Sutra 40
Devanagari script
आप्तभावोपगतो मुख्यादस्यात्मानं रक्षणीयं कथयेत् ॥ कZ_०९.६.४० ॥
Transliteration
āptabhāvopagato mukhyād asyātmānaṃ rakṣaṇīyaṃ kathayet
Translation
ବିଶ୍ୱାସର ଭାବ ଧାରଣ କରି ସେ ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ କହିବ— “ଆପଣଙ୍କ ନିଜ ଦେହ/ପ୍ରାଣକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।”
Word by Word
आप्तभावोपगतःhaving attained the status/condition of a trustworthy person
आप्तभावोपगतः:
TypeAdjective (compound)
Rootआप्त/भाव/उप-गम्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषणम् (कर्तरि) । विग्रहः: आप्तस्य भावः = आप्तभावः; आप्तभावम् उपगतः = आप्तभावोपगतः
मुख्यात्from the chief (person/authority)
मुख्यात्:
TypeNoun/Adjective
Rootमुख्य
Formपुंलिङ्ग (अथवा विशेषणरूपेण), पञ्चमी-एकवचन; अपादान/हेतौ ‘from (the) chief’
अस्यof him / of this (person)
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन; सम्बन्धे ‘of him/this’
आत्मानम्himself / one’s own person
आत्मानम्:
TypeNoun
Rootआत्मन्
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कर्म
रक्षणीयम्(as) to be protected / that he should protect
रक्षणीयम्:
TypeVerbal adjective (gerundive)
Rootरक्ष्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कर्मविशेषणम्; -अनीय (कर्तव्यता) ‘to be protected/should be protected’
कथयेत्he should tell / report
कथयेत्:
TypeVerb
Rootकथ् (कथय-)
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुष, एकवचन; ‘he should tell/declare’
Entities Mentioned
M
mukhya (principal/chief)T
trusted confidant (āpta)FAQs
It activates fear and dependency, positioning the adviser/agent as necessary for survival and thus increasing control over decisions.