Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 25

दासं दासीं वा निष्क्रीय पुनर्विक्रयाधानं नयतो द्वादशपणो दण्डः अन्यत्र स्वयं वादिभ्यः । इति दासकल्पः ॥ कZ_०३.१३.२५ ॥

dāsaṃ dāsīṃ vā niṣkrīya punarvikrayādhānaṃ nayato dvādaśapaṇo daṇḍaḥ anyatra svayaṃ vādibhyaḥ | iti dāsakalpaḥ |

ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ସ୍ତ୍ରୀ ଦାସକୁ ମୁକ୍ତ କରି (ନିଷ୍କ୍ରୀୟ) ନେଇ ପୁଣି ବିକ୍ରୟ କିମ୍ବା ଗିରବ ପାଇଁ ଯେ ନେଇଯାଏ, ତାହାର ଦଣ୍ଡ ବାର ପଣ—କିନ୍ତୁ ବାଦୀମାନେ ନିଜେ ଏହାକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମାମଲା ଭାବେ ଆଣିଲେ ଛାଡ଼। ଇତି ଦାସକଳ୍ପଃ (ଦାସସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ)।

दासम्a male slave
दासम्:
TypeNoun
Rootदास
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
दासीम्a female slave
दासीम्:
TypeNoun
Rootदासी
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
निष्क्रीय(after) redemption / buy-back (price)
निष्क्रीय:
TypeNoun (action-noun)
Rootनिष्क्रीय
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; (निष्क्रय/निष्क्रीय = ‘buying back/redemption price’)
पुनर्विक्रयाधानम्re-selling / putting up again for sale
पुनर्विक्रयाधानम्:
TypeNoun (action-noun)
Rootपुनर्विक्रयाधान
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; पुनः-विक्रय-आधान (re-selling/placing again for sale)
नयतः(of one) who causes / carries out (this act)
नयतः:
TypeVerb (participle)
Rootनी
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; परस्मैपदी; प्रथमा-एकवचन (कर्तरि); ‘leading/causing’
द्वादशपणः(a fine of) twelve paṇas
द्वादशपणः:
TypeNoun (measure/amount)
Rootद्वादशपण
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; दण्डस्य विशेषणम्
दण्डःpenalty; fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन
अन्यत्रexcept; otherwise than
अन्यत्र:
TypeAdverb
Rootअन्यत्र
Formदेश/अपवादार्थक अव्यय
स्वयम्by oneself; personally
स्वयम्:
TypeAdverb
Rootस्वयम्
Formअव्यय; स्वकृत्ये/स्वतः
वादिभ्यःto the litigants / parties in a dispute
वादिभ्यः:
TypeNoun
Rootवादिन्
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी/पञ्चमी-बहुवचन (प्रयोगे ‘-भ्यः’); ‘to/for the litigants’ (contextually dative)
इतिthus
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formउद्धरण-समाप्त्यर्थक अव्यय
दासकल्पःthe section/chapter on slaves
दासकल्पः:
TypeNoun (section title)
Rootदासकल्प
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; अध्याय/प्रकरण-नाम
D
dāsa
D
dāsī
V
vādī (litigant/plaintiff)
S
state/judge (implied)

FAQs

To prevent fraud and re-enslavement-like practices after a person has been legally redeemed, and to deter intermediaries from treating redeemed persons as tradable collateral.

It indicates a procedural carve-out: if parties proceed as private litigants, the handling/penalty may follow the private-suit track rather than automatic state prosecution.