Adhyaya 37

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे षट्त्रिंशो ऽध्यायः मार्कण्डय उवाच तपनस्य सुता देवी त्रिषु लोकेषु विश्रुता / समागता महाभागा यमुना यत्र निम्नगा

ଏହିପରି ଶ୍ରୀକୂର୍ମପୁରାଣର ଷଟ୍ସାହସ୍ତ୍ରୀ ସଂହିତାର ପୂର୍ବବିଭାଗର ଛତ୍ତିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ତପନ (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବୀ, ତ୍ରିଲୋକରେ ବିଶ୍ରୁତ, ସେଇ ମହାଭାଗା ଯମୁନା ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଛନ୍ତି।

Verse 2

येनैव निः सृता गङ्गा तेनैव यमुना गता / योजनानां सहस्त्रेषु कीर्तनात् पापनाशनी

ଯେଉଁ ସ୍ରୋତରୁ ଗଙ୍ଗା ନିଷ୍କ୍ରମଣ କଲା, ସେଇ ସ୍ରୋତରୁ ଯମୁନା ମଧ୍ୟ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା। ହଜାର ଯୋଜନ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ କେବଳ କୀର୍ତ୍ତନ-ସ୍ମରଣରେ ସେ ପାପନାଶ କରେ।

Verse 3

तत्र स्नात्वा च पीत्वा च यमुनायां युधिष्ठिर / सर्वपापविनिर्मुक्तः पुनात्यासप्तमं कुलम् / प्राणांस्त्यजति यस्तत्र स याति परमां गतिम्

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର! ସେଠାରେ ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କରି ତାହାର ଜଳ ପାନ କଲେ ମଣିଷ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ସପ୍ତମ ପୁରୁଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ କୁଳକୁ ପବିତ୍ର କରେ। ଯେ ସେଠାରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ପରମ ଗତି ପାଏ।

Verse 4

अग्नितीर्थमिति ख्यातं यमुनादक्षिण तटे / पश्चिमे धर्मराजस्य तीर्थं त्वनरकं स्मृतम् / तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति ये मृतास्ते ऽपुनर्भवाः

ଯମୁନାର ଦକ୍ଷିଣ ତଟରେ ‘ଅଗ୍ନିତୀର୍ଥ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ତାହାର ପଶ୍ଚିମେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ତୀର୍ଥ ‘ଅନରକ’ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେମାନେ (ପରେ) ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି; ପୁନର୍ଜନ୍ମ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 5

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां स्नात्वा संतर्पयेच्छुचिः / धर्मराजं महापापैर्मुच्यते नात्र संशयः

କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଚି ହୋଇ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ; ତାହାଦ୍ୱାରା ମହାପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 6

दश तीर्थसहस्त्राणि त्रिंशत्कोट्यस्तथापराः / प्रयागे संस्थितानि स्युरेवमाहुर्मनीषिणः

ଦଶ ହଜାର ତୀର୍ଥ ଏବଂ ତାହା ସହ ଅଧିକ ତିରିଶ କୋଟି, ପ୍ରୟାଗରେ ସ୍ଥିତ ଅଛି—ଏହିପରି ମନୀଷୀମାନେ କହନ୍ତି।

Verse 7

तिस्त्रः कोट्योर्ऽधकोटी च तीर्थानां वायुरब्रवीत् / दिवि भूम्यन्तरिक्षे च तत्सर्वं जाह्नवी स्मृता

ବାୟୁ କହିଲେ—ତୀର୍ଥର ସଂଖ୍ୟା ତିନି କୋଟି ଓ ଅର୍ଧକୋଟି; ଦିବି, ଭୂମି ଓ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସେ ସବୁ ଜାହ୍ନବୀ (ଗଙ୍ଗା) ଭାବେ ସ୍ମୃତ।

Verse 8

यत्र गङ्गा महाभागा स देशस्तत् तपोवनम् / सिद्धिक्षेत्रं तु तज्ज्ञेयं गङ्गातीरसमाश्रितम्

ଯେଉଁଠି ମହାଭାଗା ଗଙ୍ଗା ପ୍ରବାହିତ, ସେ ଦେଶ ତପୋବନ; ଗଙ୍ଗାତୀରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବାରୁ ତାହାକୁ ସିଦ୍ଧିକ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ଜାଣିବା ଉଚିତ।

Verse 9

यत्र देवो महादेवो देव्या सह महेश्वरः / आस्ते वटेश्वरो नित्यं तत् तीर्थं तत् तपोवनम्

ଯେଉଁଠି ଦେବାଦିଦେବ ମହାଦେବ, ଦେବୀ ସହିତ ମହେଶ୍ୱର, ବଟେଶ୍ୱର ରୂପେ ନିତ୍ୟ ବିରାଜନ୍ତି—ସେଇ ସ୍ଥାନ ହିଁ ତୀର୍ଥ, ସେଇ ତପୋବନ।

Verse 10

इदं सत्यं द्विजातीनां साधूनामात्मजस्य च / सुहृदां च जपेत् कर्णे शिष्यस्यानुगतस्य तु

ଏହି ଉପଦେଶ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ, ସାଧୁଜନଙ୍କୁ, ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ଓ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସୁହୃଦମାନଙ୍କୁ ସତ୍ୟରୂପେ କହିବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ଭକ୍ତ ଓ ଅନୁଗତ ଶିଷ୍ୟର କାନରେ ମାତ୍ର ଧୀରେ ଜପି କହିବା।

Verse 11

इदं धन्यमिदं स्वर्ग्यमिदं मेध्यमिदं सुखम् / इदं पुण्यमिदं रम्यं पावनं धर्म्यमुत्तमम्

ଏହା ଧନ୍ୟ, ଏହା ସ୍ୱର୍ଗଦାୟକ, ଏହା ଶୁଦ୍ଧିକର, ଏହା ସୁଖ। ଏହା ପୁଣ୍ୟ, ଏହା ରମ୍ୟ, ଏହା ପାବନ—ଏହା ଧର୍ମାନୁଗତ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପଥ।

Verse 12

महर्षोणामिदं गुह्यं सर्वपापप्रमोचनम् / अत्राधीत्य द्विजो ऽध्यायं निर्मलत्वमवाप्नुयात्

ଏହା ମହର୍ଷିମାନଙ୍କର ଗୁହ୍ୟ ଉପଦେଶ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୋଚନ କରେ। ଏଠାରେ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ ଦ୍ୱିଜ ଅନ୍ତଃଶୁଦ୍ଧି ପାଏ।

Verse 13

यश्चेदं शृणुयान्नित्यं तीर्थं पुण्यं सदा शुचिः / जातिस्मरित्वं लभते नाकपृष्ठे च मोदते

ଯେ କେହି ସଦା ଶୁଚି ରହି ଏହି ପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥକଥାକୁ ନିତ୍ୟ ଶୁଣେ, ସେ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମରଣଶକ୍ତି ଲାଭ କରେ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ କରେ।

Verse 14

प्राप्यन्ते तानितीर्थानि सद्भिः शिष्टानुदर्शिभिः / स्नाहि तीर्थेषु कौरव्य न च वक्रमतिर्भव

ସେହି ତୀର୍ଥମାନେ ସଦ୍ଜନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା—ଶିଷ୍ଟମାନଙ୍କ ଆଚରଣ ଅନୁସରଣକାରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା—ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ହେ କୌରବ୍ୟ, ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କର; ବକ୍ରମତି ହେଉନି।

Verse 15

एवमुक्त्वा स भगवान् मार्कण्डेयो महामुनिः / तीर्तानि कथयामास पृथिव्यां यानि कानिचित्

ଏଭଳି କହି ସେ ଭଗବାନ୍ ମହାମୁନି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପୃଥିବୀରେ ଥିବା କିଛି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥମାନଙ୍କୁ କଥାହେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

Verse 16

भूसमुद्रादिसंस्थानं प्रमाणं ज्योतिषां स्थितम् / पृष्टः प्रोवाच सकलमुक्त्वाथ प्रययो मुनिः

ପଚାରାଯାଇଲେ ମୁନି ପୃଥିବୀ-ସମୁଦ୍ର ଆଦିର ବିନ୍ୟାସ ଏବଂ ଜ୍ୟୋତିଷ୍କମାନଙ୍କର ନିଶ୍ଚିତ ପ୍ରମାଣ ଓ ସ୍ଥିତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ; ସବୁ କହି ମୁନି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 17

य इदं कल्यमुत्थाय पठते ऽथ शृणोति वा / मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्रलोकं स गच्छति

ଯେ କେହି ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ପାଠ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ ମାତ୍ର, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯାଏ।