Adhyaya 45

Verse 1

इती श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे चतुश्चत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच केतुमाले नराः कालाः सर्वे पनसभोजनाः / स्त्रियश्चोत्पलपत्राभा जीवन्ति च वर्षायुतम्

ଏହିପରି ଶ୍ରୀକୂର୍ମପୁରାଣର ଷଟ୍ସାହସ୍ତ୍ରୀ ସଂହିତାର ପୂର୍ବବିଭାଗରେ ଚତୁଶ୍ଚତ୍ୱାରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ (ସମାପ୍ତ)। ସୂତ କହିଲେ—କେତୁମାଳରେ ପୁରୁଷମାନେ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ; ସମସ୍ତେ ପନସ (କଠାଳ) ଭୋଜନକାରୀ। ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପଳପତ୍ର ସଦୃଶ ସୌନ୍ଦର୍ୟବତୀ; ଏବଂ ଦଶ ସହସ୍ର ବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତି।

Verse 2

भद्राश्वे पुरुषाः शुक्लाः स्त्रियश्चन्द्रांशुसन्निभाः / दश वर्षसहस्त्राणि जीवन्ते आम्रभोजनाः

ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ-ବର୍ଷରେ ପୁରୁଷମାନେ ଶୁକ୍ଳବର୍ଣ୍ଣ; ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମତୀ। ସେମାନେ ଆମ୍ର (ଆମ୍ବ) ଭୋଜନ କରି ଦଶ ସହସ୍ର ବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତି।

Verse 3

रम्यके पुरुषा नार्यो रमन्ते रजतप्रभाः / दशवर्षसहस्त्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति चैव सत्त्वस्था न्यग्रोधफलभोजनाः

ରମ୍ୟକ-ବର୍ଷରେ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନେ ରୌପ୍ୟପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତ ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ରମଣ କରନ୍ତି। ସତ୍ତ୍ୱସ୍ଥ ହୋଇ ନ୍ୟଗ୍ରୋଧ (ବଟ) ଫଳ ଭୋଜନ କରି ଏକ ଲକ୍ଷ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତି।

Verse 4

हिरण्मये हिरण्याभाः सर्वे च लकुचाशनाः / एकादशसहस्त्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति पुरुषा नार्यो देवलोकस्थिता इव

ହିରଣ୍ମୟ ଦେଶରେ ସମସ୍ତେ ସୁବର୍ଣ୍ଣପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତ ଓ ଲକୁଚ ଫଳଭୋଜୀ। ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନେ ଏଗାର ହଜାର ଏକଶ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ, ଯେନ ଦେବଲୋକରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେପରି ଜୀବନ୍ତି।

Verse 5

त्रयोदशसहस्त्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति कुरुवर्षे तु श्यामाङ्गाः क्षीरभोजनाः

କୁରୁ-ବର୍ଷରେ ଲୋକମାନେ ଶ୍ୟାମାଙ୍ଗ ଓ କ୍ଷୀର (ଦୁଧ)କୁ ଭୋଜନ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ତେର ହଜାର ଏକଶ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତି।

Verse 6

सर्वे मिथुनजाताश्च नित्यं सुखनिषेविनः / चन्द्रद्वीपे महादेवं यजन्ति सततं शिवम्

ଚନ୍ଦ୍ରଦ୍ୱୀପରେ ସମସ୍ତେ ଯୁଗଳରୂପେ ଜନ୍ମନେଇ ନିତ୍ୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ସେମାନେ ମହାଦେବ—ଶିବଙ୍କୁ—ସତତ ଅବିରତ ପୂଜନ କରନ୍ତି।

Verse 7

तथा किंपुरुषे विप्रा मानवा हेमसन्निभाः / दशवर्षहस्त्राणि जीवन्ति प्लक्षभोजनाः

ସେପରି, ହେ ବିପ୍ରମାନେ, କିଂପୁରୁଷ ଦେଶରେ ମାନବମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣସଦୃଶ କାନ୍ତିମାନ। ସେମାନେ ପ୍ଲକ୍ଷ (ଡୁମୁର) ବୃକ୍ଷର ଆହାରରେ ନିର୍ବାହ କରି ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତି।

Verse 8

यजन्ति सततं देवं चतुर्मूर्ति चतुर्मुखम् / ध्याने मनः समाधाय सादरं भक्तिसंयुताः

ଭକ୍ତିସଂଯୁକ୍ତ ସେମାନେ ସାଦରେ ଧ୍ୟାନରେ ମନକୁ ସମାଧିରେ ସ୍ଥିର କରି ଚତୁର୍ମୂର୍ତ୍ତି, ଚତୁର୍ମୁଖ ଦେବଙ୍କୁ ସତତ ପୂଜନ କରନ୍ତି।

Verse 9

तथा च हरिवर्षे तु महारजतसन्निभाः / दशवर्षसहस्त्राणि जीवन्तीक्षुरसाशिनः

ତଥା ହରିବର୍ଷରେ ସେମାନେ ମହା ରଜତ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ; ଇକ୍ଷୁରସକୁ ଆହାର କରି ଦଶହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତି।

Verse 10

तत्र नारायणं देवं विश्वयोनिं सनातनम् / उपासते सदा विष्णुं मानवा विष्णुभाविताः

ସେଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଭାବିତ ମାନବମାନେ ବିଶ୍ୱଯୋନି, ସନାତନ ଦେବ ନାରାୟଣ—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସଦା ଉପାସନା କରନ୍ତି।

Verse 11

तत्र चन्द्रप्रभं शुभ्रं शुद्धस्फटिकनिर्मितम् / विमानं वासुदेवस्य पारिजातवनाश्रितम्

ସେଠାରେ ସେ ପାରିଜାତବନାଶ୍ରିତ ବାସୁଦେବଙ୍କର ଶୁଭ, ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ସଦୃଶ ଶୁଭ୍ର, ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଫଟିକନିର୍ମିତ ବିମାନ ଦେଖିଲା।

Verse 12

चतुर्धारमनोपम्यं चतुस्तोरणसंयुतम् / प्राकारैर्दशभिर्युक्तं दुराधर्षं सुदुर्गमम्

ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ଚାରି ଦ୍ୱାର ଥିବା ଦୁର୍ଗ ସଦୃଶ, ଚାରି ମହାତୋରଣ ସହିତ; ଦଶ ପ୍ରାକାରରେ ଘେରା, ଅଜେୟ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଗମ ଥିଲା।

Verse 13

स्फाटिकैर्मण्डपैर्युक्तं देवराजगृहोपमम् / स्वर्णस्तम्भसहस्त्रैश्च सर्वतः समलङ्कृतम्

ସ୍ଫଟିକ ମଣ୍ଡପରେ ଯୁକ୍ତ, ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୃହ ସଦୃଶ; ଏବଂ ସହସ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତମ୍ଭରେ ସର୍ବଦିଗରୁ ଭଲଭାବେ ଅଲଙ୍କୃତ ଥିଲା।

Verse 14

हेमसोपानसंयुक्तं नानारत्नोपशोभितम् / दिव्यसिंहासनोपेतं सर्वशोभासमन्वितम्

ହେମ ସୋପାନରେ ସଂଯୁକ୍ତ, ନାନା ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ; ଦିବ୍ୟ ସିଂହାସନରେ ଉପେତ, ସର୍ବ ଶୋଭାରେ ସମନ୍ୱିତ ଥିଲା।

Verse 15

सरोभिः स्वादुपानीयैर्नदीभिश्चोपशोभितम् / नारायणपरैः शुद्धैर्वेदाध्ययनतत्परैः

ମଧୁର ଓ ପବିତ୍ର ଜଳର ସରୋବର ଏବଂ ନଦୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ; ସେଠାରେ ନାରାୟଣପରାୟଣ ଶୁଦ୍ଧ ଲୋକ ବସନ୍ତି, ଯେମାନେ ବେଦାଧ୍ୟୟନ ଓ ପାଠରେ ତତ୍ପର।

Verse 16

योगिभिश्च समाकीर्णं ध्यायद्भिः पुरुषं हरिम् / स्तुवद्भिः सततं मन्त्रैर्नमस्यद्भिश्च माधवम्

ସେଠା ଯୋଗୀମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା—କେହି ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ; କେହି ମନ୍ତ୍ରରେ ସତତ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ; ଆଉ କେହି ମାଧବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଥିଲେ।

Verse 17

तत्र देवादिदेवस्य विष्णोरमिततेजसः / राजानः सर्वकालं तु महिमानं प्रकुर्वते

ସେଠାରେ ଦେବାଦିଦେବ, ଅମିତ ତେଜସ୍ବୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମହିମାକୁ ରାଜାମାନେ ସର୍ବକାଳ ଉଦ୍ଘୋଷ କରି ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।

Verse 18

गायन्ति चैव नृत्यन्ति विलासिन्यो मनोरमाः / स्त्रियो यौवनशालिन्यः सदा मण्डनतत्पराः

ମନୋହର, ବିଲାସପ୍ରିୟ ନାରୀମାନେ ଗାନ କରନ୍ତି ଓ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି; ଯୌବନଶୋଭାଯୁକ୍ତ ସେମାନେ ସଦା ଅଳଙ୍କାରରେ ତତ୍ପର ରହନ୍ତି।

Verse 19

इलावृते पद्मवर्णा जम्बूफलरसाशिनः / त्रयोदश सहस्त्राणि वर्षाणां वै स्थिरायुषः

ଇଲାବୃତରେ ନିବାସୀମାନେ ପଦ୍ମବର୍ଣ୍ଣ; ସେମାନେ ଜମ୍ବୁଫଳରସ ଆହାର କରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ସ୍ଥିର ଆୟୁ ତେରହ ସହସ୍ର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।

Verse 20

भारते तु स्त्रियः पुंसो नानावर्णाः प्रकीर्तिताः / नानादेवार्चने युक्ता नानाकर्माणि कुर्वते / परमायुः स्मृतं तेषां शतं वर्षाणि सुव्रताः

କିନ୍ତୁ ଭାରତରେ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୁଷ ନାନାବର୍ଣ୍ଣର ବୋଲି ପ୍ରକୀର୍ତିତ; ସେମାନେ ନାନାଦେବାର୍ଚ୍ଚନରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ କର୍ମ କରନ୍ତି। ହେ ସୁବ୍ରତ, ତାଙ୍କର ପରମ ଆୟୁ ଶତ ବର୍ଷ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 21

नानाहाराश्च जीवन्ति पुण्यपापनिमित्ततः / नवयोजनसाहस्त्रं वर्षमेतत् प्रकीर्तितम् / कर्मभूमिरियं विप्रा नराणामधिकारिणाम्

ପୁଣ୍ୟ–ପାପ ନିମିତ୍ତ ଅନୁସାରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ନାନା ପ୍ରକାର ଆହାରରେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏହାର ବିସ୍ତାର ନବ ସହସ୍ର ଯୋଜନ ବୋଲି ପ୍ରକୀର୍ତିତ, ଏବଂ ବର୍ଷର ପ୍ରମାଣ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ଏହି ଭୂମି ଅଧିକାରୀ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର କର୍ମଭୂମି।

Verse 22

महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमानृक्षपर्वतः / विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तात्र कुलपर्वताः

ମହେନ୍ଦ୍ର, ମଲୟ, ସହ୍ୟ, ଶୁକ୍ତିମାନ, ଋକ୍ଷପର୍ବତ; ଏବଂ ବିନ୍ଧ୍ୟ ଓ ପାରିୟାତ୍ର—ଏହି ସାତଟି ଏଠାର କୁଳପର୍ବତ (ପ୍ରଧାନ ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ) ଅଟେ।

Verse 23

इन्द्रद्युम्नः कशेरुमांस्ताम्रवर्णो गभस्तिमान् / नागद्वीपस्तथा सौम्यो गन्धर्वस्त्वथ वारुणः

ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, କଶେରୁମାନ, ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଗଭସ୍ତିମାନ; ତଥା ନାଗଦ୍ୱୀପ ଓ ସୌମ୍ୟ; ପରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ବାରୁଣ—ଏହିମାନେ ପୁରାଣୋକ୍ତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦ୍ୱୀପ-ପ୍ରଦେଶ।

Verse 24

अयं तु नवमस्तेषां द्वीपः सागरसंवृतः / योजनानां सहस्त्रं तु द्वीपो ऽयं दक्षिणोत्तरः

ଏହା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନବମ ଦ୍ୱୀପ, ସାଗରଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ। ଏହି ଦ୍ୱୀପ ଦକ୍ଷିଣରୁ ଉତ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସହସ୍ର ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ।

Verse 25

पूर्वे किरातास्तस्यान्ते पशिचमे यवनास्तथा / ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्य मध्ये शूद्रास्तथैव च

ଏହାର ପୂର୍ବେ କିରାତମାନେ, ଏବଂ ପଶ୍ଚିମର ଶେଷ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଯବନମାନେ ଅଛନ୍ତି। ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଏବଂ ଶୂଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ବସନ୍ତି।

Verse 26

इज्यायुद्धवणिज्याभिर्वर्तयन्त्यत्र मानवाः / स्त्रवन्ते पावना नद्यः पर्वतेभ्यो विनिः सृताः

ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯଜ୍ଞ-ପୂଜା, ଯୁଦ୍ଧ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଜୀବିକା ଚାଲାନ୍ତି। ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ବିନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତ ପାବନ ନଦୀମାନେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 27

शतद्रुश्चन्द्रभागा च सरयूर्यमुना तथा / इरावती वितस्ता च विपाशा देविका कुहूः

ଶତଦ୍ରୁ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ସରୟୂ ଓ ଯମୁନା; ଇରାବତୀ, ବିତସ୍ତା, ବିପାଶା, ଦେବିକା ଓ କୁହୂ—ଏହି ସମସ୍ତେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାବନ ନଦୀମାନେ।

Verse 28

गोमती धूतपापा च बाहुदा च दृषद्वती / कौशिकी लोहिता चैव हिमवत्पादनिः सृताः

ଗୋମତୀ, ଧୂତପାପା, ବାହୁଦା ଓ ଦୃଷଦ୍ୱତୀ; ଏବଂ କୌଶିକୀ ଓ ଲୋହିତା—ଏ ସମସ୍ତେ ହିମବତ୍‌ର ପାଦରୁ ନିସ୍ସୃତ ପବିତ୍ର ନଦୀଧାରା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 29

वेदस्मृतिर्वेदवती व्रतघ्नी त्रिदिवा तथा / पर्णाशा वन्दना चैव सदानीरा मनोरमा

ବେଦସ୍ମୃତି, ବେଦବତୀ, ବ୍ରତଘ୍ନୀ ଓ ତ୍ରିଦିବା; ତଥା ପର୍ଣାଶା, ବନ୍ଦନା, ସଦାନୀରା ଓ ମନୋରମା—ଏହି ପୁଣ୍ୟନଦୀମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ ଓ ବନ୍ଦନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 30

चर्मण्वती तथा दूर्या विदिशा वेत्रवत्यपि / शिग्रुः स्वशिल्पापि तथा पारियात्राश्रयाः स्मृताः

ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ, ଦୂର୍ୟା, ବିଦିଶା ଓ ବେତ୍ରବତୀ; ଏବଂ ଶିଗ୍ରୁ, ସ୍ୱଶିଲ୍ପା—ଏ ସମସ୍ତେ ପାରିୟାତ୍ର ପର୍ବତପ୍ରଦେଶର ଆଶ୍ରିତ ବୋଲି ପରମ୍ପରାରେ ସ୍ମୃତ।

Verse 31

नर्मदा सुरसा शोण दशार्णा च महानदी / मन्दाकिनी चित्रकूटा तामसी च पिशाचिका

ନର୍ମଦା, ସୁରସା, ଶୋଣ, ଦଶାର୍ଣା ଓ ମହାନଦୀ; ମନ୍ଦାକିନୀ, ଚିତ୍ରକୂଟର ଧାରା, ତାମସୀ ଓ ପିଶାଚିକା—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣୀୟ ପୁଣ୍ୟନଦୀ।

Verse 32

चित्रोत्पला विपाशा च मञ्जुला वालुवाहिनी / ऋक्षवत्पादजा नद्यः सर्वपापहरा नृणाम्

ଚିତ୍ରୋତ୍ପଲା, ବିପାଶା, ମଞ୍ଜୁଲା ଓ ବାଲୁବାହିନୀ—ଋକ୍ଷବତ୍ ପର୍ବତର ପାଦରୁ ଜନ୍ମିତ ଏହି ନଦୀମାନେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ସମସ୍ତ ପାପ ହରଣ କରନ୍ତି।

Verse 33

तापी पयोष्णी निर्विन्ध्या शीघ्रोदा च महानदी / वेण्या वैतरणी चैव बलाका च कुमुद्वती

ତାପୀ, ପୟୋଷ୍ଣୀ, ନିର୍ବିନ୍ଧ୍ୟା, ଶୀଘ୍ରୋଦା ଓ ମହାନଦୀ; ଏବଂ ୱେଣ୍ୟା, ୱୈତରଣୀ, ବଲାକା, କୁମୁଦ୍ୱତୀ—ଏ ସମସ୍ତ ନଦୀ ପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥଜଳ ଭାବେ ଘୋଷିତ।

Verse 34

तोया चैव महागैरी दुर्गा चान्तः शिला तथा / विन्ध्यपादप्रसूतास्ता नद्यः पुण्यजलाः शुभाः

ଏହିପରି ତୋୟା, ମହାଗୈରୀ, ଦୁର୍ଗା ଓ ଅନ୍ତଃଶିଳା—ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତର ପାଦରୁ ଜନ୍ମିତ—ଶୁଭ ଓ ପୁଣ୍ୟଜଳଧାରା ନଦୀମାନେ।

Verse 35

सोदावरी भीमरथी कृष्णा वर्णा च मत्सरी / तुङ्गभ्द्रा सुप्रयोगा कावेरी च द्विजोत्तमाः / दक्षिणापथगा नद्यः सह्यपादविनिः सृताः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ଗୋଦାବରୀ, ଭୀମରଥୀ, କୃଷ୍ଣା, ବର୍ଣ୍ଣା, ମତ୍ସରୀ, ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା, ସୁପ୍ରୟୋଗା ଓ କାବେରୀ—ଏହି ନଦୀମାନେ ଦକ୍ଷିଣାପଥରେ ବହି ସହ୍ୟ ପର୍ବତ ପାଦରୁ ନିଷ୍ସୃତ।

Verse 36

ऋतुमाला ताम्रपर्णो पुष्पवत्युत्पलावती / मलयान्निः सृता नद्यः सर्वाः शीतजलाः स्मृताः

ଋତୁମାଳା, ତାମ୍ରପର୍ଣୀ, ପୁଷ୍ପବତୀ ଓ ଉତ୍ପଲାବତୀ—ମଲୟ ପର୍ବତରୁ ନିଷ୍ସୃତ ଏହି ସମସ୍ତ ନଦୀ ଶୀତଳ ଜଳଧାରା ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 37

ऋषिकुल्या त्रिसामा च मन्दगा मन्दगामिनी / रूपा पालासिनी चैव ऋषिका वंशकारिणी / शुक्तिमत्पादसंजाताः सर्वपापहरा नृणाम्

ଋଷିକୁଲ୍ୟା, ତ୍ରିସାମା, ମନ୍ଦଗା, ମନ୍ଦଗାମିନୀ, ରୂପା, ପାଲାସିନୀ, ଋଷିକା ଓ ବଂଶକାରିଣୀ—ଶୁକ୍ତିମତର ପାଦରୁ ଜନ୍ମିତ ଏହି ନଦୀମାନେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ସମସ୍ତ ପାପ ହରଣ କରନ୍ତି।

Verse 38

आसां नद्युपनद्यश्च शतशो द्विजपुङ्गवाः / सर्वपापहराः पुण्याः स्नानदानादिकर्मसु

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ଏହି ନଦୀ ଓ ଉପନଦୀଗୁଡ଼ିକ ଶତଶଃ ଅଛି; ସେମାନେ ପବିତ୍ର, ସ୍ନାନ-ଦାନ ଆଦି କର୍ମରେ ସମସ୍ତ ପାପ ହରଣ କରନ୍ତି।

Verse 39

तास्विमे कुरुपाञ्चाला मध्यदेशादयो जनाः / पूर्वदेशादिकाश्चैव कामरूपनिवासिनः

ସେହି ଦେଶମାନଙ୍କରେ କୁରୁ-ପାଞ୍ଚାଳ, ମଧ୍ୟଦେଶ ଆଦିର ଲୋକେ ବସନ୍ତି; ଏବଂ ପୂର୍ବଦେଶର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ, କାମରୂପନିବାସୀ ସହିତ।

Verse 40

पुण्ड्राः कलिङ्गामगधा दाक्षिणात्याश्चकृत्स्नशः / तथापरान्ताः सौराष्ट्राः शूद्राभीरास्तथार्ऽबुदाः

ପୁଣ୍ଡ୍ର, କଲିଙ୍ଗ, ମଗଧ ଏବଂ ସମଗ୍ର ଦକ୍ଷିଣାତ୍ୟ ଲୋକମାନେ; ତଥା ଅପରାନ୍ତ, ସୌରାଷ୍ଟ୍ର, ଶୂଦ୍ର, ଆଭୀର ଓ ଅର୍ବୁଦବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ (ଗଣିତ)।

Verse 41

मालका मालवाश्चैव पारियात्रनिवासिनः / सौवीराः सैन्धवा हूणा शाल्वाः कल्पनिवासिनः

ମାଲକ ଓ ମାଲବ—ପାରିୟାତ୍ର ଅଞ୍ଚଳର ନିବାସୀ; ଏବଂ ସୌବୀର, ସୈନ୍ଧବ, ହୂଣ, ଶାଲ୍ୱ—ଏମାନେ ନିଜ ନିଜ ଦେଶରେ ବସୁଥିବା ଲୋକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 42

मद्रा रामास्तथाम्बष्ठाः पारसीकास्तथैव च / आसां पिबन्ति सलिलं वसन्ति सरितां सदा

ମଦ୍ର, ରାମ, ଅମ୍ବଷ୍ଠ ଏବଂ ପାରସୀକମାନେ ମଧ୍ୟ; ସେମାନେ ସେହି (ନଦୀମାନଙ୍କ) ଜଳ ପାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ସଦା ନଦୀତଟରେ ବସନ୍ତି।

Verse 43

चत्वारि भारते वर्षे युगानि कवयो ऽब्रुवन् / कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चान्यत्र न क्वचित्

ଭାରତବର୍ଷରେ ଚାରି ଯୁଗ ଅଛି ବୋଲି କବି-ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି—କୃତ, ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର ଓ କଳି; ଅନ୍ୟତ୍ର କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

Verse 44

यानि किंपुरुषाद्यानि वर्षाण्यष्टौ महर्षयः / न तेषु शोको नायासो नोद्वेगः क्षुद्भयं न च

ହେ ମହର୍ଷିମାନେ, କିଂପୁରୁଷ ଆଦି ଆଠ ବର୍ଷରେ ଶୋକ ନାହିଁ, ଆୟାସ ନାହିଁ, ଉଦ୍ବେଗ ନାହିଁ; ଭୁଖ ଓ ଭୟ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

Verse 45

स्वस्थाः प्रजा निरातङ्काः सर्वदुः खविवर्जिताः / रमन्ति विविधैर्भावैः सर्वाश्च स्थिरयौवनाः

ସେଠାରେ ପ୍ରଜା ସ୍ୱସ୍ଥ, ନିରାତଙ୍କ ଓ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ। ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଶୁଭ ଭାବରେ ରମଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କର ଯୌବନ ସ୍ଥିର ଓ ଶକ୍ତିମୟ ରହେ।