Adhyaya 23

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने दुर्मदकुरण्डवधो नाम द्वाविंशो ऽध्यायः अथाश्वरूढया क्षिप्ते कुरण्डे भण्डदानवः / कुटिलाक्षमिदं प्रोचे पुनरेव युयुत्सया

ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରଭାଗରେ ହୟଗ୍ରୀବ–ଅଗସ୍ତ୍ୟ ସଂବାଦର ଲଲିତୋପାଖ୍ୟାନରେ ‘ଦୁର୍ମଦକୁରଣ୍ଡବଧ’ ନାମ ଦ୍ୱାବିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ। ପରେ ଅଶ୍ୱାରୂଢା ଦ୍ୱାରା କୁରଣ୍ଡ କ୍ଷିପ୍ତ ହେବା ସମୟରେ, ଭଣ୍ଡ ଦାନବ ପୁନର୍ବାର ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ କୁଟିଲାକ୍ଷକୁ ଏହି କଥା କହିଲା।

Verse 2

स्वप्ने ऽपि यन्न संभाव्यं यन्न श्रुतमितः पुरा / यच्च नो शङ्कितं चित्ते तदेतत्कष्टमागतम्

ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଯାହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ପୂର୍ବେ କେବେ ଶୁଣା ନଥିଲା, ଏବଂ ଆମ ଚିତ୍ତରେ ଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ନଥିଲା—ସେଇ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଏବେ ଆସିପହଞ୍ଚିଛି।

Verse 3

कुरण्डदुर्मदौ सत्त्वशालिनौ भ्रातरौ हितौ / दुष्टदास्याः प्रभावो ऽयं मायाविन्या महत्तरः

କୁରଣ୍ଡ ଓ ଦୁର୍ମଦ—ଏହି ଦୁଇ ଭାଇ ସତ୍ତ୍ୱଶାଳୀ ଓ ହିତକର ଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ଦାସୀ ମାୟାବିନୀର ପ୍ରଭାବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହାନ।

Verse 4

इतः परं करङ्कादीन्पञ्चसेनाधिनायकान् / शतमक्षौहिणीनां च प्रस्थापय रणाङ्गणे

ଏହା ପରେ କରଙ୍କ ଆଦି ପାଞ୍ଚ ସେନାଧିନାୟକଙ୍କୁ ଏବଂ ଶତ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନାକୁ ମଧ୍ୟ ରଣାଙ୍ଗଣକୁ ପ୍ରସ୍ଥାପନ କର।

Verse 5

ते युद्धदुर्मदाः शूराः संग्रामेषु तनुत्यजः / सर्वथैव विजेष्यन्ते दुर्विदग्धविलासिनीम्

ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ସେ ଶୂରମାନେ, ସମରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ସର୍ବଥା ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ-ଚତୁର ବିଲାସିନୀକୁ ନିଶ୍ଚୟ ଜୟ କରିବେ।

Verse 6

इति भण्डवचः श्रुत्वा भृशं चत्वरयान्वितः / कुटिलाक्षः करङ्कादीनाजुहाव चमूपतीन्

ଏପରି ଭଣ୍ଡର ବଚନ ଶୁଣି, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ଭରି, କୁଟିଲାକ୍ଷ କରଙ୍କ ଆଦି ସେନାପତିମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲା।

Verse 7

ते स्वामिनं नमस्कृत्य कुटिलाक्षेण देशिताः / अग्नौ प्रविष्णव इव क्रोधान्धा निर्ययुः पुरात्

ସେମାନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, କୁଟିଲାକ୍ଷର ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ, କ୍ରୋଧାନ୍ଧ ହୋଇ, ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଲୋକ ପରି, ପୁରରୁ ବାହାରିଗଲେ।

Verse 8

तेषां प्रयाणनिःसाणरणितं भृशदुःसहम् / आकर्ण्य दिग्गजास्तूर्णं शीर्णकर्णा जुघूर्णिरे

ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରୟାଣର ଭେରୀ-ନଗାରାର ଧ୍ୱନି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସହ୍ୟ ଥିଲା; ତାହା ଶୁଣି ଦିଗ୍ଗଜମାନେ ତୁରନ୍ତ, କାନ ଫାଟିଗଲା ପରି, ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ଘୂରିଲେ।

Verse 9

शतमक्षौहिणीनां च प्राचलत्केतुमालकम् / उत्तरङ्गतुरङ्गादि बभौ मत्तमतङ्गजम्

ଶତ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନାର କେତୁମାଳକ ଆଗକୁ ଚାଲିଲା; ଉତ୍ତର ପଙ୍କ୍ତିରେ ତୁରଙ୍ଗ ଆଦି ଓ ମତ୍ତ ଗଜରାଜ ଶୋଭା ପାଇଲେ।

Verse 10

ह्रेषमाणहयाकीर्णं क्रन्दद्भटकुलोद्भवम् / बृंहमाणगजं गर्जद्रथयक्रं चचाल तत्

ହ୍ରେଷମାଣ ଅଶ୍ୱରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, କ୍ରନ୍ଦନ କରୁଥିବା ଭଟସମୂହରୁ ଉଦ୍ଭୂତ; ବୃଂହମାଣ ଗଜ ଓ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ରଥଚକ୍ରରେ ସେ ଦଳ କମ୍ପିଲା।

Verse 11

चक्रनेमिहतक्षोणीरेणुक्षपितरोचिषा / बभूवे तुहिनासारच्छन्नेनेव विवस्वता

ରଥଚକ୍ରର ନେମି ଆଘାତରେ ଭୂମିର ଧୂଳି ସୂର୍ଯ୍ୟର ରୋଚିଷାକୁ ଢାକିଦେଲା; ଯେପରି ବିବସ୍ୱାନ ତୁହିନବର୍ଷାରେ ଆବୃତ ହୋଇଥାନ୍ତି।

Verse 12

धूलीमयमिवाशेषमभवद्विश्वमण्डलम् / क्वचिच्छब्दमयं चैव निःसाणकठिनस्वनैः

ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱମଣ୍ଡଳ ଧୂଳିମୟ ହୋଇଗଲା; ଆଉ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ନିଃସାଣର କଠିନ ସ୍ୱନରେ ଶବ୍ଦମୟ ହେଲା।

Verse 13

उद्भूतैर्धूलिकाजालैराक्रान्ता दैत्यसैनिकाः / इयत्तयातः सेनायाः संख्यापि परिभाविता

ଉଦ୍ଭୂତ ଧୂଳିଜାଲରେ ଦୈତ୍ୟସେନା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲା; ସେନା କେତେ—ଏହି ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଆବୃତ ହୋଇଗଲା।

Verse 14

ध्वजा बहुविधाकारा मीनव्यालादिचित्रिताः / प्रचेलुर्धूलिकाजाले मत्स्या इव महोदधौ

ବହୁବିଧ ଆକାରର, ମୀନ-ବ୍ୟାଳ ଆଦି ଚିତ୍ରିତ ଧ୍ୱଜାମାନେ ଧୂଳିଜାଲରେ ମହୋଦଧିରେ ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କ ପରି ଲହରିଲେ।

Verse 15

तानापतत आलोक्य ललितासैनिकं प्रति / वित्रेसुरमराः सर्वे शक्तीनां भङ्गशङ्कया

ସେମାନେ ଲଲିତାଙ୍କ ସେନା ପ୍ରତି ଧାଇଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଭଙ୍ଗ ହେବ ବୋଲି ଶଙ୍କା କରି ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।

Verse 16

ते करङ्कमुखाः पञ्च सेनापतय उद्धताः / सर्पिणीं नाम समरे मायां चक्रुर्महीयसीम्

ସେଇ କରଙ୍କମୁଖ ନାମକ ପାଞ୍ଚ ଉଦ୍ଧତ ସେନାପତି ଯୁଦ୍ଧରେ ‘ସର୍ପିଣୀ’ ନାମର ମହାମାୟା ରଚିଲେ।

Verse 17

तैः समुत्पतिता दुष्टा सर्पिणी रमशांबरी / धूम्रवर्णा च धूम्रोष्ठी धूम्रवर्मपयोधरा

ସେମାନେ ଉତ୍ପାଦିତ କରିଥିବା ସେଇ ଦୁଷ୍ଟା ସର୍ପିଣୀ ‘ରମଶାମ୍ବରୀ’—ଧୂମ୍ରବର୍ଣ୍ଣା, ଧୂମ୍ରୋଷ୍ଠୀ, ଧୂମ୍ରବର୍ମପୟୋଧରା ଥିଲା।

Verse 18

महोदधिरिवात्यन्तं गंभीरकुहरोदरी / पुरश्चचाल शक्तीनान्त्रासयन्ती मनो रणे

ମହାସାଗର ପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗଭୀର ଗୁହାସଦୃଶ ଉଦରବତୀ ସେ, ରଣରେ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ମନକୁ ଭୟଭୀତ କରି ଆଗେଇଲା।

Verse 19

कद्रूरिवापरा दुष्टा बहुसर्पविभूषणा / सर्पाणामुद्भवस्थानं मायामयशरीरिणाम्

ସେ ଅନ୍ୟ ଏକ କଦ୍ରୁ ପରି ଦୁଷ୍ଟା, ବହୁ ସର୍ପରେ ବିଭୂଷିତ; ମାୟାମୟ ଶରୀରବତୀ ସର୍ପମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଭବସ୍ଥାନ ଥିଲା।

Verse 20

सेनापतीनां नासीरे वेल्लयन्तीमहीतले / वेल्लितं बहुधा चक्रे घोरारावविराविणी

ସେନାପତିମାନଙ୍କ ଶିବିରେ ସେ ଘୋର ଗର୍ଜନ କରି ଭୂମିତଳରେ ଲହରି ଚାଲିଲା; ବହୁ ପ୍ରକାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅସ୍ଥିର କଲା।

Verse 21

तथैव मायया पूर्वं ते ऽसुरेद्रा व्यजीजयन् / करङ्काद्या दुरात्मानः पञ्चपञ्चत्त्वकामुकाः

ସେହିପରି ପୂର୍ବେ ମାୟାବଳରେ ସେ ଅସୁରେନ୍ଦ୍ରମାନେ ବିଜୟୀ ହେଲେ; କରଙ୍କ ଆଦି ଦୁରାତ୍ମାମାନେ ପଞ୍ଚ-ପଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱଭୋଗରେ ଲୋଭୀ ଥିଲେ।

Verse 22

अथ प्रववृते युद्धं शक्तीनाममरद्रुहाम् / अन्योन्यवीरभाषाभिः प्रोत्साहितघनक्रुधाम्

ତାପରେ ଅମରଦ୍ରୋହୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲା; ପରସ୍ପର ବୀରବାଣୀରେ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ ହୋଇ ଘନ କ୍ରୋଧରେ ଉଦ୍ଦୀପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 23

अत्यन्तसंकुलतया न विज्ञातपरस्पराः / शक्तयो दानवश्चैव प्रजहुः शस्त्रपाणयः

ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଙ୍କୁଳତାରେ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ; ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଶକ୍ତିମାନେ ଓ ଦାନବମାନେ ପରସ୍ପର ଆକ୍ରମଣ କଲେ।

Verse 24

अन्योन्यशस्त्रसंघट्टसमुत्थितहुताशने / प्रवृत्तविशिखस्रोतःप्रच्छन्नहरिदन्तरे

ପରସ୍ପର ଶସ୍ତ୍ରସଂଘାଟରୁ ଅଗ୍ନି ଉଦ୍ଭବିଲା; ବାଣଧାରା ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ଦିଗନ୍ତର ଅନ୍ତରାଳକୁ ଢାକିଦେଲା।

Verse 25

बहुरक्तनदीपूरह्रियमाणमतङ्गजे / मांसकर्दमनिर्मग्ननिष्पन्दरथमण्डले

ବହୁ ରକ୍ତନଦୀର ପ୍ରବାହରେ ଭାସିଯାଉଥିବା ଗଜରାଜ ପରି, ମାଂସ-କର୍ଦ୍ଦମରେ ନିମଗ୍ନ ସେ ରଥମଣ୍ଡଳ ନିଷ୍ପନ୍ଦ ହୋଇ ରହିଲା।

Verse 26

विकीर्णकेशशैवालविलसद्रक्तनिर्झरे / अतिनिष्ठुरविध्वंसि सिंहनादभयङ्करे

ବିକୀର୍ଣ୍ଣ କେଶ ପରି ଶୈବାଳରେ ଢାକା, ରକ୍ତ-ନିର୍ଝରରେ ଦୀପ୍ତ, ଅତିନିଷ୍ଠୁର ଧ୍ୱଂସକାରୀ ଓ ସିଂହନାଦ ସମ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।

Verse 27

रजो ऽन्धकारतु मुले राक्षसीतृप्तिदायिनि / शस्त्रीशरणिविच्छिन्नदैत्यकण्ठोत्थितासृजि

ରଜ ଓ ଅନ୍ଧକାରର ଘୋର ତୁମୁଳରେ, ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତି ଦେଉଥିବା, ଶସ୍ତ୍ରାଘାତରେ ଛିନ୍ନ ଦୈତ୍ୟକଣ୍ଠରୁ ଉତ୍ଥିତ ରକ୍ତରେ ରଣଭୂମି ପୂରିଗଲା।

Verse 28

प्रवृत्ते घोरसंग्रामे शक्तीनां च सुरद्विषाम् / अथस्वबलमादाय पञ्चभिः प्रेरिता सती / सर्पिणी बहुधा सर्पान्विससर्ज शरीरतः

ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଓ ସୁରଦ୍ୱିଷମାନଙ୍କ ଘୋର ସଂଗ୍ରାମ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲାବେଳେ, ପଞ୍ଚଜନଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ସେ ସତୀ ନିଜ ବଳ ଧାରଣ କରି, ସର୍ପିଣୀ ହୋଇ ଶରୀରରୁ ବହୁ ପ୍ରକାର ସର୍ପ ଛାଡ଼ିଲା।

Verse 29

तक्षकर्केटकसमा वासुकिप्रमुखत्विषः / नानाविधवपुर्वर्णा नानादृष्टिभयङ्कराः

ସେମାନେ ତକ୍ଷକ ଓ କର୍କୋଟକ ପରି, ବାସୁକି-ପ୍ରମୁଖ ନାଗମାନଙ୍କ ଦୀପ୍ତି ସମ, ନାନାବିଧ ଦେହବର୍ଣ୍ଣ ଓ ନାନା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଭୟଙ୍କର ଥିଲେ।

Verse 30

नानाविधविषज्वालानिर्दग्धभुवनत्रयाः / दारदं वत्सनाभं च कालकूटमथापरम्

ନାନାବିଧ ବିଷଜ୍ୱାଳାରେ ଯେଉଁଥିରୁ ତ୍ରିଭୁବନ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିଲା—ସେହି ବିଷଗୁଡ଼ିକ ଦାରଦ, ବତ୍ସନାଭ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କାଳକୂଟ ଥିଲା।

Verse 31

सौराष्ट्रं च विषं घोरं ब्रह्मपुत्रमथापरम् / प्रतिपन्नं शौक्लिकेयमन्यान्यपि विषाणि च

ସୌରାଷ୍ଟ୍ର ନାମକ ଘୋର ବିଷ, ପରେ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନାମର ଅନ୍ୟଟି; ଶୌକ୍ଲିକେୟ ବୋଲି ପରିଚିତ ବିଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Verse 32

व्यालैः स्वकीयवदनैर्विलोलरसनाद्वयैः / विकिरन्तः शक्तिसैन्ये विसम्रुः सर्पिणीतनोः

ନିଜ ନିଜ ମୁଖରେ ଦୋଳାୟମାନ ଦ୍ୱିଜିହ୍ୱା ସହିତ ସେହି ବ୍ୟାଳମାନେ ଶକ୍ତିସେନା ଉପରେ ବିଷ ଛିଟାଇ ଛିଟାଇ ସର୍ପିଣୀର ଦେହରୁ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲେ।

Verse 33

धूम्रवर्णा द्विवदना सर्पा अतिभयङ्कराः / सर्पिण्या नयनद्वन्द्वा दुत्थिताः क्रोधदीपिताः

ଧୂମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ୱିମୁଖ, ଅତିଭୟଙ୍କର ସର୍ପମାନେ—ସର୍ପିଣୀର ଦୁଇ ନୟନରୁ ଉଠି ଦାଁଡାଇଲେ, କ୍ରୋଧରେ ଦୀପ୍ତ।

Verse 34

पीतवर्णास्त्रिफणका दंष्ट्राभिर्विकटाननाः / सर्पिण्याः कर्णकुहरादुत्थिताः सर्पकोटयः

ପୀତବର୍ଣ୍ଣ, ତ୍ରିଫଣଧାରୀ, ଦଂଷ୍ଟ୍ରାରେ ବିକଟମୁଖ—ସର୍ପିଣୀର କର୍ଣ୍ଣକୁହରରୁ ସର୍ପକୋଟିକୋଟି ଉଠିଆସିଲେ।

Verse 35

अग्रेपुच्छे च वदनं धारयन्तः फणान्वितम् / आस्यादा नीलवपुषः सर्पिण्याः फणिनो ऽभवन्

ଅଗ୍ରପୁଚ୍ଛରେ ଫଣଯୁକ୍ତ ମୁଖ ଧାରଣ କରି, ନୀଳବର୍ଣ୍ଣ ସର୍ପିଣୀର ମୁଖରୁ ଅନେକ ଫଣିଧର ନାଗ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ।

Verse 36

अन्यैश्च बलवर्णाश्च चतुर्वक्त्राश्चतुष्पदाः / नासिकाविवरात्तस्या उद्गता उग्ररोचिषः

ଅନ୍ୟେ ମଧ୍ୟ ବଳବାନ, ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣର, ଚାରି ମୁଖ ଓ ଚାରି ପଦ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ତାହାର ନାସିକାବିବରରୁ ଉଗ୍ର ଦୀପ୍ତି ସହ ବାହାରିଲେ।

Verse 37

लंबमानमहाचर्मावृत्तस्थूलपयोधरात् / नाभिकुण्डाच्च बहवो रक्तवर्णा भयानकाः

ଲମ୍ବମାନ ମହାଚର୍ମରେ ଆବୃତ ସ୍ଥୂଳ ସ୍ତନଭାଗରୁ ଏବଂ ନାଭିକୁଣ୍ଡରୁ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଭୟାନକ ପ୍ରାଣୀ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ।

Verse 38

हलाहलं वहन्तश्च प्रोत्थिताः पन्नगाधिपाः / विदशन्तः शक्तिसेनां दहन्तो विषवह्निभिः

ହଲାହଲ ବିଷ ବହନ କରୁଥିବା ପନ୍ନଗାଧିପମାନେ ଉଦ୍ଭୂତ ହେଲେ; ସେମାନେ ଶକ୍ତିସେନାକୁ ଦଂଶନ କରି, ବିଷାଗ୍ନିରେ ଦହନ କଲେ।

Verse 39

बध्नन्तो भोगपाशैश्च निघ्नन्तः फणमण्डलैः / अत्यन्तमाकुलां चक्रुर्ललितेशीचमूममी

ସେମାନେ ଭୋଗପାଶରେ ବାନ୍ଧି ଏବଂ ଫଣମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରହାର କରି, ଲଲିତେଶୀଙ୍କ ସେନାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକୁଳ କରିଦେଲେ।

Verse 40

खण्ड्यमाना अपि मुहुः शक्तीनां शस्त्रकोटिभिः

ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ କୋଟି କୋଟି ଶସ୍ତ୍ରାଘାତରେ ପୁନଃପୁନଃ ଖଣ୍ଡିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଅଡ଼ିଗ ରହିଲେ।

Verse 41

उपर्युपरि वर्धन्ते सपिण्डप्रविसर्पिणः / नश्यन्ति बहवः सर्पा जायन्ते चापरे पुनः

ସେମାନେ ପିଣ୍ଡରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଉପରୁପରି ବଢ଼ିଯାଆନ୍ତି; ଅନେକ ସର୍ପ ନଶିଯାଆନ୍ତି, ପୁନଃ ଅନ୍ୟ ସର୍ପ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି।

Verse 42

एकस्य नाशसमये बहवो ऽन्ये समुत्थिताः / मूलभूता यतो दुष्टा सर्पिणी न विनश्यति

ଏକଟି ନଶିବା ସମୟରେ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ଉଠିଆସନ୍ତି; କାରଣ ମୂଳଭୂତ ଦୁଷ୍ଟ ସର୍ପିଣୀ ନଶେ ନାହିଁ।

Verse 43

अतस्तत्कृतसर्पाणां नाशे सर्पान्तरोद्भवः / ततश्चशक्तिसैन्यानां शरीराणि विषानलैः

ଏହିପରି ସେମାନେ କରା ସର୍ପମାନେ ନଶିଲେ ଅନ୍ୟ ସର୍ପ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ; ତାପରେ ଶକ୍ତିସେନାଙ୍କ ଶରୀର ବିଷାଗ୍ନିରେ ଦହିବାକୁ ଲାଗିଲା।

Verse 44

दह्यमानानि दुःखेन विप्लुतान्यभवन्रणे / किङ्कर्तव्यविमूढेषु शक्तिचक्रेषु भोगिभिः

ରଣରେ ଦୁଃଖରେ ଦହିଯାଉଥିବା ଶରୀରମାନେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇପଡ଼ିଲେ; ଭୋଗୀମାନେ (ସର୍ପମାନେ) ଶକ୍ତିଚକ୍ରମାନଙ୍କୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟବିମୂଢ କରିଦେଲେ।

Verse 45

पराक्रमं बहुविधं चक्रुस्ते पञ्च दानवाः / करीन्द्री गर्दभशतैर्युक्तं स्यन्दनमास्थितः

ସେଇ ପାଞ୍ଚ ଦାନବ ନାନାପ୍ରକାର ପରାକ୍ରମ କଲେ। ହସ୍ତିନୀ ଓ ଶତ ଗର୍ଦ୍ଧଭ ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ସେ ଆରୋହଣ କଲା।

Verse 46

चक्रेण तीक्ष्णधारेण शक्तिसेनाममर्दयत् / वज्रदन्ताभिधश्चान्यो भण्डदैत्यचमूपतिः

ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାର ଚକ୍ରଦ୍ୱାରା ସେ ଶକ୍ତିସେନାକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କଲା। ଅନ୍ୟଜଣ ‘ବଜ୍ରଦନ୍ତ’ ନାମକ ଭଣ୍ଡ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ସେନାପତି ଥିଲା।

Verse 47

वज्रबाणाभिघातेन होष्ट्रतो हि रणं व्यधात् / अथ वज्रमुखश्चैव चक्रिवन्तं महत्तरम्

ବଜ୍ରବାଣର ଆଘାତରେ ସେ ରଣଭୂମିରେ ଘୋର ଯୁଦ୍ଧ ଘଟାଇଲା। ତାପରେ ବଜ୍ରମୁଖ ମଧ୍ୟ ସେଇ ମହାନ ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା।

Verse 48

आरुह्य कुन्तधाराभिः शक्तिचक्रममर्दयत् / वज्रदन्ताभिधानो ऽन्यश्चमूनामधिपो बली

କୁନ୍ତଧାରାରେ ଆରୋହଣ କରି ସେ ଶକ୍ତିଚକ୍ରକୁ ମର୍ଦ୍ଦନ କଲା। ଅନ୍ୟଜଣ ‘ବଜ୍ରଦନ୍ତ’ ନାମକ ବଳୀ ସେନାଧିପ ଥିଲା।

Verse 49

गृध्रयुग्मरथारूढः प्रजहार शिलीमुखैः / तैः सेनापतिभिर्दुष्टैः प्रोत्साहितमथाहवे

ଗୃଧ୍ରଯୁଗ୍ମ ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି ସେ ଶିଲୀମୁଖ ବାଣରେ ପ୍ରହାର କଲା। ପରେ ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ସେନାପତିମାନେ ତାକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଧିକ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କଲେ।

Verse 50

शतमक्षौहिणीनां च निपपातैकहेलया / सर्पिणी च दुराचारा बहुमायापरिग्रहा

ଏକମାତ୍ର କ୍ରୀଡାରେ ଶତ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ଭୂମିପତିତ ହେଲା; ସେ ସର୍ପିଣୀ ଦୁରାଚାରା, ବହୁ ମାୟାର ଆଶ୍ରୟଧାରିଣୀ ଥିଲା।

Verse 51

क्षणेक्षणे कोटिसंख्यान्विससर्ज फणाधरान् / तथा विकलितं सैन्यमवलोक्य रुषाकुला

କ୍ଷଣେକ୍ଷଣେ ସେ କୋଟିସଂଖ୍ୟକ ଫଣାଧର ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲା; ଏବଂ ବିକଳିତ ସେନାକୁ ଦେଖି ସେ କ୍ରୋଧାକୁଳ ହେଲା।

Verse 52

नकुली गरुडारूढा सा पपात रणाजिरे / प्रतप्तकनकप्रख्या ललितातालुसम्भवा

ଗରୁଡାରୂଢା ନକୁଲୀ ରଣାଜିରେ ଅବତରିଲା; ସେ ତପ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି ଦୀପ୍ତ, କୋମଳ ତାଳୁଠାରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ମଧୁର ବାଣୀସଦୃଶ ଥିଲା।

Verse 53

समस्तवाङ्मयाकारा दन्तैर्वज्रमयैर्युता / सर्पिण्यभिमुखं तत्र विससर्ज निजं बलम्

ସମସ୍ତ ବାଙ୍ମୟାକାରା, ବଜ୍ରମୟ ଦନ୍ତଯୁକ୍ତା ସେ ତଥା ସର୍ପିଣୀର ସମ୍ମୁଖେ ନିଜ ବଳ ପ୍ରକ୍ଷେପ କଲା।

Verse 54

तयाधिष्ठिततुङ्गांसः पक्षविक्षिप्तभूधरः / गरुडः प्राचलद्युद्धे सुमेरुरिव जङ्गमः

ତାହାର ଅଧିଷ୍ଠାନରେ ଗରୁଡର ଉଚ୍ଚ ଅଂଶ ଦୃଢ ହେଲା; ପକ୍ଷଘାତରେ ପର୍ବତମାନେ ଛିଟିଗଲେ, ଏବଂ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲା—ଚଳମାନ ସୁମେରୁ ପରି।

Verse 55

सर्पिणीमायया जातान्सर्पान्दृष्ट्वा भयानकान् / क्रोधरक्तेक्षणं व्यात्तं नकुली विदधे मुखम्

ସର୍ପିଣୀର ମାୟାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଭୟଙ୍କର ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ନକୁଳୀ ଦେବୀ କ୍ରୋଧରକ୍ତ ନୟନେ ମୁଖ ବିସ୍ତାର କଲେ।

Verse 56

अथ श्रीनकुलीदेव्या द्वात्रिंशद्दन्तकोटयः / द्वात्रिंशत्कोटयो जाता नकुलाः कनकप्रभाः

ତାପରେ ଶ୍ରୀ ନକୁଳୀ ଦେବୀଙ୍କ ବତ୍ତିଶ କୋଟି ଦନ୍ତରୁ ବତ୍ତିଶ କୋଟି କନକପ୍ରଭା ନକୁଳ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 57

इतस्ततः खण्डयन्तः सर्पिणीसर्पमण्डलम् / निजदंष्ट्राविमर्देन नाशयन्तश्च तद्विषम् / व्यभ्रमन्समरे घोरे विषघ्नाः स्वर्णबभ्रवः

ସେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ବଭ୍ରୁ ନକୁଳମାନେ ଘୋର ସମରେ ଇତସ୍ତତଃ ଘୁରି ସର୍ପିଣୀର ସର୍ପମଣ୍ଡଳକୁ ଖଣ୍ଡଖଣ୍ଡ କଲେ ଏବଂ ନିଜ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଘର୍ଷଣରେ ତାହାର ବିଷ ନାଶ କଲେ।

Verse 58

उत्कर्णाः क्रोध सम्पर्काद्धूनिताशेषलोमकाः / उत्फुल्ला नकुला व्यात्तवदना व्यदशन्नहीन्

କ୍ରୋଧସ୍ପର୍ଶରେ ସେମାନଙ୍କ କାନ ଉଠିଗଲା, ସମସ୍ତ ଲୋମ କମ୍ପିଲା; ଫୁଲି ମୁଖ ବିସ୍ତାର କରି ନକୁଳମାନେ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ଦଂଶିଲେ।

Verse 59

एकैकमायासर्पस्य बभ्रुरेकैक उद्गतः / तीक्ष्णदन्तनिपातेन खण्डयामास विग्रहम्

ମାୟାସର୍ପର ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକ ଏକ ବଭ୍ରୁ ନକୁଳ ଉଦ୍ଗତ ହେଲା; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦନ୍ତପ୍ରହାରରେ ତାହାର ଦେହକୁ ଖଣ୍ଡିତ କଲା।

Verse 60

भोगिभोगसृतै रक्तैः सृक्किणी शोणतां गते / लिहन्तो नकुला जिह्वापल्लवैः पुप्लुवुर्मृधे

ସର୍ପମାନଙ୍କ ଭୋଗରୁ ଝରିଥିବା ରକ୍ତରେ ତାଙ୍କର ଗାଲ ରକ୍ତିମ ହେଲା; ରଣରେ ନକୁଳମାନେ ଜିଭାପଲ୍ଲବରେ ଚାଟିଚାଟି ଲାଫିଲାଫି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

Verse 61

नकुलैर्दश्यमानानामत्यन्तचटुलं वपुः / मुहुः कुण्डलितैर्भोगैः पन्नगानां व्यचेष्टत

ନକୁଳମାନଙ୍କ ଦଂଶରେ ପୀଡିତ ସର୍ପମାନଙ୍କ ଦେହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚଞ୍ଚଳ ହେଲା; ସେମାନେ ପୁନଃପୁନଃ କୁଣ୍ଡଳିତ ଭୋଗରେ ଘୁରି ଘୁରି ଛଟପଟାଇଲେ।

Verse 62

नकुलावलिदष्टानां नष्टासूनां फणाभृताम् / फणाभरसमुत्कीर्णा मणयो व्यरुचन्रणे

ନକୁଳଦଳର ଦଂଶରେ ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇପଡ଼ିଥିବା ଫଣାଭୃତ ସର୍ପମାନଙ୍କ ଫଣାଭାରରୁ ଉଛଳି ବାହାରିଥିବା ମଣିମାନେ ରଣରେ ଜ୍ଵଳମାନ ହେଲେ।

Verse 63

नकुलाघातसंशीर्णफणाचक्रैर्विनिर्गतैः / फणयस्तन्महाद्रोहवह्विज्वाला इवाबभुः

ନକୁଳ ଆଘାତରେ ଭଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଫଣାଚକ୍ରରୁ ବାହାରିଥିବା ଫଣାମାନେ, ସେଇ ମହାଦ୍ରୋହର ଅଗ୍ନିଜ୍ଵାଳା ପରି ଦେଖାଗଲେ।

Verse 64

एवंप्रकारतो बभ्रुमण्डलैरवखण्डिते / मायामये सर्पजाले सर्पिणी कोपमादधे

ଏହିପରି ବଭ୍ରୁ-ନକୁଳମଣ୍ଡଳମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଖଣ୍ଡିତ ହୋଇଥିବା ସେଇ ମାୟାମୟ ସର୍ପଜାଳକୁ ଦେଖି ସର୍ପିଣୀ କ୍ରୋଧ ଧାରଣ କଲା।

Verse 65

तया सह महद्युद्धं कृत्वा सा नकुलेश्वरी / गारुडास्त्रमतिक्रूरं समाधत्त शिलीमुखे

ତାହା ସହ ମହାଯୁଦ୍ଧ କରି ସେ ନକୁଲେଶ୍ୱରୀ ଶିଳୀମୁଖ ବାଣରେ ଅତିକ୍ରୂର ଗାରୁଡାସ୍ତ୍ର ସଂଧାନ କଲା।

Verse 66

तद्गारुडास्त्रमुद्दामज्वालादीपितदिङ्मुखम् / प्रविश्य सर्पिणीदेहं सर्पमायां व्यशोषयत्

ସେଇ ଗାରୁଡାସ୍ତ୍ର ଉଦ୍ଦାମ ଜ୍ୱାଳାରେ ଦିଗ୍ମୁଖକୁ ଦୀପ୍ତ କରି ସର୍ପିଣୀ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସର୍ପମାୟାକୁ ଶୋଷିଦେଲା।

Verse 67

मायाशक्तोर्विनाशेन सर्पिणी विलयं गता / क्रोधं च तद्विनाशेन प्राप्ताः पञ्च चमूवराः

ମାୟାଶକ୍ତିର ବିନାଶରେ ସର୍ପିଣୀ ଲୟକୁ ଗଲା; ତାହାର ନାଶରେ ପାଞ୍ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେନାପତି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।

Verse 68

यद्बलेन सुरान्सर्वान्सेनान्यस्ते ऽवमेनिरे / सा सर्पिणी कथाशेषं नीता नकुलवीर्यतः

ଯାହାର ବଳରେ ସେ ସେନାନାୟକମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅବମାନ କରୁଥିଲେ, ସେଇ ସର୍ପିଣୀ ନକୁଲର ବୀର୍ୟରେ କଥାଶେଷ ହେଲା।

Verse 69

अतःस्वबलनाशेन भृशं क्रुद्धाश्चमूचराः / एकोद्यमेन शस्त्रौघैर्नकुलीं तामवाकिरन्

ଏହିପରି ନିଜ ବଳ ନାଶ ହେବାରୁ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଏକାସାଥି ଉଦ୍ୟତ ହୋଇ ଶସ୍ତ୍ରଘନ ବର୍ଷାରେ ସେ ନକୁଲୀକୁ ଆବୃତ କଲେ।

Verse 70

एकैव सा तार्क्ष्यरथा पञ्चभिः पृतनेश्वरी / लघुहस्ततया युद्धे चक्रे वै शस्त्रवर्षिणी

ସେ ଏକାକି ଗରୁଡ଼-ରଥାରୂଢ଼ା ହୋଇ, ପାଞ୍ଚଜଣ ସେନାଧିଶଙ୍କ ସମ୍ମୁଖେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୁତହସ୍ତତାରେ ଶସ୍ତ୍ରବର୍ଷା କଲା।

Verse 71

पट्टिशैर्मुसलैश्चैव भिन्दिपालैः सहस्रशः / वज्रसारमयैर्दन्तैर्व्यदशन्मर्म सीमसु

ହଜାରହଜାର ପଟ୍ଟିଶ, ମୁସଳ ଓ ଭିନ୍ଦିପାଳ ସହ, ବଜ୍ରସାରମୟ ଦନ୍ତଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମର୍ମସ୍ଥାନକୁ ଭେଦିଦେଲେ।

Verse 72

ततो हाहारुतं घोरं कुर्वाणा दैत्यकिङ्कराः / उदग्रदंशनकुलैर्नकुलैराकुलीकृताः

ତେବେ ଦୈତ୍ୟକିଙ୍କରମାନେ ଭୟଙ୍କର ହାହାକାର କରିଲେ; ତୀକ୍ଷ୍ଣଦନ୍ତ ନକୁଳମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ଥିର କରିଦେଲେ।

Verse 73

उत्पत्य गगनात्केचिद्घोरचीत्कार कारिणः / देशन्तस्तद्द्विषां सैन्य सकुलाः प्रज्वलक्रुधः

କେତେକ ଆକାଶକୁ ଉଛଳି ଭୟଙ୍କର ଚୀତ୍କାର କଲେ; ଜ୍ୱଳନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ଶତ୍ରୁସେନାକୁ କୁଳସହିତ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରିଦେଲେ।

Verse 74

कर्णेषु दष्ट्वा नासायामन्ये दष्टाः शिरस्तटे / पृष्ठतो प्यदशन्केचिदा गत्य व्याकृतक्रियाः

କେହି କାନରେ କାମୁଡ଼ିଲେ, କେହି ନାକରେ; କେହି ଶିରୋଭାଗରେ ଦଂଶନ କଲେ, ଆଉ କେହି ପଛଦିଗରୁ ଆସି ବିଚିତ୍ର ଭାବେ କାମୁଡ଼ିଲେ।

Verse 75

विकलाश्छिन्नवर्माणो भयविस्रस्तशस्त्रिकाः / नकुलैरभिभूतास्ते न्यपतन्नमरद्रुहः

ଯାହାଙ୍କର କବଚ ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିଲା ଓ ଭୟରେ ଶସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ, ସେହି ଦେବଦ୍ରୋହୀ ଶତ୍ରୁମାନେ ନକୁଳମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ।

Verse 76

केचित्प्रविश्यनकुला व्यात्तान्यास्यानि वैरिणाम् / भोगिभोगानि वाकृष्य व्यदशन्रसनातलम्

କେତେକ ନକୁଳ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଖୋଲା ମୁହଁରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସର୍ପମାନଙ୍କ ଫଣ ଟାଣି ଆଣି ଜିଭାର ତଳଭାଗକୁ କାମୁଡ଼ି ଛିନ୍ନ କଲେ।

Verse 77

अन्ये कर्णेषु नकुलाः प्राविशन्देववैरिणाम् / सूक्ष्मरूपा विशन्तिस्म नानारन्ध्राणि बभ्रवः

ଅନ୍ୟ ନକୁଳମାନେ ଦେବବୈରୀମାନଙ୍କ କାନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ସେହି ଧୂସର ନକୁଳମାନେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପ ଧରି ନାନା ରନ୍ଧ୍ରରେ ଘୁସୁଥିଲେ।

Verse 78

इति तैरभिभूतानि नकुलैरवलोकयन् / निजसैन्यानि दीनानि करङ्कः कोपमास्थितः

ଏପରି ନକୁଳମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଭୂତ ନିଜ ଦୀନ ସେନାକୁ ଦେଖି କରଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଉଦ୍ଦୀପ୍ତ ହେଲା।

Verse 79

अन्ये ऽपि च चमूनाथा लघुहस्ता महाबलाः

ଅନ୍ୟ ଚମୂନାଥମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ—ଶୀଘ୍ରହସ୍ତ ଓ ମହାବଳୀ। (ପଦ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ)

Verse 80

प्रतिबभ्रु शरस्तोमान्ववृषुर्वारिदा इव / दैत्यसैन्यपतिप्रौढ कोदडोत्थाः शिलीमुखाः / बभ्रूणां दन्तकोटीषु कठोरघट्टनं व्यधुः

ଦୈତ୍ୟସେନାପତିଙ୍କ ପ୍ରୌଢ କୋଦଣ୍ଡରୁ ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତ ଶିଳୀମୁଖ ବାଣ ମେଘବର୍ଷା ପରି ବଭ୍ରୁ ଉପରେ ଶରସ୍ତୋମ ବର୍ଷାଇଲା। ସେ ବାଣଗୁଡ଼ିକ ବଭ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦାନ୍ତକୋଟିରେ କଠୋର ଆଘାତ କଲା।

Verse 81

चमूपतिशख्यूहैराहतेभ्यः परःशतैः / बभ्रूणां वज्रदतेभ्यो निश्चक्राम हुताशनः / पञ्चापि ते चमूनाथविसृष्टैरेकहेलया

ଚମୂପତିଙ୍କ ଶଖ-ବ୍ୟୂହର ଶତଶତ ପ୍ରହାରରେ ଆହତ ବଭ୍ରୁମାନଙ୍କ ବଜ୍ରଦନ୍ତମଧ୍ୟରୁ ହୁତାଶନ ଅଗ୍ନି ନିଷ୍କ୍ରମଣ କଲା। ଏବଂ ଚମୂନାଥ ଛାଡ଼ିଥିବା ବାଣରେ ସେମାନେ ପାଞ୍ଚେଜଣ ଏକହେଳାରେ ଦମିତ ହେଲେ।

Verse 82

स्फुरत्फलैः शरकुलैर्बभ्रुसेनां व्यमर्दयत् / इतस्ततश्चमूनाथविक्षिप्तशरकोटिभिः / विशीर्णगात्रा नकुला नकुलीं पर्यवारयन्

ସ୍ଫୁରତ୍ ଫଳଯୁକ୍ତ ଶରକୁଳ ଦ୍ୱାରା ବଭ୍ରୁସେନା ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଇତସ୍ତତଃ ଚମୂନାଥ ଛାଡ଼ିଥିବା କୋଟି କୋଟି ବାଣରେ ଗାତ୍ର ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା ନକୁଳମାନେ ନକୁଳୀକୁ ଚାରିଦିଗରୁ ଘେରିଲେ।

Verse 83

अथ सा नकुली वाणी वाङ्मयस्यैकनायिका / नकुलानां परावृत्त्या महान्तं रोषमाश्रिता

ତେବେ ବାଙ୍ମୟର ଏକମାତ୍ର ନାୟିକା ନକୁଳୀ, ନକୁଳମାନଙ୍କ ପରାଭବ ଦେଖି ମହାରୋଷରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 84

अक्षीणनकुलं नाम महास्त्रं सर्वतोमुखम् / वह्निज्वालापरीताग्रं संदधे शार्ङ्गधन्वनि

ସେ ‘ଅକ୍ଷୀଣନକୁଳ’ ନାମକ ସର୍ବତୋମୁଖ ମହାସ୍ତ୍ରକୁ, ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳାପରୀତ ଅଗ୍ରଭାଗ ସହ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ୱି ଉପରେ ସନ୍ଧାନ କଲା।

Verse 85

तदस्त्रतो विनिष्ठ्यूता नकुलाः कोटिसंख्याकाः / वज्राङ्गा वज्रलोमानो वज्रदंष्ट्रा महाजवा

ସେହି ଅସ୍ତ୍ରରୁ ଉଗଳି ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ କୋଟିସଂଖ୍ୟକ ନକୁଳ ପ୍ରକଟ ହେଲେ—ବଜ୍ରାଙ୍ଗ, ବଜ୍ରଲୋମ, ବଜ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରା, ମହାଜବ।

Verse 86

वज्रसाराश्च निबिडा वज्रजाल भयङ्करा / वज्राकारैर्नशैस्तूर्ण दारयन्तो महीतलम्

ସେମାନେ ବଜ୍ରସାର, ନିବିଡ଼ ଏବଂ ବଜ୍ରଜାଳ ପରି ଭୟଙ୍କର; ବଜ୍ରାକାର ନଖରେ ଶୀଘ୍ର ମହୀତଳକୁ ଫାଡ଼ୁଥିଲେ।

Verse 87

वज्ररत्नप्रकाशेन लोचनेनापि शोभिताः / वज्रसंपातसदृशा नासाचीत्कार कारिणः

ବଜ୍ରରତ୍ନର ପ୍ରକାଶରେ ସେମାନଙ୍କ ଲୋଚନ ମଧ୍ୟ ଶୋଭିତ ଥିଲା; ସେମାନେ ବଜ୍ରସମ୍ପାତ ସଦୃଶ ଏବଂ ନାସାରୁ ଚୀତ୍କାର କରୁଥିଲେ।

Verse 88

मर्दयन्ति सुरारातिसैन्यं दशनकोटिभिः / पराक्रमं बहुविधं तेनिरे ते निरेनसः

ସେମାନେ ଦଶନକୋଟିଦ୍ୱାରା ସୁରାରାତିମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ମର୍ଦ୍ଦନ କଲେ; ନିର୍ଦୋଷ ସେ ବୀରମାନେ ବହୁବିଧ ପରାକ୍ରମ କରିଲେ।

Verse 89

एवं नकुलकोटीभिर् वज्रघोरैर्महाबलैः / विनष्टाः प्रत्यवयवं विनेशुर्दानवाधमाः

ଏପରି ବଜ୍ରଘୋର ମହାବଳୀ ନକୁଳକୋଟିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଦାନବାଧମମାନେ ପ୍ରତ୍ୟବୟବ ନଷ୍ଟ ହୋଇ ସମୂଳେ ବିନଶିଗଲେ।

Verse 90

एवं वज्रमयैर्बभुमण्डलैः शण्डिते बले

ଏଭଳି ବଜ୍ରସଦୃଶ ଭୁଜମଣ୍ଡଳଦ୍ୱାରା ବଳ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।

Verse 91

शताक्षौहिणिके संख्ये ते स्वमात्रावशेषिताः / अतित्रासेन रोषेण गृहीताश्च चमूवराः / संग्राममधिकं तेनुः समाकृष्टशरासनाः

ଶତ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସଂଖ୍ୟାରେ ସେମାନେ କେବଳ ଅଳ୍ପମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ। ଅତିଭୟ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଆବିଷ୍ଟ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେନାମାନେ ଧନୁ ଟାଣି ଆହୁରି ଘୋର ସଙ୍ଗ୍ରାମ କଲେ।

Verse 92

तैः समं बहुधा युद्धं तन्वाना नकुलेश्वरी / पट्टिशेन करङ्कस्य चिच्छेद कठिनं शिरः

ସେମାନଙ୍କ ସହ ବହୁପ୍ରକାର ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ନକୁଲେଶ୍ୱରୀ ପଟ୍ଟିଶ ଦ୍ୱାରା କରଙ୍କର କଠିନ ଶିର କାଟିଦେଲେ।

Verse 93

काकवाशितसुख्यानां चतुर्णामपि वैरिणाम् / उत्पत्योत्पत्य तार्क्ष्येण व्यलुनादसिना शिरः

‘କାକବାଶିତସୁଖ୍ୟ’ ନାମକ ଚାରି ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଶିର ସେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ-ବେଗରେ ଉତ୍ପତ୍ୟୋତ୍ପତ୍ୟ ଖଡ୍ଗଦ୍ୱାରା କାଟିଦେଲା।

Verse 94

तादृशं लाघवं दृष्ट्वा नकुल्या श्यामलांबिका

ନକୁଲ୍ୟାର ଏପରି ଲାଘବ ଦେଖି ଶ୍ୟାମଲାମ୍ବିକା ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ।

Verse 95

बहु मेने महासत्त्वां दुष्टासुरविनाशिनीम् / निजाङ्गदेवतत्त्वं च तस्यै श्यामांबिका ददौ

ତାକୁ ମହାସତ୍ତ୍ୱା ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଅସୁରବିନାଶିନୀ ବୋଲି ମନେ କରି, ଶ୍ୟାମାମ୍ବିକା ତାହାକୁ ନିଜ ଅଙ୍ଗଦେବତ୍ୱର ତତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଦାନ କଲେ।

Verse 96

लोकोत्तरे गुणे दृष्टे कस्य न प्रीतिसंभवः / हतशिष्टा भीतभीता नकुलीशरणं गताः

ଲୋକୋତ୍ତର ଗୁଣ ଦେଖିଲେ କାହାର ପ୍ରୀତି ଜନ୍ମ ନେବ ନାହିଁ? ଅବଶିଷ୍ଟମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ନକୁଳୀଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।

Verse 97

सापि तान्वीक्ष्य कृपया मा भैष्टेति विहस्य च / भवद्राज्ञे रणोदन्तमशेषं च निबोधत

ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ମଧ୍ୟ କୃପାରେ ହସି ‘ଭୟ କରନି’ ବୋଲି କହିଲେ; ଏବଂ ‘ତୁମ ରାଜାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧର ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଜଣାଅ’ ବୋଲି ଆଦେଶ ଦେଲେ।

Verse 98

तयैवं प्रेषिताः शीघ्रं तदालोक्य रणक्षितिम् / मुदितास्ते पुनर्भीत्या शून्यकायां पलायिताः

ସେ ଏଭଳି ପଠାଇଲେ ପରେ ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ରଣକ୍ଷେତ୍ର ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ପୁଣି ଭୟରେ ଆତଙ୍କିତ ହୋଇ ଶୂନ୍ୟକାୟା ନଗରୀକୁ ପଳାଇଗଲେ।

Verse 99

तदुदन्तं ततः श्रुत्वा भण्डश्चण्डो रुषाभवत्

ସେହି ସମ୍ବାଦ ଶୁଣିବା ସହିତେ ଭଣ୍ଡ ଚଣ୍ଡ କ୍ରୋଧରେ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା।