Adhyaya 73

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे स्तवसमाप्तिर्नाम द्विसप्ततितमो ऽध्यायः // ७२// सूत उवाच एवमाराध्य देवेशमीशानं नीललोहितम् / प्रह्वो ऽतिप्रणतस्तस्मै प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत्

ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣର ବାୟୁପ୍ରୋକ୍ତ ମଧ୍ୟମଭାଗର ତୃତୀୟ ଉପୋଦ୍ଧାତପାଦରେ ‘ସ୍ତବସମାପ୍ତି’ ନାମକ ବହାତ୍ତରତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ। ସୂତ କହିଲେ—ଏଭଳି ଦେବେଶ ଈଶାନ ନୀଲଲୋହିତଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି, ପ୍ରହ୍ୱ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନମ୍ର ହୋଇ ହାତ ଯୋଡି ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲା।

Verse 2

काव्यस्य गात्रं संस्पृश्य हस्तेन प्रीतिमान्भवः / निकामं दर्शनं दत्त्वा तत्रैवान्तरधाद्धरः

କାବ୍ୟର ଦେହକୁ ହସ୍ତେ ସ୍ପର୍ଶ କରି ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ଇଚ୍ଛିତ ଦର୍ଶନ ଦେଇ ହରି ସେଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ କଲେ।

Verse 3

ततः सो ऽतर्हिते तास्मिन्देवे सानुचरे तदा / तिष्ठन्तीं प्राजलिर्भूत्वा जयन्तीमिदमब्रवीत्

ତାପରେ ସେ ଦେବତା ସାନୁଚରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ; ସେ ପ୍ରାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ଦାଁଡ଼ିଥିବା ଜୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲା।

Verse 4

कस्य त्वं सुभगे का वा दुःखिते मयि दुःखिता / सहता तपसा युक्तं किमर्थं मां जिगीष्सि

ହେ ସୁଭଗେ! ତୁମେ କାହାର, କିମ୍ବା ତୁମେ କିଏ? ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ହୁଅ। ତପସ୍ୟାରେ ଯୁକ୍ତ ଓ ସହନଶୀଳ ହୋଇ ତୁମେ କାହିଁକି ମୋତେ ଜିତିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?

Verse 5

अनया सततं भक्त्या प्रश्रयेण दमेन च / स्नेहेन चैव सुश्रोणि प्रीतो ऽस्मि वरवर्णिनि

ହେ ସୁଶ୍ରୋଣି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠବର୍ଣ୍ଣିନି! ତୁମର ସତତ ଭକ୍ତି, ବିନୟ, ଦମ (ସଂୟମ) ଓ ସ୍ନେହରେ ମୁଁ ପ୍ରୀତ।

Verse 6

किमिच्छसि वरारोहे कस्ते कामः समृद्ध्यताम् / तं ते संपूरयाम्यद्य यद्यपि स्यात्सुदुर्लभः

ହେ ବରାରୋହେ! ତୁମେ କ’ଣ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ? ତୁମର କେଉଁ କାମନା ସମୃଦ୍ଧ ହେଉ? ସେ ଯଦିଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ଆଜି ମୁଁ ତାହା ପୂରଣ କରିଦେବି।

Verse 7

एवमुक्ताब्रवीदेनं तपसा ज्ञातुमर्हसि / चिकीर्षितं मे ब्रह्मिष्ठ त्वं हि वेत्थ यथातथम्

ଏଭଳି କହି ସେ ତାହାକୁ କହିଲା—ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ଏହା ଜାଣିବା ତୁମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ହେ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ! ମୋର କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ଯାହା, ତୁମେ ଯଥାତଥ ଜାଣ।

Verse 8

एवमुक्तो ऽब्रवीदेनां दृष्ट्वा दिव्येन चक्षुषा / माहेन्द्री त्वं वरारोहे मद्धितार्थमिहागता

ଏଭଳି କୁହାଯାଉଥିବାବେଳେ ସେ ଦିବ୍ୟ ଚକ୍ଷୁରେ ତାକୁ ଦେଖି କହିଲା—ହେ ବରାରୋହେ! ତୁମେ ମାହେନ୍ଦ୍ରୀ; ମୋ ହିତ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛ।

Verse 9

मया सह त्वं सुश्रोणि दशवर्षाणि भामिनि / अदृश्यं सर्वभूतैस्तु संप्रयोगमिहेच्छसि

ହେ ସୁଶ୍ରୋଣି, ହେ ଭାମିନି! ତୁମେ ମୋ ସହ ଦଶ ବର୍ଷ—ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ରହି—ଏଠାରେ ସଂପ୍ରୟୋଗ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ।

Verse 10

देवीन्द्रनीलवर्णाभेवरारोहे सुलोचने / इमं वृणीष्व कामं त्वं मत्तो वै वल्गुभाषिणि

ହେ ବରାରୋହେ, ହେ ସୁଲୋଚନେ, ଦେବେନ୍ଦ୍ରନୀଳବର୍ଣ୍ଣ ସଦୃଶ କାନ୍ତିଯୁକ୍ତେ! ହେ ମଧୁରଭାଷିଣି! ମୋଠାରୁ ଏହି କାମନାକୁ ବର ଭାବେ ବାଛ।

Verse 11

एवं भवतु गच्छावो गृहान्मत्तेभगामिनि / ततः स्वगृहमागम्य जयत्या सहितः प्रभुः

ହେ ମତ୍ତେଭଗାମିନି! ‘ଏଭଳି ହେଉ’—କହି ଚାଲ, ଘରକୁ ଯାଉ। ତାପରେ ପ୍ରଭୁ ଜୟତୀ ସହିତ ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଲେ।

Verse 12

स तया चावसद्देव्या दश वर्षाणि भार्गवः / अदृश्यः सर्वभूतानां मायया संवृतस्तदा

ଭାର୍ଗବ ସେଇ ଦେବୀ ସହ ଦଶ ବର୍ଷ ବସିଲେ; ସେତେବେଳେ ମାୟାରେ ଆବୃତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।

Verse 13

कृतार्थमामतं ज्ञातवा काव्यं सर्वे दितेः सुताः / अभिजग्सुर्गृहं तस्य मुदितास्तं दिदृक्षवः

କାବ୍ୟ କୃତାର୍ଥ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜାଣି ଦିତିଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ତାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ।

Verse 14

गता यदा न पश्यन्ति जयत्या संवृतं गुरुम् / लक्षमं तस्य तद् बुद्ध्वा प्रतिजग्मुर्यथागतम्

ସେମାନେ ଯେତେବେଳେ ଗଲେ, ଜୟନ୍ତୀ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ଅଦର୍ଶନ ବୁଝି ଯଥାଗତ ଫେରିଗଲେ।

Verse 15

बृहस्पतिस्तु संरुद्धं ज्ञात्वा काव्यं वरेण ह / प्रीत्यर्थे दश वर्षाणि जयन्त्या हितकाम्यया

ବୃହସ୍ପତି ବରର ପ୍ରଭାବରେ କାବ୍ୟ ନିରୋଧିତ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜାଣି, ହିତକାମୀ ଜୟନ୍ତୀଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ଦଶ ବର୍ଷ (ସେଠାରେ) ବସିଲେ।

Verse 16

बुद्ध्वा तदन्तरं सो ऽथ देवानां मन्त्रचोदितः / काव्यस्य रूपमास्थाय सो ऽसुरान्समभाषत

ସେଇ ଅବସର ବୁଝି ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରେରଣାରେ; କାବ୍ୟର ରୂପ ଧାରଣ କରି ଅସୁରମାନଙ୍କ ସହ କଥା କହିଲେ।

Verse 17

ततः सो ऽभ्यागतान्दृष्ट्वा बृहस्पतिरुवाच तान् / स्वागतं मम याज्यानां संप्राप्तो ऽस्मि हिताय च

ତେବେ ଆସିଥିବାମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ— ମୋ ଯାଜ୍ୟମାନେ, ସ୍ୱାଗତ; ତୁମ ହିତ ପାଇଁ ମୁଁ ଆସିଛି।

Verse 18

अहं वो ऽध्यापयिष्यामि प्राप्ता विद्या मया हि याः / ततस्ते हृष्टमनसो विद्यार्थमुपपेदिरे

ମୁଁ ଯେ ଯେ ବିଦ୍ୟା ପାଇଛି, ସେସବୁ ତୁମକୁ ପଢ଼ାଇବି; ତେବେ ସେମାନେ ହୃଷ୍ଟମନେ ବିଦ୍ୟାର୍ଥେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।

Verse 19

पूर्णे काव्यस्तदा तस्मिन्समये दशवार्षिके / समयान्ते देवयाजी सद्यो जातमतिस्तदा

ସେହି ଦଶବର୍ଷୀୟ ସମୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ, ସମୟାନ୍ତେ ଦେବଯାଜୀଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା।

Verse 20

बुद्धिं चक्रे ततश्चापि याज्यानां प्रत्यवेक्षणे / शुक्र उवाच देवि गच्छाम्यहं द्रष्टुं तव याज्याञ्छुचिस्मिते

ତାପରେ ଯାଜ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ବୁଦ୍ଧି କଲେ। ଶୁକ୍ର କହିଲେ— ହେ ଦେବୀ, ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ, ମୁଁ ତୁମ ଯାଜ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଛି।

Verse 21

विभ्रान्तप्रेक्षिते साध्वि त्रिवर्णायतलोचने / एवमुक्ताब्रवीद्देवी भज भक्तां महाव्रत / एष ब्रह्मन्सतां धर्मो न धर्मं लोपयामि ते

ହେ ସାଧ୍ୱି, ବିଭ୍ରାନ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିଯୁକ୍ତେ, ତ୍ରିବର୍ଣ୍ଣ ଦୀର୍ଘଲୋଚନେ! ଏଭଳି କୁହାଯାଇଲାପରେ ଦେବୀ କହିଲେ— ହେ ମହାବ୍ରତ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସେବା କର; ହେ ବ୍ରହ୍ମନ, ଏହି ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଧର୍ମ, ମୁଁ ତୁମ ଧର୍ମକୁ ଲୋପ କରିବି ନାହିଁ।

Verse 22

सूत उवाच ततो गत्वा सुरान्दृष्ट्वा देवाचार्येण धीमता

ସୂତ କହିଲେ—ତାପରେ ସେ ଯାଇ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲା, ଧୀମାନ୍ ଦେବାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ରହିଲା।

Verse 23

वञ्चितान्काव्यरूपेण वचसा पुनरब्रवीत् / काव्यं मामनुजानीध्वमेष ह्याङ्गिरसो मुनिः

କାବ୍ୟରୂପ ବଚନରେ ବଞ୍ଚିତମାନଙ୍କୁ ସେ ପୁଣି କହିଲା—“ମୋତେ କାବ୍ୟ ବୋଲି ଅନୁମତି ଦିଅ; ଏହିଜଣ ଆଙ୍ଗିରସ ମୁନି।”

Verse 24

वञ्चिता बत यूयं वै मयि सक्ते तु दानवाः / श्रुत्वा तथा ब्रुवाणं तं संभ्रान्ता दितिजास्ततः

ସେ କହିଲା—“ହେ ଦାନବମାନେ, ମୋତେ ଆସକ୍ତ ହୋଇ ତୁମେ ବଞ୍ଚିତ ହେଲ।” ଏହା ଶୁଣି ଦିତିଜମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ।

Verse 25

संप्रैक्षन्तावुभौ तत्र स्थिरासीनौ शुचिस्मितौ / संप्रमूढाः स्थिताः सर्वे प्रापद्यन्त न किञ्चन

ସେଠାରେ ସେ ଦୁଇଜଣ ନିଶ୍ଚଳ ଆସନରେ ବସି, ପବିତ୍ର ହାସ ସହ ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖୁଥିଲେ; ସମସ୍ତେ ମୂଢ଼ ହୋଇ ଦାଁଡ଼ି ରହିଲେ, କିଛି କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।

Verse 26

ततस्तेषु प्रमूढेषु काव्यस्तान्पुनरब्रवीत् / आचार्यो यो ह्ययं काव्यो देवायार्यो ऽयमङ्गिराः

ସେମାନେ ମୂଢ଼ ହୋଇଥିବାବେଳେ କାବ୍ୟ ପୁଣି କହିଲା—“ଏହିଜଣ କାବ୍ୟ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ; ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହିଜଣ ଆର୍ୟ ଅଙ୍ଗିରା।”

Verse 27

अनुगच्छत मां सर्वे त्यजतैनं बृहस्पतिम् / एवमुक्ते तु ते सर्वे तावुभौ समवेक्ष्य च

“ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମୋ ପଛେ ଆସ; ଏହି ବୃହସ୍ପତିକୁ ତ୍ୟାଗ କର।” ଏମିତି କହିଲେ ସେମାନେ ଉଭୟଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖିଲେ।

Verse 28

तदासुरा विशेष तु न व्यजानंस्तयोर्द्वयोः / बृहस्पतिरुवाचैनामं भ्रातो ऽयमङ्गिराः

ତେବେ ଅସୁରମାନେ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଭେଦ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ। ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ—“ଭାଇମାନେ, ଏହା ଅଙ୍ଗିରା।”

Verse 29

काव्यो ऽहं वो गुरुर्दैत्या मद्रूपो ऽयं बृहस्पतिः / संमोहयति रूपेण मामकेनैष वो ऽसुराः

“ହେ ଦୈତ୍ୟମାନେ, ମୁଁ କାବ୍ୟ (ଶୁକ୍ର) ତୁମ ଗୁରୁ; ଏହି ବୃହସ୍ପତି ମୋ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି। ହେ ଅସୁରମାନେ, ସେ ମୋ ରୂପେ ତୁମକୁ ମୋହିତ କରୁଛି।”

Verse 30

श्रुत्वा तस्य वचस्ते वै संमन्त्र्याथ वचो ऽब्रुवन् / अयं नो दशवर्षाणि सततं शास्ति वै प्रभुः

ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେମାନେ ପରାମର୍ଶ କରି କହିଲେ—“ଏହି ପ୍ରଭୁ ଦଶ ବର୍ଷ ଧରି ନିରନ୍ତର ଆମକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଆସୁଛନ୍ତି।”

Verse 31

एष वै गुरुरस्माकमन्तरेप्सुरयं द्विजाः / ततस्तेदानवाः सर्वे प्रणिपत्याभिवाद्य च

“ଏହି ଆମର ଗୁରୁ; ଏହି ଦ୍ୱିଜ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।” ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଦାନବ ପ୍ରଣାମ କରି ଅଭିବାଦନ କଲେ।

Verse 32

वचनं जगृहुस्तस्य विद्याभ्यासेन मोहिताः / ऊचुस्तमसुराः सर्वे क्रुद्धाः संरक्तलोचनाः

ବିଦ୍ୟାଭ୍ୟାସରେ ମୋହିତ ହୋଇ ସେମାନେ ତାହାର ବଚନ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ତେବେ ସମସ୍ତ ଅସୁର କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ରକ୍ତନେତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 33

अयं गुरुर्हितो ऽस्माकं गच्छ त्वं नासि नो गुरुः / भार्गवो ऽगिरसो वायं भवत्वेषैव नो गुरुः

ଏହି ଗୁରୁ ଆମର ହିତକାରୀ; ତୁମେ ଯାଅ, ତୁମେ ଆମର ଗୁରୁ ନୁହଁ। ଏହି ଭାର୍ଗବ, ଅଙ୍ଗିରସବଂଶୀ, ଏହିଏ ଆମର ଗୁରୁ ହେଉ।

Verse 34

स्थिता वयं निदेशे ऽस्य गच्छ त्वं साधु मा चिरम् / एवमुक्त्वा सुराः सर्वे प्रापद्यन्त बृहस्पतिम्

ଆମେ ଏହାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଅଟୁଟ; ତୁମେ ଭଲରେ ଯାଅ, ବିଳମ୍ବ କରନି। ଏମିତି କହି ସମସ୍ତ ଦେବତା ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ।

Verse 35

यदा न प्रतिपद्यन्ते तेनोक्तं तन्महद्धितम् / चुकोप भार्गवस्ते षामवलेपेन वै तदा

ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ତାଙ୍କ କହିଥିବା ସେଇ ମହାହିତକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ଅହଂକାରରେ ଭାର୍ଗବ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।

Verse 36

बोधितापि मया यस्मान्न मां भजत दानवाः / तस्मात्प्रणष्टसंज्ञा वै पराभवमवाप्स्यथ

ମୁଁ ବୋଧ କରାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦାନବମାନେ ମୋତେ ଭଜନ କରୁନାହାନ୍ତି; ତେଣୁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଜ୍ଞାନ-ସଂଜ୍ଞା ହରାଇ ପରାଭବ ପାଇବ।

Verse 37

इति व्याहृत्य तान्काव्यो जगामाथ यथागतम् / शप्तांस्तानसुराञ्ज्ञात्वा काव्येन तु बृहस्पतिः

ଏହିପରି କହି କାବ୍ୟ (ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ) ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ଫେରିଗଲେ। ସେ ଅସୁରମାନେ ଶପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି ବୃହସ୍ପତି କାବ୍ୟ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।

Verse 38

कृतार्थः स तदा हृष्टः स्वरूपं प्रत्यपद्यत / बुद्ध्वासुरांस्तदा ब्रष्टान्कृतार्थोंऽतर्द्धिमागमत्

ସେତେବେଳେ ସେ କୃତାର୍ଥ ହୋଇ ହର୍ଷିତ ହେଲେ ଏବଂ ନିଜ ସ୍ୱରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଅସୁରମାନେ ସେତେବେଳେ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ବୁଝି, କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 39

ततः प्रनष्टे तस्मिंस्ते विभ्रान्ता दानवास्तदा / अहो धिग्वञ्चिताः स्नेहात्परस्परमथाब्रुवन्

ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯିବା ପରେ ସେ ଦାନବମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ। ତେବେ ସେମାନେ ପରସ୍ପର କହିଲେ—‘ହାୟ! ଧିକ୍, ସ୍ନେହରୁ ଆମେ ଠକାଯାଇଛୁ।’

Verse 40

धर्मतो ऽविमुखाश्चैव कारिता वेधसा वयम् / दग्धाश्चैवोपधायोगात्स्वेस्वे कार्ये तु मायया

ବିଧାତା ଆମକୁ ଧର୍ମରୁ ଅବିମୁଖ ରହିବାକୁ ହିଁ ପ୍ରେରିତ କରିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଛଳ-ଉପାୟର ସଂଯୋଗରୁ ଆମେ ନିଜ-ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମାୟାଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ ହେଲୁ।

Verse 41

ततो ऽसुराः परित्रस्ता देवेभ्यस्त्वरिता ययुः / प्रह्लादमग्रतः कृत्वा काव्यस्यानुगमं पुनः

ତାପରେ ଅସୁରମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ଗଲେ; ପ୍ରହ୍ଲାଦକୁ ଆଗରେ ରଖି, ପୁନଃ କାବ୍ୟ (ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।

Verse 42

ततः काव्यं समासाद्य ह्यभितस्थु रवाङ्मुखाः / तानागतान्पुनर्दृष्ट्वा काव्यो याज्यानुवाच ह

ତଦନନ୍ତର କାବ୍ୟଙ୍କ (ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ) ନିକଟକୁ ଯାଇ ସେମାନେ ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ କରି ଛିଡା ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ଆସିଥିବାର ଦେଖି କାବ୍ୟ ନିଜ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 43

मया संबोधिताः काले यतो मां नाभ्यनन्दथ / ततस्तेनावलेपेन गता यूयं पराभवम्

ମୁଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ସତର୍କ କରାଇଥିଲି, କିନ୍ତୁ ତୁମ୍ଭେମାନେ ମୋତେ ଆଦର କଲ ନାହିଁ। ସେହି ଅହଂକାର ହେତୁ ତୁମ୍ଭେମାନେ ପରାଜୟ ବରଣ କଲ।

Verse 44

प्रह्लादस्तमथोवाच मानस्त्वं त्यज भार्गव / स्वान्याज्यान्भजमानांश्च भक्तांश्चैव विशेषतः

ତେବେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ଭାର୍ଗବ! ଆପଣ ନିଜର କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ବିଶେଷକରି ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।

Verse 45

त्वय्यदृष्टे वयं तेन देवाचार्येण मोहिताः / भक्तानर्हसि नस्त्रातुं ज्ञात्वा दीर्घेण चक्षुषा

ଆପଣଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ସେହି ଦେବାଚାର୍ଯ୍ୟ (ବୃହସ୍ପତି) ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିଥିଲେ। ନିଜର ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହା ଜାଣି, ଆମ୍ଭ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ୍।

Verse 46

यदि नस्त्वं न कुरुषे प्रसादं भृगुनन्दन / अपध्यातास्त्वया ह्यद्य प्रवेक्ष्यामोरसातलम्

ହେ ଭୃଗୁନନ୍ଦନ! ଯଦି ଆପଣ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ଉପରେ କୃପା ନ କରନ୍ତି, ତେବେ ଆଜି ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧିକ୍କୃତ ହୋଇ ଆମ୍ଭେମାନେ ରସାତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବୁ।

Verse 47

सूत उवाच ज्ञात्वा काव्यो यथातत्त्वं कारुण्येन महीयसा / एवं शुक्रो ऽनुनीतः संस्ततः कोपं न्यवर्त्तयत्

ସୂତ କହିଲେ—କାବ୍ୟ (ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ) ଯଥାତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣି ମହାକାରୁଣ୍ୟରେ; ଏଭଳି ଅନୁନୀତ ଓ ସଂସ୍ତୁତ ହୋଇ ଶୁକ୍ର କ୍ରୋଧ ନିବାରିଲେ।

Verse 48

उवाचेदं न भेतव्यं गन्तव्यं न रसातलम् / अवश्यंभावीह्यर्थो ऽयं प्राप्तो वो मयि जाग्रति

ସେ କହିଲେ—ଭୟ କରିବା ନାହିଁ, ରସାତଳକୁ ଯିବାକୁ ପଡିବ ନାହିଁ। ଏହା ଅବଶ୍ୟଂଭାବୀ ଘଟଣା; ମୁଁ ଜାଗ୍ରତ ଥିବାବେଳେ ଏହା ତୁମମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି।

Verse 49

न शक्यमन्यथाकर्त्तुं दिष्टं हि बलवत्तरम् / संज्ञा प्रनष्टा या चेयं कामं तां प्रतिलप्स्यथ

ଏହାକୁ ଅନ୍ୟଥା କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; କାରଣ ଦିଷ୍ଟ (ଦୈବ-ନିୟତି) ଅଧିକ ବଳବତୀ। ଯେ ସଂଜ୍ଞା (ଚେତନା) ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ତାହାକୁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 50

प्राप्तः पर्यायकालो वा इति ब्रह्माभ्यभाषत / मत्प्रसादाच्च युष्माभिर्भुक्तं त्रैलोक्यमूर्ज्जितम्

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—‘ତୁମମାନଙ୍କର ପର୍ଯ୍ୟାୟକାଳ (ଶାସନର ପାଳା) ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି।’ ଏବଂ ମୋ ପ୍ରସାଦରୁ ତୁମେ ବଳବତୀ ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟକୁ ଭୋଗ କରିଛ।

Verse 51

युगाख्या दश संपूर्णा देवानाक्रम्य मूर्द्धनि / तावन्तमेव कालं वै ब्रह्मा राज्यमभाषत

ଦେବମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ‘ୟୁଗ’ ନାମକ ଦଶଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ସେତେଇ କାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ରହ୍ମା ରାଜ୍ୟ (ଅଧିକାର) ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ।

Verse 52

सावर्णिके पुनस्तुभ्यं राज्यं किल भविष्यति / लोकानामीश्वरो भावी पौत्रस्तव पुनर्बलिः

ସାବର୍ଣ୍ଣିକ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ ପୁନଃ ତୁମର ରାଜ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ହେବ। ଲୋକମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର ଭାବେ ତୁମ ପୌତ୍ର ପୁନର୍ବଲି ହେବ।

Verse 53

एवं कालमयं प्रोक्तः पौत्रस्ते ब्रह्मणा स्वयम् / तथाहृतेषु लोकेषु न शोको न किलाभवत्

ଏହିପରି କାଳମୟ ବଚନ ତୁମ ପୌତ୍ର ବିଷୟରେ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା କହିଥିଲେ। ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ହରଣ ହେଲାପରେ ଶୋକ କିଛି ରହିଲା ନାହିଁ।

Verse 54

यस्मात्प्रवृत्तयश्चास्य न कामैरभिसंधिताः / तस्मादजेन प्रीतेन दत्तं सावर्णिके ऽन्तरे

ଯେହେତୁ ତାହାର ପ୍ରବୃତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ କାମନାଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ନଥିଲା, ସେହିକାରଣେ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଜ (ବ୍ରହ୍ମା) ସାବର୍ଣ୍ଣିକ ଅନ୍ତରେ ଏହି ଦାନ ଦେଲେ।

Verse 55

देवराज्यं बलेर्भाव्यमिति मामीश्वरो ऽब्रवीत् / तस्माददृश्यो भूतानां कालाकाङ्क्षी स तिष्ठति

ଈଶ୍ୱର ମୋତେ କହିଲେ—‘ବଲିଙ୍କୁ ଦେବରାଜ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ।’ ତେଣୁ ସେ ଭୂତମାନଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ କାଳକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଛି।

Verse 56

प्रीतेन चामरत्वं वै दत्तं तुभ्यं स्वयंभुवा / तस्मान्निरुत्सुकस्त्वं वै पर्यायं सहसाकुलः

ପ୍ରସନ୍ନ ସ୍ୱୟଂଭୂ ତୁମକୁ ଅମରତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ତେଣୁ ତୁମେ ନିରୁତ୍ସୁକ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି, ହଠାତ୍ ଆକୁଳ ହେଉଛ।

Verse 57

न च शक्यं मया तुभ्यं पुर स्ताद्वै विसर्पितुम् / ब्रह्मणा प्रतिषिद्धो ऽस्मि भविष्यं जानता प्रभो

ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ପାରିବି ନାହିଁ; ଭବିଷ୍ୟତ୍ ଜାଣୁଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ମୋତେ ନିଷେଧ କରିଛନ୍ତି।

Verse 58

इमौ च शिष्यौ द्वौ मह्यं तुल्यावेतौ बृहस्पतेः / दैवतैः सह संरब्धान्सर्वान्वो धारयिष्यतः

ଏହି ଦୁଇ ଜଣ ମୋର ଶିଷ୍ୟ, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ସମାନ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ କ୍ରୋଧିତ ତୁମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏମାନେ ଧାରଣ କରି ରୋକିବେ।

Verse 59

सूत उवाच एवमुक्तास्तु दैतेया काव्येनाक्लिष्टकर्मणा / ततस्ताभ्यां ययुः सार्द्धं प्रह्लादप्रमुखास्तदा

ସୂତ କହିଲେ—ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମା କାବ୍ୟ ଏପରି କହିବା ପରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ; ସେତେବେଳେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପ୍ରମୁଖ ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସହ ଗଲେ।

Verse 60

अवश्यभाव्यमर्थं तं श्रुत्वा दैतेयदानवाः / सहसा शंसमानास्ते जयं काव्येन भाषितम्

ଅବଶ୍ୟ ଘଟିବା ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦୈତ୍ୟ-ଦାନବମାନେ, କାବ୍ୟ ଯେ ‘ଜୟ’ କହିଥିଲେ ତାହାକୁ ସହସା ପ୍ରଶଂସା କରି ଘୋଷଣା କଲେ।

Verse 61

दंशिताः सायुधाः सर्वे ततो देवान्समाह्वयन् / अथ देवासुरान्दृष्ट्वा संग्रामे समुपस्थितान्

ତାପରେ ସମସ୍ତେ କବଚଧାରୀ ଓ ଶସ୍ତ୍ରସଜ୍ଜ ହୋଇ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ; ତା’ପରେ ସଙ୍ଗ୍ରାମରେ ଉପସ୍ଥିତ ଦେବ-ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି…

Verse 62

ततः संवृतसन्नाहा देवास्तान्समयोधयन् / देवासुरे ततस्तस्मिन्वर्त्तमाने शतं समाः / अजयन्तासुरा देवान्नग्रा देवा अमन्त्रयन्

ତାପରେ ସଜ୍ଜିତ କବଚଧାରୀ ଦେବମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଘୋର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଦେବ–ଅସୁର ସଂଗ୍ରାମ ଶତବର୍ଷ ଚାଲିଲା। ଶେଷେ ଅସୁରମାନେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଜିତିଲେ; ଦେବମାନେ ନିରୁପାୟ ହେଲେ।

Verse 63

देवा ऊचुः शण्डामर्कप्रभावेण जिताः स्मस्त्वसुरैर्वयम् / तस्माद्यज्ञं समुद्दिश्य कार्यं चात्महितं च यत्

ଦେବମାନେ କହିଲେ— ଶଣ୍ଡ ଓ ଅମର୍କଙ୍କ ପ୍ରଭାବରୁ ଆମେ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇଛୁ। ତେଣୁ ଯଜ୍ଞକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଆତ୍ମହିତର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 64

यज्ञेनोपाह्वयिष्यामस्ततो जेष्यामहे ऽसुरान् / अथोपामन्न्रयन्देवाः शण्डामकारै तु तावुभौ

ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଦେବଶକ୍ତିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବୁ; ତାପରେ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ଜିତିବୁ। ଏହା କହି ଦେବମାନେ ଶଣ୍ଡ ଓ ଅମର୍କ— ଉଭୟଙ୍କୁ ଡାକି ବିନୟରେ କହିଲେ।

Verse 65

यज्ञे चाहूय तौ प्रोक्तौ त्यजन्तामसुरा द्विजौ

ଯଜ୍ଞରେ ଡାକି ଦେବମାନେ କହିଲେ— ହେ ଦ୍ୱିଜଦ୍ୱୟ, ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କର।

Verse 66

ग्रहं तु वां ग्रहीष्यामो ह्यनुजित्य तु दानवान् / एवं तत्यजतुस्तौ तु षण्डामकारै तदा सुरान्

ଦାନବମାନଙ୍କୁ ଜିତିଲା ପରେ ଆମେ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନ ଦେବୁ। ଏହା ଶୁଣି ଶଣ୍ଡ ଓ ଅମର୍କ ସେତେବେଳେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ।

Verse 67

ततो देवा जयं प्राप्ता दानवाश्च पराभवम् / देवासुरान्पराभाव्य शण्डामर्कावुपागमन्

ତେବେ ଦେବମାନେ ଜୟ ପାଇଲେ ଓ ଦାନବମାନେ ପରାଜିତ ହେଲେ। ଦେବାସୁରମାନଙ୍କୁ ପରାଭବ କରି ସେମାନେ ଶଣ୍ଡ ଓ ଅମର୍କଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।

Verse 68

काव्यशापभिभूताश्च अनाधाराश्च ते पुनः / बाध्यमानास्तदा देवैर्विविशुस्ते रसातलम्

କାବ୍ୟଙ୍କ ଶାପରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ ସେମାନେ ପୁଣି ଆଧାରହୀନ ହେଲେ। ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହୋଇ ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ରସାତଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 69

एवं निरुद्यमास्ते वै कृता शक्रेण दानवाः / ततः प्रभृति शापेन भृगुनैमित्तिकेन च

ଏଭଳି ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଦାନବମାନଙ୍କୁ ନିରୁଦ୍ୟମ କରିଦେଲେ। ତାହାପରେ ଭୃଗୁ-ନିମିତ୍ତ ସେଇ ଶାପରେ (ଏହି ଫଳ ଚାଲିଲା)।

Verse 70

यज्ञे पुनः पुनर्विष्णुर्यज्ञे ऽथ शिथिले प्रभुः / कर्तुं धर्मव्यवस्थान मधर्मस्य प्रणाशनम्

ଯଜ୍ଞରେ ପୁନଃପୁନଃ ବିଷ୍ଣୁ ନିଜେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି; ଯଜ୍ଞ ଶିଥିଳ ହେଲେ ପ୍ରଭୁ ଧର୍ମବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ଥାପନ ଓ ଅଧର୍ମର ପ୍ରଣାଶ ପାଇଁ ଆସନ୍ତି।

Verse 71

प्रह्नादस्य निदेशे तु ये ऽसुरा न व्यवस्थिताः / मनुष्यवध्यांस्तान्सर्वान्ब्रह्मा व्याहरत प्रभुः

ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ନିଦେଶରେ ଯେ ଅସୁରମାନେ ସ୍ଥିର ରହିଲେ ନାହିଁ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମା ‘ମନୁଷ୍ୟବଧ୍ୟ’ ବୋଲି ଘୋଷଣା କଲେ।

Verse 72

धर्मान्नारायणस्तस्मात्संभूतश्चाक्षुषे ऽन्तरे / यज्ञं प्रवर्त्तयामास वैन्यो वैवस्वते ऽन्तरे

ଏହେତୁ ଧର୍ମରୁ ନାରାୟଣ ଚାକ୍ଷୁଷ ମନ୍ୱନ୍ତରେ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ; ଏବଂ ବୈବସ୍ୱତ ମନ୍ୱନ୍ତରେ ବୈନ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କଲେ।

Verse 73

प्रादुर्भावे तु वैन्यस्य ब्रह्मैवासीत्पुरोहितः / चतुर्थ्यां तु युगाख्यायामापन्नेषु सुरेष्वथ

ବୈନ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ପୁରୋହିତ ଥିଲେ; ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ‘ୟୁଗ’ ନାମକ କାଳରେ, ଯେତେବେଳେ ଦେବମାନେ ଆପଦାରେ ପଡ଼ିଥିଲେ।

Verse 74

संभुतः स समुद्रान्तर्हिरण्यकशिपोर्वधे / द्वितीयो नरसिंहो ऽभूद्रौद्रः सुतपुरस्सरः

ସେ ସମୁଦ୍ରାନ୍ତରେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ସମ୍ଭୂତ ହେଲେ; ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ନରସିଂହ—ରୌଦ୍ର, ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀ।

Verse 75

यजमानं तु दैत्येन्द्रमदित्याः कुलनन्दनः / द्विजो भूत्वा शुभे काले बलिं वैरोचनं जगौ

ଯଜମାନ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଅଦିତିକୁଳନନ୍ଦନ (ବିଷ୍ଣୁ) ଶୁଭ କାଳରେ ଦ୍ୱିଜ ରୂପ ଧାରଣ କରି ବୈରୋଚନ ବଳିଙ୍କୁ ଗଲେ।

Verse 76

त्रैलोक्यस्य भवान्राजा त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् / दातुमर्हसि मे राजन्विक्रमांस्त्रीनिति प्रभुः

ପ୍ରଭୁ କହିଲେ—‘ହେ ରାଜନ୍! ତୁମେ ତ୍ରିଲୋକର ରାଜା; ସବୁକିଛି ତୁମଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ତେଣୁ ମୋତେ ତିନି ପଦକ୍ରମ ପରିମାଣ ଭୂମି ଦାନ କର।’

Verse 77

ददामीत्येव तं राजा बलिर्वैरोचनो ऽब्रवीत् / वामनं तं च विज्ञाय ततो ऽदान्मुदितः स्वयम्

ରାଜା ବଲି ବୈରୋଚନ କହିଲେ—“ମୁଁ ଦେଉଛି।” ସେହି ବାମନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ୱୟଂ ଦାନ ଦେଲେ।

Verse 78

स वामनो दिवं खं च पृथिवीं च द्विजोत्तमाः / त्रिभिः क्रमैर्विश्वमिदं जगदाक्रामत प्रभुः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ! ସେ ବାମନ ପ୍ରଭୁ ତିନି ପଦକ୍ଷେପରେ ସ୍ୱର୍ଗ, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ସହ ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।

Verse 79

अत्यरिच्यत भूतात्मा भास्करं स्वेन तेजसा / प्रकाशयन्दिशः सर्वाः प्रदिशश्च महायशाः

ମହାୟଶସ୍ବୀ ଭୂତାତ୍ମା ନିଜ ତେଜରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ପ୍ରଦିଗକୁ ପ୍ରକାଶିତ କଲେ।

Verse 80

शुशुभे स महाबाहुः सर्वलोकान्प्रकाशयन् / आसुरीं श्रियमाहृत्य त्रींल्लोकांश्च जनार्द्दनः

ମହାବାହୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରି ଶୋଭିତ ହେଲେ; ଆସୁରୀ ଶ୍ରୀ ହରଣ କରି ତ୍ରିଲୋକକୁ ଅଧୀନ କଲେ।

Verse 81

स पुत्रपौत्रानसुरान्पातालतलमानयन् / नमुचिः शंबरश्चैव प्रह्रादश्चैव विष्णुना

ବିଷ୍ଣୁ ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ର ସହିତ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ପାତାଳତଳକୁ ନେଇଗଲେ; ନମୁଚି, ଶମ୍ବର ଓ ପ୍ରହ୍ଲାଦକୁ ମଧ୍ୟ।

Verse 82

क्रूरा हता विनिर्दूता दिशः संप्रतिपेदिरे / महाभूतानि भूतात्मा सविशेषाणि माधवः

କ୍ରୂରମାନେ ହତ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦୂତ ହେଲେ ଦିଗମାନେ ଶାନ୍ତ ହେଲା; ଭୂତାତ୍ମା ମାଧବ ବିଶେଷସହ ମହାଭୂତମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ।

Verse 83

बलिं चं सबलं विप्रास्तत्राद्भुतमदर्शयत् / तस्य गात्रे जगत्सर्वमात्मानमनुपश्यति

ବିପ୍ରମାନେ ସେଠାରେ ବଲିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସେନାସହ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ଦେଖାଇଲେ; ତାଙ୍କ ଗାତ୍ରରେ ସମଗ୍ର ଜଗତ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖେ।

Verse 84

न किञ्चिदस्ति लोकेषु यदव्याप्तं महात्मना / तद्वै रूपमुपेन्द्रस्य देवादानवमानवाः

ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେଇ ମହାତ୍ମା ଯାହାକୁ ବ୍ୟାପିନାହାନ୍ତି, ଏମିତି କିଛି ନାହିଁ; ଏହାହିଁ ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରୂପ—ହେ ଦେବ, ଦାନବ, ମାନବମାନେ।

Verse 85

दृष्ट्वा संमुमुहुः सर्वे विष्णुतेजोविमोहिताः / बलिः सितो महापाशैः सबन्धुः ससुत्दृद्गणः

ବିଷ୍ଣୁତେଜରେ ବିମୋହିତ ହୋଇ ସମସ୍ତେ ଦେଖି ମୂର୍ଛିତ ହେଲେ; ବଲି ବନ୍ଧୁ ଓ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ମହାପାଶରେ ବନ୍ଧା ହେଲେ।

Verse 86

विरोचनकुलं सर्वं पाताले सन्निवेशितम् / ततः सर्वामरैश्वर्यं दत्त्वेन्द्राय महात्मने

ବିରୋଚନଙ୍କ ସମଗ୍ର କୁଳ ପାତାଳରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା; ତାପରେ ସମସ୍ତ ଅମର-ଐଶ୍ୱର୍ୟ ମହାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା।

Verse 87

मानुषेषु महाबाहुः प्रादुरास जनार्द्दनः / एतास्तिस्रः समृतास्तस्य दिव्याः संभूतयः शुभाः

ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାବାହୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ତିନିଟି ଦିବ୍ୟ ଓ ଶୁଭ ଅବତାର-ସମ୍ଭୂତି କଥିତ।

Verse 88

मानुष्यः सप्त यास्तस्य साग्रगास्ता निबोधत / त्रेतायुगे तु दशमे दत्तात्रेयो बभूव ह

ତାଙ୍କର ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ସାତଟି ମାନବୀୟ ଅବତାରକୁ ଶୁଣ। ତ୍ରେତାୟୁଗର ଦଶମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ହେଲେ।

Verse 89

नष्टे धर्मे चतुर्थश्च मार्कण्डेयपुः सरः / पञ्चमः पञ्चदश्यां तु त्रेतायां संबभूव ह

ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ଚତୁର୍ଥ ରୂପରେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଅଗ୍ରଣୀ ହେଲେ। ତ୍ରେତାର ପଞ୍ଚଦଶ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପଞ୍ଚମ ଅବତାର ହେଲା।

Verse 90

मान्धाता चक्रवर्त्तित्वे तस्योतथ्यः पुरस्सरः / एकोनविंशयां त्रेतायां सर्वक्षत्रान्तकृद्विभुः

ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ମାନ୍ଧାତା ରୂପେ ତାଙ୍କର ଅଗ୍ରଣୀ ଉତଥ୍ୟ ଥିଲେ। ତ୍ରେତାର ଏକୋଣବିଂଶ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସେ ବିଭୁ ‘ସର୍ବକ୍ଷତ୍ରାନ୍ତକୃତ୍’ ଭାବେ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ।

Verse 91

जामदग्न्यस्तदा षष्ठे विश्पामित्रपुरस्सरः / चतुर्विंशे युगे रामो वसिष्ठेन पुरोधसा

ତେବେ ଷଷ୍ଠ ରୂପରେ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ (ପରଶୁରାମ) ହେଲେ, ଯାହାଙ୍କର ଅଗ୍ରଣୀ ଥିଲେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର। ଚତୁର୍ବିଂଶ ଯୁଗରେ ରାମ ହେଲେ, ଯାହାଙ୍କର ପୁରୋହିତ ବଶିଷ୍ଠ ଥିଲେ।

Verse 92

सप्तमो रावणस्यार्थे जज्ञे दशरथात्मजः / अष्टमो द्वापरे विष्णुरष्टाविंशे पराशरात्

ରାବଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାର୍ଥେ ସପ୍ତମ ଅବତାରରେ ଦଶରଥାତ୍ମଜ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଦ୍ୱାପରେ ଅଷ୍ଟମ ରୂପେ ବିଷ୍ଣୁ, ଏବଂ ଅଷ୍ଟାବିଂଶତମେ ପରାଶରଙ୍କ ଠାରୁ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ।

Verse 93

वेदव्यासस्ततो जज्ञे जातूकर्ण्यपुरस्सरः / तथैव नवमे विष्णुरदित्याः कश्यपात्मजः

ତାପରେ ଜାତୂକର୍ଣ୍ୟଙ୍କ ଅଗ୍ରଗାମୀ ଭାବେ ବେଦବ୍ୟାସ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହିପରି ନବମ ଅବତାରରେ ବିଷ୍ଣୁ, ଅଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭେ କଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁତ୍ର ରୂପେ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ।

Verse 94

देवक्यां वसुदेवात्तु जातो गार्ग्यपुरस्सरः / अप्रमेयो नियोगश्च यतकामवरो वशी

ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭେ ବସୁଦେବଙ୍କ ଠାରୁ ସେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଗାର୍ଗ୍ୟଙ୍କ ଅଗ୍ରଗାମୀ ଭାବେ। ସେ ଅପ୍ରମେୟ; ତାଙ୍କ ଅବତାର ନିୟୋଗରେ; ଇଚ୍ଛିତ ବରଦାତା ଓ ସର୍ବବଶୀ।

Verse 95

क्रीडते भगवांल्लोके बालः क्रीडनकेरिव / न प्रमातुं महाबाहुं शक्यो ऽसौ मधुसूदनः

ଭଗବାନ୍ ଲୋକେ ବାଳକ ପରି, ଖେଳନା ସହ ଖେଳୁଥିବା ଶିଶୁ ପରି ଲୀଳା କରନ୍ତି। ସେଇ ମହାବାହୁ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ମାପିବା କିମ୍ବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୁଝିବା କାହାର ପକ୍ଷେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

Verse 96

परं ह्यवरमेतस्माद्विश्वरूपान्न विद्यते / अष्टाविंशतिके तद्वद्द्वापरस्याथ संक्षये

ଏହି ବିଶ୍ୱରୂପଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିମ୍ବା ହୀନ କିଛି ନାହିଁ। ଅଷ୍ଟାବିଂଶତମ (ଅବତାରକ୍ରମ)ରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି; ତାପରେ ଦ୍ୱାପରଯୁଗର ସଂକ୍ଷୟ ହୁଏ।

Verse 97

नष्टे धर्मे तदा जज्ञे विष्णुर्वृष्णिकुले प्रभुः / कर्तुं धर्मव्यवस्थानमसुराणां प्रणाशनम् / माहयन्सर्वभूतानि योगात्मा योगमायया

ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେଲାବେଳେ ସେତେବେଳେ ପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁ ବୃଷ୍ଣିକୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଧର୍ମବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ଥାପନ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ, ଯୋଗାତ୍ମା ଯୋଗମାୟାରେ ସମସ୍ତ ଭୂତକୁ ମହିମାନ୍ୱିତ କଲେ।

Verse 98

प्रविष्टो मानुषीं योनिं प्रच्छन्नश्चरते महीम्

ସେ ମାନବ ଯୋନିରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି।

Verse 99

विहारार्थं मनुष्येषु सांदीपनिपुरस्सरः / यत्र कंसं च शाल्वं च द्विविदं च महासुरम्

ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୀଳାବିହାର ପାଇଁ ସେ ସାନ୍ଦୀପନିପୁର ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ; ସେଠାରେ କଂସ, ଶାଲ୍ୱ ଓ ଦ୍ୱିବିଦ ନାମକ ମହାସୁର ଥିଲେ।

Verse 100

अरिष्ठं वृषभं चैव पूतनां केशिनं हयम् / नागं कुवलयापीडं मल्लं राजगृहाधिपम्

ସେ ଅରିଷ୍ଟ ନାମକ ବୃଷଭ, ପୂତନା, କେଶି ନାମକ ଅଶ୍ୱ, କୁବଲୟାପୀଡ ନାମକ ଗଜ, ମଲ୍ଲ ଓ ରାଜଗୃହାଧିପତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ (ଦମନ କଲେ)।

Verse 101

दैत्यान्मानुषदेहस्थान्सूदयामास वीर्यवान् / छिन्नं बाहुसहस्रं च बाणस्याद्भुतकर्मणा

ବୀର୍ୟବାନ୍ ଭଗବାନ୍ ମାନବଦେହରେ ଥିବା ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କଲେ; ଏବଂ ଅଦ୍ଭୁତ ପରାକ୍ରମରେ ବାଣାସୁରର ସହସ୍ର ବାହୁକୁ ଛେଦ କଲେ।

Verse 102

नरकश्च हतः संख्ये यवनश्च महाबलः / हृतानि च महीपानां सर्वरत्नानि तेजसा

ଯୁଦ୍ଧରେ ନରକ ଓ ମହାବଳୀ ଯବନ ନିହତ ହେଲେ; ତେଜର ପ୍ରଭାବରେ ରାଜାମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ହରଣ ହେଲା।

Verse 103

कुरुवीराश्च निहताः पार्थिवा ये रसातले / एते लोकहितार्थाय प्रादुर्भावा महात्मनः

ରସାତଳରେ ଥିବା ପାର୍ଥିବ କୁରୁବୀରମାନେ ମଧ୍ୟ ନିହତ ହେଲେ; ଏହି ମହାତ୍ମାମାନେ ଲୋକହିତ ପାଇଁ ହିଁ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହୋଇଥିଲେ।

Verse 104

अस्मिन्नेव युगे क्षीणे संध्याशिष्टे भविष्यति / कल्किर्विष्णुयशा नाम पाराशर्यः प्रतापवान्

ଏହି ଯୁଗ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳ ମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ, ବିଷ୍ଣୁୟଶା ନାମକ ପ୍ରତାପବାନ ପାରାଶର୍ୟ କଲ୍କି ଭବିଷ୍ୟତେ ହେବେ।

Verse 105

दशमो भाव्यसंभूतो याज्ञवल्क्यपुरस्सरः / अनुकर्षन्स वै सेनां हस्त्यश्वरथसंकुलाम्

ସେ ଭାବୀ ଦଶମ ଅବତାର; ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି, ହାତୀ-ଘୋଡ଼ା-ରଥରେ ସଂକୁଳ ସେନାକୁ ସହ ନେଇ ଅଗ୍ରସର ହେବେ।

Verse 106

प्रगृहीतायुधैर्विप्रैर्वृतः शतसहस्रशः / नात्यर्थं धार्मिका ये च ये च धर्मद्विषः क्वचित्

ଆୟୁଧ ଧାରଣ କରିଥିବା ଶତସହସ୍ର ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଘେରାଯିବେ; ଏବଂ ଯେମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ ଧାର୍ମିକ ନୁହେଁ, କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଧର୍ମଦ୍ୱେଷୀ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ (ସହିତ ରହିବେ)।

Verse 107

उदीच्यान्मध्यदेशांश्च तथा विन्ध्या परान्तिकान् / तथैव दाक्षिणात्यांश्च द्रविडान्सिंहलैः सह

ସେ ଉଦୀଚ୍ୟ (ଉତ୍ତର) ଦେଶୀୟ, ମଧ୍ୟଦେଶୀୟ ଏବଂ ବିନ୍ଧ୍ୟର ପରାନ୍ତିକ ଅଞ୍ଚଳବାସୀମାନଙ୍କୁ; ତଥା ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟ, ଦ୍ରାବିଡ ଓ ସିଂହଳମାନଙ୍କୁ ସହିତ (ବଶ କଲେ)।

Verse 108

गान्धारान्पारदांश्चैव पह्लवान्पवनाञ्छकान् / तुबराञ्छबरांश्चैव पुलिन्दान्बरदान् वसान्

ସେ ଗାନ୍ଧାର, ପାରଦ, ପହ୍ଲବ, ପବନ ଓ ଶକ; ତଥା ତୁବର, ଛବର, ପୁଲିନ୍ଦ, ବରଦ ଓ ବସ—ଏ ସମସ୍ତଙ୍କୁ (ବଶ କଲେ)।

Verse 109

लंपाकानाङ्घ्रकान्पुण्ड्रान्किरातांश्चैव स प्रभुः / प्रवृत्तचक्रो बलवान्म्लेच्छानामन्तकृद्बली

ସେ ପ୍ରଭୁ ଲମ୍ପାକ, ଆଙ୍ଘ୍ର, ପୁଣ୍ଡ୍ର ଓ କିରାତମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ (ବଶ କରି), ଚକ୍ର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ବଳବାନ ହେଲେ; ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କର ଅନ୍ତ କରିବାରେ ସମର୍ଥ ପରାକ୍ରମୀ ହେଲେ।

Verse 110

अदृश्यः सर्वभूतानां पृथिवीं विचरिष्यति / मानवः स तु संजज्ञे देवसेनस्य धीमतः

ସେ ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ବିଚରିବେ। ସେ ଧୀମାନ୍ ଦେବସେନଙ୍କ ଗୃହେ ମାନବରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

Verse 111

पूर्वजन्मनि विष्णुर्यः प्रमितिर्नाम वीर्यवान् / गोत्रेण वै चन्द्रमसः पूर्णे कलियुगे ऽभवत्

ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁସ୍ୱରୂପ ବୀର୍ୟବାନ ‘ପ୍ରମିତି’ ନାମରେ ଥିଲେ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ରମସ ଗୋତ୍ରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳିଯୁଗରେ (ପୁନଃ) ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Verse 112

इत्येतास्तस्य देवस्य दक्षसंभूतयः स्म-ताः / तन्तं कालं च कायं च तत्तदुद्दिश्य कारणम्

ଏହିପରି ସେହି ଦେବଙ୍କର ଦକ୍ଷସମ୍ଭୂତ ଏହି ସମସ୍ତ ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ମୃତ ହେଲା; ତନ୍ତୁ, କାଳ ଓ କାୟ—ଏହାକୁ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କରି କାରଣ କୁହାଗଲା।

Verse 113

अंशेन त्रिषु लोकेषु तास्ता योनीः प्रपत्स्यते / पञ्चविंशे स्थितः कल्पे पञ्चविंशत्स वै समाः

ସେ ନିଜ ଅଂଶଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକରେ ସେହି ସେହି ଯୋନିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ପଞ୍ଚବିଂଶ କଲ୍ପରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ନିଶ୍ଚୟ ପଞ୍ଚବିଂଶ ବର୍ଷ ରହେ।

Verse 114

विनिघ्नन्सर्वभूतानि मानुषानेव सर्वशः / कृत्वा बीजावशेषां तु महीं क्रूरेण कर्मणा

ସେ ସମସ୍ତ ଭୂତକୁ, ବିଶେଷକରି ମାନବମାନଙ୍କୁ, ସର୍ବତ୍ର ନିହତ କରି; କ୍ରୂର କର୍ମଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ କେବଳ ବୀଜ-ଅବଶେଷ କରେ।

Verse 115

शान्तयित्वा तु वृषलान्प्रायशस्तान धार्मिकान् / ततः स वै तदा कल्किश्चरितार्थः ससैनिकः

କିନ୍ତୁ ପ୍ରାୟଶଃ ଧାର୍ମିକ ଥିବା ବୃଷଳମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରି; ତାପରେ ସେହି ସମୟରେ କଲ୍କି ସେନାସହିତ କୃତାର୍ଥ ହୁଏ।

Verse 116

कर्मणा निहता ये तु सिद्धास्ते तु पुनः स्वयम् / अकस्मात्कुपितान्योन्यं भविष्यन्ति च मोहिताः

ଯେ ସିଦ୍ଧମାନେ ତାଙ୍କ କର୍ମଦ୍ୱାରା ନିହତ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ପୁନଃ ନିଜେ ନିଜେ; ହଠାତ୍ ମୋହିତ ହୋଇ ପରସ୍ପର ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହେବେ।

Verse 117

क्षपयित्वा तु तान्सर्वान्भाविनार्थेन चोदितः / गङ्गायमुनयोर्मध्ये निष्ठां प्राप्स्यति सानुगः

ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କ୍ଷୟ କରି, ଭାବୀ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ସାନୁଗ ସହିତ ଗଙ୍ଗା-ଯମୁନା ମଧ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 118

ततो व्यतीते कल्पे तु समाप्ते सहसैनिके / नृपेष्वथ विनिष्टेषु तदा त्वप्रग्रहाः प्रजाः

ତାପରେ ସେଇ କଳ୍ପ ଅତିବାହିତ ହୋଇ, ସହସେନା ସହିତ ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ରାଜାମାନେ ବିନଷ୍ଟ ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରଜାମାନେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣହୀନ ହେବେ।

Verse 119

रक्षणे विनिपृत्ते तु हत्वा चान्योन्यमाहवे / परस्परत्दृतस्वाश्च निरानन्दाः सुदुःखिताः

ରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପରକୁ ହତ୍ୟା କରି, ଏବଂ ପରସ୍ପରର ଧନ ଛିନିନେଇ, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦହୀନ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେବେ।

Verse 120

पुराणि हित्वा ग्रामांश्च तुल्यास्ता निष्परिग्रहाः / प्रनष्टश्रुतिधर्माश्चनष्टधर्माश्रमास्तथा

ସେମାନେ ପୁରୁଣା ନଗର ଓ ଗ୍ରାମ ଛାଡ଼ିଦେବେ; ସମସ୍ତେ ସମାନ ଓ ନିଷ୍ପରିଗ୍ରହ ହେବେ। ଶ୍ରୁତି-ଧର୍ମ ଲୁପ୍ତ ହେବ, ଏବଂ ଧର୍ମାଶ୍ରମ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେବ।

Verse 121

ह्रस्वा अल्पायुषश्चैव भविष्यन्ति वनौकसः / सरित्पर्वतसेविन्यः पत्रमूलफलाशनाः

ବନବାସୀମାନେ ଠିଗୁଣା ଓ ଅଳ୍ପାୟୁ ହେବେ; ସେମାନେ ନଦୀ ଓ ପର୍ବତକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ପତ୍ର, ମୂଳ-କନ୍ଦ ଓ ଫଳ ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବେ।

Verse 122

चीरपत्राजिनघराः संकरं घोरमास्थिताः / अल्पायुषो नष्टवार्ता बह्वाबाधाः सुदुःखिताः

ସେମାନେ ଚୀର, ପତ୍ର ଓ ମୃଗଚର୍ମ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ଭୟଙ୍କର ସଂକର-ଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବେ। ଅଳ୍ପାୟୁ, ସଦାଚାରର ବାର୍ତ୍ତା ନଷ୍ଟ, ବହୁ ଉପଦ୍ରବରେ ପୀଡ଼ିତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେବେ।

Verse 123

एवं काष्ठामनुप्राप्ताः कलिसंध्यांशके तदा / प्रजाः क्षयं प्रयास्यन्ति सार्द्धं कलियुगेन तु

ଏଭଳି କଲି-ସନ୍ଧ୍ୟାର ଅଂଶରେ ସେମାନେ ସେଇ ଚରମ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ପ୍ରଜାମାନେ କଲିଯୁଗ ସହିତେ ହିଁ କ୍ଷୟକୁ ଯିବେ।

Verse 124

क्षीणे कलियुगे तस्मिन्प्रवृत्ते च कृते पुनः / प्रपत्स्यन्ते यथान्यायं स्वभावादेव नान्यथा

ସେଇ କଲିଯୁଗ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ପୁନଃ କୃତଯୁଗ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ, ଲୋକେ ସ୍ୱଭାବରୁ ହିଁ—ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ—ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ ଆଚରଣ କରିବେ।

Verse 125

इत्येतत्कीर्त्तितं सर्वं देवासुरविचेष्टितम् / यदुवंशप्रसंगेन महद्वो वैष्मवं यशः

ଏଭଳି ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା; ଯଦୁବଂଶ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମହାନ ବୈଷ୍ଣବ ଯଶ କୀର୍ତ୍ତିତ ହେଲା।

Verse 126

तुर्वसोस्तु प्रवक्ष्यामि पूरोर्द्रुह्योरनोस्तथा

ଏବେ ମୁଁ ତୁର୍ବସୁଙ୍କର, ଏବଂ ପୁରୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ—ଏମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।