Sutra 17

Devanagari script

आत्रिपक्षादिति चतुष्पदानामुपावर्तनमासंवत्सरादिति मनुष्याणाम् ॥ कZ_०३.१५.१७ ॥

Transliteration

ātripakṣāditi catuṣpadānāmupāvartanamāsaṃvatsarāditi manuṣyāṇām

Translation

ଫେରତ/ରଦ୍ଦ କରିବାର ସମୟସୀମା: ଚତୁଷ୍ପଦ ପାଇଁ ତିନି ପକ୍ଷ (ତିନି ପଖୱାଡ଼) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ; ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ମାସରୁ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।

Word by Word

• आत्रिपक्षात्: from (the period of) three fortnights; after about one and a half months
• Type: Noun
• Root: त्रिपक्ष
• Form: पुंलिङ्ग; पञ्चमी-एकवचन; तद्धित-निर्मित (आ-प्रत्यय/वृद्धि-आदि) ‘त्रिपक्ष’ (तीन पक्ष = लगभग डेढ़ मास) से ‘आत्रिपक्ष’ = त्रिपक्ष-पर्यन्त/त्रिपक्ष-सम्बन्धी; अपादानार्थे पञ्चमी

• इति: thus; as stated
• Type: Particle
• Root: इति
• Form: अव्यय; उद्धरण/निदर्शनार्थक

• चतुष्पदानाम्: of quadrupeds (animals)
• Type: Noun
• Root: चतुष्पद
• Form: नपुंसकलिङ्ग (समूह/जातिवाचक प्रयोग); षष्ठी-बहुवचन; बहुव्रीहि-समास ‘चत्वारः पादाः यस्य’ → चतुष्पद = चार-पैर वाले (पशु)

• उपावर्तनम्: returning; restoration; bringing back
• Type: Noun (action noun)
• Root: उप-आ-√वृत्
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-एकवचन; भाववाचक संज्ञा (कृदन्त-निष्पन्न) ‘उपावर्तन’ = लौटाना/वापसी/पुनः-प्राप्ति/पुनः-स्थापन

• आ: up to; until
• Type: Preverb/Particle
• Root: आ
• Form: अव्यय/उपसर्गार्थक; सीमा/पर्यन्त-बोधक (‘up to’, ‘until’)

• संवत्सरात्: from a year; up to one year (as a time limit)
• Type: Noun
• Root: संवत्सर
• Form: पुंलिङ्ग; पञ्चमी-एकवचन; अपादानार्थे पञ्चमी

• इति: thus
• Type: Particle
• Root: इति
• Form: अव्यय; उद्धरण/निदर्शनार्थक

• मनुष्याणाम्: of humans; of people
• Type: Noun
• Root: मनुष्य
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-बहुवचन

Entities Mentioned

• buyer
• seller
• humans
• animals
• court

More Details

FAQs

Why are return windows shorter for animals than for humans?

Defects in animals typically manifest quickly and value depreciates with use; human-related defects and assessments may require longer observation, so the law allows a longer window.