Mantra 3

Sukta 51

Sanskrit (Devanagari)

प्र सु श्रुतं सुराधसमर्चा शक्रमभिष्टये । यः सुन्वते स्तुवते काम्यं वसु सहस्रेणेव मंहते

IAST Transliteration

prá sú śrutáṃ surā́dhasam árcā śakrám abhíṣṭaye | yáḥ sunváte stúvate kāmyáṃ vásu sahásreṇeva máṃhate

English Translation (Griffith/Whitney)

Praise forth, yea praise, the famed and bounteous Śakra for our succor: who to the Soma-presser, to the singer, grants the wished-for good, as though he lavished it a thousandfold.

Translation

ଆସ—ସ୍ତୁତି କର, ପୁଣି ସ୍ତୁତି କର—ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ସୁଦାନବାନ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ, ଆମ ସହାୟତା ପାଇଁ। ଯିଏ ସୋମ ପିଷକକୁ, ସ୍ତୋତାକୁ, ଇଚ୍ଛିତ ବସୁ (ଧନ-ମଙ୍ଗଳ) ଦିଅନ୍ତି—ମନେ ହଜାରଗୁଣ ଭାବେ ବର୍ଷାଇ ଦେଉଛନ୍ତି।

Word by Word

• प्र: forth, forward (preverb)
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग)

• सु: well, good (preverb)
• सु: —
• Type: Indeclinable
• Root: सु (उपसर्ग)

• श्रुतम्: heard of; renowned
• श्रुतम्: Karma (स्तुत्य-वस्तु) / विशेष्य
• Type: Adjective
• Root: श्रुत (√श्रु ‘to hear’)

• सु: well (intensifier)
• सु: —
• Type: Indeclinable
• Root: सु (उपसर्ग)

• राधसम्: bounty, generosity, wealth
• राधसम्: Karma (स्तुत्य-वस्तु) / विशेष्य
• Type: Noun
• Root: राधस् (प्रातिपदिक)

• अर्चा: I shall/let me praise
• अर्चा: —
• Type: Verb
• Root: √अर्च् (to praise, worship)

• शक्रम्: Śakra (Indra)
• शक्रम्: Karma (स्तुत्यः)
• Type: Noun
• Root: शक्र (इन्द्र-नाम, प्रातिपदिक)

• अभिष्टये: for help; for aid
• अभिष्टये: Sampradāna (प्रयोजन/हित)
• Type: Noun
• Root: अभिष्टि (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: Kartā (सम्बन्धवाक्ये)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुन्वते: to the Soma-presser
• सुन्वते: Sampradāna (यस्य हिताय)
• Type: Noun/Participle
• Root: √सु (to press Soma) → सुन्वत्

• स्तुवते: to the praiser
• स्तुवते: Sampradāna (यस्य हिताय)
• Type: Noun/Participle
• Root: √स्तु (to praise) → स्तुवत्

• काम्यम्: desirable, wished-for
• काम्यम्: Karma (वसु-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: काम्य (प्रातिपदिक; from काम ‘desire’)

• वसु: wealth, good
• वसु: Karma (ददाति/प्रयच्छति—अध्याहृत)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• सहस्रेण: with a thousand; by a thousand
• सहस्रेण: Karaṇa (उपमान-प्रयोगे साधनवत्)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• मंहते: bestows; grants generously
• मंहते: — (क्रिया; कर्ता = यः/शक्रः)
• Type: Verb
• Root: √मंह्/√मह् (to grant, bestow; be liberal)

Attribution

Rishi: Ṛgvedic provenance (Indra stotra source)

Devata: Indra (Śakra)

Chandas: Triṣṭubh

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From invocation to confident expectation of multiplied gain.","listener_experience":"Uplifted, emboldened, supported by a larger victorious presence.","intensity":7}