Adhyaya 25

Verse 1

इति श्रीकूर्मपूराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे चतुर्विशो ऽध्यायः सूत उवाच प्रविश्य मेरुशिखरं कैलासं कनकप्रभम् / रराम भगवान् सोमः केशवेन महेश्वरः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀକୂର୍ମପୁରାଣର ଷଟ୍ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ପୂର୍ବଭାଗରେ ପଞ୍ଚବିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ। ସୂତ କହିଲେ—ମେରୁଶିଖରର କନକପ୍ରଭ କୈଲାସକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଭଗବାନ୍ ସୋମସ୍ୱରୂପ ମହେଶ୍ୱର କେଶବଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।

Verse 2

अपश्यंस्तं महात्मानं कैलासगिरिवासिनः / पूजयाञ्चक्रिरे कृष्णं देवदेवमथाच्युतम्

ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖି କୈଲାସଗିରିବାସୀମାନେ ସତ୍ୱର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ—ଦେବଦେବ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ—ପୂଜା କଲେ।

Verse 3

चतुर्बाहुमुदाराङ्गं कालमेघसमप्रभम् / किरीटिनं शार्ङ्गपाणि श्रीवत्साङ्कितवक्षसम्

ଚାରିଭୁଜା, ଉଦାରାଙ୍ଗ, କାଳମେଘସମ ପ୍ରଭାବାନ—କିରୀଟଧାରୀ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁ ଧାରଣକାରୀ, ଏବଂ ବକ୍ଷସ୍ଥଳେ ଶ୍ରୀବତ୍ସଚିହ୍ନାଙ୍କିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 4

दीर्घबाहुं विशालाक्षं पीतवाससमच्युतम् / दधानमुरसा मालां वैजयन्तीमनुत्तमाम्

ଦୀର୍ଘବାହୁ, ବିଶାଳାକ୍ଷ, ପୀତବାସ ପରିଧାନକାରୀ ଅଚ୍ୟୁତ—ଯିଏ ବକ୍ଷସ୍ଥଳେ ଅନୁତ୍ତମ ବୈଜୟନ୍ତୀ ମାଳା ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।

Verse 5

भ्राजमानं श्रिया दिव्यं युवानमतिकोमलम् / पद्माङ्घ्रिनयनं चारु सुस्मितं सुगतिप्रदम्

ଦିବ୍ୟ ଶ୍ରୀରେ ଭ୍ରାଜମାନ, ଅତିକୋମଳ ଯୁବା—ପଦ୍ମପାଦ ଓ ପଦ୍ମନୟନଯୁକ୍ତ; ମନୋହର, ମୃଦୁସ୍ମିତ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗତି ପ୍ରଦାନକାରୀ।

Verse 6

कदाचित् तत्र लीलार्थं देवकीनन्दवर्धनः / भ्राजमानः श्रीया कृष्णश्चचार गिरिकन्दरे

ଏକଦା ସେଠାରେ କେବଳ ଲୀଳାର୍ଥେ, ଦେବକୀଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇବାଳା, ଶୁଭ ଶ୍ରୀରେ ଦୀପ୍ତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗିରିକନ୍ଦରେ ବିଚରିଲେ।

Verse 7

गन्धर्वाप्सरसां मुख्या नागकन्याश्च कृत्स्नशः / सिद्धा यक्षाश्च गन्धर्वास्तत्र तत्र जगन्मयम्

ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମାନେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ନାଗକନ୍ୟା; ସିଦ୍ଧ, ଯକ୍ଷ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବ—ଯେଉଁଯେଉଁଠି ଥିଲେ ସେଉଁଠି ସବୁ ଜଗନ୍ମୟ ଥିଲେ।

Verse 8

दृष्ट्वाश्चर्यं परं गत्वा हर्षादुत्फुल्लोचनाः / मुमुचुः पुष्पवर्षाणि तस्य मूर्ध्नि महात्मनः

ସେହି ପରମ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ହର୍ଷରେ ଫୁଲିଉଠିଥିବା ଚକ୍ଷୁ ସହିତ ସେମାନେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ପୁଷ୍ପବର୍ଷା କଲେ।

Verse 9

गन्धर्वकन्यका दिव्यास्तद्वदप्सरसां वराः / दृष्ट्वा चकमिरे कृष्णं स्त्रस्तवस्त्रविभूषणाः

ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବକନ୍ୟାମାନେ ଓ ତଦ୍ବତ୍ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠାମାନେ—କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି କାମମୋହିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂଷଣ ସରିଗଲା।

Verse 10

काश्चिद् गायन्ति विविधां गीतिं गीतविशारदाः / संप्रेक्ष्य देवकीसूनुं सुन्दर्यः काममोहिताः

କେତେକ ସୁନ୍ଦରୀ—ଗୀତରେ ପାରଦର୍ଶୀ—ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗୀତ ଗାଇଲେ; ଦେବକୀସୁତଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ କାମମୋହିତ ହେଲେ।

Verse 11

काश्चिद्विलासबहुला नृत्यन्ति स्म तदग्रतः / संप्रेक्ष्य संस्थिताः काश्चित् पपुस्तद्वदनामृतम्

କେତେକ ସଖୀ ଲୀଳା-ବିଲାସରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନୃତ୍ୟ କଲେ; ଆଉ କେତେକ ନିଷ୍ଠିର ହୋଇ ଏକାଗ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାହିଁ ତାଙ୍କ ମୁଖାମୃତ ପାନ କଲେ।

Verse 12

काश्चिद् भूषणवर्याणि स्वाङ्गादादाय सादरम् / भूषयाञ्चक्रिरे कृष्णं कामिन्यो लोकभूषणम्

କେତେକ କାମିନୀ ନିଜ ଅଙ୍ଗରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଷଣ ସାଦରେ ଖୋଲି ନେଇ, ଯିଏ ନିଜେ ଲୋକର ଭୂଷଣ ସେଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅଲଙ୍କୃତ କଲେ।

Verse 13

काश्चिद् भूषणवर्याणि समादाय तदङ्गतः / स्वात्मानं बूषयामासुः स्वात्मगैरपि माधवम्

କେତେକ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଷଣ ନେଇ ନିଜକୁ ଅଲଙ୍କୃତ କଲେ; ଏବଂ ନିଜ ଭୂଷଣରେ ମାଧବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶୋଭାୟିତ କଲେ।

Verse 14

काश्चिदागत्य कृष्णस्य समीपं काममोहिताः / चुचुम्बुर्वदनाम्भोजं हरेर्मुग्धमृगेक्षणाः

କେତେକ ନାରୀ କାମମୋହିତ ହୋଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମୀପକୁ ଆସି, ମୃଗନୟନୀ ମୁଗ୍ଧାମାନେ ହରିଙ୍କ ପଦ୍ମମୁଖକୁ ଚୁମ୍ବନ କଲେ।

Verse 15

प्रगृह्य काश्चिद् गोविन्दं करेण भवनं स्वकम् / प्रापयामासुर्लोकादिं मायया तस्य मोहिताः

କେତେକ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ହାତ ଧରି ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଘରକୁ ନେଇଗଲେ; ତାଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ଲୋକାଦି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଜମାନଙ୍କ ପରି ଭାବିଲେ।

Verse 16

तासां स भगवान् कृष्णः कामान् कमललोचनः / बहूनि कृत्वा रूपाणि पूरयामास लीलया

କମଳଲୋଚନ ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଲୀଳାରେ ସେମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କଲେ।

Verse 17

एवं वै सुचिरं कालं देवदेवपुरे हरिः / रेमे नारायणः श्रीमान् मायया मोहयञ्जगत्

ଏଭଳି ଦୀର୍ଘକାଳ ଦେବଦେବପୁରେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ନାରାୟଣ ହରି ମାୟାରେ ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରି ଲୀଳାରେ ରମଣ କଲେ।

Verse 18

गते बहुतिथे काले द्वारवत्यां निवासिनः / बभूवुर्विह्वला भीता गोविन्दविरहे जनाः

ବହୁ ସମୟ ଗତ ହେବା ପରେ ଦ୍ୱାରବତୀର ନିବାସୀମାନେ ଗୋବିନ୍ଦ-ବିରହରେ ବିହ୍ୱଳ ଓ ଭୀତ ହେଲେ।

Verse 19

ततः सुपर्णो बलवान् पूर्वमेव विसजितः / कृष्णेन मार्गमाणस्तं हिमवन्तं ययौ गिरिम्

ତେବେ ପୂର୍ବରୁ ପଠାଯାଇଥିବା ବଳବାନ୍ ସୁପର୍ଣ୍ଣ (ଗରୁଡ଼) ହିମବନ୍ତ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ; କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜି ଅନୁସରଣ କଲେ।

Verse 20

अदृष्ट्वा तत्र गोविन्दं प्रणम्य शिरसा मुनिम् / आजगामोपमन्युं तं पुरीं द्वारवतीं पुनः

ସେଠାରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ନଦେଖି, ଉପମନ୍ୟୁ ମୁନିଙ୍କୁ ଶିରସା ପ୍ରଣାମ କରି, ପୁନଃ ଦ୍ୱାରବତୀ ପୁରୀକୁ ଫେରିଲେ।

Verse 21

तदन्तरे महादैत्या राक्षसाश्चातिभीषणाः / आजग्मुर्द्वारकां शुभ्रां भीषयन्तः सहस्त्रशः

ସେହି ମଧ୍ୟବେଳେ ମହାଦୈତ୍ୟ ଓ ଅତିଭୀଷଣ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହସ୍ରେ ସହସ୍ରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଆସି ନଗରକୁ ଭୟଭୀତ କଲେ।

Verse 22

स तान् सुपर्णो बलवान् कृष्णतुल्यपराक्रमः / हत्वा युद्धेन महता रक्षति स्म पुरीं शुभाम्

ତେବେ ବଳବାନ ସୁପର୍ଣ୍ଣ—ଯାହାର ପରାକ୍ରମ କୃଷ୍ଣସମ—ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ସେଇ ଶୁଭ ପୁରୀକୁ ରକ୍ଷା କଲେ।

Verse 23

एतस्मिन्नेव काले तु नारदो भगवानृषिः / दृष्ट्वा कैलासशिखरे कृष्णं द्वारवतीं गतः

ସେହି ସମୟରେ ଦିବ୍ୟ ଋଷି ନାରଦ—କୈଳାସଶିଖରରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି—ଦ୍ୱାରବତୀ (ଦ୍ୱାରକା)କୁ ଗଲେ।

Verse 24

तं दृष्ट्वा नारदमृषिं सर्वे तत्र निवासिनः / प्रोचुर्नारायणो नाथः कुत्रास्ते भगवान् हरिः

ନାରଦ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖି ସେଠାରେ ବସୁଥିବା ସମସ୍ତେ କହିଲେ: “ହେ ନାରାୟଣ, ଆମ ନାଥ! ଭଗବାନ୍ ହରି ଏବେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି?”

Verse 25

स तानुवाच भगवान् कैलसशिखरे हरिः / रमते ऽद्य महायोगीं तं दृष्ट्वाहमिहागतः

ତେବେ ଭଗବାନ୍ ହରି କହିଲେ: “କୈଳାସଶିଖରରେ ଆଜି ମହାଯୋଗୀ ଆନନ୍ଦରେ ରମଣ କରୁଛନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।”

Verse 26

तस्योपश्रुत्य वचनं सुपर्णः पततां वरः / जगामाकाशगो विप्राः कैलासं गिरिमुत्तमम्

ତାହାର ବଚନ ଶୁଣି ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଗରୁଡ—ଉଡୁଥିବାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ଆକାଶମାର୍ଗେ, ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ଉତ୍ତମ କୈଲାସ ପର୍ବତକୁ ଗଲା।

Verse 27

ददर्श देवकीसूनुं भवने रत्नमण्डिते / वरासनस्थं गोविन्दं देवदेवान्तिके हरिम्

ସେ ଦେଖିଲା ଦେବକୀସୁତଙ୍କୁ—ରତ୍ନମଣ୍ଡିତ ଭବନରେ ଉତ୍ତମ ଆସନରେ ଆସୀନ ଗୋବିନ୍ଦ ହରିଙ୍କୁ, ଦେବମାନେ ଓ ଦେବାଧିଦେବଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ।

Verse 28

उपास्यमानममरैर्दिव्यस्त्रीभिः समन्ततः / महादेवगणैः सिद्धैर्योगिभिः परिवारितम्

ସେ ଅମରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପାସିତ ହେଉଥିଲେ; ସମସ୍ତଦିଗରୁ ଦିବ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଘେରିଥିଲେ; ଏବଂ ମହାଦେବଙ୍କ ଗଣ—ସିଦ୍ଧ ଓ ଯୋଗୀମାନେ—ତାଙ୍କୁ ପରିବେଷ୍ଟିତ କରିଥିଲେ।

Verse 29

प्रणम्य दण्डवद् भूमौ सुपर्णः शङ्करं शिवम् / निवेदयामास हरेः प्रवृत्तिं द्वारके पुरे

ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଗରୁଡ ଶଙ୍କର ଶିବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଦ୍ୱାରକା ପୁରୀରେ ହରିଙ୍କ ପ୍ରବୃତ୍ତି ନିବେଦନ କଲା।

Verse 30

ततः प्रणम्य शिरसा शङ्करं नीललोहितम् / आजगाम पुरीं कृष्णः सो ऽनुज्ञातो हरेण तु

ତାପରେ ନୀଳ-ଲୋହିତ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଶିରସା ପ୍ରଣାମ କରି କୃଷ୍ଣ ନଗରକୁ ଫେରିଆସିଲେ; ହରିଙ୍କ ଅନୁଜ୍ଞା ପାଇ ହିଁ ସେ ଆସିଥିଲେ।

Verse 31

आरुह्य कश्यपसुतं स्त्रीगणैरभिपूजितः / वचोभिरमृतास्वादैर्मानितो मधुसूदनः

କଶ୍ୟପସୁତଙ୍କୁ ଆରୁହି ମଧୁସୂଦନ ଦେବାଙ୍ଗନାମାନଙ୍କ ଦଳଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ପୂଜିତ ହେଲେ, ଏବଂ ଅମୃତସ୍ୱାଦ ସମ ମଧୁର ବଚନରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।

Verse 32

वीक्ष्य यान्तममित्रघ्नं गन्धर्वाप्सरसां वराः / अन्वगच्छन् महोयोगं शङ्खचक्रगदाधरम्

ଅମିତ୍ରଘ୍ନଙ୍କ ଗମନ ଦେଖି ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ତାଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଗଲେ—ସେ ମହାଯୋଗୀ, ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦାଧାରୀ।

Verse 33

विसर्जयित्वा विश्वात्मा सर्वा एवाङ्गना हरिः / ययौ स तूर्णं गोविन्दो दिव्यां द्वारवतीं पुरीम्

ସମସ୍ତ ନାରୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନପୂର୍ବକ ବିଦାୟ ଦେଇ, ବିଶ୍ୱାତ୍ମା ହରି—ଗୋବିନ୍ଦ—ତୁରନ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଦ୍ୱାରବତୀ ପୁରୀକୁ ଗଲେ।

Verse 34

गते मुररिपौ नैव कामिन्यो मुनिपुङ्गवाः / निशेव चन्द्ररहिता विना तेन चकाशिरे

ମୁରରିପୁ ଗତ ହେଲାପରେ ନ କାମିନୀମାନେ, ନ ମୁନିପୁଙ୍ଗବମାନେ ଶୋଭିଲେ; ଚନ୍ଦ୍ରହୀନ ରାତି ପରି, ତାଙ୍କ ବିନା କେହି ଦୀପ୍ତ ଦେଖାଗଲେ ନାହିଁ।

Verse 35

श्रुत्वा पौरजनास्तूर्णं कृष्णागमनमुत्तमम् / मण्डयाञ्चक्रिरे दिव्यां पुरीं द्वारवतीं शुभाम्

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରମ ମଙ୍ଗଳମୟ ଆଗମନ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ପୌରଜନମାନେ ତୁରନ୍ତ ଶୁଭ ଓ ଦିବ୍ୟ ଦ୍ୱାରବତୀ ପୁରୀକୁ ସୁଶୋଭିତ କଲେ।

Verse 36

पताकाभिर्विशालाभिर्ध्वजै रत्नपरिष्कृतैः / लाजादिभिः पुरीं रम्यां भूषयाञ्चक्रिरे तदा

ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ବିଶାଳ ପତାକା ଓ ରତ୍ନପରିଷ୍କୃତ ଧ୍ୱଜ, ଏବଂ ଲାଜା ଆଦି ମଙ୍ଗଳଦ୍ରବ୍ୟର ଅର୍ପଣଦ୍ୱାରା ସେଇ ରମ୍ୟ ପୁରୀକୁ ଭୂଷିତ କଲେ।

Verse 37

अवादयन्त विविधान् वादित्रान् मधुरस्वनान् / शङ्खान् सहस्त्रशो दध्मुर्वोणावादान् वितेनिरे

ସେମାନେ ମଧୁର ସ୍ୱରଯୁକ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟ ବଜାଇଲେ; ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଶଙ୍ଖ ଧ୍ୱନିତ ହେଲା, ଏବଂ ବୀଣାବାଦନ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ହେଲା।

Verse 38

प्रविष्टमात्रे गोविन्दे पुरीं द्वारवतीं शुभाम् / अगायन् मधुरं गानं स्त्रियो यौवनशालिनः

ଗୋବିନ୍ଦ ଶୁଭ ଦ୍ୱାରବତୀ ପୁରୀରେ ପ୍ରବେଶ କରିମାତ୍ରେ, ଯୌବନଶାଳିନୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ।

Verse 39

दृष्ट्वा ननृतुरीशानं स्थिताः प्रासादमूर्धसु / मुमुचुः पुष्पवर्षाणि वसुदेवसुतोपरि

ଈଶାନଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରାସାଦମୂର୍ଧ୍ନି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଲୋକେ ନୃତ୍ୟ କଲେ; ଏବଂ ବସୁଦେବସୁତଙ୍କ ଉପରେ ପୁଷ୍ପବର୍ଷା ଛାଡ଼ିଲେ।

Verse 40

प्रविश्य भवनं कृष्ण आशीर्वादाभिवर्धितः / वरासने महायोगी भाति देवीभिरन्वितः

ଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଅଭିବର୍ଦ୍ଧିତ କୃଷ୍ଣ, ଦେବୀମାନଙ୍କ ସହିତ ମହାଯୋଗୀ ରୂପେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନରେ ବିରାଜିତ ହୋଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ।

Verse 41

सुरम्ये मण्डपे शुभ्रे शङ्खाद्यैः परिवारितः / आत्मजैरभितो मुख्यैः स्त्रीसहस्त्रैश्च संवृतः

ସୁରମ୍ୟ ଓ ଶୁଭ୍ର ମଣ୍ଡପରେ, ଶଙ୍ଖାଦି ପ୍ରଧାନ ପରିଚରମାନେ ଘେରିଥିଲେ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରମାନେ ସବୁଦିଗରୁ ଆବୃତ କରିଥିଲେ; ସହସ୍ର ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଘେରିଥିଲେ।

Verse 42

तत्रासनवरे रम्ये जाम्बवत्या सहाच्युतः / भ्राजते मालया देवो यथा देव्या समन्वितः

ସେଠାରେ ରମ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନରେ ଜାମ୍ବବତୀ ସହ ଅଚ୍ୟୁତ ବସିଥିଲେ; ମାଳାରେ ଭୂଷିତ ପ୍ରଭୁ, ଦେବୀ ସହିତ ଦେବତା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ।

Verse 43

आजग्मुर्देवगन्धर्वा द्रष्टुं लोकादिमव्ययम् / महर्षयः पूर्वजाता मार्कण्डेयादयो द्विजाः

ଲୋକମାନଙ୍କର ଆଦିସ୍ରୋତ ଅବ୍ୟୟ ପରମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଆସିଲେ; ପୂର୍ବଜାତ ମହର୍ଷି—ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଆଦି ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଗମନ କଲେ।

Verse 44

ततः स भगवान् कृष्णो मार्कण्डेयं समागतम् / ननामोत्थाय शिरसा स्वासनं च ददौ हरिः

ତାପରେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ ଆସିଥିବା ଦେଖି ଉଠି ଶିର ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ହରି ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଆସନ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ।

Verse 45

संपूज्य तानृषिगणान् प्रणामेन महाभुजः / विसर्जयामास हरिर्दत्त्वा तदभिवाञ्छितान्

ମହାବାହୁ ହରି ପ୍ରଣାମଦ୍ୱାରା ସେଇ ଋଷିଗଣଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନରେ ପୂଜା କଲେ; ପରେ ତାଙ୍କ ଅଭିଲାଷିତ ବର ଦେଇ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ କଲେ।

Verse 46

तदा मध्याह्नसमये देवदेवः स्वयं हरिः / स्नात्वा शुक्लाम्बरो भानुमुपतिष्ठत् कृताञ्जलिः

ତେବେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ଦେବଦେବ ସ୍ୱୟଂ ହରି ସ୍ନାନ କରି ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଭକ୍ତିରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।

Verse 47

जजाप जाप्यं विधिवत् प्रेक्षमाणो दिवाकरम् / तर्पयामास देवेशो देवेशो देवान् मुनिगणान् पितॄन्

ଦିବାକରଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ବିଧିମତେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜପ ଜପିଲେ; ପରେ ଦେବେଶ ଦେବତା, ମୁନିଗଣ ଓ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରି ତୃପ୍ତ କଲେ।

Verse 48

प्रविश्य देवभवनं मार्कण्डेयेन चैव हि / पूजयामास लिङ्गस्थं भूतेशं भूतिभूषणम्

ଦେବାଳୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ସହିତ ସେ ଲିଙ୍ଗସ୍ଥ ଭୂତେଶଙ୍କୁ—ଯାହାଙ୍କର ଭୂତି ହିଁ ଭୂଷଣ—ପୂଜା କଲେ।

Verse 49

समाप्य नियमं सर्वं नियन्तासौ नृणां स्वयम् / भोजयित्वा मुनिवरं ब्राह्मणानभिपूज्य च

ସମସ୍ତ ନିୟମ ଶେଷ କରି, ସେ ସଂୟମୀ ନରାଧିପ ସ୍ୱୟଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନ କଲେ।

Verse 50

कृत्वात्मयोगं विप्रेन्द्रा मार्कण्डेयेन चाच्युतः / कथाः पौराणिकीः पुण्याश्चक्रे पुत्रादिभिर्वृतः

ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରମାନେ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ସହ ଆତ୍ମଯୋଗ ସ୍ଥାପନ କରି, ଅଚ୍ୟୁତ ପ୍ରଭୁ ପୁତ୍ରାଦିମାନଙ୍କ ଘେରାରେ ପୁଣ୍ୟ ପୌରାଣିକ କଥାମାନ ଉପଦେଶ କଲେ।

Verse 51

अथैतत् सर्वमखिलं दृष्ट्वा कर्म महामुनिः / मार्कण्डेयो हसन् कृष्णं बभाषे मधुरं वचः

ତେବେ ସେ ସମସ୍ତ କର୍ମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦେଖି ମହାମୁନି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ହସିହସି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଧୁର ବଚନ କହିଲେ।

Verse 52

मार्कण्डेय उवाच कः समाराध्यते देवो भवता कर्मभिः शुभैः / ब्रूहि त्वं कर्मभिः पूज्यो योगिनां ध्येय एव च

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ଆପଣଙ୍କ ଶୁଭ କର୍ମଦ୍ୱାରା କେଉଁ ଦେବତା ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ଆରାଧିତ ହୁଅନ୍ତି? କହନ୍ତୁ; କର୍ମଦ୍ୱାରା ପୂଜ୍ୟ ଦେବ କିଏ, ଏବଂ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଧ୍ୟାନର ଧ୍ୟେୟ କିଏ?

Verse 53

त्वं हि तत् परमं ब्रह्म निर्वाणममलं पदम् / भारावतरणार्थाय जातो वृष्णिकुले प्रभुः

ଆପଣ ହିଁ ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ—ନିର୍ବାଣସ୍ୱରୂପ, ନିର୍ମଳ ପରମ ପଦ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ଆପଣ ବୃଷ୍ଣିକୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

Verse 54

तमब्रवीन्महाबाहुः कृष्णो ब्रह्मविदां वरः / शृण्वतामेव पुत्राणां सर्वेषां प्रहसन्निव

ତାହାପରେ ମହାବାହୁ, ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ; ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ଶୁଣୁଥିବାବେଳେ ସେ ଯେନେ ହସୁଥିଲେ।

Verse 55

श्रीभगवानुवाच भवता कथितं सर्वं तथ्यमेव न संशयः / तथापि देवमीशानं पूजयामि सनातनम्

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ଆପଣ କହିଥିବା ସବୁ କଥା ନିଶ୍ଚୟ ସତ୍ୟ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତଥାପି ମୁଁ ସନାତନ ଈଶାନ ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ।

Verse 56

न मे विप्रास्ति कर्तव्यं नानवाप्तं कथञ्चन / पूजयामि तथापीशं जानन्नैतत् परं शिवम्

ହେ ବିପ୍ର! ମୋର କରିବାକୁ କିଛି ଅବଶିଷ୍ଟ ନାହିଁ, ଏବଂ ଅପ୍ରାପ୍ତ ବୋଲି କିଛି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ତଥାପି ମୁଁ ସେଇ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—ତାଙ୍କୁ ପରମ ଶିବ ଜାଣି।

Verse 57

न वै पश्यन्ति तं देवं मायया मोहिता जनाः / ततो ऽहं स्वात्मनो मूलं ज्ञापयन् पूजयामि तम्

ମାୟାରେ ମୋହିତ ଲୋକେ ସେଇ ଦେବଙ୍କୁ ଯଥାର୍ଥରେ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ; ତେଣୁ ମୋ ନିଜ ଆତ୍ମାର ମୂଳକୁ ଜଣାଇବା ପାଇଁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ।

Verse 58

न च लिङ्गार्चनात् पुण्यं लोकेस्मिन् भीतिनाशनम् / तथा लिङ्गे हितायैषां लोकानां पूजयेच्छिवम्

ଏହି ଲୋକରେ ଶିବଲିଙ୍ଗାର୍ଚ୍ଚନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପୁଣ୍ୟ ଭୟନାଶ କରିବା ବିନା ରହେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ଲିଙ୍ଗରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 59

यो ऽहं तल्लिङ्गमित्याहुर्वेदवादविदो जनाः / ततो ऽहमात्ममीशानं पूजयाम्यात्मनैव तु

ବେଦବାଦବିଦ୍ ଲୋକେ କହନ୍ତି—ଏହି ‘ମୁଁ’ ହିଁ ସେଇ ଲିଙ୍ଗ; ତେଣୁ ମୁଁ ଈଶାନଙ୍କୁ ମୋ ନିଜ ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପ ଭାବେ, ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ପୂଜା କରେ।

Verse 60

तस्यैव परमा मूर्तिस्तन्मयो ऽहं न संशयः / नावयोर्द्यिते भेदो वेदेष्वेवं विनिश्चयः

ମୁଁ ତାଙ୍କର ହିଁ ପରମ ମୂର୍ତ୍ତି, ତାଙ୍କର ହିଁ ତତ୍ତ୍ୱରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କ ଜ୍ୟୋତିରେ କୌଣସି ଭେଦ ନାହିଁ—ବେଦରେ ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ।

Verse 61

एष देवो महादेवः सदा संसारभीरुभिः / ध्येयः पूज्यश्च वन्द्यश्च ज्ञेयो लिङ्गे महेश्वरः

ଏହି ଦେବ ହିଁ ମହାଦେବ; ସଂସାରବନ୍ଧନକୁ ଭୟ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ସଦା ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା ଓ ବନ୍ଦନା କରିବା ଉଚିତ। ଲିଙ୍ଗରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜାଣି ସାକ୍ଷାତ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।

Verse 62

मार्कण्डेय उवाच किं तल्लिङ्गं सुरश्रेष्ठ लिङ्गे संपूज्यते च कः / ब्रूहि कृष्ण विशालाक्ष गहनं ह्येतदुत्तमम्

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସେଇ ଲିଙ୍ଗ କ’ଣ? ଏବଂ ଲିଙ୍ଗରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତିରେ କାହାକୁ ପୂଜା କରାଯାଏ? ହେ ବିଶାଳାକ୍ଷ କୃଷ୍ଣ, କହ; ଏହା ପରମ ଗହନ ବିଷୟ।

Verse 63

अव्यक्तं लिङ्गमित्याहुरानन्दं ज्योतिरक्षरम् / वेदा महेस्वरं देवमाहुर्लिङ्गिनमव्ययम्

ଲିଙ୍ଗକୁ ଅବ୍ୟକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ—ଆନନ୍ଦସ୍ୱରୂପ, ଅକ୍ଷୟ ଜ୍ୟୋତି। ବେଦମାନେ ମହେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗୀ, ଅବ୍ୟୟ ପ୍ରଭୁ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି।

Verse 64

पुरा चैकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजङ्गमे / प्रबोधार्थं ब्रह्मणो मे प्रादुर्भूतः स्वयं शिवः

ପୂର୍ବେ, ଭୟଙ୍କର ଏକାର୍ଣ୍ଣବ ମାତ୍ର ରହି ଯେତେବେଳେ ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମ ସବୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରବୋଧ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂ ଶିବ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ।

Verse 65

तस्मात् कालात् समारभ्य ब्रह्मा चाहं सदैव हि / पूजयावो महादेवं लोकानां हितकाम्यया

ସେହି ସମୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବ୍ରହ୍ମା ଓ ମୁଁ ସଦା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ହିତକାମନାରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଛୁ।

Verse 66

मार्कण्डेय उवाच कथं लिङ्गमभूत् पूर्वमैश्वरं परमं पदम् / प्रबोधार्थं स्वयं कृष्ण वक्तुमर्हसि सांप्रतम्

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ କୃଷ୍ଣ! ଆଦିରେ ସେଇ ଲିଙ୍ଗ କିପରି ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହା ଈଶ୍ୱରର ଚିହ୍ନ ଓ ପରମ ପଦ? ଆମ ପ୍ରବୋଧ ପାଇଁ ଆପଣ ଏବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ।

Verse 67

श्रीभगवानुवाच आसोदेकार्णवं घोरमविभागं तमोमयम् / मध्ये चैकार्णवे तस्मिन् शङ्खचक्रगदाधरः

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ସେତେବେଳେ ଏକମାତ୍ର ଭୟଙ୍କର ଏକାର୍ଣ୍ଣବ ଥିଲା, ଅବିଭକ୍ତ ଓ ତମୋମୟ। ସେଇ ଏକ ସମୁଦ୍ରର ମଧ୍ୟରେ ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦାଧାରୀ (ଭଗବାନ) ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Verse 68

सहस्त्रशीर्षा भूत्वाहं सहस्त्राक्षः सहस्त्रपात् सहस्त्रबाहुर्युक्तात्मा शयितो ऽहं सनातनः

ମୁଁ ସହସ୍ରଶିରା, ସହସ୍ରାକ୍ଷ, ସହସ୍ରପାଦ ଓ ସହସ୍ରବାହୁ ରୂପ ଧାରଣ କରି—ଯୋଗେ ଯୁକ୍ତ, ଆତ୍ମସଂୟମୀ—ମୁଁ ସନାତନ, ସର୍ବାଧାରରୂପେ ଶୟିତ ଥିଲି।

Verse 69

एतस्मिन्नन्तरे दूरता पश्यमि ह्यमितप्रभम् / कोटिसूर्यप्रतीकाशं भ्राजमानं श्रियावृतम्

ଏହି ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଦୂରରୁ ସେଇ ଅମିତପ୍ରଭଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି—କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ପ୍ରକାଶମାନ—ଦୀପ୍ତିମାନ, ଏବଂ ଶ୍ରୀ (ଦିବ୍ୟ ଐଶ୍ୱର୍ୟ) ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ।

Verse 70

चतुर्वरक्त्रं महायोगं पुरुषं काञ्चनप्रभम् / कृष्णाजिरधरं देवमृग्यजुः सामभिः स्तुतम्

ମୁଁ ସେଇ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରେ—ଚାରି ଦୀପ୍ତ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ ମହାଯୋଗୀ, କାଞ୍ଚନପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତ—କୃଷ୍ଣାଜିନଧାରୀ, ଏବଂ ଋଗ୍-ଯଜୁଃ-ସାମ ବେଦସ୍ତୁତିରେ ସ୍ତୁତ।

Verse 71

निमेषमात्रेण स मां प्राप्तो योगविदां वरः / व्याजहार स्वयं ब्रह्मा स्मयमानो महाद्युतिः

ନିମେଷମାତ୍ରେ ଯୋଗବିଦ୍ୟାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ମୋ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତାପରେ ମହାଦ୍ୟୁତିରେ ଦୀପ୍ତ, ସ୍ମିତମୁଖରେ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା କଥା କହିଲେ।

Verse 72

कस्त्वं कुतो वा किं चेह तिष्ठसे वह मे प्रभो / अहं कर्ता हि लोकानां स्वयंभूः प्रपितामहः

‘ତୁମେ କିଏ? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ, ଏଠି କାହିଁକି ଦାଁଡ଼ିଛ? ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ବହନ କର। କାରଣ ମୁଁ ଲୋକମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତା—ସ୍ୱୟଂଭୂ, ପ୍ରପିତାମହ।’

Verse 73

एवमुक्तस्तदा तेन ब्रह्मणाहमुवाच ह / अहं कर्तास्मि लोकानां संहर्ता च पुनः पुनः

ବ୍ରହ୍ମା ଏଭଳି କହିଲେ ମୁଁ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲି—‘ମୁଁ ଲୋକମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ପୁନଃପୁନଃ ସଂହର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ।’

Verse 74

एवं विवादे वितते मायया परमेष्ठिनः / प्रबोधार्थं परं लिङ्गं प्रादुर्भूतं शिवात्मकम्

ଏଭଳି ପରମେଷ୍ଠିଙ୍କ ମାୟାରେ ବିବାଦ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା। ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରବୋଧ କରିବାକୁ ଶିବାତ୍ମକ ପରମ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲା।

Verse 75

कालानलसमप्रख्यं ज्वालामालासमाकुलम् / क्षयवृद्धिविनिर्मुक्तमादिमध्यान्तवर्जितम्

ସେ କାଳାନଳ ସମ ପ୍ରଖର, ଜ୍ୱାଳାମାଳାରେ ଆବୃତ; କ୍ଷୟ-ବୃଦ୍ଧିରୁ ମୁକ୍ତ, ଏବଂ ଆଦି-ମଧ୍ୟ-ଅନ୍ତବର୍ଜିତ।

Verse 76

ततो मामाह भगवानधो गच्छ त्वमाशु वै / अन्तमस्य विजानीम ऊर्ध्वं गच्छे ऽहमित्यजः

ତେବେ ଭଗବାନ୍ ମୋତେ କହିଲେ— “ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ତଳକୁ ଯାଅ; ଏହାର ଅନ୍ତ ଜାଣ। ମୁଁ—ଅଜ ବ୍ରହ୍ମା—ଉପରକୁ ଯାଉଛି।”

Verse 77

तदाशु समयं कृत्वा गतावूर्ध्वमधश्च द्वौ / पितामहो ऽप्यहं नान्तं ज्ञातवन्तौ समाः शतम्

ତାପରେ ଶୀଘ୍ର ସମୟ ନିଶ୍ଚିତ କରି ଦୁଇଜଣ ଗଲେ—ଜଣେ ଉପରକୁ, ଜଣେ ତଳକୁ। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଓ ପିତାମହ, ଶତବର୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଅନ୍ତ ଜାଣିପାରିଲୁ ନାହିଁ।

Verse 78

ततो विस्मयमापन्नौ भीतौ देवस्य शूलिनः / मायया मोहितौ तस्य ध्यायन्तौ विश्वमीश्वरम्

ତେବେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦେବଙ୍କ ସେଇ ଦୁଇଜଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଭୟରେ ଆବୃତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ବିଶ୍ୱସ୍ୱରୂପ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିଲେ।

Verse 79

प्रोच्चारन्तौ महानादमोङ्कारं परमं पदम् / प्रह्वाञ्जलिपुटोपेतौ शंभुं तुष्टुवतुः परम्

ସେମାନେ ମହାନାଦରେ ଗୁଞ୍ଜିତ ‘ଓଁ’—ପରମ ପଦ—କୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ମସ୍ତକ ନମାଇ, ଅଞ୍ଜଳି ଯୋଡି, ପରମ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 80

ब्रह्मविष्णू ऊचतुः / अनादिमलसंसाररोगवैद्याय शंभवे / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये

ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ— “ଅନାଦି ମଳଦୋଷରେ କଲୁଷିତ ସଂସାର-ରୋଗର ବୈଦ୍ୟ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଶାନ୍ତ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଲିଙ୍ଗମୂର୍ତ୍ତି ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।”

Verse 81

प्रलयार्णवसंस्थाय प्रलयोद्भूतिहेतवे / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये

ପ୍ରଳୟ-ସମୁଦ୍ରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ, ପ୍ରଳୟ ପରେ ଉଦ୍ଭବର କାରଣ, ଶାନ୍ତ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ଲିଙ୍ଗମୂର୍ତ୍ତିକୁ ନମଃ।

Verse 82

ज्वालामालावृताङ्गाय ज्वलनस्तम्भरूपिणे / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये

ଜ୍ୱାଲାମାଳାରେ ଆବୃତ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ, ଅଗ୍ନିସ୍ତମ୍ଭରୂପ, ଶାନ୍ତ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ଲିଙ୍ଗମୂର୍ତ୍ତିକୁ ନମଃ।

Verse 83

आदिमध्यान्तहीनाय स्वबावामलदीप्तये / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये

ଆଦି-ମଧ୍ୟ-ଅନ୍ତହୀନ, ସ୍ୱଭାବର ଅମଳ ଦୀପ୍ତିରେ ପ୍ରକାଶମାନ, ଶାନ୍ତ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ଲିଙ୍ଗମୂର୍ତ୍ତିକୁ ନମଃ।

Verse 84

महादेवाय महते ज्योतिषे ऽनन्ततेजसे / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये

ମହାଦେବ ମହତ୍ତମ ପରମଜ୍ୟୋତି, ଅନନ୍ତ ତେଜସ୍ବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଶାନ୍ତ ଶିବଙ୍କୁ, ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ଲିଙ୍ଗମୂର୍ତ୍ତିକୁ ନମଃ।

Verse 85

प्रधानपुरुषेशाय व्योमरूपाय वेधसे / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये

ପ୍ରଧାନ ଓ ପୁରୁଷଙ୍କ ଈଶ୍ୱର, ବ୍ୟୋମସ୍ୱରୂପ ବିଧାତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଶାନ୍ତ ଶିବଙ୍କୁ, ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ଲିଙ୍ଗମୂର୍ତ୍ତିକୁ ନମଃ।

Verse 86

निर्विकाराय सत्याय नित्यायामलतेजसे / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये

ନିର୍ବିକାର, ସତ୍ୟ, ନିତ୍ୟ ଓ ନିର୍ମଳ ତେଜସ୍ବୀ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଶାନ୍ତସ୍ୱରୂପ ଶିବଙ୍କୁ, ଲିଙ୍ଗମୂର୍ତ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ନମଃ।

Verse 87

वेदान्तसाररूपाय कालरूपाय धीमते / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये

ବେଦାନ୍ତସାରସ୍ୱରୂପ, କାଳସ୍ୱରୂପ, ଧୀମାନ ତେଜସ୍ବୀ ଶିବଙ୍କୁ ନମଃ; ଶାନ୍ତସ୍ୱରୂପ ଲିଙ୍ଗମୂର୍ତ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 88

एवं संस्तूयमानस्तु व्यक्तो भूत्वा महेश्वरः / भाति देवो महायोगी सूर्यकोटिसमप्रभः

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି ହେଉଥିବାବେଳେ ମହେଶ୍ୱର ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ଦେବ ମହାଯୋଗୀ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ।

Verse 89

वक्त्रकोटिसहस्त्रेण ग्रसमान इवाम्बरम् / सहस्त्रहस्तचरणः सूर्यसोमाग्निलोचनः

କୋଟି କୋଟି ମୁଖରେ ମନେ ହେଲା ଯେ ଆକାଶକୁ ଗ୍ରସୁଛନ୍ତି; ସହସ୍ର ହସ୍ତ-ଚରଣ, ତାଙ୍କ ନୟନ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ସୋମ-ଅଗ୍ନି।

Verse 90

पिनाकपाणिर्भगवान् कृत्तिवासास्त्रिशूलभृत् / व्यालयज्ञोपवीतश्च मेघदुन्दुभिनिः स्वनः

ଭଗବାନ ପିନାକ ହସ୍ତେ ଧାରଣ କରନ୍ତି, କୃତ୍ତିବାସ ଓ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ; ସର୍ପ-ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ପିନ୍ଧି, ତାଙ୍କ ନାଦ ମେଘଦୁନ୍ଦୁଭି ପରି ଗର୍ଜେ।

Verse 91

अथोवाच महादेवः प्रीतो ऽहं सुरसत्तमौ / पश्येतं मां महादेवं भयं सर्वं प्रमुच्यताम्

ତେବେ ମହାଦେବ କହିଲେ—ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠଦ୍ୱୟ, ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ମୋତେ, ମହାଦେବଙ୍କୁ, ଦର୍ଶନ କର; ସମସ୍ତ ଭୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂର ହେଉ।

Verse 92

युवां प्रसूतौ गात्रेभ्यो मम पूर्वं सनातनौ / अयं मे दक्षिणे पार्श्वे ब्रह्मा लोकपितामहः / वामपार्श्वे च मे विष्णुः पालको हृदये हरः

ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ମୋ ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ନେଇ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମିଲ, ସ୍ୱଭାବରେ ସନାତନ। ମୋ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବ୍ରହ୍ମା—ଲୋକପିତାମହ; ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବିଷ୍ଣୁ—ପାଳକ; ଏବଂ ମୋ ହୃଦୟରେ ହର (ଶିବ) ବିରାଜିତ।

Verse 93

प्रीतो ऽहं युवयोः सम्यक् वरं दद्मि यथेप्सितम् / एवमुक्त्वाथ मां देवो महादेवः स्वयं शिवः / आलिङ्ग्य देवं ब्रह्माणं प्रसादाभिमुखो ऽभवत्

ମୁଁ ତୁମ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ; ତୁମେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କର, ସେହି ବର ଦେଉଛି। ଏମିତି କହି, ସ୍ୱୟଂ ଶିବ ମହାଦେବ ବ୍ରହ୍ମାଦେବଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କୃପାପ୍ରସାଦ ପାଇଁ ଅଭିମୁଖ ହେଲେ।

Verse 94

ततः प्रहृष्टमनसौ प्रणिपत्य महेश्वरम् / ऊचतुः प्रेक्ष्य तद्वक्त्रं नारायणपितामहौ

ତାପରେ ହର୍ଷିତ ମନରେ ନାରାୟଣ ଓ ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା) ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ତାଙ୍କ ମୁଖମଣ୍ଡଳ ଦେଖି ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ କହିଲେ।

Verse 95

यदि प्रीतिः समुत्पन्ना यदि देयो वरश्च नौ / भक्तिर्भवतु नौ नित्यं त्वयि देव महेश्वरे

ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରୀତି ସତ୍ୟରେ ଉଦ୍ଭବିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଆମକୁ ବର ଦେବାକୁ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ହେ ଦେବ ମହେଶ୍ୱର, ଆପଣଙ୍କଠାରେ ଆମର ଭକ୍ତି ନିତ୍ୟ ରହୁ।

Verse 96

ततः स भगवानीशः प्रहसन् परमेश्वरः / उवाच मां महादेवः प्रीतः प्रीतेन चेतसा

ତେବେ ସେ ଭଗବାନ୍ ଈଶ, ପରମେଶ୍ୱର, ହସି ମୋତେ କହିଲେ; ପ୍ରୀତ ମହାଦେବ ଆନନ୍ଦିତ ଚିତ୍ତରେ ମୋତେ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 97

देव उवाच प्रलयस्थितिसर्गाणां कर्ता त्वं धरणीपते / वत्स वत्स हरे विश्वं पालयैतच्चराचरम्

ଦେବ କହିଲେ—ହେ ଧରଣୀପତେ, ପ୍ରଳୟ, ସ୍ଥିତି ଓ ସୃଷ୍ଟିର କର୍ତ୍ତା ତୁମେ। ବତ୍ସ ବତ୍ସ, ହେ ହରି—ଏହି ଚରାଚର ବିଶ୍ୱକୁ ପାଳନ କର।

Verse 98

त्रिधा भिन्नो ऽस्म्यहं विष्णो ब्रह्मविष्णुहराख्यया / सर्गरक्षालयगुणैर्निर्गुणो ऽपि निरञ्जनः

ହେ ବିଷ୍ଣୋ, ସୃଷ୍ଟି-ରକ୍ଷା-ଲୟର ଗୁଣକାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ହର—ଏହି ତିନି ନାମରେ ତ୍ରିଧା କଥିତ; କିନ୍ତୁ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ମୁଁ ନିର୍ଗୁଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନିରଞ୍ଜନ।

Verse 99

संमोहं त्यज भो विष्णो पालयैनं पितामहम् / भविष्यत्येष भगवांस्तव पुत्रः सनातनः

ହେ ବିଷ୍ଣୋ, ଏହି ମୋହ ତ୍ୟାଗ କରି ଏହି ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କୁ ପାଳନ କର। ଏହି ଭଗବାନ୍ ଭବିଷ୍ୟତରେ ତୁମ ସନାତନ ପୁତ୍ର ହେବେ।

Verse 100

अहं च भवतो वक्त्रात् कल्पादौ घोररूपधृक् / शूलपाणिर्भविष्यामि क्रोधजस्तव पुत्रकः

ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ କଳ୍ପାରମ୍ଭରେ ତୁମ ମୁଖରୁ ଘୋର ରୂପ ଧାରଣ କରି ଉଦ୍ଭବିତ ହେବି; ଶୂଳପାଣି ହୋଇ ତୁମ କ୍ରୋଧଜ ପୁତ୍ର ହେବି।

Verse 101

एवमुक्त्वा महादेवो ब्रह्माणं मुनिसत्तम / अनुगृह्य च मां देवस्तत्रैवान्तरधीयत

ଏପରି କହି ମହାଦେବ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ; ଏବଂ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଅନୁଗ୍ରହ କରି ସେ ଦେବ ସେଠାରେଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 102

ततः प्रभृति लोकेषु लिङ्गार्चा सुप्रतिष्ठिता / लिङ्ग तल्लयनाद् ब्रह्मन् ब्रह्मणः परमं वपुः

ସେହି ସମୟରୁ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଲିଙ୍ଗାର୍ଚ୍ଚା ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା। ହେ ବ୍ରହ୍ମନ, ଲିଙ୍ଗ—ସମସ୍ତ ରୂପକୁ ପରମରେ ଲୟ କରାଉଥିବା ଚିହ୍ନସ୍ୱରୂପ—ବ୍ରହ୍ମର ପରମ ଦେହ ଭାବେ ପୂଜିତ।

Verse 103

एतल्लिङ्गस्य माहात्म्यं भाषितं ते मयानघ / एतद् बुध्यन्ति योगज्ञा न देवा न च दानवाः

ହେ ଅନଘ, ଏହି ଲିଙ୍ଗର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି। ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଯୋଗଜ୍ଞମାନେ ହିଁ ବୁଝନ୍ତି; ନ ଦେବ, ନ ଦାନବ।

Verse 104

एतद्धि परमं ज्ञानमव्यक्तं शिवसंज्ञितम् / येन सूक्ष्ममचिन्त्यं तत् पश्यन्ति ज्ञान वक्षुषः

ଏହାହିଁ ପରମ ଜ୍ଞାନ—ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଏବଂ ‘ଶିବ’ ନାମରେ ପରିଚିତ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁଧାରୀମାନେ ସେହି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦେଖନ୍ତି।

Verse 105

तस्मै भगवते नित्यं नमस्कारं प्रकुर्महे / महादेवाय रुद्राय देवदेवाय लिङ्गिने

ସେହି ଭଗବାନଙ୍କୁ ଆମେ ନିତ୍ୟ ନମସ୍କାର କରୁ—ମହାଦେବ, ରୁଦ୍ର, ଦେବଦେବ, ଲିଙ୍ଗଧାରୀଙ୍କୁ।

Verse 106

नमो वेदरहस्याय नीलकण्ठाय वै नमः / विभीषणाय शान्ताय स्थाणवे हेतवे नमः

ବେଦର ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟସ୍ୱରୂପ ନୀଳକଣ୍ଠଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଭୟଙ୍କର ତେଜସ୍ୱୀ, ଶାନ୍ତ, ସ୍ଥାଣୁ (ଅଚଳ) ଏବଂ ପରମ କାରଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 107

ब्रह्मणे वामदेवाय त्रिनेत्राय महीयसे / शङ्कराय महेशाय गिरीशाय शिवाय च

ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ବାମଦେବ, ତ୍ରିନେତ୍ର, ମହିମାମୟ ମହାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଶଙ୍କର, ମହେଶ, ଗିରୀଶ ଓ ଶିବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର।

Verse 108

नमः कुरुष्व सततं ध्यायस्व मनसा हरम् / संसारसागरादस्मादचिरादुत्तरिष्यसि

ସଦା ନମସ୍କାର କର; ମନରେ ହର (ଶିବ)ଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର। ଏହି ସଂସାର-ସାଗରରୁ ତୁମେ ଶୀଘ୍ରେ ପାର ହେବ।

Verse 109

एवं स वासुदेवेन व्याहृतो मुनिपुङ्गवः / जगाम मनसा देवमीशानं विश्वतोमुखम्

ଏଭଳି ବାସୁଦେବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ଋଷି ମନୋବଳରେ ସର୍ବତୋମୁଖ ଈଶାନ ଦେବଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।

Verse 110

प्रणम्य शिरसा कृष्णमनुज्ञातो महामुनिः / जगाम चेप्सितं देशं देवदेवस्य शूलिनः

କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କରି, ଅନୁମତି ପାଇ, ମହାମୁନି ଦେବଦେବ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛିତ ପବିତ୍ର ଦେଶକୁ ଗଲେ।

Verse 111

य इमं श्रावयेन्नित्यं लिङ्गाध्यायमनुत्तमम् / शृणुयाद् वा पठेद् वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते

ଯେ ଏହି ଅନୁତ୍ତମ ‘ଲିଙ୍ଗାଧ୍ୟାୟ’କୁ ନିତ୍ୟ ଶ୍ରାବଣ କରାଏ, କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ଅଥବା ପଢ଼େ—ସେ ସର୍ବ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 112

श्रुत्वा सकृदपि ह्येतत् तपश्चरणमुत्तमम् / वासुदेवस्य विप्रेन्द्राः पापं मुञ्चिति मानवः

ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରମାନେ! ବାସୁଦେବପର ଏହି ଉତ୍ତମ ତପଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟାକୁ ଏକଥର ମାତ୍ର ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 113

जपेद् वाहरहर्नित्यं ब्रह्मलोके महीयते / एवमाह महायोगी कृष्णद्वैपायनः प्रभुः

ପ୍ରାତଃ ଓ ସାୟଂ ନିତ୍ୟ ଜପ କରୁ; ତାହାଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ସେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଏପରି ମହାଯୋଗୀ ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ (ବ୍ୟାସ) କହିଥିଲେ।