Mantra 6

Sukta 8

Sanskrit (Devanagari)

इमा या ब्रह्मणस्पते विषुचीर्वात ईरते । सध्रीचीरिन्द्र ताः कृत्वा मह्यं शिवतमास्कृधि

IAST Transliteration

imā́ yā́ brahmaṇaspate víṣu-cīr vā́ta ī́rate | sadhṛ́cīr indra tā́ḥ kṛtvā́ máhyaṃ śivátamā́ skṛdhi

English Translation (Griffith/Whitney)

These winds, O Lord of Prayer, that are stirred to wander wide apart—do thou, O Indra, making them to move together, set them for me in most benignant wise.

Translation

ହେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ, ଏହି ପବନମାନେ—ବିଷୁଚୀଃ, ଅର୍ଥାତ୍ ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ଦିଗକୁ ଛିଟିଯାଇ ଭ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଉଦ୍ଦୀପିତ ହୁଅନ୍ତି। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେମାନଙ୍କୁ ଏକସାଥି ଗତି କରାଇ, ମୋ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ସର୍ବାଧିକ ଶିବ—ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଙ୍ଗଳକାରୀ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର।

Word by Word

• इमाः: these
• इमाः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• याः: which
• याः: कर्तृ
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ब्रह्मणस्: of prayer / of sacred utterance
• ब्रह्मणस्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• पते: O lord
• पते: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• विषुचीः: spreading apart / widely-dispersed
• विषुचीः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: विषुचि (प्रातिपदिक)

• वातः: wind
• वातः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वात (प्रातिपदिक)

• ईरते: move / are set in motion
• ईरते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ईर् (धातु; चलने/प्रेरणे)

• सध्रीचीः: straight / directed aright
• सध्रीचीः: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सध्रीचि (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• ताः: those (them)
• ताः: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: क्रियाविशेषण (पूर्वकर्म)
• Type: Verbal indeclinable (absolutive)
• Root: कृ (धातु)

• मह्यम्: for me
• मह्यम्: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शिवतम: most auspicious
• शिवतम: कर्म (विशेष्य-भावेन)
• Type: Adjective (superlative)
• Root: शिव (प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• स्कृधि: make / render
• स्कृधि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: स्कृध् (धातु; ‘to make/arrange, render’—Vedic usage)

Attribution

Rishi: Atharvanic śānti tradition (late compilation; r̥ṣi varies)

Devata: Brahmaṇaspati and Indra; also Vāta as the force addressed indirectly

Chandas: Anuṣṭubh (approx.)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From dispersion and unease to a firm act of gathering and settled benediction.","listener_experience":"A sense of breath coming under control; the room feels ‘collected’ and less noisy.","intensity":4}