Shloka 69
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
अतःस्वबलनाशेन भृशं क्रुद्धाश्चमूचराः / एकोद्यमेन शस्त्रौघैर्नकुलीं तामवाकिरन्
Transliteration
ataḥsvabalanāśena bhṛśaṃ kruddhāścamūcarāḥ / ekodyamena śastraughairnakulīṃ tāmavākiran
Translation
ଏହିପରି ନିଜ ବଳ ନାଶ ହେବାରୁ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଏକାସାଥି ଉଦ୍ୟତ ହୋଇ ଶସ୍ତ୍ରଘନ ବର୍ଷାରେ ସେ ନକୁଲୀକୁ ଆବୃତ କଲେ।
Word by Word
अतःtherefore
अतः:
Hetu-dyotaka (हेतु-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/तस्मात्-अर्थक (therefore/thereupon)
स्व-बल-नाशेनby the loss of their own strength
स्व-बल-नाशेन:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक) + नाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (हेतु), एकवचन; तत्पुरुष: 'स्वस्य बलस्य नाशः'
भृशम्exceedingly
भृशम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
क्रुद्धाःangered
क्रुद्धाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeVerb
Rootक्रुध् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'angered' qualifying 'चमूचराः'
चमू-चराःthe soldiers/warriors
चमू-चराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचमू + चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन; तत्पुरुष: 'चम्वां चरन्ति' (those moving in the army)
एक-उद्यमेनwith a single united effort
एक-उद्यमेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक) + उद्यम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; तत्पुरुष: 'एकः उद्यमः' (with united effort)
शस्त्र-ओघैःwith volleys of weapons
शस्त्र-ओघैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootशस्त्र + ओघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; तत्पुरुष: 'शस्त्राणाम् ओघाः' (floods/volleys of weapons)
नकुलीम्Nakuli (the woman)
नकुलीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनकुली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; demonstrative pronoun referring to Nakulī
अवाकिरन्they showered (upon) / pelted
अवाकिरन्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-किॄ (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; 'they showered/covered'