Sutra 27
Devanagari script
श्रेणीमुख्ययोः श्रेणी बाहुल्यादनवग्रहा स्तेयसाहसाभ्यां पीडयति मुख्यः कार्यानुग्रहविघाताभ्यामित्याचार्याः ॥ कZ_०८.४.२७ ॥
Transliteration
śreṇīmukhyayoḥ śreṇī bāhulyādanavagrahā steyasāhasābhyāṃ pīḍayati mukhyaḥ kāryānugrahavighātābhyāmityācāryāḥ
Translation
ଶ୍ରେଣୀ ଓ ତାହାର ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—ଶ୍ରେଣୀ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟା ଓ ସଂଯମାଭାବରୁ ଚୋରି ଏବଂ ବଳପ୍ରୟୋଗ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ା ଦେଉଛି; ମୁଖ୍ୟ ତୁ କାମରେ ଅନୁଗ୍ରହ କିମ୍ବା ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରି (କେହିଙ୍କୁ ସହାୟତା, କେହିଙ୍କୁ ଅଟକାଇ) ପୀଡ଼ା ଦେଉଛନ୍ତି—ବୋଲି ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି।
Word by Word
श्रेणीमुख्ययोःof the guild and the guild-head (leader)
श्रेणीमुख्ययोः:
TypeNoun
Rootश्रेणी; मुख्य
Formषष्ठी-द्विवचनम् (Genitive dual); द्वन्द्व-समासः (श्रेणी + मुख्य)
श्रेणीthe guild
श्रेणी:
TypeNoun
Rootश्रेणी
Formप्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular), स्त्रीलिङ्ग
बाहुल्यात्because of (its) preponderance/majority
बाहुल्यात्:
TypeNoun
Rootबाहुल्य
Formपञ्चमी-एकवचनम् (Ablative singular), नपुंसकलिङ्ग
अनवग्रहाnot restrained; unchecked; unopposed
अनवग्रहा:
TypeAdjective
Rootअनवग्रह
Formप्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular), स्त्रीलिङ्ग; विशेषणम् (श्रेणी-विशेषणम्)
स्तेयसाहसाभ्याम्by theft and by violent offence
स्तेयसाहसाभ्याम्:
TypeNoun
Rootस्तेय; साहस
Formतृतीया-द्विवचनम् (Instrumental dual); द्वन्द्व-समासः (स्तेय + साहस)
पीडयतिharasses/oppresses
पीडयति:
TypeVerb
Rootपीड्
Formलट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
मुख्यःthe leader (chief)
मुख्यः:
TypeNoun
Rootमुख्य
Formप्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular), पुल्लिङ्ग
कार्यof work/affairs
कार्य:
TypeNoun
Rootकार्य
Formषष्ठी-एकवचनम् (Genitive singular), नपुंसकलिङ्ग (in compound)
अनुग्रहof favour/support
अनुग्रह:
TypeNoun
Rootअनुग्रह
Formषष्ठी-एकवचनम् (Genitive singular), पुल्लिङ्ग (in compound)
विघातof obstruction
विघात:
TypeNoun
Rootविघात
Formषष्ठी-एकवचनम् (Genitive singular), पुल्लिङ्ग (in compound)
अभ्याम्by (the two)
अभ्याम्:
TypePostposition-like case-ending element
Root(अस्मद्-प्रत्ययः)
Formतृतीया-द्विवचन-प्रत्ययः; here completing the instrumental dual of the preceding compound: कार्यानुग्रहविघाताभ्याम्
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formनिपातः; quotation marker
आचार्याःthe teachers (authorities)
आचार्याः:
TypeNoun
Rootआचार्य
Formप्रथमा-बहुवचनम् (Nominative plural), पुल्लिङ्ग
Entities Mentioned
Ś
śreṇī (guild)Ś
śreṇīmukhya (guild-head)FAQs
The guild risks mass, hard-to-police predation; the guild-head risks gatekeeping—using work allocation as patronage or punishment.