Sutra 26
Devanagari script
शक्यः कुमारो मन्त्रिपुरोहिताभ्यां वारयितुं न सुभगा बालिश्यादनर्थ्यजनसम्योगाच्चेति ॥ कZ_०८.४.२६ ॥
Transliteration
śakyaḥ kumāro mantripurohitābhyāṃ vārayituṃ na subhagā bāliśyādanarthyajanasamyogācceti
Translation
କୁମାରକୁ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତ ନିବାରଣ କରିପାରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ରାଜାଙ୍କ ବିଶେଷ ସ୍ନେହପାତ୍ର (ସୁଭଗ)କୁ ନିବାରଣ କରିବା କଠିନ—ବାଳିଶ୍ୟ ଓ ଅନର୍ଥକାରୀ ଲୋକଙ୍କ ସଙ୍ଗ ହେତୁ।
Word by Word
शक्यःis capable / can be (restrained)
शक्यः:
TypeAdjective (Kṛdanta)
Root√शक्
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; शक्-धातोः यत्-प्रत्ययान्त (शक्य) ‘able/possible’; here predicative with कुमारः
कुमारःthe prince
कुमारः:
TypeNoun
Rootकुमार
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः
मन्त्रि-पुरोहिताभ्याम्by the minister and the royal chaplain
मन्त्रि-पुरोहिताभ्याम्:
TypeNoun (compound)
Rootमन्त्रिन् + पुरोहित
Formतृतीया-द्विवचनम्; ‘by the minister and the chaplain/priest’ (instrumental dual)
वारयितुम्to restrain / to prevent
वारयितुम्:
TypeVerb (Infinitive)
Root√वृ (वारयति)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय-रूपम् (infinitive); ‘to restrain/prevent’
नnot
न:
TypeParticle (Negation)
Rootन
Formनिषेधार्थक अव्यय
सुभगाfortunate / auspicious
सुभगा:
TypeAdjective
Rootसुभग
Formप्रथमा-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्गः; used predicatively (‘is not fortunate/auspicious’) with implied feminine subject (e.g., नीति/स्थितिः/प्रवृत्तिः)
बालिश्यात्from childishness / due to folly
बालिश्यात्:
TypeNoun (abstract)
Rootबालिश्य
Formपञ्चमी-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; हेतौ अपादानम् ‘because of/owing to childishness/foolishness’
अनर्थ्य-जन-सम्योगात्from association with harmful/undesirable persons
अनर्थ्य-जन-सम्योगात्:
TypeNoun (compound)
Rootअनर्थ्य + जन + संयोग
Formपञ्चमी-एकवचनम्, पुंलिङ्गः (संयोग); हेतौ अपादानम् ‘due to association with undesirable people’
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
इतिthus
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formउद्धरण/निगमनार्थक अव्यय
Entities Mentioned
K
kumāra (prince)M
mantri (minister)P
purohita (royal chaplain)S
subhaga (royal favourite)A
anarthya-jana (harmful associates)FAQs
Because closeness to the ruler reduces accountability; immaturity and bad-company networks amplify reckless or predatory behaviour.
A dual-advisor check: minister + chaplain acting as restraining authorities over a prince’s conduct.