिलैः कृष्णैर्मधुना न विशेषतः / गन्धादिभिः समभ्यर्च्य वाचयेद् वा स्व्यं वदेत्

କଳା ତିଳରେ—ଏବଂ ସେହିପରି ମଧୁରେ ମଧ୍ୟ, କୌଣସି ବିଶେଷ ଭେଦ ନ କରି—ପୂଜା କରି, ଗନ୍ଧାଦି ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଯଥାବିଧି ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ଶାସ୍ତ୍ର ପାଠ କରାଇବା କିମ୍ବା ନିଜେ ପାଠ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 21

प्रीयतां धर्मराजेति यद् वा मनसि वर्तते / यावज्जीवकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति

‘ଧର୍ମରାଜ ପ୍ରୀତ ହେଉନ୍ତୁ’ ଏହି ଭାବ ମନରେ ଉଦିତ ହେଲେ ମାତ୍ର, ଜୀବନଭରି କୃତ ସମସ୍ତ ପାପ ସେହି କ୍ଷଣରେ ନଶିଯାଏ।

Verse 22

कृष्णाजिने तिलान् कृत्त्वा हिरण्यं मधुसर्पिषी / ददाति यस्तु विप्राय सर्वं तरति दुष्कृतम्

କୃଷ୍ଣାଜିନ ଉପରେ ତିଳ ରଖି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ମଧୁ ଓ ଘୃତ ସହିତ ସେହି ଦାନ ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କୃତ (ପାପ) ଅତିକ୍ରମ କରେ।

Verse 23

कृतान्नमुदकुम्भं च वैशाख्यां च विशेषतः / निर्दिश्य धर्मराजाय विप्रेभ्यो मुच्यते भयात्

ବିଶେଷତଃ ବୈଶାଖ ମାସରେ ପକ୍କା ଅନ୍ନ ଓ ଜଳକୁମ୍ଭ ଦାନ କରି, ସେହି ଦାନକୁ ଧର୍ମରାଜ (ଯମ)ଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦେଲେ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

Verse 24

सुवर्णतिलयुक्तैस्तु ब्राह्मणान् सप्त पञ्च वा / तर्पयेदुदपात्रैस्तु ब्रह्महत्यां व्यपोहति

ସୁବର୍ଣ୍ଣମିଶ୍ରିତ ତିଳଯୁକ୍ତ ଜଳପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସାତ—କିମ୍ବା ଅତି କମରେ ପାଞ୍ଚ—ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କଲେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପ ଦୂର ହୁଏ।

Verse 25

माघमासे तु विप्रस्तु द्वादश्यां समुपोषितः / शुक्लाम्वरधरः कृष्णैस्तिलैर्हुत्वा हुताशनम्

ମାଘ ମାସରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଥାବିଧି ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ; ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସମ୍ୟକ୍ ଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିରେ କଳା ତିଳ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 26

प्रदद्याद् ब्राह्मणेभ्यस्तु तिलानेव समाहितः / जन्मप्रभृति यत्पापं सर्वं तरति वै द्विजः

ମନକୁ ସମାହିତ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ତିଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହାଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିଜ ଜନ୍ମରୁ ସଞ୍ଚିତ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନିଶ୍ଚୟ ଅତିକ୍ରମ କରେ।

Verse 27

अमावस्यामनुप्राप्य ब्राह्मणाय तपस्विने / यत्किचिद् देवदेवेशं दद्याच्चोद्दिश्य शङ्करम्

ଅମାବାସ୍ୟା ଆସିଲେ ତପସ୍ବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯାହା କିଛି ସମ୍ଭବ, ଦେବଦେବେଶ ଶଙ୍କରଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କରି ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 28

प्रीयतामीश्वरः सोमो महादेवः सनातनः / सप्तजन्मकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति

ସନାତନ ମହାଦେବ ସୋମେଶ୍ୱର ପ୍ରୀତ ହେଉନ୍ତୁ। ସାତ ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପ ସେଇ କ୍ଷଣେ ନଶିଯାଏ।

Verse 29

यस्तु कृष्णचतुर्दश्यां स्नात्वा देवं पिनाकिनम् / आराधयेद् द्विजमुखे न तस्यास्ति पुनर्भवः

କୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ସ୍ନାନ କରି ଦ୍ୱିଜମୁଖେ (ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ) ପିନାକୀ ଦେବ ଶିବଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରେ, ତାହାର ପୁନର୍ଭବ ନାହିଁ।

Verse 30

कृष्णाष्टम्यां विशेषेण धार्मिकाय द्विजातये / स्नात्वाभ्यर्च्य यथान्यायं पादप्रक्षालनादिभिः

ବିଶେଷକରି କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀରେ ଧାର୍ମିକ ଦ୍ୱିଜାତି ସ୍ନାନ କରି, ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଆଦି ସେବା ସହିତ ଯଥାନ୍ୟାୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 31

प्रीयतां मे महादेवो दद्याद् द्रव्यं स्वकीयकम् / सर्वपापविनिर्मुक्तः प्राप्नोति परमां गतिम्

“ମହାଦେବ ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରୀତ ହେଉନ୍ତୁ; ମୋର ସ୍ୱକୀୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦାନ କରୁନ୍ତୁ। ସର୍ବପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପରମ ଗତି ପାଏ।”

Verse 32

द्विजैः कृष्णचतुर्दश्यां कृष्णाष्टम्यां विशेषतः / अमावास्यायां भक्तैस्तु पूजनीयस्त्रिलोचनः

ଦ୍ୱିଜମାନେ କୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ବିଶେଷକରି କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀରେ ତ୍ରିଲୋଚନ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଭକ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବେ।

Verse 33

एकादश्यां निराहारो द्वादश्यां पुरुषोत्तमम् / अर्चयेद् बाह्मणमुखे स गच्छेत् परमं पदम्

ଏକାଦଶୀରେ ନିରାହାର ବ୍ରତ କରି, ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମୁଖେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିଲେ ସେ ପରମ ପଦ ପାଏ।

Verse 34

एषा तिथिर्वैष्णवीं स्याद् द्वादशी शुक्लपक्षके / तस्यामाराधयेद् देवं प्रयत्नेन जनार्दनम्

ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଦ୍ୱାଦଶୀ ହେଉଛି ବୈଷ୍ଣବୀ ତିଥି; ସେହି ଦିନ ପ୍ରୟତ୍ନପୂର୍ବକ ଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 35

यत्किञ्चिद् देवमीशानमुद्दिश्य ब्राह्मणे शुचौ / दीयते विष्णवे वापि तदनन्तफलप्रदम्

ଶୁଚି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଈଶାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଯାହା କିଛି—even ଅଳ୍ପ—ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଅନନ୍ତ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ।

Verse 36

यो हि यां देवतामिच्छेत् समाराधयितुं नरः / ब्राह्मणान् पूजयेद् यत्नात् सतस्यां तोषयेत् ततः

ମଣିଷ ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ପ୍ରଥମେ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ; ପରେ ସେହି ଦେବତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରୁ।

Verse 37

द्विजानां वपुरास्थाय नित्यं तिष्ठन्ति देवताः / पूज्यन्ते ब्राह्मणालाभे प्रतिमादिष्वपि क्वचित्

ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦେହକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଦେବତାମାନେ ନିତ୍ୟ ବସନ୍ତି; ବ୍ରାହ୍ମଣ ନ ମିଳିଲେ କେବେ କେବେ ପ୍ରତିମା ଆଦିରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 38

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन तत् तत् फलमभीप्सता / द्विजेषु देवता नित्यं पूजनीया विशेषतः

ଏହେତୁ ଯେ ଯେ ଫଳ ଇଚ୍ଛେ, ସେ ସର୍ବପ୍ରୟତ୍ନେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ବିଶେଷତଃ ପୂଜା କରୁ।

Verse 39

विभूतिकामः सततं पूजयेद् वै पुरन्दरम् / ब्रह्मवर्चसकामस्तु ब्रह्माणं ब्रह्मकामुकः

ଯେ ସଦା ବିଭୂତି ଓ ରାଜୈଶ୍ୱର୍ୟ ଚାହେ, ସେ ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ; ଯେ ବ୍ରହ୍ମବର୍ଚ୍ଚସ ଚାହେ, ସେ ନିତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରୁ।

Verse 40

आरोग्यकामो ऽथ रविं धनकामो हुताशनम् / कर्मणां सिद्धिकामस्तु पूजयेद् वै विनायकम्

ଆରୋଗ୍ୟ ଚାହୁଁଥିବା ରବି (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ; ଧନ ଚାହୁଁଥିବା ହୁତାଶନ (ଅଗ୍ନି)ଙ୍କୁ; ଏବଂ କର୍ମସିଦ୍ଧି ଚାହୁଁଥିବା ବିନାୟକ (ଗଣେଶ)ଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରୁ।

Verse 41

भोगकामस्तु शशिनं बलकामः समीरणम् / मुमुक्षुः सर्वसंसारात् प्रयत्नेनार्चयेद्धरिम्

ଭୋଗ ଚାହୁଁଥିବା ଶଶି (ଚନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ; ବଳ ଚାହୁଁଥିବା ସମୀରଣ (ବାୟୁ)ଙ୍କୁ; କିନ୍ତୁ ସମଗ୍ର ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ମୁମୁକ୍ଷୁ ପ୍ରୟତ୍ନେ ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରୁ।

Verse 42

यस्तु योगं तथा मोक्षमन्विच्छेज्ज्ञानमैश्वरम् / सोर्ऽचयेद् वै विरूपाक्षं प्रयत्नेनेश्वरेश्वरम्

ଯେ ଯୋଗ, ମୋକ୍ଷ ଏବଂ ଐଶ୍ୱର୍ୟମୟ ଜ୍ଞାନ ଖୋଜେ, ସେ ପ୍ରୟତ୍ନେ ବିରୂପାକ୍ଷ—ଇଶ୍ୱରେଶ୍ୱର ମହେଶ୍ୱର—ଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ।

Verse 43

ये वाञ्छन्ति महायोगान् ज्ञानानि च महेश्वरम् / ते पूजयन्ति भूतेशं केशवं चापि भोगिनः

ଯେମାନେ ମହାଯୋଗ, ମୋକ୍ଷଦାୟକ ଜ୍ଞାନ ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେଇ ଭୋଗସାଧକମାନେ ଭୂତେଶ ଓ କେଶବ—ଦୁହେଁକୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜନ୍ତି।

Verse 44

वारिदस्तृप्तिमाप्नोति सुखमक्षय्यमन्नदः / तिलप्रदः प्रजामिष्टां दीपदश्चक्षुरुत्तमम्

ଜଳଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ତୃପ୍ତି ପାଏ; ଅନ୍ନଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ଅକ୍ଷୟ ସୁଖ ପାଏ। ତିଳଦାନରେ ଇଷ୍ଟ ସନ୍ତାନ ମିଳେ; ଦୀପଦାନରେ ଉତ୍ତମ ଦୃଷ୍ଟି (ଆଲୋକ) ମିଳେ।

Verse 45

भूमिदः सर्वमाप्नोति दीर्घमायुर्हिरण्यदः / गृहदो ऽग्र्याणि वेश्मानि रूप्यदो रूपमुत्तमम्

ଭୂମିଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ସବୁକିଛି ପାଏ; ସୁବର୍ଣ୍ଣଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଏ। ଗୃହଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିବାସ ପାଏ; ରୂପ୍ୟଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ଉତ୍ତମ ରୂପ (କାନ୍ତି) ପାଏ।

Verse 46

वासोदश्चन्द्रसालोक्यमश्विसालोक्यमश्वदः / अनडुदः श्रियं पुष्टां गोदो व्रध्नस्य विष्टपम्

ବସ୍ତ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକ ପାଏ; ଅଶ୍ୱଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରମାନଙ୍କ ଲୋକ ପାଏ। ବଳଦଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ପୁଷ୍ଟ ଶ୍ରୀ (ସମୃଦ୍ଧି) ପାଏ; ଗୋଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ବ୍ରଧ୍ନଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଲୋକ ପାଏ।

Verse 47

यानशय्याप्रदो भार्यामैश्वर्यमभयप्रदः / धान्यदः शाश्वतं सौख्यं ब्रह्मदो ब्रह्मसात्म्यताम्

ଯାନ ଓ ଶୟ୍ୟାଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ଉତ୍ତମ ଭାର୍ଯ୍ୟା ପାଏ; ଅଭୟଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ରକ୍ଷା ପାଏ। ଧାନ୍ୟଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ଶାଶ୍ୱତ ସୁଖ ପାଏ; ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ବ୍ରହ୍ମ ସହ ତାଦାତ୍ମ୍ୟ ପାଏ।

Verse 48

धान्यान्यपि यथाशक्ति विप्रेषु प्रतिपादयेत् / वेदवित्सु विशिष्टेषु प्रेत्य स्वर्गं समश्नुते

ଯଥାଶକ୍ତି ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ, ବିଶେଷକରି ବେଦବିଦ୍ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ, ଧାନ୍ୟଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 49

गवां घासप्रदानेन सर्वपापैः प्रमुच्यते / इन्धनानां प्रदानेन दीप्ताग्निर्जायते नरः

ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଘାସ ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଇନ୍ଧନ (କାଠ) ଦାନ କଲେ ତାହାର ଭିତରେ ଦୀପ୍ତ, ଶୁଭ ଅଗ୍ନି ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ।

Verse 50

फलमूलानि शाकानि भोज्यानि विविधानि च / प्रदद्याद् ब्राह्मणेभ्यस्तु मुदा युक्तः सदा भवेत्

ଫଳ, ମୂଳ, ଶାକ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭୋଜ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଦାନକାଳେ ସଦା ଆନନ୍ଦଯୁକ୍ତ ଓ ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତ ରହିବା ଉଚିତ।

Verse 51

औषधं स्नेहमाहारं रोगिणे रोगशान्तये / ददानो रोगरहितः सुखी दीर्घायुरेव च

ରୋଗୀର ରୋଗଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଔଷଧ, ସ୍ନେହ (ତେଲ/ଘିଅ) ଓ ପୋଷକ ଆହାର ଦାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ରୋଗରହିତ, ସୁଖୀ ଏବଂ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଏ।

Verse 52

असिपत्रवनं मार्गं क्षुरधारासमन्वितम् / तीव्रितापं च तरति छत्रोपानत्प्रदो नरः

ଛତା ଓ ପାଦୁକା (ପାଦରକ୍ଷା) ଦାନ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ, କ୍ଷୁରଧାରା ସମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସିପତ୍ରବନର ମାର୍ଗ ଏବଂ ତାହାର ଭୟଙ୍କର ତାପଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ।

Verse 53

यद् यदिष्टतमं लोके यच्चापि दयितं गृहे / तत्तद् गुणवते देयं तदेवाक्ष्यमिच्छता

ଲୋକରେ ଯାହା ଯାହା ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ଘରେ ଯାହା ଯାହା ଅତି ଦୟିତ—ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ଇଚ୍ଛୁକ ଲୋକ ସେହି ସେହି ବସ୍ତୁ ଗୁଣବାନ ପାତ୍ରକୁ ଦାନ କରୁ।

Verse 54

अपने विषुवे चैव ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः / संक्रान्त्यादिषु कालेषु दत्तं भवति चाक्षयम्

ଅୟନ, ବିଷୁବ, ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ଏବଂ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଆଦି ପବିତ୍ର କାଳରେ ଦିଆ ଦାନ ନିଶ୍ଚୟ ଅକ୍ଷୟ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ।

Verse 55

प्रयागादिषु तीर्थेषु पुण्येष्वायतनेषु च / दत्त्वा चाक्षयमाप्नोति नदीषु च वनेषु च

ପ୍ରୟାଗ ଆଦି ତୀର୍ଥରେ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ଆୟତନରେ—ନଦୀତଟରେ ଓ ବନରେ ମଧ୍ୟ ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ପାଏ।

Verse 56

दानधर्मात् परो धर्मो भूतानां नेह विद्यते / तस्माद् विप्राय दातव्यं श्रोत्रियाय द्विजातिभिः

ଜୀବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଲୋକରେ ଦାନଧର୍ମଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବେଦନିଷ୍ଠ ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 57

स्वगायुर्भूतिकामेन तथा पापोपशान्तये / मुमुक्षुणा च दातव्यं ब्राह्मणेभ्यस्तथान्वहम्

ନିଜ ଆୟୁ ଓ ସମୃଦ୍ଧି କାମନାରେ, ପାପଶାନ୍ତି ପାଇଁ, ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ଇଚ୍ଛୁକ ମୁମୁକ୍ଷୁ ମଧ୍ୟ—ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 58

दीयमानं तु यो मोहाद् गोविप्राग्निसुरेषु च / निवारयति पापात्मा तिर्यग्योनिं व्रजेत् तु सः

ଯେ ମୋହବଶେ ଗୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଓ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ଦାନକୁ ଅଟକାଏ, ସେ ପାପାତ୍ମା ନିଶ୍ଚୟ ତିର୍ୟକ୍-ଯୋନିକୁ ଯାଏ।

Verse 59

यस्तु द्रव्यार्जनं कृत्वा नार्चयेद् ब्राह्मणान् सुरान् / सर्वस्वमपहृत्यैनं राजा राष्ट्रात् प्रवासयेत्

ଯେ ଧନ ଅର୍ଜନ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ-ଆରାଧନା କରେନାହିଁ, ତାହାର ସର୍ବସ୍ୱ ଜବତ କରି ରାଜା ତାକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରରୁ ନିର୍ବାସିତ କରୁ।

Verse 60

यस्तु दुर्भिक्षवेलायामन्नाद्यं न प्रयच्छति / म्रियमाणेषु विप्रेषु ब्राह्मणः स तु गर्हितः

ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ସମୟରେ, ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମରୁଥିବାବେଳେ ଯେ ଅନ୍ନାଦି ଦିଏନାହିଁ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଶ୍ଚୟ ଗର୍ହିତ।

Verse 61

न तस्मात् प्रतिगृह्णीयुर्न विशेयुश्च तेन हि / अङ्कयित्वा स्वकाद् राष्ट्रात् तं राजा विप्रवासयेत्

ତାହାଠାରୁ କେହି ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରୁନାହିଁ, କେହି ତାଙ୍କ ସହ ମିଶୁନାହିଁ; ତାକୁ ଅପମାନ-ଚିହ୍ନିତ କରି ରାଜା ନିଜ ରାଷ୍ଟ୍ରରୁ ନିର୍ବାସିତ କରୁ।

Verse 62

यस्त्वसद्भ्यो ददातीह स्वद्रव्यं धर्मसाधनम् / स पूर्वाभ्यधिकः पापी नरके पच्यते नरः

ଯେ ଅଯୋଗ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଧନକୁ ‘ଧର୍ମସାଧନ’ ଭାବି ଦାନ କରେ, ସେ ପୂର୍ବପେକ୍ଷା ଅଧିକ ପାପୀ ହୁଏ; ସେ ନରକରେ ଦହିଯାଏ।

Verse 63

स्वाध्यायवन्तो ये विप्रा विद्यावन्तो जितेन्द्रियाः / सत्यसंयमसंयुक्तास्तेभ्यो दद्याद् द्विजोत्तमाः

ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦ-ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ନିରତ, ସତ୍ୟ ବିଦ୍ୟାରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ଏବଂ ସତ୍ୟ-ସଂଯମଯୁକ୍ତ—ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 64

सुभुक्तमपि विद्वांसं धार्मिकं भोजयेद् द्विजम् / न तु मूर्खमवृत्तस्थं दशरात्रमुपोषितम्

ସେ ଭଲଭାବେ ଖାଇ ସାରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ୱାନ ଧାର୍ମିକ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ଦୁରାଚାରୀ ମୂର୍ଖକୁ—ଦଶରାତ୍ରି ଉପବାସ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ—ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 65

सन्निकृष्टमतिक्रम्य श्रोत्रियं यः प्रयच्छति / स तेन कर्मणा पापी दहत्यासप्तमं कुलम्

ନିକଟରେ ଥିବା ଯୋଗ୍ୟ ଶ୍ରୋତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଯେ ଅନ୍ୟତ୍ର ଦାନ କରେ, ସେ ସେହି କର୍ମରେ ପାପୀ ହୁଏ ଏବଂ ସପ୍ତମ ପୁରୁଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ କୁଳକୁ ଦହାଇ ଦିଏ।

Verse 66

यदिस्यादधिको विप्रः शीलविद्यादिभिः स्वयम् / तस्मै यत्नेन दातव्यं अतिक्रम्यापि सन्निधिम्

ଯଦି ଶୀଳ, ବିଦ୍ୟା ଆଦି ଗୁଣରେ କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ସ୍ୱୟଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥାଏ, ତେବେ ସମୀପସ୍ଥମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରି ବିଶେଷ ଯତ୍ନରେ ତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 67

यो ऽर्चितं प्रतिगृह्णीयाद् दद्यादर्चितमेव च / तावुभौ गच्छतः स्वर्गं नरकं तु विपर्यये

ଯେ ଅର୍ଚିତ/ସଂସ୍କୃତ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରେ ଏବଂ ଯେ ଅର୍ଚିତ ଦାନମାତ୍ର ଦିଏ—ସେ ଦୁହେଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ବିପରୀତ ହେଲେ (ଅନର୍ଚିତ ଦେବା କିମ୍ବା ନେବା) ନରକ ଫଳ।

Verse 68

न वार्यपि प्रयच्छेत नास्तिके हैतुके ऽपि च / पाषण्डेषु च सर्वेषु नावेदविदि धर्मवित्

ଧର୍ମବିଦ୍ ନାସ୍ତିକକୁ—ସେ ତର୍କରେ ନିପୁଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ—ଜଳ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସମସ୍ତ ପାଷଣ୍ଡୀ ଓ ବେଦଅଜ୍ଞକୁ ମଧ୍ୟ ନ ଦେଉ।

Verse 69

अपूपं च हिरण्यं च गामश्वं पृथिवीं तिलान् / अविद्वान् प्रतिगृह्णानो भस्मी भवति काष्ठवत्

ଅବିଦ୍ୱାନ୍ ଓ ଅଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଅପୂପ, ସୁନା, ଗାଈ-ଘୋଡ଼ା, ଭୂମି କିମ୍ବା ତିଳ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ସେ କାଠ ପରି ଭସ୍ମ ହୋଇ ବିନଶିଯାଏ।

Verse 70

द्विजातिभ्यो धनं लिप्सेत् प्रशस्तेभ्यो द्विजोत्तमः / अपि वा जातिमात्रेभ्यो न तु शूद्रात् कथञ्चन

ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ଧନ ପ୍ରଶସ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କଠାରୁ ହିଁ ଚାହିଁବା ଉଚିତ୍; ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଜାତିମାତ୍ର ଦ୍ୱିଜଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ, କିନ୍ତୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଶୂଦ୍ରଠାରୁ ନୁହେଁ।

Verse 71

वृत्तिसङ्कोचमन्विच्छेन्नेहेत धनविस्तरम् / धनलोभे प्रसक्तस्तु ब्राह्मण्यादेव हीयते

ଜୀବିକାରେ ସଂକୋଚ ଓ ମିତତା ଅନ୍ୱେଷଣ କରିବା ଉଚିତ୍; ଧନବିସ୍ତାର ପାଇଁ ଏଠାରେ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଧନଲୋଭରେ ଆସକ୍ତ ଲୋକ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟରୁ ହିଁ ହ୍ରାସ ପାଏ।

Verse 72

वेदानधीत्य सकलान् यज्ञांश्चावाप्य सर्वशः / न तां गतिमवाप्नोति सङ्कोचाद् यामवाप्नुयात्

ସମସ୍ତ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ଏବଂ ସବୁ ପ୍ରକାରେ ଯଜ୍ଞଫଳ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ତଃସଂକୋଚ ହେତୁ ଯେ ପରମ ଗତି ଲଭ୍ୟ ଥିଲା, ସେହି ଗତିକୁ ପାଉନାହିଁ।

Verse 73

प्रतिग्रहरुचिर्न स्यात् यात्रार्थं तु समाहरेत् / स्थित्यर्थादधिकं गृह्णन् ब्राह्मणो यात्यधोगतिम्

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦାନ ଗ୍ରହଣରେ ଆସକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଜୀବନ-ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଯେତେ ଆବଶ୍ୟକ ସେତେ ମାତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରୁ। ନିର୍ବାହରୁ ଅଧିକ ନେଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଧୋଗତିକୁ ଯାଏ।

Verse 74

यस्तु याचनको नित्यं न स स्वर्गस्य भाजनम् / उद्वेजयति भूतानि यथा चौरस्तथैव सः

ଯେ ସଦା ଯାଚନାକାରୀ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗର ପାତ୍ର ନୁହେଁ। ସେ ଭୂତଜୀବମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ବେଗ ଦେଉଛି; ସେ ଚୋର ସମାନ।

Verse 75

गुरून् भृत्यांश्चोज्जिहीर्षुरर्चिष्यन् देवतातिथीन् / सर्वतः प्रतिगृह्णीयान्न तु तृप्येत् स्वयं ततः

ଗୁରୁ ଓ ଆଶ୍ରିତମାନଙ୍କ ଉନ୍ନତି ଚାହିଁ, ଦେବତା ଓ ଅତିଥିଙ୍କୁ ପୂଜିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ସେ ସବୁଦିଗରୁ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିପାରେ; କିନ୍ତୁ ତାହାରୁ ନିଜେ ଭୋଗ-ତୃପ୍ତି ନ କରୁ।

Verse 76

एवं गृहस्थो युक्तात्मा देवतातिथिपूजकः / वर्तमानः संयातात्मा याति तत् परमं पदम्

ଏହିପରି ଯୋଗସଂଯତ ଆତ୍ମା ଥିବା, ଦେବତା ଓ ଅତିଥି ପୂଜକ ଗୃହସ୍ଥ, ସଂୟତ ମନେ ଜୀବନ ଯାପନ କରି ସେହି ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 77

पुत्रे निधाय वा सर्वं गत्वारण्यं तु तत्त्ववित् / एकाकी विचरेन्नित्यमुदासीनः समाहितः

କିମ୍ବା ସବୁକିଛି ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଉ। ସେ ସଦା ଏକାକୀ ବିଚରୁ—ଉଦାସୀନ, ସମଭାବୀ ଓ ସମାହିତ ମନରେ।

Verse 78

एष वः कथितो धर्मो गृहस्थानां द्विजोत्तमाः / ज्ञात्वानुतिष्ठेन्नियतं तथानुष्ठापयेद् द्विजान्

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ! ଗୃହସ୍ଥମାନଙ୍କ ଧର୍ମ ତୁମମାନଙ୍କୁ କହାଗଲା। ଏହା ଜାଣି ନିୟମିତ ଭାବେ ଆଚରଣ କର, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଆଚରଣ କରାଅ।

Verse 79

इति देवमनादिमेकमीशं गृहधर्मेण समर्चयेदजस्त्रम् / समतीत्य स सर्वभूतयोनिं प्रकृतिं याति परं न याति जन्म

ଏହିପରି ଗୃହଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଅନାଦି ଏକମାତ୍ର ଈଶ୍ୱର-ଦେବଙ୍କୁ ଅବିରତ ଭାବେ ସମର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ। ସେ ସର୍ବଭୂତୟୋନି ପ୍ରକୃତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ପରମ ପଦକୁ ପାଏ ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମକୁ ଯାଏ ନାହିଁ।