Adhyaya 38

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पुर्वविभागे सप्तत्रिंशो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच एवमुक्तास्तु मुनयो नैमिषीया महामतिम् / पप्रच्छुरुत्तरं सूतं पृथिव्यादिविनिर्णयम्

ଏହିପରି ଶ୍ରୀକୂର୍ମପୁରାଣର ଷଟ୍ସାହସ୍ତ୍ରୀ ସଂହିତାର ପୂର୍ବବିଭାଗରେ ସପ୍ତତ୍ରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ। ଶ୍ରୀକୂର୍ମ କହିଲେ—ଏଭଳି କୁହାଯାଇଥିବା ପରେ ନୈମିଷୀୟ ମୁନିମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଉତ୍ତର ଆଶା କରି ମହାମତି ସୂତଙ୍କୁ ପୃଥିବୀ ଆଦି ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କର ବିନିର୍ଣ୍ଣୟ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।

Verse 2

ऋषय ऊचुः कथितो भवता सूत सर्गः स्वयंभुवः शुभः / इदानीं श्रोतुमिच्छामस्त्रिलोकस्यास्य मण्डलम्

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ସୂତ, ଆପଣ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଶୁଭ ସର୍ଗ (ସୃଷ୍ଟି) କଥା କହିଛନ୍ତି। ଏବେ ଆମେ ଏହି ତ୍ରିଲୋକର ମଣ୍ଡଳ, ଅର୍ଥାତ୍ ତାହାର ବିନ୍ୟାସ, ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ।

Verse 3

यावन्तः सागरा द्वीपास्तथा वर्षाणि पर्वताः / वनानि सरितः सूर्यग्रहाणां स्थितिरेव च

ଯେତେ ସାଗର ଓ ଦ୍ୱୀପ ଅଛି, ସେତେଇ ବର୍ଷ (ପ୍ରଦେଶ) ଓ ପର୍ବତ ଅଛି; ତେଣୁ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ନଦୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ନିଶ୍ଚିତ ସ୍ଥିତି ଓ କ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

Verse 4

यदाधारमिदं कृत्स्नं येषां पृथ्वी पुरा त्वियम् / नृपाणां तत्समासेन सूत वक्तुमिहार्हसि

ହେ ସୂତ! ଯେମାନଙ୍କ ଆଧାରରେ ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ ନିର୍ଭର କରିଥିଲା, ଏବଂ ଯେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବକାଳରେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଧାରିତ ହୋଇଥିଲା—ସେହି ରାଜାମାନଙ୍କୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବା ତୁମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।

Verse 5

सूत उवाच वक्ष्ये देवादिदेवाय विष्णवे प्रभविष्णवे / नमस्कृत्वाप्रमेयाय यदुक्तं तेन धीमता

ସୂତ କହିଲେ—ଦେବାଦିଦେବ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭୁ, ଅପ୍ରମେୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସେହି ଧୀମାନ ଯାହା କହିଥିଲେ, ତାହାକୁ ମୁଁ ଏବେ କହୁଛି।

Verse 6

स्वायंभुवस्य तु मनोः प्रागुक्तो यः प्रियव्रतः / पुत्रस्तस्याभवन् पुत्राः प्रजापतिसमा दश

ପୂର୍ବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ପ୍ରିୟବ୍ରତ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ତାଙ୍କଠାରୁ ଦଶ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ, ଯେମାନେ ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କ ସମାନ ସୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ଓ ମହିମାରେ ଥିଲେ।

Verse 7

अग्नीध्रश्चाग्निबाहुश्च वपुष्मान् द्युतिमांस्तथा / मेधा मेधातिथिर्हव्यः सवनः पुत्र एव च

ଅଗ୍ନୀଧ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିବାହୁ; ତଥା ବପୁଷ୍ମାନ ଓ ଦ୍ୟୁତିମାନ; (ଏବଂ) ମେଧା, ମେଧାତିଥି, ହବ୍ୟ ଓ ସବନ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଥିଲେ।

Verse 8

ज्योतिष्मान् दशमस्तेषां महाबलपराक्रमः / धार्मिको दाननिरतः सर्वभूतानुकम्पकः

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦଶମ ଥିଲେ ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମାନ୍—ମହାବଳ ଓ ପରାକ୍ରମରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ସେ ଧାର୍ମିକ, ଦାନନିରତ ଏବଂ ସର୍ବଭୂତପ୍ରତି କରୁଣାଶୀଳ ଥିଲେ।

Verse 9

मेधाग्निबाहुपुत्रास्तु त्रयो योगपरायणाः / जातिस्मरा महाभागा न राज्ये दधिरे मतिम्

କିନ୍ତୁ ମେଧାଗ୍ନିବାହୁଙ୍କ ତିନି ପୁତ୍ର ଯୋଗପରାୟଣ ଥିଲେ। ସେମାନେ ପୂର୍ବଜନ୍ମସ୍ମରଣଶୀଳ ମହାଭାଗ; ରାଜ୍ୟରେ ମନ ଦେଲେ ନାହିଁ।

Verse 10

प्रियव्रतो ऽभ्यषिञ्चद् वै सप्तद्वीपेषु सप्त तान् / जम्बुद्वीपेश्वरं पुत्रमग्नीध्रमकरोन्नृपः

ରାଜା ପ୍ରିୟବ୍ରତ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସେହି ସାତଜଣଙ୍କୁ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପରେ ଶାସକ ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ। ଏବଂ ନିଜ ପୁତ୍ର ଅଗ୍ନୀଧ୍ରଙ୍କୁ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି କରିଲେ।

Verse 11

प्लक्ष्द्वीपेश्वरश्चैव तेन मेधातिथिः कृतः / शाल्मलेशं वपुष्मन्तं नरेन्द्रमभिषिक्तवान्

ସେ ମେଧାତିଥିଙ୍କୁ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି କଲେ। ଏବଂ ବପୁଷ୍ମନ୍ତଙ୍କୁ ଶାଲ୍ମଲଦ୍ୱୀପର ନରେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ।

Verse 12

ज्योतिष्मन्तं कुशद्वीपे राजानं कृतवान् प्रभुः / द्युतिमन्तं च राजानं क्रौञ्चद्वीपे समादिशत्

ପ୍ରଭୁ ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମନ୍ତଙ୍କୁ କୁଶଦ୍ୱୀପରେ ରାଜା କଲେ। ଏବଂ ଦ୍ୟୁତିମନ୍ତଙ୍କୁ କ୍ରୌଞ୍ଚଦ୍ୱୀପରେ ରାଜା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।

Verse 13

शाकद्वीपेश्वरं चापि हव्यं चक्रे प्रियव्रतः / पुष्कराधिपतिं चक्रे सवनं च प्रजापतिः

ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଶାକଦ୍ୱୀପର ଈଶ୍ୱର ଭାବେ ହବ୍ୟଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ; ଏବଂ ପ୍ରଜାପତି ପୁଷ୍କରଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି ଭାବେ ସବନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 14

पुष्करे सवनस्यापि महावीतः सुतो ऽभवत् / धातिकिश्चैव द्वावेतौ पुत्रौ पुत्रवतां वरौ

ପୁଷ୍କରରେ ସବନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ମହାବୀତ ନାମକ ପୁତ୍ର ହେଲା; ଧାତିକୀ ମଧ୍ୟ—ଏହି ଦୁଇଜଣ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର, ସୁସନ୍ତାନପ୍ରାପ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

Verse 15

महावीतं स्मृतं वर्षं तस्य नाम्ना महात्मनः / नाम्ना तु धातकेश्चापि धातकीखण्डमुच्यते

ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ନାମରେ ସେ ଅଞ୍ଚଳ ‘ମହାବୀତ’ ବୋଲି ସ୍ମରଣୀୟ; ଏବଂ ଧାତକୀଙ୍କ ନାମରେ ସେ ବିଭାଗ ‘ଧାତକୀଖଣ୍ଡ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 16

शाकद्वीपेश्वरस्याथ हव्यस्याप्यभवन् सुताः / जलदश्च कुमारश्च सुकुमारो मणीचकः / कुसुमोत्तरो ऽथ मोदाकिः सप्तमः स्यान्महाद्रुमः

ଶାକଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି ହବ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ—ଜଲଦ, କୁମାର, ସୁକୁମାର, ମଣୀଚକ, କୁସୁମୋତ୍ତର, ମୋଦାକୀ; ସପ୍ତମ ପୁତ୍ର ‘ମହାଦ୍ରୁମ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 17

जलदं जलदस्याथ वर्षं प्रथममुच्यते / कुमारस्य तु कौमारं तृतीयं सुकुमारकम्

ଜଲଦଙ୍କ ନାମରେ ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ ‘ଜଲଦ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; କୁମାରଙ୍କ ନାମରେ ‘କୌମାର’, ତୃତୀୟଟି ‘ସୁକୁମାରକ’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ।

Verse 18

मणीचकं चतुर्थं तु पञ्चमं कुसुमोत्तरम् / मोदाकं षष्ठमित्युक्तं सप्तमं तु महाद्रुमम्

‘ମଣୀଚକ’ ଚତୁର୍ଥ ପୁଣ୍ୟସ୍ଥାନ ବୋଲି ଘୋଷିତ; ପଞ୍ଚମ ‘କୁସୁମୋତ୍ତର’। ‘ମୋଦାକ’ ଷଷ୍ଠ କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ସପ୍ତମ ‘ମହାଦ୍ରୁମ’ ସ୍ମୃତ।

Verse 19

क्रौञ्चद्वीपेश्वरस्यापि सुता द्युतिमतो ऽभवन् / कुशलः प्रथमस्तेषां द्वितीयस्तु मनोहरः

କ୍ରୌଞ୍ଚଦ୍ୱୀପର ଈଶ୍ୱରଙ୍କ କନ୍ୟା ଦ୍ୟୁତିମାନଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ କୁଶଳ, ଦ୍ୱିତୀୟ ମନୋହର।

Verse 20

उष्णस्तृतीयः संप्रोक्तश्चतुर्थः प्रवरः स्मृतः / अन्धकारो मुनिश्चैव दुन्दुभिश्चैव सप्तमः / तेषां स्वनामभिर्देशाः क्रौञ्चद्वीपाश्रयाः शुभाः

ତୃତୀୟ (ପ୍ରଦେଶ/ଶାସକ) ‘ଉଷ୍ଣ’ ବୋଲି ଘୋଷିତ; ଚତୁର୍ଥ ‘ପ୍ରବର’ ସ୍ମୃତ। ‘ଅନ୍ଧକାର’, ‘ମୁନି’ ଏବଂ ‘ଦୁନ୍ଦୁଭି’ ମଧ୍ୟ ନାମ; ତାହାରେ ‘ଦୁନ୍ଦୁଭି’ ସପ୍ତମ। କ୍ରୌଞ୍ଚଦ୍ୱୀପରେ ତାଙ୍କ ନାମରେ ଅଙ୍କିତ ଶୁଭ ଦେଶମାନେ ଅଛନ୍ତି।

Verse 21

ज्योतिष्मतः कुशद्वीपे सप्तैवासन् महौजसः / उद्भेदो वेणुमांश्चैवाश्वरथो लम्बनो धृतिः / षष्ठः प्रभाकारश्चापि सप्तमः कपिलः स्मृतः

କୁଶଦ୍ୱୀପରେ ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମତଙ୍କ ସାତ ମହାତେଜସ୍ବୀ ଓ ମହାବଳୀ ପୁତ୍ର ଥିଲେ—ଉଦ୍ଭେଦ, ବେଣୁମାଂଶ, ଅଶ୍ୱରଥ, ଲମ୍ବନ, ଧୃତି; ଷଷ୍ଠ ପ୍ରଭାକାର ଏବଂ ସପ୍ତମ କପିଲ ସ୍ମୃତ।

Verse 22

स्वनामचिह्नितान् यत्र तथा वर्षाणि सुव्रताः / ज्ञेयानि सप्त तान्येषु द्वीपेष्वेवं न यो मतः

ହେ ସୁବ୍ରତମାନେ, ସେହି ଦ୍ୱୀପମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ‘ବର୍ଷ’ ନାମକ ପ୍ରଦେଶଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ନିଜ ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ; ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସାତ ବୋଲି ଜାଣ। ଦ୍ୱୀପ ବିଷୟରେ ଏହିଏ ନିଶ୍ଚିତ ମତ।

Verse 23

शाल्मलद्वीपनाथस्य सुताश्चासन् वपुष्मतः / श्वेतश्च हरितश्चैव जीमूतो रोहितस्तथा / वैद्युतौ मानसश्चैव सप्तमः सुप्रभो मतः

ଶାଲ୍ମଲଦ୍ୱୀପର ଦୀପ୍ତିମାନ ନାଥଙ୍କଠାରୁ ସାତଜଣ ଯଶସ୍ବୀ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ—ଶ୍ୱେତ, ହରିତ, ଜୀମୂତ, ରୋହିତ, ବୈଦ୍ୟୁତ, ମାନସ ଏବଂ ସପ୍ତମ ‘ସୁପ୍ରଭ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 24

प्लक्षद्वीपेश्वरस्यापि सप्त मेधातिथेः सुताः / ज्येष्ठः शान्तभयस्तेषां शिशिरश्च सुखोदयः / आनन्दश्च शिवश्चैव क्षेमकश्च ध्रुवस्तथा

ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପର ଶାସକ ମେଧାତିଥିଙ୍କର ସାତ ପୁତ୍ର ଥିଲେ—ତାଙ୍କମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶାନ୍ତଭୟ; ଏବଂ ଶିଶିର, ସୁଖୋଦୟ, ଆନନ୍ଦ, ଶିବ, କ୍ଷେମକ, ଧ୍ରୁବ।

Verse 25

प्लक्षद्वीपादिषु ज्ञेयः शाकद्वीपान्तिकेषु वै / वर्णाश्रमविभागेन स्वधर्मो मुक्तये द्विजाः

ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପ ଆଦି ଦେଶରେ ଏବଂ ଶାକଦ୍ୱୀପ ସୀମାନ୍ତ ଭୂମିରେ ମଧ୍ୟ, ବର୍ଣ୍ଣ-ଆଶ୍ରମ ବିଭାଗ ଅନୁସାରେ ଯେ ସ୍ୱଧର୍ମ—ସେହିଟି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମୁକ୍ତିପଥ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

Verse 26

जम्बुद्वीपेश्वरस्यापि पुत्रास्त्वासन् महाबलाः / अग्नीध्रस्य द्विजश्रेष्ठास्तन्नामानि निबोधत

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି ଅଗ୍ନୀଧ୍ରଙ୍କର ମହାବଳୀ ପୁତ୍ରମାନେ ଥିଲେ; ଏବେ ତାଙ୍କ ନାମଗୁଡ଼ିକ ଶୁଣ।

Verse 27

नाभिः किंपुरुषश्चैव तथा हरिरिलावृतः / रम्यो हिरण्वांश्च कुरुर्भद्राश्वः केतुमाहलकः

ନାଭି, କିମ୍ପୁରୁଷ, ହରି, ଇଲାବୃତ; ଏବଂ ରମ୍ୟ, ହିରଣ୍ୱାନ, କୁରୁ, ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ, କେତୁମାହଲକ—ଏହିମାନେ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ନବ ବିଭାଗ ବୋଲି କଥିତ।

Verse 28

जम्बुद्वीपेश्वरो राजा स चाग्नीध्रो महामतिः / विभज्य नवधा तेभ्यो यथान्यायं ददौ पुनः

ଜମ୍ବୂଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି ମହାମତି ରାଜା ଅଗ୍ନୀଧ୍ର ତାହାକୁ ନବଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରି, ନ୍ୟାୟୋଚିତ କ୍ରମରେ ପୁନଃ ସେମାନଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।

Verse 29

नाभेस्तु दक्षिणं वर्षं हिमाह्वं प्रददौ पुनः / हेमकूटं ततो वर्षं ददौ किंपुरुषाय तु

ନାଭିଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣେ ‘ହିମାହ୍ୱ’ ନାମକ ବର୍ଷକୁ ସେ ପୁନଃ ଦାନ କଲେ; ତାପରେ ‘ହେମକୂଟ’ ବର୍ଷ କିମ୍ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ।

Verse 30

तृतीयं नैषधं वर्षं हरये दत्तवान् पिता / इलावृताय प्रददौ मेरुमध्यमिलावृतम्

ପିତା ତୃତୀୟ ‘ନୈଷଧ’ ବର୍ଷ ହରୟଙ୍କୁ ଦେଲେ; ଏବଂ ମେରୁମଧ୍ୟସ୍ଥ ‘ଇଲାବୃତ’କୁ ଇଲାବୃତଙ୍କୁ ହିଁ ଅର୍ପଣ କଲେ।

Verse 31

नीलाचलाश्रितं वर्षं रम्याय प्रददौ पिता / श्वेतं यदुत्तरं वर्षं पित्रा दत्तं हिरण्वते

ପିତା ନୀଳାଚଳାଶ୍ରିତ ବର୍ଷ ରମ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଲେ; ଏବଂ ଉତ୍ତରର ‘ଶ୍ୱେତ’ ବର୍ଷ ହିରଣ୍ୱତଙ୍କୁ ପିତା ଦାନ କଲେ।

Verse 32

यदुत्तरं शृङ्गवतो वर्षं तत् कुरुवे ददौ / मेरोः पूर्वेण यद् वर्षं भद्राश्वाय न्यवेदयत् / गन्धमादनवर्षं तु केतुमालाय दत्तवान्

ଶୃଙ୍ଗବତର ଉତ୍ତରେ ଥିବା ବର୍ଷକୁ ସେ କୁରୁଙ୍କୁ ଦେଲେ; ମେରୁର ପୂର୍ବରେ ଥିବା ବର୍ଷକୁ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱଙ୍କୁ ନିୟୋଜିତ କଲେ; ଏବଂ ଗନ୍ଧମାଦନ-ବର୍ଷ କେତୁମାଳଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।

Verse 33

वर्षेष्वेतेषु तान् पुत्रानभिषिच्य नराधिपः / संसारकष्टतां ज्ञात्वा तपस्तेपे वनं गतः

ସେହି ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ଅତିବାହିତ ହେଲାପରେ ନରାଧିପ ନିଜ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କଲେ; ସଂସାରର ଦୁଃଖକଷ୍ଟତା ଜାଣି ବନକୁ ଯାଇ ତପ କଲେ।

Verse 34

हिमाह्वयं तु यस्यैतन्नाभेरासीन्महात्मनः / तस्यर्षभो ऽभवत् पुत्रो मरुदेव्यां महाद्युतिः

ମହାତ୍ମା ନାଭିଙ୍କର ‘ହିମାହ୍ୱୟ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସେ ଦେଶ ଥିଲା; ମରୁଦେବୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ତାଙ୍କର ମହାଦ୍ୟୁତି ପୁତ୍ର ଋଷଭ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 35

ऋषभाद् भरतो जज्ञे वीरः पुत्रशताग्रजः / सो ऽभिषिच्यर्षभः पुत्रं भरतं पृथिवीपतिः / वानप्रस्थाश्रमं गत्वा तपस्तेपे यथाविधि

ଋଷଭଙ୍କଠାରୁ ଭରତ ଜନ୍ମିଲେ—ସେ ବୀର ଏବଂ ଶତ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ। ପରେ ପୃଥିବୀପତି ଋଷଭ ଭରତଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କରି, ବାନପ୍ରସ୍ଥାଶ୍ରମକୁ ଯାଇ ବିଧିମତେ ତପ କଲେ।

Verse 36

तपसा कर्षितो ऽत्यर्थं कृशो धमनिसंततः / ज्ञानयोगरतो भूत्वा महापाशुपतो ऽभवत्

ତପରେ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ସେ କୃଶ ହେଲେ, ଧମନୀଗୁଡ଼ିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଗଲା; ଜ୍ଞାନଯୋଗରେ ରତ ହୋଇ ସେ ମହାପାଶୁପତ—ପଶୁପତି ଶିବଙ୍କ ପରମସିଦ୍ଧ ଭକ୍ତ—ହେଲେ।

Verse 37

सुमतिर्भरतस्याभूत् पुत्रः परमधार्मिकः / सुमतेस्तैजसस्तस्मादिन्द्रिद्युम्नो व्यजायत

ଭରତଙ୍କର ସୁମତି ନାମକ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ସେ ପରମ ଧାର୍ମିକ। ସୁମତିଠାରୁ ତୈଜସ ଜନ୍ମିଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଇନ୍ଦ୍ରିଦ୍ୟୁମ୍ନ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 38

परमेष्ठी सुतस्तस्मात् प्रतीहारस्तदन्वयः / प्रतिहर्तेति विख्यात उत्पन्नस्तस्य चात्मजः

ପରମେଷ୍ଠୀଠାରୁ ସେହି ବଂଶରେ ପ୍ରତୀହାର ଜନ୍ମିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ‘ପ୍ରତିହର୍ତ୍ତା’ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ହୋଇ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 39

भवस्तस्मादथोद्गीथः प्रस्तावस्तत्सुतो ऽभवत् / पृथुस्ततस्ततो रक्तो रक्तस्यापि गयः सुतः

ତାହାଠାରୁ ଭବ ଜନ୍ମିଲେ; ଭବଠାରୁ ଉଦ୍ଗୀଥ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରସ୍ତାବ। ପରେ ପୃଥୁ, ତାପରେ ରକ୍ତ; ରକ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଗୟ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 40

नरो गयस्य तनयस्तस्य पुत्रो विराडभूत् / तस्य पुत्रो महावीर्यो धीमांस्तस्मादजायत

ଗୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ନର; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିରାଟ। ତାହାଠାରୁ ଧୀମାନ୍ ଓ ମହାପରାକ୍ରମୀ ମହାବୀର୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 41

महान्तो ऽपि ततश्चाभूद् भौवनस्तत्सुतो ऽभवत् / त्वष्टा त्वष्टुश्च विरजो रजस्तस्याप्यभूत् सुतः

ତାପରେ ମହାନ୍ ଜନ୍ମିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୌବନ। ଭୌବନଠାରୁ ତ୍ୱଷ୍ଟା, ତ୍ୱଷ୍ଟାଠାରୁ ବିରଜ ବିଖ୍ୟାତ ହେଲେ। ବିରଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ରଜସ।

Verse 42

शतजिद् रजसस्तस्य जज्ञे पुत्रशतं द्विजाः / तेषां प्रधानो बलवान् विश्वज्योतिरिति स्मृतः

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ରଜସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶତଜିତ ଜନ୍ମିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶତ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ଓ ବଳବାନ ‘ବିଶ୍ୱଜ୍ୟୋତି’ ନାମରେ ସ୍ମୃତ।

Verse 43

आराध्य देवं ब्रह्माणं क्षेमकं नाम पार्थिवम् / असूत पुत्रं धर्मज्ञं महाबाहुमरिन्दमम्

ଦେବ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି କ୍ଷେମକ ନାମକ ରାଜା ଏକ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ—ସେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ମହାବାହୁ ଓ ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ଥିଲା।

Verse 44

एते पुरस्ताद् राजानो महासत्त्वा महौजसः / एषां वंशप्रसूतैश्च भुक्तेयं पृथिवी पुरा

ଏମାନେ ପୁରାତନ କାଳର ରାଜା—ମହାସତ୍ତ୍ୱଶାଳୀ ଓ ମହାତେଜସ୍ବୀ; ଏମାନଙ୍କ ବଂଶଜମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଶାସନ କରି ଭୋଗ କରିଥିଲେ।