Adhyaya 44

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां सहितायां पूर्वविभागे त्रिचत्वारिशो ऽध्यायः सूत उवाच चतुर्दशसहस्त्रणि योजनानां महापुरी / मेरोरुपरि विख्याता देवदेवस्य वेधसः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀକୂର୍ମପୁରାଣର ଷଟ୍ସାହସ୍ତ୍ରୀ ସଂହିତାର ପୂର୍ବବିଭାଗରେ ଚତୁର୍ଚ୍ଚତ୍ୱାରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ। ସୂତ କହିଲେ—ମେରୁର ଉପରେ ଦେବଦେବ ବେଧସ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କ ମହାପୁରୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯାହା ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ସହସ୍ର ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ।

Verse 2

तत्रास्ते भगवान् ब्रह्मा विश्वात्मा विश्वभावनः / उपास्यमानो योगीन्द्रैर्मुनीन्द्रोपेन्द्रशङ्करैः

ସେଠାରେ ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା—ବିଶ୍ୱାତ୍ମା ଓ ବିଶ୍ୱଭାବନ—ଆସୀନ ଅଛନ୍ତି; ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ର, ମୁନୀନ୍ଦ୍ର, ଉପେନ୍ଦ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଓ ଶଙ୍କର (ଶିବ) ଭକ୍ତିସହିତ ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି।

Verse 3

तत्र देवेश्वरेशानं विश्वात्मानं प्रजापतिम् / सनत्कुमारो भगवानुपास्ते नित्यमेव हि

ସେଠାରେ ଭଗବାନ୍ ସନତ୍କୁମାର ନିତ୍ୟ ଦେବେଶ୍ୱର, ମହା ଈଶାନ, ବିଶ୍ୱାତ୍ମା ଓ ପ୍ରଜାପତି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି।

Verse 4

स सिद्धैरृषिगन्धर्वैः पूज्यमानः सुरैरपि / समास्ते योगयुक्तत्मा पीत्वा तत्परमामृतम्

ସିଦ୍ଧ, ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ସେ ଯୋଗଯୁକ୍ତାତ୍ମା ହୋଇ ଆସୀନ ରହନ୍ତି, ସେହି ପରମ ଅମୃତ ପାନ କରିଥିବା ପରି।

Verse 5

तत्र देवादिदेवस्य शंभोरमिततेजसः / दीप्तमायतनं शुभ्रं पुरस्ताद् ब्रह्मणः स्थितम्

ସେଠାରେ ଦେବାଦିଦେବ, ଅମିତତେଜସ୍ବୀ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଦୀପ୍ତ, ଶୁଭ୍ର ଆୟତନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା।

Verse 6

दिव्यकान्तिसमायुक्तं चतुर्धारं सुशोभनम् / महर्षिगणसंकीर्णं ब्रह्मविद्भिर्निषेवितम्

ତାହା ଦିବ୍ୟ କାନ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ, ଅତି ଶୋଭନ ଓ ଚାରି ଧାରାରେ ପ୍ରବାହିତ; ମହର୍ଷିଗଣରେ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଷେବିତ ଥିଲା।

Verse 7

देव्या सह महादेवः शशाङ्कार्काग्निलोचनः / रमते तत्र विश्वेशः प्रमथैः प्रमथेश्वरः

ସେଠାରେ ଦେବୀ ସହ ମହାଦେବ—ଯାହାଙ୍କ ନେତ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି—ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର, ପ୍ରମଥେଶ୍ୱର ହୋଇ ପ୍ରମଥମାନଙ୍କ ସହ ରମଣ କରନ୍ତି।

Verse 8

तत्र वेदविदः शान्ता मुनयो ब्रह्मचारिणः / पूजयन्ति महादेवं तापसाः सत्यवादिनः

ସେଠାରେ ବେଦବିଦ୍, ଶାନ୍ତ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟନିଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି; ସତ୍ୟବାଦୀ ତପସ୍ବୀମାନେ ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସମର୍ଚ୍ଚନ କରନ୍ତି।

Verse 9

तेषां साक्षान्महादेवो मुनीनां ब्रह्मवादिनाम् / गृह्णाति पूजां शिरसा पार्वत्या परमेश्वरः

ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ସେଇ ମୁନିମାନଙ୍କର ପୂଜାକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ମହାଦେବ—ପାର୍ବତୀ ସହିତ ପରମେଶ୍ୱର—ଶିର ନମାଇ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

Verse 10

तत्रैव पर्वतवरे शक्रस्य परमा पुरी / नाम्नामरावती पूर्वे सर्वशोभासमन्विता

ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତରେ ପୂର୍ବଦିଗରେ ଶକ୍ରଙ୍କ ପରମ ପୁରୀ ‘ଅମରାବତୀ’ ନାମରେ ସର୍ବଶୋଭାସମନ୍ୱିତ ଅଛି।

Verse 11

तमिन्द्रमप्सरः सङ्घा गन्धर्वा गीततत्पराः / उपासते सहस्त्राक्षं देवास्तत्र सहस्त्रशः

ସେଠାରେ ଗୀତତତ୍ପର ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ସଂଘ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି; ଏବଂ ସେଠାରେ ସହସ୍ରଶଃ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନ କରନ୍ତି।

Verse 12

ये धार्मिका वेदविदो यागहोमपरायणाः / तेषां तत् परमं स्थानं देवानामपि दुर्लभम्

ଯେମାନେ ଧାର୍ମିକ, ବେଦବିଦ୍ ଏବଂ ଯାଗ-ହୋମରେ ପରାୟଣ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେଇ ପରମ ସ୍ଥାନ ଅଛି—ଯାହା ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 13

तस्य दक्षिणदिग्भागे वह्नेरमिततेजसः / तेजोवती नाम पुरी दिव्याश्चर्यसमन्विता

ତାହାର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗଭାଗରେ ଅମିତତେଜସ୍ବୀ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କ ‘ତେଜୋବତୀ’ ନାମକ ପୁରୀ ଅଛି, ଯାହା ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ସମନ୍ୱିତ।

Verse 14

तत्रास्ते भगवान् वह्निर्भ्राजमानः स्वतेजसा / जपिनां होमिनां स्थानं दानवानां दुरासदम्

ସେଠାରେ ଭଗବାନ୍ ବହ୍ନି (ଅଗ୍ନି) ନିଜ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ବିରାଜନ୍ତି; ତାହା ଜପୀ ଓ ହୋମୀମାନଙ୍କ ଧାମ, ଦାନବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁରାସଦ।

Verse 15

दक्षिणे पर्वतवरे यमस्यापि महापुरी / नाम्ना संयमनी दिव्या सिद्धगन्धर्वसेविता

ଦକ୍ଷିଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ଉପରେ ଯମଙ୍କ ମହାପୁରୀ ଅଛି—‘ସଂୟମନୀ’ ନାମକ ଦିବ୍ୟ ନଗରୀ—ସିଦ୍ଧ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସେବା କରନ୍ତି।

Verse 16

तत्र वैवस्वतं देवं देवाद्याः पर्युपासते / स्थानं तत् सत्यसंधानां लोके पुण्यकृतां नृणाम्

ସେଠାରେ ଦେବଗଣ ଓ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ନିରନ୍ତର ବୈବସ୍ୱତ (ଯମ) ଦେବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି; ସେ ଲୋକ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ଓ ପୁଣ୍ୟକୃତ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ସ୍ଥାନ।

Verse 17

तस्यास्तु पश्चिमे भागे निरृतेस्तु महात्मनः / रक्षोवती नाम पुरी राक्षसैः सर्वतो वृता

ତାହାର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ମହାତ୍ମା ନିରୃତିଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଅଛି; ସେଠାରେ ‘ରକ୍ଷୋବତୀ’ ନାମକ ପୁରୀ, ସବୁଦିଗରୁ ରାକ୍ଷସମାନେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି।

Verse 18

तत्र तं निरृतिं देवं राक्षसाः पर्युपासते / गच्छन्ति तां धर्मरता ये वै तामसवृत्तयः

ସେଠାରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ନିରୃତି-ଦେବୀଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଉପାସନା କରନ୍ତି; ଯେମାନେ ତାମସ ବୃତ୍ତିରେ ରତ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 19

पश्चिमे पर्वतवरे वरुणस्य महापुरी / नाम्ना सुद्धवती पुण्या सर्वकामर्धिसंयुता

ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ଉପରେ ବରୁଣଙ୍କ ମହାପୁରୀ ଅଛି। ‘ସୁଦ୍ଧବତୀ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସେ ନଗରୀ ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ, ସର୍ବ କାମନା ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସିଦ୍ଧିଦାୟିନୀ।

Verse 20

तत्राप्सरोगणैः सिद्धैः सेव्यमानो ऽमराधिपः / आस्ते स वरुणो राजा तत्र गच्छन्ति ये ऽम्बुदाः / तीर्थयात्रापरी नित्यं ये च लोके ऽधमर्षिणः

ସେଠାରେ ଅପ୍ସରାଗଣ ଓ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ସେବାରେ ଅମରାଧିପତି ରାଜା ବରୁଣ ବସନ୍ତି। ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ବର୍ଷାବାହୀ ମେଘମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାଆନ୍ତି; ନିତ୍ୟ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାରେ ନିମଗ୍ନ ଓ ଲୋକେ ଯେମାନେ ଇର୍ଷ୍ୟା-ଅସହିଷ୍ଣୁତାରହିତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।

Verse 21

तस्या उत्तरदिग्भागे वायोरपि महापुरी / नाम्ना गन्धवती पुण्या तत्रास्ते ऽसौ प्रभञ्जनः

ତାହାର ଉତ୍ତର ଦିଗଭାଗରେ ବାୟୁଙ୍କ ମହାପୁରୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ‘ଗନ୍ଧବତୀ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସେ ପୁଣ୍ୟନଗରୀରେ ପ୍ରଭଞ୍ଜନ (ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବାୟୁ) ବସନ୍ତି।

Verse 22

अप्सरोगणगन्धर्वैः सेव्यमानो ऽमरप्रभुः / प्राणायामपरामर्त्यास्थानन्तद्यान्ति शाश्वतम्

ସେଠାରେ ଅପ୍ସରାଗଣ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସେବାରେ ଅମରପ୍ରଭୁ ବସନ୍ତି; ପ୍ରାଣାୟାମରେ ପରାୟଣ ମର୍ତ୍ୟମାନେ ସେହି ଶାଶ୍ୱତ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 23

तस्याः पूर्वेण दिग्भागे सोमस्य परमा पुरी / नाम्ना कान्तिमती शुभ्रा तत्र सोमो विराजते

ତାହାର ପୂର୍ବ ଦିଗଭାଗରେ ସୋମଙ୍କ ପରମ ପୁରୀ ଅଛି—‘କାନ୍ତିମତୀ’ ନାମରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଶୁଭ୍ର ନଗରୀ; ସେଠାରେ ସୋମ ମହିମାରେ ବିରାଜିତ।

Verse 24

तत्र ये भोगनिरता स्वधर्मं पुर्यपासते / तेषां तद् रचितं स्थानं नानाभोगसमन्वितम्

ସେଠାରେ ଯେମାନେ ଭୋଗରେ ନିରତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ନିଜ ସ୍ୱଧର୍ମକୁ ଯଥାବିଧି ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତଦନୁରୂପ ଏକ ସ୍ଥାନ ରଚିତ—ନାନାଭୋଗସମନ୍ୱିତ।

Verse 25

तस्याश्च पूर्वदिग्भागे शङ्करस्य महापुरी / नाम्ना यशोवती पुण्या सर्वेषां सुदुरासदा

ତାହାର ପୂର୍ବ ଦିଗଭାଗରେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ମହାପୁରୀ ଅଛି—‘ଯଶୋବତୀ’ ନାମରେ ପୁଣ୍ୟ ନଗରୀ; ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଦୁରାସଦ।

Verse 26

तत्रेशानस्य भवनं रुद्रविष्णुतनोः शुभम् / घमेश्वरस्य विपुलं तत्रास्ते स गणैर्वृतः

ସେଠାରେ ଈଶାନଙ୍କ ଶୁଭ ଭବନ ଅଛି—ଯାହାଙ୍କ ତନୁ ରୁଦ୍ର-ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱରୂପ। ସେଠାରେ ଘମେଶ୍ୱରଙ୍କ ବିପୁଳ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ଅଛି; ସେ ଗଣମଣ୍ଡଳୀରେ ଘେରା ହୋଇ ବିରାଜିତ।

Verse 27

तत्र भोगाभिलिप्सूनां भक्तानां परमेष्ठिनः / निवासः कल्पितः पूर्वं देवदेवेन शूलिना

ସେଠାରେ ପରମେଷ୍ଠିନ (ପରମେଶ୍ୱର)ଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେମାନେ ଏଯାବତ୍ ଭୋଗ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବଦେବ ଶୂଲିନ (ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଶିବ) ପୂର୍ବରୁ ନିବାସ ସ୍ଥାନ କଳ୍ପିତ କରିଥିଲେ।

Verse 28

विष्णुपादाद् विनिष्क्रान्ता प्लावयित्वेन्दुमण्डलम् / समन्ताद् ब्रह्मणः पुर्यां गङ्गा पतति वै दिवः

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦରୁ ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତ ଗଙ୍ଗା ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳକୁ ପ୍ଲାବିତ କରି, ପରେ ଦିବ୍ୟଲୋକରୁ ସମନ୍ତାତ୍ ବ୍ରହ୍ମପୁରୀରେ ପତିତ ହୁଏ।

Verse 29

सा तत्र पतिता दिक्षु चतुर्धा ह्यभवद् द्विजाः / सीता चालकनन्दा च सुचक्षुर्भद्रनामिका

ସେଠାରେ ପତିତ ହୋଇ ଚାରି ଦିଗକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଇ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେ ଚତୁର୍ଧା ହେଲା—ସୀତା, ଚାଳକନନ୍ଦା, ସୁଚକ୍ଷୁ ଓ ଭଦ୍ରା ନାମରେ।

Verse 30

पूर्वेण सीता शैलात् तु शैलं यात्यन्तरिक्षतः / ततश्च पूर्ववर्षेण भद्राश्वेनैति चार्णवम्

ପୂର୍ବଦିଗରେ ସୀତା ପର୍ବତରୁ ସେ ଧାରା ଅନ୍ତରିକ୍ଷମାର୍ଗେ ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀକୁ ଯାଏ; ପରେ ପୂର୍ବବର୍ଷ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାଇ ସମୁଦ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚେ।

Verse 31

तथैवालकनन्दा च दक्षिणादेत्य भारतम् / प्रयाति सागरं भित्त्वा सप्तभेदा द्विजोत्तमाः

ସେହିପରି ଆଳକନନ୍ଦା ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣ ମାର୍ଗରୁ ଭାରତକୁ ଆସି, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ସପ୍ତ ଶାଖାରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ଭେଦି ସମୁଦ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚେ।

Verse 32

सुचक्षुः पश्चिमगिरीनतीत्य सकलांस्तथा / पश्चिमं केतुमालाख्यं वर्षं गत्वैति चार्णवम्

ସୁଚକ୍ଷୁ ନଦୀ ସମସ୍ତ ପଶ୍ଚିମ ପର୍ବତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ପଶ୍ଚିମର କେତୁମାଳ ନାମକ ବର୍ଷକୁ ଯାଇ ପରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚେ।

Verse 33

भद्रा तथोत्तरगिरीनुत्तरांश्च तथा कुरून् / अतीत्य चोत्तराम्भोधिं समभ्येति महर्षयः

ଭଦ୍ରା, ଉତ୍ତର ପର୍ବତମାଳା ଓ ଉତ୍ତର ଦେଶ—କୁରୁଦେଶ ସହିତ—ଅତିକ୍ରମ କରି, ଉତ୍ତର ସମୁଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ପାର ହୋଇ, ମହର୍ଷିମାନେ ଆହୁରି ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି।

Verse 34

आनीलनिषधायामौ माल्यवान् गन्धमादनः / तयोर्मध्यगतो मेरुः कर्णिकाकारसंस्थितः

ଆନୀଲ ଓ ନିଷଧ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାଲ୍ୟବାନ୍ ଓ ଗନ୍ଧମାଦନ ଅଛନ୍ତି; ଏହି ଦୁଇଟିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପଦ୍ମର କର୍ଣ୍ଣିକା ପରି ମେରୁ ପର୍ବତ ସ୍ଥିତ।

Verse 35

भारताः केतुमालाश्च भद्राश्वाः कुरवस्तथा / पत्राणि लोकपद्मस्य मर्यादाशैलबाह्यतः

ଭାରତ, କେତୁମାଳ, ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ଓ କୁରୁ—ଏମାନେ ଲୋକପଦ୍ମର ପତ୍ରସଦୃଶ; ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପର୍ବତମାନଙ୍କ ସୀମାର ବାହାରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 36

जठरो देवकूटश्च मर्यादापर्वतावुभौ / दक्षिणोत्तरमायामावानीलनिषधायतौ

ଜଠର ଓ ଦେବକୂଟ—ଉଭୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପର୍ବତ—ଦକ୍ଷିଣରୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ, ଆନୀଲ ଓ ନିଷଧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ।

Verse 37

गन्धमादनकैलासौ पूर्वपश्चायतावुभौ / अशीतियोजनायामावर्णवान्तर्व्यवस्थितौ

ଗନ୍ଧମାଦନ ଓ କୈଲାସ—ଉଭୟ ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସାରିତ—ବର୍ଣ୍ଣବାନ୍ ପର୍ବତମାଳାର ଅନ୍ତର୍ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଶୀ ଯୋଜନ ପରିମାଣର।

Verse 38

निषधः पारियात्रश्च मर्यादापर्वताविमौ / मेरोः पश्चिमदिग्भागे यथापूर्वौ तथा स्थितौ

ନିଷଧ ଓ ପାରିୟାତ୍ର—ଏହି ଦୁଇ ମର୍ୟାଦା-ପର୍ବତ—ମେରୁର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗଭାଗରେ, ପୂର୍ବେ ଯେପରି କୁହାଯାଇଛି ସେହିପରି ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।

Verse 39

त्रिशृङ्गो जारुधैस्तद्वदुत्तरे वर्षपर्वतौ / पूर्वपश्चायतावेतौ अर्णवान्तर्व्यवस्थितौ

ଉତ୍ତରେ ତ୍ରିଶୃଙ୍ଗ ଓ ଜାରୁଧା ନାମକ ବର୍ଷ-ପର୍ବତ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଅଛି; ଏହି ଦୁଇଟି ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ, ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମୁଦ୍ର-ବିସ୍ତାର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 40

मर्यादापर्वताः प्रोक्ता अष्टाविह मया द्विजाः / जठराद्याः स्थिता मेरोश्चतुर्दिक्षु महर्षयः

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ମୁଁ ଏଠାରେ ଆଠଟି ମର୍ୟାଦା-ପର୍ବତ କହିଲି। ଜଠର ଆଦି ମହର୍ଷିମାନେ ମେରୁର ଚାରି ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।