Sutra 41
Devanagari script
अथामित्रशासनं मुख्योपघाताय प्रेषितमुभयवेतनो ग्राहयेत् ॥ कZ_०९.६.४१ ॥
Transliteration
athāmitraśāsanaṃ mukhyopaghātāya preṣitam ubhayavetano grāhayet
Translation
ତାପରେ ଶତ୍ରୁର ଆଦେଶରେ ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବା ପାଇଁ ପଠାଯାଇଥିବା ଉଭୟବେତନ (ଦୁଇ ପକ୍ଷରୁ ବେତନ ପାଉଥିବା) ଏଜେଣ୍ଟକୁ ଧରିବ।
Word by Word
अथnow; then; further
अथ:
TypeParticle
Rootअथ
Formअव्यय; अनुक्रम/प्रस्तावार्थक (now/then)
अमित्रशासनम्the enemy’s rule/administration (enemy’s realm)
अमित्रशासनम्:
TypeNoun
Rootशास्
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया; (अमित्रस्य शासनम्)
मुख्योपघातायfor a principal/decisive blow (sabotage)
मुख्योपघाताय:
TypeNoun
Rootउपघात
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; चतुर्थी (दत्त्यर्थ/प्रयोजन)
प्रेषितम्sent; commissioned; dispatched
प्रेषितम्:
TypeParticiple
Rootप्रेष्
Formकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया; ‘sent/commissioned’ (अमित्रशासनम् इति पदं विशेषयति)
उभयवेतनःone who draws pay from both sides; a double-paid agent
उभयवेतनः:
TypeNoun (used adjectivally)
Rootवेतन
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; (उभयं वेतनं यस्य सः)
ग्राहयेत्should have (him) seized/arrested
ग्राहयेत्:
TypeVerb
Rootग्रह्
Formणिच् (causative) + विधिलिङ्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; ‘should cause to be seized/arrested’
Entities Mentioned
E
enemy command (amitraśāsana)P
principal/chief (mukhya)D
double-paid agent (ubhayavetana)FAQs
They destabilize command integrity and can execute targeted harm while appearing legitimate; interdiction protects leadership and information.