Adhyaya 66

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सोमसौम्ययोर्जन्मकथनं नाम पञ्चषष्टितमो ऽध्यायः // ६५// सूत उवाच सोमस्य तु बुधः पुत्रो बुधस्य तु पुरूरवाः / तेजस्वी दानशीलश्च यज्वा विपुलदक्षिणः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣର ବାୟୁପ୍ରୋକ୍ତ ମଧ୍ୟମଭାଗର ତୃତୀୟ ଉପୋଦ୍ଧାତପାଦରେ ‘ସୋମ ଓ ସୌମ୍ୟଙ୍କ ଜନ୍ମକଥନ’ ନାମ ପଞ୍ଚଷଷ୍ଟିତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ସୂତ କହିଲେ—ସୋମଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୁଧ, ଏବଂ ବୁଧଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୁରୂରବା; ସେ ତେଜସ୍ବୀ, ଦାନଶୀଳ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଓ ବିପୁଳ ଦକ୍ଷିଣାଦାତା ଥିଲେ।

Verse 2

ब्रह्मवादी पराक्रान्तः शत्रुभिर्युधि दुर्जयः / आहर्त्ता जाग्निहोत्रस्य यज्ञानां च महीपतिः

ସେ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ, ପରାକ୍ରାନ୍ତ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଜୟ ଥିଲେ। ସେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରର ଆହର୍ତ୍ତା, ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ଓ ମହୀପତି ଥିଲେ।

Verse 3

सत्यवाग्धर्मबुद्धिश्च कान्तः संवृत्तमैथुनः / अतीव त्रिषु लोकेषु रूपेणाप्रतिमो ऽभवत्

ସେ ସତ୍ୟବାଦୀ, ଧର୍ମବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ, କାନ୍ତିମାନ ଓ ସଂଯମୀ (ମୈଥୁନରୁ ନିବୃତ୍ତ) ଥିଲେ। ରୂପରେ ସେ ତ୍ରିଲୋକରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପ୍ରତିମ ହୋଇଥିଲେ।

Verse 4

तं ब्रह्मवादिनं दान्तं धर्मज्ञं सत्यवादिनम् / उर्वशी वरयामास हित्वा मानं यशस्विनी

ସେହି ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ, ଦାନ୍ତ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀଙ୍କୁ ଯଶସ୍ବିନୀ ଉର୍ବଶୀ ନିଜ ମାନ ତ୍ୟାଗ କରି ବର ଭାବେ ବରଣ କଲେ।

Verse 5

तया सहावसद्राजा दश वर्षाणि चाष्ट च / सप्त षट्सप्त चाष्टौ च दश चाष्टौ च वीर्यवान्

ତାଙ୍କ ସହ ସେହି ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ରାଜା ଦଶ ଓ ଆଠ ବର୍ଷ (ଅଠାର) ବସିଲେ; ପରେ ସାତ, ଛଅ, ସାତ, ଆଠ, ଏବଂ ପୁଣି ଦଶ ଓ ଆଠ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ (କ୍ରମେ) ସହବାସ କଲେ।

Verse 6

वने चैत्ररथे रम्ये तथा मन्दाकिनीतटे / अलकायां विशालायां नन्दने च वनोत्तमे

ରମ୍ୟ ଚୈତ୍ରରଥ ବନରେ, ତଥା ମନ୍ଦାକିନୀ ତଟରେ; ବିଶାଳ ଅଲକାନଗରୀରେ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନନ୍ଦନ ବନରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 7

गन्धमादनपादेषु मेरुशृङ्गे नगोत्तमे / उत्तरांश्च कुरून्प्राप्य कलापग्राममेव च

ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତର ପାଦଦେଶରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମେରୁଶୃଙ୍ଗରେ; ଉତ୍ତର କୁରୁଦେଶକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, କଲାପଗ୍ରାମକୁ ମଧ୍ୟ।

Verse 8

एतेषु वनमुख्येषु सुरैराचरितेषु च / उर्वश्या महितो राजा रेमे परमया मुदा

ଏହି ପ୍ରଧାନ ବନମାନଙ୍କରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସୁରମାନେ ବିହରନ୍ତି; ଉର୍ବଶୀ ଦ୍ୱାରା ମହିତ ରାଜା ପରମ ମୁଦାରେ ରମିଲେ।

Verse 9

ऋषय ऊचुः गन्धर्वी चोर्वशी देवी राजानं मानुषं कथम् / उत्सृज्य तं च संप्राप्ता तन्नो ब्रूहि च दुष्कृतम्

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ଦେବୀ ଗନ୍ଧର୍ବୀ ଉର୍ବଶୀ ମାନବ ରାଜାକୁ କିପରି ତ୍ୟାଗ କରି ଏଠାକୁ ଆସିଲେ? ସେହି ଦୁଷ୍କୃତ ଆମକୁ କୁହ।

Verse 10

सूत उवाच ब्रह्मशापाभिभूता सा मानुषं समुपस्थिता / आत्मनः शापमोक्षार्थं नियमं सा चकार तु

ସୂତ କହିଲେ—ବ୍ରହ୍ମଶାପରେ ଅଭିଭୂତ ସେ (ଉର୍ବଶୀ) ମାନବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ; ନିଜ ଶାପମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ସେ ଏକ ନିୟମ (ବ୍ରତ) କଲେ।

Verse 11

अनग्नदर्शनं चैव अकामात्सह मैथुनम् / द्वौ मेषौ शयनाभ्याशे सा तावद्ध्यवतिष्ठते

ଅଗ୍ନିଦର୍ଶନ ନ କରିବା ଏବଂ ଅନିଚ୍ଛାରେ ମଧ୍ୟ ସହବାସ—ଶୟନ ସମୀପରେ ଦୁଇ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ତତ୍କାଳ ଏଭଳି ରହେ।

Verse 12

घृतमात्रं तथाऽहारः कालमेकं तु पार्थिव / यद्येष समयो राजन्यावत्कालश्च ते दृढः

ହେ ପାର୍ଥିବ! ତାହାର ଆହାର କେବଳ ଘୃତମାତ୍ର, ଅବଧି ଏକ କାଳ—ହେ ରାଜନ, ଏହି ସମୟ-ସନ୍ଧି ତୁମ ପାଇଁ ଯେତେକାଳ ଦୃଢ଼ ଅଛି ସେତେକାଳ।

Verse 13

तावत्कालं तु वत्स्यामि एष नः समयः कृतः / तस्यास्तं समयं सर्वं स राजा पर्यपालयत्

ମୁଁ ସେତେକାଳ ରହିବି—ଏହି ଆମର କୃତ ସମୟ-ସନ୍ଧି। ତାହାର ସେଇ ସମସ୍ତ ନିୟମ-କାଳକୁ ସେ ରାଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଳନ କଲେ।

Verse 14

एवं सा चावसत्तेन सहेलेना भिगामिनी / वर्षाण्यथ चतुःषष्टिं तद्भक्त्या शापमोहिता

ଏଭଳି ସେ ତାଙ୍କ ସହ କ୍ରୀଡାଭାବରେ ସମୀପଗାମିନୀ ହୋଇ ରହିଲା; ତାଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ଶାପମୋହିତ ହୋଇ ଚଉଷଠି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଲା।

Verse 15

उर्वशी मानुषं प्राप्ता गन्धर्वाश्चिन्तयान्विताः / गन्धर्वा ऊचुः चिन्तयध्वं महाभागा यथा सा तु वराङ्गना

ଉର୍ବଶୀ ମାନବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା; ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଚିନ୍ତାରେ ଭରିଗଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ କହିଲେ—ହେ ମହାଭାଗମାନେ, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଙ୍ଗନା କିପରି (ମୋକ୍ଷ ପାଇବ) ଭାବନ୍ତୁ।

Verse 16

आगच्छेत्तु पुनर्देवानुर्वशी स्वर्गभूषणम् / ततो विश्वापसुर्नाम गन्धर्वः सुमहामतिः

ପୁନର୍ବାର ସ୍ୱର୍ଗଭୂଷଣ ଉର୍ବଶୀ ଦେବଲୋକକୁ ଆସିଲେ। ତାପରେ ‘ବିଶ୍ୱାପସୁ’ ନାମକ ମହାମତି ଗନ୍ଧର୍ବ ପ୍ରକଟ ହେଲା।

Verse 17

जहारोरणकौ तस्यास्तत्पश्चात्सा दिवं गता / तस्यास्तु विरहेणासौ भ्रममाणस्त्वथोर्वशीम्

ସେ ତାହାର ଉରଣକ ଦୁଇଟି ନେଇନେଲା; ତାପରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲା। ତାହାର ବିରହରେ ସେ ଭ୍ରମଣ କରି ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ଖୋଜିଲା।

Verse 18

ददर्श च कुरुक्षेत्रे तया संभाषितो ऽप्ययम् / गन्धर्वानुपधावेति स तच्चक्रे ऽथ ते ददुः

ସେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହ କଥା ମଧ୍ୟ ହେଲା। ‘ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୌଡ଼’ ବୋଲି କହିବାରେ ସେ ତାହା କଲା; ତେବେ ସେମାନେ ତାକୁ ସେହିଟି ଦେଲେ।

Verse 19

अग्निस्थालीं तया राजा गतः स्वर्गं महारथः / एको ऽग्निः पूर्वमासीद्वै ऐलस्तं त्रीनकल्पयत्

ତାଙ୍କ (ଉର୍ବଶୀଙ୍କ) ଦ୍ୱାରା ମହାରଥ ରାଜା ଅଗ୍ନିସ୍ଥାଳୀ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ପୂର୍ବେ ଏକମାତ୍ର ଅଗ୍ନି ଥିଲା; ଐଲ ତାହାକୁ ତିନିଭାଗରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ।

Verse 20

एवंप्रभावो राजासीदैलस्तु द्विजसत्तमाः / देशे पुण्यतमे चैव महर्षिभिरलङ्कृते

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ଐଲ ରାଜା ଏପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ, ଏବଂ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଦେଶରେ ଥିଲେ।

Verse 21

राज्यं स कारयामास प्रयागे पृथिवीपतिः / उत्तरे यामुने तीरे प्रतिष्ठाने महायशाः

ସେ ମହାଯଶସ୍ବୀ ପୃଥିବୀପତି ପ୍ରୟାଗରେ ରାଜ୍ୟ ଚାଲାଇଲେ; ଯମୁନାର ଉତ୍ତର ତଟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ବସିଲେ।

Verse 22

तस्य पुत्रा बभूवुर्हि षडिन्द्रोपमतेजसः / गन्धर्वलोके विदिता आयुर्द्धीमानमावसुः

ତାହାର ଛଅ ପୁତ୍ର ହେଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରସମ ତେଜସ୍ବୀ; ଗନ୍ଧର୍ବଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ—ଆୟୁ, ଧୀମାନ, ଅମାବସୁ।

Verse 23

विश्वावसुः श्रतायुश्च घृतायुश्चोवर्शीसुताः / अमाव सोस्तु वै जाते भीमो राजाथ विश्वचित्

ବିଶ୍ୱାବସୁ, ଶ୍ରତାୟୁ ଓ ଘୃତାୟୁ—ଏମାନେ ବାର୍ଶୀର ପୁତ୍ର; ଅମାବସୁଠାରୁ ଭୀମ ରାଜା ଜନ୍ମିଲେ, ପରେ ବିଶ୍ୱଚିତ୍।

Verse 24

श्रीमान्भीमस्य दायादो राजासीत्काञ्चनप्रभः / विद्वांस्तु काञ्चनस्यापि सुहोत्रो ऽभून्महाबल

ଭୀମଙ୍କ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କାଞ୍ଚନପ୍ରଭ ରାଜା ହେଲେ; କାଞ୍ଚନଙ୍କ ଜ୍ଞାନୀ, ମହାବଳୀ ପୁତ୍ର ସୁହୋତ୍ର ହେଲେ।

Verse 25

सुहोत्रस्याभवज्जह्नुः केशिनीगर्भसंभवः / प्रतिगत्य ततो गङ्गा वितते य५कर्मणि

ସୁହୋତ୍ରଙ୍କୁ କେଶିନୀର ଗର୍ଭରୁ ଜହ୍ନୁ ଜନ୍ମିଲେ; ପରେ ଯଜ୍ଞକର୍ମ ବିସ୍ତୃତ ହେଲେ ଗଙ୍ଗା ପୁନଃ ଫେରିଆସିଲା।

Verse 26

सादयामास तं देशं भाविनोर्ऽथस्य दर्शनात् / गङ्गया प्लावितं दृष्ट्वा यज्ञवाटं समन्ततः

ଭାବୀ ଅର୍ଥର ଦର୍ଶନରୁ ସେ ଦେଶକୁ ଶାନ୍ତ କଲେ; ଗଙ୍ଗାରେ ସମସ୍ତଦିଗରୁ ପ୍ଲାବିତ ଯଜ୍ଞବାଟ ଦେଖି।

Verse 27

सौहोत्रिरपि संक्रुद्धो गङ्गां राजा द्विजोत्तमाः / तदाराजर्षिणा पीतां गङ्गां दृष्ट्वा सुरर्षयः

ହେ ରାଜନ୍! ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ସୌହୋତ୍ରି ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ପ୍ରତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ; ତେବେ ରାଜର୍ଷି ଦ୍ୱାରା ପୀତ ଗଙ୍ଗାକୁ ଦେଖି ଦେବର୍ଷିମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ।

Verse 28

उपनिन्युर्महाभागा दुहितृत्वेन जाह्नवीम् / यौवनाश्वस्य पौत्रीं तु कावेरीं जह्नुरावहत्

ମହାଭାଗମାନେ ଜାହ୍ନବୀ (ଗଙ୍ଗା)କୁ କନ୍ୟାରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରାଇଲେ; ଏବଂ ଜହ୍ନୁ ଯୁବନାଶ୍ୱର ପୌତ୍ରୀ କାବେରୀକୁ ଆଣିଲେ।

Verse 29

युवनाश्वस्य शापेन गङ्गार्द्धेन विनिर्ममे / कावेरीं सरितां श्रेष्ठ जह्नुभार्यामनिन्दिताम्

ଯୁବନାଶ୍ୱର ଶାପରେ ଗଙ୍ଗାର ଅର୍ଧଭାଗରୁ କାବେରୀ ନିର୍ମିତ ହେଲା—ସରିତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ଏବଂ ଜହ୍ନୁଙ୍କ ଅନିନ୍ଦିତା ପତ୍ନୀ।

Verse 30

जह्नुस्तु दयितं पुत्रं सुनहं नाम धार्मिकम् / कावेर्यां जनयामास अजकस्तस्य चात्मजः

ଜହ୍ନୁ କାବେରୀରେ ସୁନହ ନାମକ ଧାର୍ମିକ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ତାହାର ପୁତ୍ର ଅଜକ ମଧ୍ୟ ହେଲା।

Verse 31

अजकस्य तु दायादो बलाकाश्वो महायशाः / बभूव मृग शीलः सुशस्तस्यात्मजः स्मृतः

ଅଜକଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ମହାଯଶସ୍ବୀ ବଲାକାଶ୍ୱ ହେଲେ। ସେ ମୃଗସ୍ୱଭାବୀ ଥିଲେ ଏବଂ ସୁଶସ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 32

कुशपुत्रा बभूवुश्च चत्वारो देववर्चसः / कुशांबः कुशानाभश्च अमूर्तरयमो वसुः

କୁଶଙ୍କ ଚାରି ପୁତ୍ର ହେଲେ, ଯାହାଙ୍କ ତେଜ ଦେବତୁଲ୍ୟ—କୁଶାମ୍ବ, କୁଶାନାଭ, ଅମୂର୍ତ୍ତରୟମ ଓ ବସୁ।

Verse 33

कुशिकस्तु तपस्तेपे पुत्रार्थी राजसत्तमः / पूर्णे वर्षसहस्रे वै शतक्रतुरपश्यत

ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଶିକ ପୁତ୍ରାର୍ଥୀ ହୋଇ ତପ କଲେ। ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ ସେ ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 34

तमुग्रतपसं दृष्ट्वा सहस्राक्षः पुरन्दरः / समर्थः पुत्रजनने स्वयमेवास्य शाश्वतः

ତାଙ୍କ ଉଗ୍ର ତପ ଦେଖି ସହସ୍ରାକ୍ଷ ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର) ନିଜେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପୁତ୍ରରୂପେ ଜନ୍ମ ନେବାକୁ ସମର୍ଥ, ଶାଶ୍ୱତ ଭାବେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।

Verse 35

पुत्रत्वं कल्पयामास स्वयमेव पुरन्दरः / गाधिर्नामाभवत्पुत्रः कौशिकः पाकशासनः

ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର) ନିଜେ ପୁତ୍ରତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କଲେ। କୌଶିକ ବଂଶରେ ‘ଗାଧି’ ନାମରେ ପୁତ୍ର ହେଲେ—ସେଇ ପାକଶାସନ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଥିଲେ।

Verse 36

पौरुकुत्स्यभवद्भार्या गाधेस्तस्यामजायत / पूर्वं कन्या महाभागा नाम्ना सत्यवती शुभा

ପୌରୁକୁତ୍ସ୍ୟଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଗାଧିଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେଲେ; ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ପ୍ରଥମେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳିନୀ, ଶୁଭନାମଧାରିଣୀ ସତ୍ୟବତୀ ନାମକ କନ୍ୟା ଜନ୍ମିଲା।

Verse 37

तां गाधिः पुत्रकामाय ऋचीकाय ददौ प्रभुः / तस्याः प्रीतस्तु वै भर्त्ता भार्गवो भृगुनन्दनः

ପୁତ୍ରକାମନାରେ ଗାଧି ପ୍ରଭୁ ସେହି (ସତ୍ୟବତୀ) କୁ ଋଚୀକଙ୍କୁ ଦେଲେ; ଭୃଗୁନନ୍ଦନ ଭାର୍ଗବ ଋଚୀକ ତାଙ୍କର ପତି ହୋଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରୀତ ହେଲେ।

Verse 38

पुत्रार्थे साधयामास चरुं गाधेस्तथैव च / अथावोचत्प्रियां तत्र ऋचीको भार्गवस्तदा

ପୁତ୍ରାର୍ଥେ ସେ ଚରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ, ଗାଧିଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି; ତାପରେ ସେଠାରେ ଭାର୍ଗବ ଋଚୀକ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 39

उपभोज्यश्चरुरयं त्वया मात्रा च ते शुभा / तस्या जनिष्यते पुत्रो दीप्तिमान्क्षत्त्रियर्षभः

ଏହି ଚରୁ ତୁମେ ଓ ତୁମ ଶୁଭ ମାତା ଉଭୟେ ଭୋଜନ କର; ତାହାରୁ ଦୀପ୍ତିମାନ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିବ।

Verse 40

अजेयः क्षत्त्रियैर्युद्धे क्षत्रियर्षभसूदनः / तवापि पुत्रं कल्याणि धृतिमन्तं तपोधनम्

ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଜେୟ, କ୍ଷତ୍ରିୟଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ସଂହାରକ ହେବ; ଏବଂ ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ତୁମର ମଧ୍ୟ ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ, ତପୋଧନ ପୁତ୍ର ହେବ।

Verse 41

शमात्मकं द्विजश्रेष्ठं चरुरेष विधास्यति / एवमुक्त्वा तु तां भार्यामृचीको भृगुनन्दनः

ଭୃଗୁନନ୍ଦନ ଋଚୀକ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ କହିଲେ— ‘ଏହି ଚରୁ ଶମସ୍ୱଭାବୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜକୁ ଜନ୍ମ ଦେବ।’ ଏମିତି କହିଲେ।

Verse 42

तपस्यभिरतो नित्यमरण्यं प्रविशेश ह / गाधिः सदारस्तु तदा ऋचीकाश्रममभ्यगात्

ତପସ୍ୟାରେ ନିତ୍ୟ ନିରତ ହୋଇ ସେ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେତେବେଳେ ଗାଧି ରାଜା ସପତ୍ନୀକ ଋଚୀକାଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ।

Verse 43

तीर्थयात्राप्रसंगेन सुतां द्रष्टुं नरेश्वरः / चरुद्वयं गृहीत्वा तु ऋषेः स्त्यवती तदा

ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ନରେଶ୍ୱର ରାଜା କନ୍ୟାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ସେତେବେଳେ ସତ୍ୟବତୀ ଋଷିଙ୍କ ଦିଆ ଦୁଇ ଚରୁ ଗ୍ରହଣ କଲା।

Verse 44

भर्तुर्वचनमव्यग्रा हृष्टा मात्रे न्यवेदयत् / माता तु तस्यै दैवैन दुहित्रे स्वचरुं ददौ

ଭର୍ତ୍ତାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ସେ ଅବ୍ୟଗ୍ର ଓ ହୃଷ୍ଟ ହୋଇ ମାତାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲା। କିନ୍ତୁ ଦୈବବଶେ ମାତା ଝିଅକୁ ନିଜ ଚରୁ ଦେଇଦେଲେ।

Verse 45

तस्याश्चरुमथाज्ञानादात्मनः सा चकार ह / अथ सत्यवती गर्भं क्षत्रियान्तकरं शुभम्

ଅଜ୍ଞାନବଶେ ସେ ତାହାର ଚରୁ ନିଜ ପାଇଁ କରିନେଲା। ତାପରେ ସତ୍ୟବତୀ ଶୁଭ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟାନ୍ତକର ଗର୍ଭ ଧାରଣ କଲା।

Verse 46

धारयामास दीप्तेन वपुषा घोरदर्शना / तामृचीकस्ततो दृष्ट्वा योगेनाप्यवमृश्य च

ସେ ଘୋରଦର୍ଶନା ନାରୀ ଦୀପ୍ତ ଦେହ ଧାରଣ କଲା। ତାହାକୁ ଦେଖି ଋଚୀକ ଯୋଗବଳରେ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କଲେ।

Verse 47

तदाब्रवीद्द्विजश्रेष्ठः स्वां भार्यां वरवर्णिनीम् / मात्रासि वञ्चिता भद्रे चरुव्यत्यासहेतुना

ତେବେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଜ ସୁନ୍ଦରବର୍ଣ୍ଣା ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ କହିଲେ—ହେ ଭଦ୍ରେ! ଚରୁର ଅଦଳବଦଳ ହେତୁ ତୁମେ ମାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଛ।

Verse 48

जनिष्यति हि पुत्रस्ते क्रूरकर्मातिदारुमः / माता जनिष्यते चापि तथा भूतं तपोधनम्

ନିଶ୍ଚୟ ତୁମ ପୁତ୍ର କ୍ରୂରକର୍ମୀ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାରୁଣ ହେବ; ଏବଂ ତୁମ ମାତା ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ତପୋଧନ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେବେ।

Verse 49

विश्वं हि ब्रह्मतपसा मया तत्र समर्पितम् / एवमुक्ता महाभागा भर्त्रा सत्यवती तदा

କାରଣ ବ୍ରହ୍ମତପସା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସେଠାରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ସମର୍ପିତ କରିଛି। ଏଭଳି ପତି କହିବାରେ ମହାଭାଗା ସତ୍ୟବତୀ ସେତେବେଳେ…

Verse 50

प्रसादयामास पतिं सुतो मे नेदृशो भवेत् / ब्राह्मणापसदस्त्वत्त इत्युक्तो मुनिमब्रवीत्

ସେ ପତିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି କହିଲା—“ମୋ ପୁତ୍ର ଏପରି ନ ହେଉ; ତୁମ ହେତୁ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅପସଦ ହେବ।” ଏଭଳି କହି ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲା।

Verse 51

नैव संकल्पितः कामो मया भद्रे तथा त्वया / उग्रकर्मा भवेत्पुत्रः पितुर्मातुश्च कारणात्

ହେ ଭଦ୍ରେ, ନ ମୁଁ ନ ତୁମେ ଏପରି କାମନା ସଙ୍କଳ୍ପ କରିଥିଲୁ; ପିତାମାତାଙ୍କ କାରଣରୁ ପୁତ୍ର ଉଗ୍ରକର୍ମା ହୋଇପାରେ।

Verse 52

पुनः सत्यवती वाक्यमेवमुक्ताब्रवीदिदम् / इच्छंल्लोकानपि मुने सृजेथाः किं पुनः सुतम्

ପୁନଃ ସତ୍ୟବତୀ ଏଭଳି କହି ଏହି ବଚନ କହିଲେ—ହେ ମୁନେ, ଆପଣ ଇଚ୍ଛା କଲେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବେ; ତେବେ ପୁତ୍ର ତ କଣ!

Verse 53

शमात्मकमृजुं भर्त्तः पुत्रं मे दातुमर्हसि / काममेवंविधः पौत्रो मम स्यात्तव सुव्रत

ହେ ଭର୍ତ୍ତା, ଶମସ୍ୱଭାବ ଓ ମୃଦୁ ପୁତ୍ର ମୋତେ ଦେବାକୁ ଆପଣ ଯୋଗ୍ୟ; ହେ ସୁବ୍ରତ, ମୋର ଇଚ୍ଛା—ଆପଣଙ୍କ ଏମିତି ପୌତ୍ର ମୋତେ ମିଳୁ।

Verse 54

यद्यन्यथा न सक्यं वै कर्तुंमेवं द्विजोत्तम / ततः प्रसादमकरोत्स तस्यास्तपसो बलात्

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଯଦି ଅନ୍ୟଥା ଏହା କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ ତାହାର ତପୋବଳରୁ ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଅନୁଗ୍ରହ କଲେ।

Verse 55

पुत्रे नास्ति विशेषो मे पौत्रे वा वरवर्णिनि / त्वया यथोक्तं वचनं तथा भद्रेभविष्यति

ହେ ବରବର୍ଣ୍ଣିନି, ମୋ ପାଇଁ ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ରରେ କୌଣସି ଭେଦ ନାହିଁ; ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ ଯେପରି କହିଛ, ସେପରି ହେବ।

Verse 56

तस्मात्सत्यवती पुत्रं जनयामास भार्गवम् / तपस्यभिरतं दान्तं जमदग्निं शमात्मकम्

ଏହେତୁ ସତ୍ୟବତୀ ଭାର୍ଗବ ପୁତ୍ର ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ତପସ୍ୟାରେ ରତ, ଦାନ୍ତ, ସଂୟମୀ ଓ ଶମସ୍ୱଭାବୀ।

Verse 57

भृगोश्चरुविपर्यासे रौद्रवैष्णवयोः पुरा / जमनाद्वैष्णवस्याग्नेर्जमदग्निरजायत

ପୁରା ଭୃଗୁଙ୍କ ଚରୁ-ବିପର୍ୟାସରେ ରୌଦ୍ର ଓ ବୈଷ୍ଣବ ଅଗ୍ନିର ପ୍ରସଙ୍ଗ ହେଲା; ବୈଷ୍ଣବ ଅଗ୍ନିର ଜମନ/ମଥନରୁ ଜମଦଗ୍ନି ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 59

विश्वामित्रं तु दायादं गाधिः कुशिकनन्दनः / प्राप्य ब्रह्मर्षिसमतां जगाम ब्रह्मणा वृतः ६६।५८// सा हि सत्यवती पुण्या सत्यव्रतपरायणा / कौशिकी तु समाख्याता प्रवृत्तेयं महानदी

କୁଶିକନନ୍ଦନ ଗାଧି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଦାୟାଦ ଭାବେ ପାଇ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି-ସମତା ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବୃତ ହୋଇ ପରମଗତିକୁ ଗଲେ। ସେହି ପୁଣ୍ୟମୟୀ ସତ୍ୟବତୀ ସତ୍ୟବ୍ରତପରାୟଣା; ତାଙ୍କଠାରୁ ‘କୌଶିକୀ’ ନାମରେ ଏହି ମହାନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା।

Verse 60

परिस्रुता महाभागा कौशिकी सरितां वरा / इक्ष्वाकुवंशप्रभवो रेणुको नाम पार्थिवः

ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ସେ ମହାଭାଗା କୌଶିକୀ ସରିତାମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ ‘ରେଣୁକ’ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ।

Verse 61

तस्य कन्या महाभागा कमली नाम रेणुका / रेणुकायां कमल्यां तु तपोधृतिसमाधिना

ତାଙ୍କର ମହାଭାଗା କନ୍ୟା ରେଣୁକା; ତାଙ୍କର ‘କମଲୀ’ ନାମ ମଧ୍ୟ ଥିଲା। ସେଇ ରେଣୁକା-କମଲୀରେ ତପ, ଧୃତି ଓ ସମାଧି ଦ୍ୱାରା (ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣ) ସ୍ଥିର ଥିଲା।

Verse 62

आर्चीको जनयामाम जमदग्निः सुदारुणम् / सर्वविद्यान्तगं श्रेष्ठं धनुर्वेदस्य पारगम्

ଆର୍ଚୀକ ଅତି ପ୍ରଚଣ୍ଡ ତେଜସ୍ବୀ, ସର୍ବବିଦ୍ୟାନ୍ତଗ, ଧନୁର୍ବେଦର ପାରଗ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

Verse 63

रामं क्षत्त्रियहन्तारं प्रदीप्तमिव पावकम् / और्वस्यैवमृचीकस्य सत्यवत्यां महामनाः

ଔର୍ବବଂଶୀ ଋଚୀକଙ୍କ ସତ୍ୟବତୀରୁ ମହାମନା ରାମ ଜନ୍ମିଲେ—କ୍ଷତ୍ରିୟହନ୍ତା, ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନି ସମ।

Verse 64

जमदग्निस्तपोवीर्याज्जज्ञे ब्रह्मविदां वरः / मध्यमश्च शुनःशेफः शुनः पुच्छः कनिष्ठकः

ତପୋବୀର୍ୟରୁ ବ୍ରହ୍ମବିଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜମଦଗ୍ନି ଜନ୍ମିଲେ। ମଧ୍ୟମ ଶୁନଃଶେଫ, କନିଷ୍ଠ ଶୁନଃପୁଚ୍ଛ।

Verse 65

विश्वामित्रस्तु धर्मात्मा नाम्ना विश्वरथः स्मृतः / जज्ञे भृगुप्रसादेन कौशिकान्वयवर्द्धनः

ଧର୍ମାତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ‘ବିଶ୍ୱରଥ’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ମୃତ। ଭୃଗୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଜନ୍ମି କୌଶିକ ବଂଶକୁ ବର୍ଦ୍ଧିତ କଲେ।

Verse 66

विश्वामित्रस्य पुत्रस्तु शुनःशेफो ऽभवन्मुनिः / हरिश्चन्द्रस्य यज्ञे तु पशुत्वे नियतः स वै

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୁନଃଶେଫ ମୁନି ହେଲେ। ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ପଶୁବଳି ପାଇଁ ନିୟତ ଥିଲେ।

Verse 67

देवैर्दत्तः शुनःशेफो विश्वामित्राय वै पुनः / देवैर्दत्तः स वै यस्माद्देवरातस्ततो ऽभवत्

ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦତ୍ତ ଶୁନଃଶେଫ ପୁନଃ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ହେଲେ। ଦେବଦତ୍ତ ଥିବାରୁ ସେ ‘ଦେବରାତ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।

Verse 68

विश्वामित्रस्य पुत्राणां शुनःशेफो ऽग्रजः स्मृतः / मधुच्छन्दादयश्चैव कृतदेवौ ध्रुवाष्टकौ

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୁନଃଶେଫ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦ ଆଦି, କୃତଦେବ, ଧ୍ରୁବ ଓ ଅଷ୍ଟକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Verse 69

कच्छपः पूरणश्चैव विश्वामित्रसुतास्तु वै / तेषाङ्गोत्राणि बहुधा कौशिकानां महात्मनाम्

କଚ୍ଛପ ଓ ପୂରଣ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ସେହି ମହାତ୍ମା କୌଶିକମାନଙ୍କର ଗୋତ୍ର ଅନେକ ପ୍ରକାର ହେଲା।

Verse 70

पार्थिवा देवराताश्च जाज्ञवल्क्याः समर्पणाः / उदुंबराश्च वातड्यास्तलकायनचान्द्रवाः

ପାର୍ଥିବ, ଦେବରାତ, ଜାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, ସମର୍ପଣ, ଉଦୁମ୍ବର, ବାତଡ୍ୟ, ତଲକାୟନ ଓ ଚାନ୍ଦ୍ରବ—ଏହିମାନେ (କୌଶିକ ଗୋତ୍ରର) ଶାଖା ଭାବେ କୁହାଯାଇଛନ୍ତି।

Verse 71

लोहिण्यो रेणवस्छैव तथा कारिषवः स्मृताः / बभ्रवः पणिनस्छैव ध्यानजप्यास्तथैव च

ଲୋହିଣ୍ୟ, ରେଣବ ଓ କାରିଷବ ମଧ୍ୟ ସ୍ମୃତ। ଏହିପରି ବଭ୍ରବ, ପଣିନ ଓ ଧ୍ୟାନଜପ୍ୟ ମଧ୍ୟ (ଶାଖା) ଅଟନ୍ତି।

Verse 72

श्यामायना हिरण्याक्षाः सांकृता गालवाः स्मृताः / देवला यामदूताश्च शालङ्कायनबाष्कलाः

ଶ୍ୟାମାୟନ, ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ, ସାଂକୃତ ଓ ଗାଲବ—ଏମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ଦେବଲ, ଯମଦୂତ ଏବଂ ଶାଲଙ୍କାୟନ-ବାଷ୍କଲ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

Verse 74

लालाढ्या बादराश्चान्ये विश्वामित्रस्य धीमतः / ऋष्यन्तरविवाह्यास्ते बहबः कौशिकाः स्मृताः // ६५।७३// कौशिकाः सौश्रुताश्चैव तथान्ये सैन्धवायनाः / योगेश्वरस्य पुण्यस्य बह्मर्षेः कौशिकस्य वै / विश्वामित्रस्य पुत्राणां शुनःशेफो ऽग्रजः स्मृतः

ଧୀମାନ୍ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ର ଲାଲାଢ୍ୟ ଓ ବାଦର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ; ସେମାନେ ଋଷ୍ୟନ୍ତର-ବଂଶରେ ବିବାହ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ ଅନେକ ‘କୌଶିକ’ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। କୌଶିକ, ସୌଶ୍ରୁତ ଓ ଅନ୍ୟ ସୈନ୍ଧବାୟନ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ପୁଣ୍ୟ ଯୋଗେଶ୍ୱର ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି କୌଶିକ—ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୁନଃଶେଫ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 75

दृषद्वती सुतश्चापि विश्वामित्रात्तथाष्टकः / अष्टकस्य सुतो लौहिः प्रोक्तो जह्नुगणो मया

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୃଷଦ୍ୱତୀର ପୁତ୍ର ଅଷ୍ଟକ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ। ଅଷ୍ଟକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଲୌହି—ଏହାକୁ ମୁଁ ଜହ୍ନୁ-ଗଣ ବୋଲି କହିଛି।

Verse 76

ऋषय ऊचुः किंलक्षणेन धर्मेण तपसेह श्रुतेन वा

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ଏଠାରେ କେଉଁ ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ଧର୍ମଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା କେଉଁ ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା, ଅଥବା କେଉଁ ଶ୍ରୁତି-ଜ୍ଞାନଦ୍ୱାରା (ଏହା ସିଦ୍ଧ ହୁଏ)?

Verse 77

ब्राह्मण्यं समनुप्राप्तं विश्वामित्रादिभिर्नृपैः / येनयेनाभिधानेन ब्राह्मण्यं क्षत्रिया गताः

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଆଦି ନୃପମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ଯେଯେ ନାମ ଓ ପ୍ରକାରରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟକୁ ଗଲେ, (ତାହା କହନ୍ତୁ)।

Verse 78

विशेषं ज्ञातुमिच्छामि तपसो दानतस्तथा / एवमुक्तस्ततो वाक्यमब्रवीदिदमर्थवत्

ମୁଁ ତପସ୍ୟା ଓ ଦାନର ବିଶେଷତା ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି। ଏମିତି କୁହାଯାଉଥିବାବେଳେ ସେ ଅର୍ଥବତୀ କଥା କହିଲେ।

Verse 79

अन्यायोपगतैर्द्रव्यैराहूय द्विजसत्तमान् / धर्माभिकाङ्क्षी यजते न धर्मफलमश्नुते

ଅନ୍ୟାୟରେ ଲଭ୍ୟ ଧନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଡାକି ଧର୍ମ ଆଶାରେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଲୋକ ଧର୍ମଫଳ ପାଉନାହିଁ।

Verse 80

जपं कृत्वा तथा तीव्रं धनलोभान्निरङ्कुशः / रागमोहान्वितो ह्यन्ते पावनार्थं ददाति यः

ଧନଲୋଭରେ ନିରଙ୍କୁଶ ହୋଇ ତୀବ୍ର ଜପ କରି, ରାଗମୋହରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଶେଷରେ କେବଳ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଦାନ ଦେଉଥିବା ଲୋକ—

Verse 81

तेन दत्तानि दानानि ह्यफलानि भवन्त्युत / तस्य धर्मप्रवृत्तस्य हिंसकस्य दुरात्मनः

ସେହି ଦୁରାତ୍ମା, ହିଂସକ, ଧର୍ମରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ଭାବ ଦେଖାଉଥିବା ଲୋକ ଯେ ଦାନ ଦେଉଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ନିଶ୍ଚୟ ନିଷ୍ଫଳ ହୁଏ।

Verse 82

एवं लब्ध्वा धने मोहाद्ददतो यजतश्च ह / संक्लिष्टं कर्मणा दानं न तिष्ठति दुरात्मनः

ଏଭଳି ଧନ ଲଭି ମୋହବଶେ ଦାନ ଦେଇ ଯଜ୍ଞ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ଦୁରାତ୍ମାର କର୍ମଦ୍ୱାରା ସଙ୍କ୍ଲିଷ୍ଟ ଦାନ ଟିକି ରହେନାହିଁ।

Verse 83

न्यायागतानां द्रव्याणां तीर्थं संप्रतिपादनम् / कामाननभि संधाय यजते च ददाति च

ନ୍ୟାୟରେ ଲଭ୍ୟ ଧନକୁ ତୀର୍ଥରେ ଯଥାବିଧି ସମର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। କାମନା ଛାଡ଼ି ସେ ଯଜ୍ଞ କରେ ଓ ଦାନ ଦେଉଛି।

Verse 84

स दानफलमाप्नोति तच्च दानं सुखोदयम् / दानेन भोगानाप्नोति स्वर्गं सत्येन गच्छति

ସେ ଦାନର ଫଳ ପାଏ; ସେହି ଦାନ ସୁଖର ଉଦୟ କରେ। ଦାନରେ ଭୋଗ ମିଳେ, ସତ୍ୟରେ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

Verse 85

तपसा तु सुतप्तेन लोकान्विष्टभ्य तिष्ठति / सत्यं तु तपसः श्रेयस्तस्माज्ज्ञानं गुरु स्मृतम्

ସୁତପ୍ତ ତପସ୍‌ରେ ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରି ଅବସ୍ଥିତ ରହେ। କିନ୍ତୁ ତପସ୍‌ଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସତ୍ୟ; ତେଣୁ ଜ୍ଞାନକୁ ଗୁରୁ ବୋଲି ସ୍ମରାଯାଏ।

Verse 86

श्रूयते हि तपस्सिद्धाः क्षत्त्रोपेता द्विजातयः / विश्वामित्रो नरपतिर्मान्धाता संकृतिः कपिः

ଶୁଣାଯାଏ ଯେ ତପସ୍‌ରେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିବା, କ୍ଷତ୍ରିୟତ୍ୱସଂଯୁକ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ—ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ନରପତି ମାନ୍ଧାତା, ସଂକୃତି, କପି।

Verse 87

काश्यश्च पुरुकुत्सश्च शलो गृत्समदः प्रभुः / आर्ष्टिषेणो ऽजमीढश्च भार्गव्योमस्तथैव च

ଏହିପରି କାଶ୍ୟ, ପୁରୁକୁତ୍ସ, ଶଲ, ପ୍ରଭୁ ଗୃତ୍ସମଦ, ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣ, ଅଜମୀଢ ଏବଂ ଭାର୍ଗବ୍ୟୋମ ମଧ୍ୟ (ତପସ୍‌ସିଦ୍ଧ) ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 88

कक्षीवांश्चैवौशिजश्च नृपश्च शिशिरस्तथा / रथान्तरः शौनकश्च विष्णुवृद्धादयो नृपाः

କକ୍ଷୀବାନ, ଔଶିଜ, ଶିଶିର, ରଥାନ୍ତର, ଶୌନକ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁବୃଦ୍ଧ ଆଦି ସମସ୍ତେ ରାଜା ଥିଲେ।

Verse 89

क्षत्रोपेताः स्मृता ह्येते तपसा ऋषितां गताः / एते राजर्षयः सर्वे सिद्धिं तु महतीं गताः

ଏମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ-ଗୁଣଯୁକ୍ତ ବୋଲି ସ୍ମୃତ; ତପସ୍ୟାରେ ଋଷିତ୍ୱକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏ ସମସ୍ତ ରାଜର୍ଷି ମହାସିଦ୍ଧି ପାଇଲେ।

Verse 90

अत ज्ञर्ध्वं प्रवक्ष्यामि आयोर्वंशं महात्मनः

ଏହାପରେ ମୁଁ ମହାତ୍ମା ଆୟୁଙ୍କ ବଂଶକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।