Adhyaya 371

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे नरकनिरूपणं नाम सप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथैकसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः यमनियमाः अग्निर् उवाच संसारतापमुक्त्यर्थं वक्ष्याम्य् अष्टाङ्गयोगकं ब्रह्मप्रकाशकं ज्ञानं योगस्तत्रैकचित्तता

ଏହିପରି ଅଗ୍ନି ମହାପୁରାଣରେ “ନରକନିରୂପଣ” ନାମକ ତିନିଶେ ସତରିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏବେ ତିନିଶେ ଏକସତରିତମ “ଯମ-ନିୟମ” ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ। ଅଗ୍ନି କହିଲେ—ସଂସାରତାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମପ୍ରକାଶକ ଜ୍ଞାନରୂପ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗଯୋଗ ମୁଁ କହିବି; ତାହାରେ ଯୋଗ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଚିତ୍ତର ଏକାଗ୍ରତା।

Verse 2

चित्तवृत्तिर्निरोधश् च जीवब्रह्मात्मनोः परः अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ

ଚିତ୍ତବୃତ୍ତିର ନିରୋଧ ହେଉଛି ଜୀବ ଓ ବ୍ରହ୍ମ/ଆତ୍ମାର ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଉପଲବ୍ଧିର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସାଧନ। (ମୂଳ ବ୍ରତ:) ଅହିଂସା, ସତ୍ୟ, ଅସ୍ତେୟ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ, ଅପରିଗ୍ରହ।

Verse 3

यमाः पञ्च स्मृता नियमाद्भुक्तिमुक्तिदाः शौचं सन्तोषतपसी स्वाध्यायेश्वरपूजने

ଯମ ପାଞ୍ଚଟି ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ଏବଂ ନିୟମରୁ ଭୋଗ ଓ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ସାଧନା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ—ଶୌଚ, ସନ୍ତୋଷ, ତପ, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ, ଈଶ୍ୱରପୂଜା।

Verse 4

भूतापीडा ह्य् अहिंसा स्यादहिंसा धर्म उत्तमः यथा गजपदे ऽन्यानि पदानि पथगामिनां

ଜୀବମାନଙ୍କୁ ପୀଡା ନ ଦେବାହିଁ ଅହିଂସା; ଅହିଂସା ହେଉଛି ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧର୍ମ—ଯେପରି ହାତୀର ପଦଚିହ୍ନରେ ପଥଗାମୀ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ।

Verse 5

एवं सर्वमहिंसायां धर्मार्थमभिधीयते उद्वेगजननं हिंसा सन्तापकरणन्तथा

ଏହିପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅହିଂସାର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଧର୍ମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି। ହିଂସା ହେଉଛି ଯାହା ଉଦ୍ବେଗ (ଭୟ-ବ୍ୟାକୁଳତା) ଜନ୍ମାଏ ଏବଂ ଯାହା ସନ୍ତାପ (ଦୁଃଖ) କରେ।

Verse 6

रुक्कृतिः शोनितकृतिः पैशुन्यकरणन्तथा ब्रह्मप्रकाशनं ज्ञानमिति ञ यथा नागपदे ऽन्यानीति क पदगामिनामिति ख , ज च हितस्यातिनिषेधश् च मर्मोद्घाटनमेव च

ବେଦନା ଦେବା, ରକ୍ତପାତ କରିବା ଓ ପରନିନ୍ଦା/ଚୁଗୁଳି କରିବା; ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରକାଶ କରିବା—ଏଗୁଡ଼ିକୁ ନିନ୍ଦ୍ୟ କର୍ମ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ। ତଥା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ କୁମାର୍ଗରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ କରାଇବା ଓ ସେହି ପଥଗାମୀଙ୍କ ଦୋଷ; ହିତକର କଥାରେ ମଧ୍ୟ ଅତିନିଷେଧ, ଏବଂ ପରର ମର୍ମ/ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ ଉଦ୍ଘାଟନ।

Verse 7

सुखापह्नुतिः संरोधो बधो दशविथा च सा यद्भूतहितमत्यन्तं वचः सत्यस्य लक्षणं

‘ସତ୍ୟବଚନ’ ଦଶ ପ୍ରକାର—(ତାହାରେ) ଅନ୍ୟର ସୁଖ ଲୁଚାଇବା, ସଂଯମ/ଅବରୋଧ ଓ ନିଷେଧ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଯେ ବାକ୍ୟ ସମସ୍ତ ଭୂତଜନଙ୍କ ପାଇଁ ପରମ ହିତକର, ସେହିଟି ସତ୍ୟର ଲକ୍ଷଣ।

Verse 8

सत्यं ब्रूयात्प्रियं ब्रूयान्न ब्रूयात्सत्यमप्रियं प्रियञ्च नानृतं ब्रूयादेष धर्मः सनातनः

ସତ୍ୟ କହିବା ଉଚିତ, ପ୍ରିୟ କଥା ମଧ୍ୟ କହିବା ଉଚିତ। ଅପ୍ରିୟ ସତ୍ୟ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏବଂ ପ୍ରିୟ ଅସତ୍ୟ ମଧ୍ୟ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ—ଏହାହିଁ ସନାତନ ଧର୍ମ।

Verse 9

मैथुनस्य परित्यागो ब्रह्मचर्यन्तदष्टधा स्मरणं कीर्तनं केलिः प्रेक्ष्यणं गुह्यभाषणं

ମୈଥୁନର ପରିତ୍ୟାଗ ହିଁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ; ଏହା ଅଷ୍ଟବିଧ ମଧ୍ୟ—କାମସ୍ମରଣ, କାମକଥା/କୀର୍ତ୍ତନ, କେଳି/ରତିକ୍ରୀଡା, କାମଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବା, ଏବଂ ଗୁପ୍ତ/ଅଶ୍ଳୀଳ ଭାଷଣ (ଇତ୍ୟାଦି)।

Verse 10

सङ्कल्पो ऽध्यवसायश् च क्रियानिर्वृत्तिरेव च एतन्मैथुनमष्टाङ्गं प्रवदन्ति मनीषिणः

ସଙ୍କଳ୍ପ, ଅଧ୍ୟବସାୟ (ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ) ଏବଂ କ୍ରିୟାନିର୍ବୃତ୍ତି (କ୍ରିୟାର ସମାପ୍ତି)—ମନୀଷୀମାନେ କହନ୍ତି, ଏହାହିଁ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ମୈଥୁନ।

Verse 11

ब्रह्मचर्यं क्रियामूलमन्यथा विफला क्रिया वसिष्ठश् चन्द्रमाः शुक्रो देवाचार्यः पितामहः

ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର କର୍ମର ମୂଳ; ଏହା ବିନା କ୍ରିୟା ନିଷ୍ଫଳ ହୁଏ—ଏହିପରି ବସିଷ୍ଠ, ଚନ୍ଦ୍ରମା, ଶୁକ୍ର, ଦେବାଚାର୍ଯ୍ୟ ବୃହସ୍ପତି ଓ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତି।

Verse 12

तपोवृद्धा वयोवृद्धास्ते ऽपि स्त्रीभिर्विमोहिताः गौडी पैष्टी च माध्वी च विज्ञेयास्त्रिविधाः सुराः

ତପରେ ବୃଦ୍ଧ ଓ ବୟସରେ ବୃଦ୍ଧ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ ହୁଅନ୍ତି। ସୁରା (ମଦ୍ୟ) ତିନି ପ୍ରକାର—ଗୌଡୀ, ପୈଷ୍ଟୀ, ମାଧ୍ୱୀ—ବୋଲି ଜାଣ।

Verse 13

चतुर्थी स्त्री सुरा ज्ञेया ययेदं मोहितं जगत् माद्यति प्रमदां दृष्ट्वा सुरां पीत्वा तु माद्यति

ଚତୁର୍ଥୀକୁ ‘ସ୍ତ୍ରୀ’ ଓ ‘ସୁରା’ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ଏହାଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଗତ ମୋହିତ ହୁଏ। ସୁନ୍ଦରୀକୁ ଦେଖି ମଦମତ୍ତ ହୁଏ, ଏବଂ ସୁରା ପିଇଲେ ମଧ୍ୟ ମଦମତ୍ତ ହୁଏ।

Verse 14

यस्माद्दृष्टमदा नारी तस्मात्तान्नावलोकयेत् यद्वा तद्वापरद्रव्यमपहृत्य बलान्नरः

ଦୃଷ୍ଟି ପଡିଲେ ନାରୀ ମଦ/ଗର୍ବ (କିମ୍ବା କାମ) ରେ ମତ୍ତ ହୁଏ; ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ଟକ ଲଗାଇ ଦେଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସେହିପରି ମନୁଷ୍ୟ ବଳପୂର୍ବକ ଅନ୍ୟର ଯେକୌଣସି ଧନ ଅପହରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 15

अवश्यं याति तिर्यक्त्वं जग्ध्वा चैवाहुतं हविः कौपीनाच्छादनं वासः कन्थां शीतनिवारिणीं

ଆହୁତିରୂପେ ଅର୍ପିତ ହବି ଭକ୍ଷଣ କଲେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତିର୍ୟକ୍-ଯୋନି (ପଶୁଜନ୍ମ) ପାଏ। ତାହାର ବସ୍ତ୍ର କେବଳ କୌପୀନ ହୁଏ, ଏବଂ ଶୀତ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଫାଟା କନ୍ଥା ହିଁ ଆବରଣ ହୁଏ।

Verse 16

पादुके चापि गृह्णीयात् कुर्यान्नान्यस्य संग्रहं देहस्थितिनिमित्तस्य वस्त्रादेः स्यात्परिग्रहः

ସେ ପାଦୁକା ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିପାରେ; ଏହାଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦେହଧାରଣ ପାଇଁ ବସ୍ତ୍ରାଦି ଆବଶ୍ୟକ ବସ୍ତୁମାନଙ୍କର ମାତ୍ର ପରିଗ୍ରହ ହେଉ।

Verse 17

शरीरं धर्मसंयुक्तं रक्षणीयं प्रयत्नतः शौचन्तु द्विविधं प्रोक्तं वाह्यमभ्यन्तरं तथा

ଶରୀର ଧର୍ମସଂଯୁକ୍ତ; ତେଣୁ ଏହାକୁ ପ୍ରୟାସପୂର୍ବକ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍। ଶୌଚ (ପବିତ୍ରତା) ଦୁଇ ପ୍ରକାର—ବାହ୍ୟ ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତର।

Verse 18

गृज्जलाभ्यां स्मृतं वाह्यं भावशुद्धेरथान्तरं उभयेन शुचिर्यस्तु स शुचिर्नेतरः शुचिः

ବାହ୍ୟ ଶୌଚ ମୃତ୍ତିକା ଓ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଆଭ୍ୟନ୍ତର ଶୌଚ ଭାବଶୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା। ଯେ ଉଭୟରେ ଶୁଚି, ସେଇ ସତ୍ୟ ଶୁଚି; ଅନ୍ୟ ନୁହେଁ।

Verse 19

यथा कथञ्चित्प्राप्त्या च सन्तोषस्तुष्टिरुच्यते मनसश्चेन्द्रियाणाञ्च ऐकाग्र्यं तप उच्यते

ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଯାହା ମିଳେ, ତାହାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ରହିବାକୁ ସନ୍ତୋଷ (ତୁଷ୍ଟି) କୁହାଯାଏ। ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ଏକାଗ୍ରତାକୁ ତପ (ତପସ୍ୟା) କୁହାଯାଏ।

Verse 20

तज्जयः सर्वधर्मेभ्यः स धर्मः पर उच्यते वाचिकं मन्त्रजप्यादि मानसं रागवर्जनं

ତାହାର (ଅନ୍ତଃଶତ୍ରୁ—ରାଗ/କାମ) ଜୟ ସମସ୍ତ ଧର୍ମଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସେଇ ପରମ ଧର୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ବାଚିକ ନିୟମ ମନ୍ତ୍ରଜପ ଆଦି; ମାନସିକ ନିୟମ ରାଗ-ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ।

Verse 21

शारीरं देवपूजादि सर्वदन्तु त्रिधा तपः प्रणवाद्यास्ततो वेदाः प्रणवे पर्यवस्थिताः

ତପ (ତପସ୍ୟା) ତ୍ରିବିଧ—ଶାରୀରିକ, ଯଥା ଦେବପୂଜା ଆଦି, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରୂପମାନେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଥା। ବେଦମାନଙ୍କର ଆରମ୍ଭ ପ୍ରଣବ (ଓଁ) ଦ୍ୱାରା; ପ୍ରକୃତରେ ବେଦ ପ୍ରଣବରେ ହିଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।

Verse 22

वाङ्मयः प्रणवः सर्वं तस्मात्प्रणवमभ्यसेत् अकारश् च तथोकारो मकारश्चार्धमात्रया

ପ୍ରଣବ (ଓଁ) ସମସ୍ତ ଉଚ୍ଚାରିତ ବାଣୀର ସାର; ତେଣୁ ପ୍ରଣବର ଜପ-ଧ୍ୟାନ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ଅ, ଉ, ମ ଧ୍ୱନି ଏବଂ ଅର୍ଧମାତ୍ରା (ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅନୁନାଦ) ସହିତ।

Verse 23

तिस्रो मात्रास्त्रयो वेदाः लोका भूरादयो गुणाः जाग्रत्स्वप्नः सुषुप्तिश् च ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

ତିନି ମାତ୍ରା, ତିନି ବେଦ, ଏବଂ ଭୂଃ ଆଦି ଲୋକମାନେ; ତିନି ଗୁଣ; ଜାଗ୍ରତ, ସ୍ୱପ୍ନ, ସୁଷୁପ୍ତି ଅବସ୍ଥା; ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ୍ୱର—ଏହି ତ୍ରୟ।

Verse 24

प्रद्युम्नः श्रीर्वासुदेवः सर्वमोङ्गारकः क्रमात् अमात्रो नष्टमात्रश् च द्वैतस्यापगमः शिवः

ସେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ; ସେ ଶ୍ରୀ (ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ); ସେ ବାସୁଦେବ। କ୍ରମେ ସେଇ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ‘ଓଁ’-ତତ୍ତ୍ୱ। ସେ ଅମାତ୍ର (ପରିମାଣ-ସୀମାହୀନ), ଏବଂ ଯାହାରେ ସମସ୍ତ ମାତ୍ରା ଲୟ ପାଏ; ସେ ଦ୍ୱୈତର ଅପଗମ—ସେଇ ଶିବ, ମଙ୍ଗଳମୟ।

Verse 25

ओङ्कारो विदितो येन स मुनिर्नेतरो मुनिः चतुर्थी मात्रा गान्धारी प्रयुक्ता मूर्ध्निलक्ष्यते

ଯିଏ ଓଁକାର (ଓଁ)କୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ଜାଣିଛି ସେଇ ମୁନି; ଅନ୍ୟ କେହି (ପ୍ରକୃତରେ) ମୁନି ନୁହେଁ। ଚତୁର୍ଥ ମାତ୍ରା—‘ଗାନ୍ଧାରୀ’—ଯଥାଯଥ ପ୍ରୟୋଗ ହେଲେ ମସ୍ତକ-ଶିଖର (ମୂର୍ଧା)ରେ ତାହାର ଲକ୍ଷଣରେ ପରିଚିତ ହୁଏ।

Verse 26

तत्तुरीयं परं ब्रह्म ज्योतिर्दीपो घटे यथा तथा हृत्पद्मनिलयं ध्यायेन्नित्यं जपेन्नरः

ସେଇ ‘ତୁରୀୟ’ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ—ଯେପରି ଘଟ ଭିତରେ ଦୀପର ଜ୍ୟୋତି। ସେପରି ହୃଦୟପଦ୍ମରେ ନିଲୟ କରିଥିବା ସେ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ନିତ୍ୟ ଧ୍ୟାନ କରି ନିରନ୍ତର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 27

प्रणवो धनुः शरो ह्य् आत्मा ब्रह्म तल्लक्ष्यमुच्यते अप्रमत्तेन वेद्धव्यं शरवत्तन्मयो भवेत्

ପ୍ରଣବ (ଓଁ) ଧନୁ, ଆତ୍ମା ହିଁ ଶର, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ ତାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅପ୍ରମାଦରେ ତାହାକୁ ବିଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ତେବେ ଶର ପରି ସେ ତଦ୍ରୂପ ହୋଇଯାଏ।

Verse 28

एतेदेकाक्षरं ब्रह्म एतदेकाक्षरं परं देतदेकाक्षरं ज्ञात्वा यो यदिच्छति तस्य तत्

ଏହା ହିଁ ଏକାକ୍ଷର ବ୍ରହ୍ମ; ଏହା ହିଁ ପରମ ଏକାକ୍ଷର। ଏହି ଏକାକ୍ଷରକୁ ଜାଣି ଯେ କିଛି ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେହି ତାହାର ହୁଏ।

Verse 29

छन्दो ऽस्य देवी गायत्री अन्तर्यामी ऋषिः स्मृतः देवता परमात्मास्य नियोगो भुक्तिमुक्तये

ଏହି (ମନ୍ତ୍ର)ର ଛନ୍ଦ ଦେବୀ ଗାୟତ୍ରୀ; ଋଷି ଭାବେ ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ସ୍ମୃତ। ଏହାର ଦେବତା ପରମାତ୍ମା; ଏହାର ବିନିଯୋଗ ଭୁକ୍ତି ଓ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ।

Verse 30

भूरग्न्यात्मने हृदयं भुवः प्राजापत्यात्मने शिरः स्वःसूर्यात्मने च शिखा कवचमुच्यते

‘ଭୂଃ’—ଅଗ୍ନ୍ୟାତ୍ମ ଭାବେ—ହୃଦୟରେ; ‘ଭୁବଃ’—ପ୍ରାଜାପତ୍ୟାତ୍ମ ଭାବେ—ଶିରରେ; ଏବଂ ‘ସ୍ୱଃ’—ସୂର୍ୟାତ୍ମ ଭାବେ—ଶିଖାରେ ନିୟୋଜିତ। ଏହାକୁ କବଚ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 31

ओंभूर्भुवः स्वःकवचं सत्यात्मने ततो ऽस्त्रकं विन्यस्य पूजयेद्विष्णुं जपेद्वै भुक्तिमुक्तये

‘ଓଁ ଭୂର୍ଭୁବଃ ସ୍ୱଃ’ ଏହି କବଚ-ମନ୍ତ୍ରକୁ ସତ୍ୟାତ୍ମ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ନିଜ ଉପରେ ନ୍ୟାସ କରି, ପରେ ଅସ୍ତ୍ର-ନ୍ୟାସ କରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 32

जुहुयाच्च तिलाज्यादि सर्वं सम्पद्यते नरे यस्तु द्वादशसाहस्रं जपमन्वहमाचरेत्

ତିଳ, ଘି ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ; ଯେ ନର ପ୍ରତିଦିନ ଦ୍ୱାଦଶ ସାହସ୍ର ଜପ କରେ, ତାହାର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 33

तस्य द्वादशभिर्मासैः परं ब्रह्म प्रकाशते अनिमादि कोटिजप्याल्लक्षात्सारस्वतादिकं

ସେହି ସାଧକଙ୍କୁ ଦ୍ୱାଦଶ ମାସରେ ପରବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ; ଅନିମାଦି ସିଦ୍ଧିସମ୍ବନ୍ଧୀ କୋଟି ଜପର ଫଳରୁ ଏବଂ ସାରସ୍ୱତୀ-ମନ୍ତ୍ର ଆଦିର ଲକ୍ଷ ଜପର ଫଳରୁ (ଏହି କଥା) କୁହାଯାଇଛି।

Verse 34

वैदिकस्तान्त्रिको मिश्रो विष्णार्वै त्रिविधो मखः त्रयानामीप्सितेनैकविधिना हरिमर्चयेत्

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମଖ (ଯଜ୍ଞ) ତିନି ପ୍ରକାର—ବୈଦିକ, ତାନ୍ତ୍ରିକ ଓ ମିଶ୍ର। ଏହି ତିନିରେ ଯେଉଁ ଏକ ବିଧି ଇପ୍ସିତ ଓ ଉପଯୁକ୍ତ, ସେହି ବିଧିରେ ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 35

प्रणम्य दण्डवद्भूमौ नमस्कारेण यो ऽर्चयेत् स याङ्गतिमवाप्नोति न तां क्रतुशतैर् अपि

ଯେ ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି ନମସ୍କାରରୂପେ ପୂଜା କରେ, ସେ ସେହି ପରମ ଗତି ପାଏ, ଯାହା ଶତ କ୍ରତୁ (ଯଜ୍ଞ) କରିଲେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ।

Verse 36

यस्य देवे परा भक्तिर्यथा देवे तथा गुरौ तस्यैते कथिता ह्य् अर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः

ଯେ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତି ପରମ ଭକ୍ତି ଅଛି ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ପରି ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଅଛି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି କଥିତ ଅର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।