Adhyaya 258

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे वाक्पारुष्यादिप्रकरणं नाम सप्तपञ्चाशदधिकद्विशतत्मो ऽध्यायः अथाष्टपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः ऋग्विधानं अग्निर् उवाच ऋग्यजुःसामाथर्वविधानं पुष्करोदितम् भुक्तिमुक्तिकरं जप्याद्धोमाद्रामाय तद्वदे

ଏହିପରି ଅଗ୍ନି ମହାପୁରାଣରେ “ବାକ୍ପାରୁଷ୍ୟାଦି” ନାମକ ପ୍ରକରଣ 257ତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ଏବେ 258ତମ ଅଧ୍ୟାୟ “ଋଗ୍ବିଧାନ” ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଅଗ୍ନି କହିଲେ—ପୁଷ୍କର ଉପଦିଷ୍ଟ ଋକ୍, ଯଜୁଃ, ସାମ ଓ ଅଥର୍ବ ବିଧାନ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ; ରାମଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ଜପ ଓ ହୋମ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ବିଧାନମାନେ ମଧ୍ୟ ନିୟମାନୁସାରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 2

पुष्कर उवाच प्रतिवेदन्तु कर्माणि कार्याणि प्रवदामि ते प्रथमं ऋग्विधानं वै शृणु त्वं भुक्तिमुक्तिदम्

ପୁଷ୍କର କହିଲେ—ପ୍ରତ୍ୟେକ ବେଦାନୁସାରେ କରିବାଯୋଗ୍ୟ କର୍ମମାନେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି। ପ୍ରଥମେ ଋଗ୍ବିଧାନ ଶୁଣ; ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।

Verse 3

अन्तर्जले तथा होमे जपती मनसेप्सितम् कामं करोति गायत्री प्राणायामाद्विशेषतः

ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଦାଁଡିଥିବାବେଳେ କିମ୍ବା ହୋମ ସମୟରେ ଯେ ଗାୟତ୍ରୀ ଜପ କରେ, ସେ ମନରେ ଇଚ୍ଛିତ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ସିଦ୍ଧ କରେ—ବିଶେଷତଃ ପ୍ରାଣାୟାମ ସହିତ।

Verse 4

गायत्र्या दशसाहस्रो जपो नक्ताशनो द्विज बहुस्नातस्य तत्रैव सर्वकल्मषनाशनः

ହେ ଦ୍ୱିଜ! ରାତିରେ ମାତ୍ର ଭୋଜନ କରିବା ବ୍ରତ ଧରି, ପୁନଃପୁନଃ ସ୍ନାନ କରି ଗାୟତ୍ରୀର ଦଶସହସ୍ର ଜପ କଲେ, ସେହି ନିୟମାଚରଣରେ ହିଁ ସମସ୍ତ କଲ୍ମଷ (ପାପ) ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

Verse 5

दशायुतानि जप्त्वाथ हविष्याशी स मुक्तिभाक् प्रणवो हि परं ब्रह्म तज्जपः सर्वपापहा

ତାପରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଜପ କରି, ହବିଷ୍ୟ (ଯଜ୍ଞୀୟ ଆହାର) ଉପରେ ଜୀବନ ଧାରଣ କଲେ ସେ ମୋକ୍ଷଭାଗୀ ହୁଏ। କାରଣ ପ୍ରଣବ ‘ଓଁ’ ହିଁ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ; ତାହାର ଜପ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ।

Verse 6

ओंकारशतजप्तन्तु नाभिमात्रोदके स्थितः जलं पिवेत् स सर्वैस्तु पापैर् वै विप्रमुच्यते

ଓଁକାରକୁ ଶତବାର ଜପ କରି, ନାଭି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳରେ ଦାଁଡ଼ି ଜଳ ପାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହାଦ୍ୱାରା ସେ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 7

मात्रात्रयं त्रयो वेदास्त्रयो देवास्त्रयो ऽग्नयः महाव्याहृतयः सप्त लोका होमो ऽखिलाघहा

ଗାୟତ୍ରୀର ତିନି ମାତ୍ରା, ତିନି ବେଦ, ତିନି ଦେବ ଓ ତିନି ଅଗ୍ନି; ସାତ ମହାବ୍ୟାହୃତି ଓ ସାତ ଲୋକ—(ଏହିଭାବେ) ହୋମ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ।

Verse 8

गायत्री परमा जाप्या महाव्याहृतयस् तथा अन्तर्जले तथा राम प्रोक्तश् चैवाघमर्षणः

ଗାୟତ୍ରୀ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଜପ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର; ତଥା ମହାବ୍ୟାହୃତିମାନେ ମଧ୍ୟ। ଜଳମଧ୍ୟରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ରାମପ୍ରୋକ୍ତ ଅଘମର୍ଷଣ (ସୂକ୍ତ) ମଧ୍ୟ ପାପନିବାରଣାର୍ଥ।

Verse 9

अग्निमीले पुरोहितं सूत्को ऽयं वह्निदैवतः पापैर् हि विप्रमुच्यत इति ग , घ , ञ च शिरसा धारयन् वह्निं यो जपेत्परिवत्सरम्

ଯେ ବ୍ୟକ୍ତି ଶିର ଉପରେ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଅଗ୍ନିକୁ ଧାରଣ କରି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ବର୍ଷ ‘ଅଗ୍ନିମୀଳେ ପୁରୋହିତମ୍’ ଏହି ସୂତ୍କ-ମନ୍ତ୍ର—ବହ୍ନି ଦେବତା ଓ ‘ଏହାଦ୍ୱାରା ପାପରୁ ନିଶ୍ଚୟ ମୁକ୍ତି’—କୁ ଗ, ଘ, ଞ ଅକ୍ଷର ସହିତ ଜପ କରେ, ସେ ପାପମଳରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 10

होमं त्रिषवणं भैक्ष्यमनग्निज्वलनञ्चरेत् अतः परमृचः सप्त वाय्वाद्या याः प्रकीर्तिताः

ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳରେ ହୋମ କରିବା, ଭିକ୍ଷାରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅଗ୍ନି ବିନା ଅଗ୍ନି-ପ୍ରଜ୍ୱଳନର ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ବାୟୁ ଆଦି ଦେବତାଦି ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା, ଉପଦିଷ୍ଟ ସାତଟି ଋକ୍ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 11

ता जपन् प्रयतो नित्यमिष्टान् कामान् समश्नुते मेधाकामो जपेन्नित्यं सदसन्यमिति त्यचम्

ସେହି ଋକ୍ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସଂୟମପୂର୍ବକ ନିତ୍ୟ ଜପ କଲେ ଇଷ୍ଟ କାମନା ସିଦ୍ଧ ହୁଏ। ଯେ ମେଧା (ବୁଦ୍ଧି) ଚାହେ, ସେ ‘ସଦସନ୍ୟମ୍’ ନାମକ ତ୍ୟଚ ମନ୍ତ୍ରକୁ ସଦା ଜପ କରୁ।

Verse 12

अन्वयो यन्निमाः प्रोक्ताः नवर्चो मृत्युनाशनाः शुनःशेफमृषिं बद्धः सन्निरुद्धो ऽथ वा जपेत्

ଯଥାଯଥ ଅନ୍ୱୟ ଅନୁସାରେ ଉପଦିଷ୍ଟ ଏହି ନଅଟି ଋକ୍ ମନ୍ତ୍ର ମୃତ୍ୟୁନାଶକ। ଯେ ବନ୍ଧିତ କିମ୍ବା କାରାଗାରରେ ନିରୁଦ୍ଧ, ସେ ବନ୍ଧିତ ଶୁନଃଶେଫ ଋଷିଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଧରି ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଜପ କରୁ।

Verse 13

मुच्यते सर्वपापेभ्यो गदी वाप्यगदो भवेत् य इच्छेच्छाश्वतं कामं मित्रं प्राज्ञं पुरन्दरं

ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଏବଂ ସେ ଗଦାଧାରୀ (ପ୍ରବଳ ଯୋଦ୍ଧା) ହୁଏ କିମ୍ବା ରୋଗମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଯେ ଶାଶ୍ୱତ କାମସିଦ୍ଧି ଚାହେ, ସେ ମିତ୍ରଭାବରେ ପ୍ରାଜ୍ଞ ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରୁ।

Verse 14

ऋग्भिः षोड्शभिः कुर्यादिन्द्रियस्येति दिने दिने हिरण्यस्तूपमित्येतज्जपन् शत्रून् प्रबाधते

ଷୋଳଟି ଋଗ୍‌ମନ୍ତ୍ରରେ ‘ଇନ୍ଦ୍ରିୟସ୍ୟ’ ଏହି ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତିଦିନ ଜପ/କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ। ‘ହିରଣ୍ୟସ୍ତୂପମ୍…’ ମନ୍ତ୍ରକୁ ପୁନଃପୁନଃ ଜପ କଲେ ଶତ୍ରୁ ଦମିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 15

क्षेमी भवति चाध्वानो ये ते पन्था जपन् नरः रौद्रीभिःषड्भिरीशानं स्तूयाद्यो वै दिने दिने

ଯାତ୍ରାପଥ କ୍ଷେମ ହୁଏ; ପଥେ ଚାଲିବାବେଳେ ‘ଯେ ତେ ପନ୍ଥାଃ’ ଆଦି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରୁଥିବା ନର ନିର୍ଭୟ ହୁଏ। ଯେ ପ୍ରତିଦିନ ଛଅ ରୌଦ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ଈଶାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ, ସେ କ୍ଷେମ ଓ ମଙ୍ଗଳ ପାଏ।

Verse 16

चरुं वा कल्पयेद्रौद्रं तस्य शान्तिः परा भवेत् उदित्युदन्तमादित्यमुपतिष्ठन् दिने दिने

ଅଥବା ଉଗ୍ର ବାଧା-ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ରୌଦ୍ର-ଚରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ; ତାହାରେ ପରମ ଶାନ୍ତି ମିଳେ। ଏବଂ ପ୍ରତିଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟେ ଉଦୟଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 17

क्षिपेज्जलाञ्जलीन् सप्त मनोदुःखविनाशनं द्विषन्तमित्यथार्धर्चं यद्विप्रान्तं जपन् स्मरेत्

ସାତ ଅଞ୍ଜଳି ଜଳ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ମନୋଦୁଃଖ ନାଶ କରେ। ପରେ ‘ଦ୍ୱିଷନ୍ତମ୍…’ ଆରମ୍ଭ ଅର୍ଧଋଚାକୁ ଜପ କରି, ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯେ ଅର୍ଥ ଶିଖାଇଛନ୍ତି ତାହା ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 18

आगस्कृत् सप्तरात्रेण विद्वेषमधिगच्छति आरोग्यकामी रोगी वा प्रस्कन्नस्योत्तमं जपेत्

ଅପରାଧ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସାତ ରାତି ମଧ୍ୟରେ ବୈର/ଦ୍ୱେଷକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଆରୋଗ୍ୟକାମୀ—କିମ୍ବା ରୋଗୀ ମଧ୍ୟ—ବ୍ୟାଧିଗ୍ରସ୍ତ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତମ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 19

उत्तमस्तस्य चार्धर्चो जपेद्वै विविधासने उदयत्यायुरक्ष्यय्यं तेजो मध्यन्दिने जपेत्

ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ସାଧକ ଅର୍ଧୃଚା ସହିତ ସେହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ବିଭିନ୍ନ ଆସନରେ ବସି ଜପ କରିବ। ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟେ ଜପ କଲେ ଅକ୍ଷୟ ଆୟୁ ମିଳେ; ମଧ୍ୟାହ୍ନେ ଜପ କଲେ ତେଜ ଓ ବଳ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 20

सन्निबद्धो ऽथेति क , ख , ज च अस्तं प्रतिगते सूर्ये द्विषन्तं प्रतिबाधते न वयश्चेति सूक्तानि जपन् शत्रून्नियच्छति

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେଲାପରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ସନ୍ନିବଦ୍ଧ ହୋଇ ‘କ, ଖ, ଜ’ ଏହି ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ ଜପ କରିବ; ତାହାଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱେଷୀକୁ ପ୍ରତିବାଧା କରେ। ‘ନ ବୟଃ…’ ଆଦି ସୂକ୍ତ ଜପ କଲେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ।

Verse 21

एकादश सुपर्णस्य सर्वकामान्विनिर्दिशेत् आध्यात्मिकीः क इत्य् एता जपन्मोक्षमवाप्नुयात्

ସର୍ବକାମସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ସୁପର୍ଣ୍ଣର ଏକାଦଶବିଧ ମନ୍ତ୍ରପ୍ରୟୋଗ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିବା ଉଚିତ। ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସ୍ୱରୂପର ‘କ’ ଆଦି ଏହି ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ ଜପ କଲେ ମୋକ୍ଷ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 22

आ नो भद्रा इत्य् अनेन दीर्घमायुरवाप्नुयात् त्वं सोमेति च सूक्तेन नवं पश्येन्निशाकरं

‘ଆ ନୋ ଭଦ୍ରାଃ…’ ଆରମ୍ଭ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ‘ତ୍ୱଂ ସୋମ…’ ଆରମ୍ଭ ସୂକ୍ତ ଜପ କଲେ ନବୋଦିତ ନିଶାକର (ଚନ୍ଦ୍ର) ଦର୍ଶନ ହୁଏ।

Verse 23

उपतिष्ठेत् समित्पाणिर्वासांस्याप्नोत्यसंशयं आयुरीप्सन्निममिति कौत्स सूक्तं सदा जपेत्

ସମିଧ ହାତରେ ଧରି ସେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉ; ତାହାଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବସ୍ତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଆୟୁ ଇଚ୍ଛୁକ ‘ଇମମ୍ ଇତି’ ଆରମ୍ଭ କୌତ୍ସ ସୂକ୍ତକୁ ସଦା ଜପ କରୁ।

Verse 24

आपनः शोशुचदिति स्तुत्वा मध्ये दिवाकरं यथा मुञ्चति चेषोकां तथा पापं प्रमुञ्चति

“ଆପନଃ ଶୋଶୁଚଦ୍…” ଏହି ବାକ୍ୟରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ଯେପରି ମଧ୍ୟାହ୍ନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ କିରଣ ମୁକ୍ତ କରେ, ସେପରି ସାଧକ ପାପ ତ୍ୟାଗ କରେ।

Verse 25

जातवेदस इत्य् एतज्जपेत् स्वस्त्ययनं पथि भयैर् विमुच्यते सर्वैः स्वस्तिमानाप्नुयात् गृहान्

ପଥରେ “ଜାତବେଦସ…” ଆରମ୍ଭ ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟୟନ ଭାବେ ଜପ କଲେ, ସମସ୍ତ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ କୁଶଳ-ମଙ୍ଗଳ ସହ ଘରେ ପହଞ୍ଚେ।

Verse 26

व्युष्टायाञ्च तथा रात्र्यामेतद्दुःस्वप्ननाशनं प्रमन्दिनेति सूयन्त्या जपेद्गर्भविमोचनं

ପ୍ରଭାତ ଓ ରାତ୍ରିରେ ଏହାର ଜପ ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନନାଶକ। ଏବଂ ପ୍ରସବକାଳେ ନାରୀ “ପ୍ରମନ୍ଦିନେ…” ଆରମ୍ଭ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରୁ, ଗର୍ଭବିମୋଚନ (ସୁଗମ ପ୍ରସବ) ପାଇଁ।

Verse 27

जपन्निन्द्रमिति स्नातो वैश्यदेवन्तु सप्तकं मुञ्चत्याज्यं तथा जुह्वत् सकलं किल्विषं नरः

“ଇନ୍ଦ୍ରମ…” ଆରମ୍ଭ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ସ୍ନାନ କରି, ପରେ ବୈଶ୍ୱଦେବ ସପ୍ତକ କରି, ଅଗ୍ନିରେ ଘୃତ ଆହୁତି ଦେଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପ ତ୍ୟାଗ କରେ।

Verse 28

इमामिति जपन् शश्वत् कामानाप्नोत्यभीप्सितान् मानस्तोक इति द्वाभ्यां त्रिरात्रोपोषितः शुचिः

“ଇମାମ୍…” ଆରମ୍ଭ ମନ୍ତ୍ରକୁ ସଦା ଜପ କଲେ ଇଚ୍ଛିତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏବଂ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରି ଶୁଚି ହୋଇ “ମାନ…” ଓ “ସ୍ତୋକ…” ଆରମ୍ଭ ଦୁଇ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 29

औडुम्बरीश् च जुहुयात्समिधश्चाज्यसंस्कृताः छित्त्वा सर्वान्मृत्युपाशान् जीवेद्रोगविवर्जितः

ଘୃତରେ ସଂସ୍କୃତ ଔଡୁମ୍ବରୀ (ଉଦୁମ୍ବର) ସମିଧାକୁ ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ମୃତ୍ୟୁର ସମସ୍ତ ପାଶ କାଟି ରୋଗମୁକ୍ତ ଜୀବନ ଲଭେ।

Verse 30

ऊर्ध्वबाहुरनेनैव स्तुत्वा सम्भुं तथैव च मानस्तोकेति च ऋचा शिखाबन्धे कृते नरः

ବାହୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠାଇ ଏହିପରି ଶମ୍ଭୁ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ଶିଖାବନ୍ଧ କରିବାବେଳେ ‘ମା ନଃ ସ୍ତୋକେ…’ ଆରମ୍ଭ ଋକ୍ ପଠିବା ଉଚିତ।

Verse 31

अघृष्यः सर्वभूतानां जायते संशयं विना चित्रमित्युपतिष्ठेत त्रिसन्ध्यं भास्करं तथा

ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କ ପାଇଁ ଅଘୃଷ୍ୟ (ଅଜେୟ/ଅସ୍ପର୍ଶ୍ୟ) ହୁଏ। ଏବଂ ‘ଚିତ୍ରମ୍’ ମନ୍ତ୍ରରେ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଭାସ୍କର (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 32

समित्पाणिर्नरो नित्यमीप्सितं धनमाप्नुयात् अथ स्वप्नेति च जपन् प्रातर्मध्यन्दिने दिने

ସମିଧା ହାତରେ ଧରିଥିବା ପୁରୁଷ ନିତ୍ୟ ଇପ୍ସିତ ଧନ ପାଏ। ‘ଅଥ ସ୍ୱପ୍ନେ’ ବୋଲି ଜପ କରି ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରାତଃ ଓ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 33

दुःस्वप्नञ्चार्हते कृत्स्नं भोजनञ्चाप्नुयाच्छुभम् उभे पुमानिति तथा रक्षोघ्नः परिकीर्तितः

ସେ ସମସ୍ତ ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନକୁ ନିବାରଣ କରେ ଏବଂ ଶୁଭ ଭୋଜନ ପାଏ। ଏହିପରି ‘ଉଭେ ପୁମାନ୍’ ଶବ୍ଦଟି ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷୋଘ୍ନ (ରାକ୍ଷସନାଶକ) ବୋଲି ପରିକୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 34

उभे वासा इति ऋचो जपन् कामानवाप्नुयात् न सागन्निति च जपन् मुच्यते चाततायिनः

“ଉଭେ ବାସା” ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଋକ୍‌ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ଇଚ୍ଛିତ ଭୋଗ ଓ କାମ୍ୟଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଏବଂ “ନ ସାଗନ୍ନ୍” ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ଋକ୍‌ ଜପ କଲେ ଆତତାୟୀତ୍ୱର ପାପରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

Verse 35

कया शुभेति च जपन् जातिश्रैष्ठमवाप्नुयात् इमन्नृसोममित्येतत् सर्वान् कामानवाप्नुयात्

“କୟା ଶୁଭେତି” ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ଜାତି-ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଲଭ୍ୟ ହୁଏ; ଏବଂ “ଇମନ୍ନୃସୋମମ୍” ମନ୍ତ୍ରଜପରେ ସମସ୍ତ କାମନା ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 36

पितरित्युपतिष्ठेत नित्यमर्थमुपस्थितं अग्ने नयेति सूक्तेन घृतहोमश् च मार्गगः

‘ପିତରଃ’ ବୋଲି ନିତ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବା ଉଚିତ, କ୍ରିୟାର୍ଥରେ ସଦା ନିବିଡ଼ ମନୋନିବେଶ ସହ; ଏବଂ ‘ଅଗ୍ନେ ନୟ…’ ଆରମ୍ଭ ସୂକ୍ତରେ ଘୃତହୋମ କରିବା ଉଚିତ—ତେଣୁ (ପିତୃ/ପ୍ରେତ) ସନ୍ମାର୍ଗଗାମୀ ହୁଏ।

Verse 37

वीरान्नयमवाप्नोति सुश्लोकं यो जपेत् सदा कङ्कतो नेति सूक्तेन विषान् सर्वान् व्यपोहति

ଯେ ନିତ୍ୟ ଏହି ସୁଶ୍ଲୋକ ଜପ କରେ, ସେ ବୀରଗତି/ବୀରମାର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଏବଂ “କଙ୍କତୋ ନେତି” ଆରମ୍ଭ ସୂକ୍ତ ଜପ କଲେ ସମସ୍ତ ବିଷ ଦୂର ହୁଏ।

Verse 38

यो जात इति सूक्तेन सर्वान् कामानवाप्नुयात् गणानामिति सूक्तेन श्निग्धमाप्नोत्यनुत्तमं

“ଯୋ ଜାତଃ…” ଆରମ୍ଭ ସୂକ୍ତ ଜପ କଲେ ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଏବଂ “ଗଣାନାମ୍…” ଆରମ୍ଭ ସୂକ୍ତ ଜପ କଲେ ଅନୁତ୍ତମ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଅନୁଗ୍ରହ/ସ୍ନେହ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 39

यो मे राजन्नितीमान्तु दुःस्वप्नशमनीमृचं अध्वनि प्रस्थितो यस्तु पश्येच्छत्रूं समुत्थितं

ହେ ରାଜନ୍! ଯେ ଯାତ୍ରାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରି ମୋର ଏହି ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନ-ଶମନୀ ଋଚା ପାଠ କରେ, ସେ ଯଦି ପଥରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉଠିଆସୁଥିବା ଦେଖେ, ତେବେ ରକ୍ଷାର୍ଥେ ସେହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଜପ କରୁ।

Verse 40

अप्रशस्तं प्रशस्तं वा कुविदङ्ग इमं जपेत् द्वाविंशकं जपन् सूक्तमाध्यात्मिकमनुत्तमं

ଅଶୁଭ ହେଉ କି ଶୁଭ—ବେଦାଙ୍ଗରେ ଅକୁଶଳ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଜପ କରୁ। ବାଇଶି ମନ୍ତ୍ରର ଏହି ଅନୁତ୍ତମ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସୂକ୍ତ ଜପିଲେ ଅଭୀଷ୍ଟ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 41

पर्वसु प्रयतो नित्यमिष्टान् कामान् समश्नुते कृणुष्वेति जपन् सूक्तं जुह्वदाज्यं समाहितः

ପର୍ବଦିନରେ ଯେ ନିତ୍ୟ ସଂଯମୀ, ସେ ଇଷ୍ଟ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ‘କୃଣୁଷ୍ୱ’ ବୋଲି ଜପ କରି, ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ସୂକ୍ତ ପାଠ କରି ଘୃତ ଆହୁତି ଦିଅ।

Verse 42

भोजनञ्चाप्नुयाच्छतमिति ख , ग , घ , ज च नित्यमन्नमुपस्थितमिति क , छ च आरातीनां हरेत् प्राणान् रक्षांस्यपि विनाशयेत् उपतिष्ठेत् स्वयं वह्निं परित्यृचा दिने दिने

‘ଭୋଜନ ଶତଗୁଣ ମିଳେ’—ଖ, ଗ, ଘ, ଜ ପାଠରେ ଏହିପରି; ଏବଂ ‘ନିତ୍ୟ ଅନ୍ନ ଉପସ୍ଥିତ’—କ, ଛ ପାଠରେ ଏହିପରି। (ଦୈନିକ ସେବାରେ) ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପ୍ରାଣ ହରିବ ଓ ରାକ୍ଷସୀ ବାଧାକୁ ମଧ୍ୟ ନାଶ କରିବ; ତେଣୁ ଏକ ଦିନ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିନାହିଁ ପ୍ରତିଦିନ ସ୍ୱୟଂ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉପତିଷ୍ଠା କରୁ।

Verse 43

तं रक्षति स्वयं वह्निर्विश्वतो विश्वतोमुखः हंसः शुचिः सदित्येतच्छुचिरीक्षेद्दिवाकरं

ତାହାକୁ ସ୍ୱୟଂ ଅଗ୍ନି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି—ଯିଏ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଓ ସର୍ବଦିଗ୍ମୁଖ। ‘ହଂସ ଶୁଚି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦା ଶୁଚି’ ଏହି ଧ୍ୟାନ କରି, ଶୁଚି ହୋଇ ଦିବାକରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରୁ।

Verse 44

कृषिं प्रपद्यमानस्तु स्थालीपाकं यथाविधि जुहुयात् क्षेत्रमध्ये तु स्वनीस्वाहास्तु पञ्चभिः

କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଧିଅନୁସାରେ ସ୍ଥାଳୀପାକ ହୋମ କରିବ। ପରେ କ୍ଷେତ୍ରମଧ୍ୟରେ ‘ସ୍ୱନୀ ସ୍ୱାହା’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପାଞ୍ଚ ଆହୁତି ଦେବ।

Verse 45

इन्द्राय च मरुद्भ्यस्तु पर्जन्याय भगाय च यथालिङ्गन्तु विहरेल्लाङ्गलन्तु कृषीबलः

ଚାଷୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ମରୁତ, ପର୍ଜନ୍ୟ ଓ ଭଗଙ୍କୁ ଆହୁତି ଦେଉ। ପରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଲିଙ୍ଗ (ଚିହ୍ନ/ସୂଚନା) ଅନୁସାରେ ବିଧି ଆଚରଣ କରୁ; କୃଷିର ବଳ ସତ୍ୟରେ ଲାଙ୍ଗଳ।

Verse 46

युक्तो धान्याय सीतायै सुनासीरमथोत्तरं गन्धमाल्यैर् नमस्कारैर् यजेदेताश् च देवताः

ଯଥାଯଥ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସହ ଧାନ୍ୟ, ସୀତା (ହଳର ରେଖା/ସାରି) ଏବଂ ପରେ ସୁନାସୀରଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ, ମାଳା ଓ ନମସ୍କାରଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବ—ଏହି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଯଜନ କରିବ।

Verse 47

प्रवापने प्रलवने खलसीतापहारयोः अमोघङ्कर्म भवति वर्धते सर्वदा कृषिः

ବିଆ ବୁଣିବା, ନିରା/ସଫା କରିବା, ଖଳିହାନରେ ମାଡ଼ିବା (ଥ୍ରେସିଂ), ହଳ ଚଳାଇବା ଓ କୀଟ ହଟାଇବା—ଏସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଅମୋଘ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ; କୃଷି ସଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

Verse 48

समुद्रादिति सूक्तेन कामानाप्नोति पावकात् विश्वानर इति द्वाभ्यां य ऋग्भ्यां वह्निमर्हति

‘ସମୁଦ୍ରାତ୍…’ ଆରମ୍ଭ ସୂକ୍ତ ପାଠ କଲେ ପାବକ (ଅଗ୍ନି) ଠାରୁ ଇଷ୍ଟ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏବଂ ‘ବିଶ୍ୱାନର…’ ଆରମ୍ଭ ଦୁଇ ଋକ୍‌ ଦ୍ୱାରା ସେ ଅଗ୍ନିପୂଜା ଓ ଅଗ୍ନିଯଜ୍ଞର ଅଧିକାରୀ ହୁଏ।

Verse 49

स तरत्यापदः सर्वा यशः प्राप्नोति चाक्षयं विपुलां श्रियमाप्नोति जयं प्राप्नोत्यनुत्तमं

ସେ ସମସ୍ତ ଆପଦକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ; ଅକ୍ଷୟ ଯଶ ପାଏ, ବିପୁଳ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଅନୁତ୍ତମ ବିଜୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 50

अग्ने त्वमिति च स्तुत्वा धनमाप्नोति वाञ्छितं प्रजाकामो जपेन्नित्यं वरुणदैवतत्रयं

“ଅଗ୍ନେ ତ୍ୱମ୍…” ଇତ୍ୟାଦି ମନ୍ତ୍ରରେ ସ୍ତୁତି କଲେ ଇଚ୍ଛିତ ଧନ ମିଳେ। ସନ୍ତାନକାମୀ ଲୋକ ଦିନେଦିନେ ବରୁଣଦେବତା ତ୍ରୟ ଜପ କରୁ।

Verse 51

स्वस्त्या त्रयं जपेत् प्रातः सदा स्वस्त्ययनं महत् स्वस्ति पन्था इति प्रोच्य स्वस्तिमान् व्रजते ऽध्वनि

ପ୍ରାତଃକାଳେ ‘ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟା’ର ତିନି ମନ୍ତ୍ର—ଏହି ମହାନ୍ ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟୟନ—ସଦା ଜପ କରିବା ଉଚିତ। “ସ୍ୱସ୍ତି ପନ୍ଥାଃ” କହି ଶୁଭସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଯାତ୍ରାରେ ଯିବ।

Verse 52

विजिगीषुर्वनस्पते शत्रूणां व्याधितं भवेत् स्त्रिया गर्भप्रमूढाया गर्भमोक्षणमुत्तमं

“ବିଜିଗୀଷୁର୍ବନସ୍ପତେ” ମନ୍ତ୍ର—ବିଜୟକାମୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁମାନେ ବ୍ୟାଧିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ଗର୍ଭବାଧାରେ ପୀଡିତ ନାରୀ ପାଇଁ ଏହା ଉତ୍ତମ ଗର୍ଭମୋଚନ ଉପାୟ।

Verse 53

व्याधिकम्भवदिति ट अच्छावदेति सूक्तञ्च वृष्टिकामः प्रयिओजयेत् निराहारः क्लिन्नवासा न चिरेण प्रवर्षति

ବର୍ଷାକାମୀ ଲୋକ “ବ୍ୟାଧିକମ୍ଭବଦ୍…” ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ “ଅଚ୍ଛାବଦ୍…” ସୂକ୍ତକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପ୍ରୟୋଗ କରୁ। ନିରାହାର ରହି ଭିଜା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଲେ ଅଚିରେ ବର୍ଷା ହୁଏ।

Verse 54

मनसः काम इत्य् एतां पशुकामो नरो जपेत् कर्दमेन इति स्नायात्प्रजाकामः शुचिव्रतः

ପଶୁସମ୍ପଦା କାମନା କରୁଥିବା ନର “ମନସଃ କାମ…” ଆଦି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରୁ। ସନ୍ତାନକାମୀ ଶୁଚିବ୍ରତଧାରୀ “କର୍ଦମେନ…” ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସ୍ନାନ କରୁ।

Verse 55

अश्वपूर्वा इति स्नायाद्राज्यकामस्तु मानवः राहिते चर्मणि स्नायात् ब्राह्मणस्तु यथाविधि

ରାଜ୍ୟକାମୀ ମାନବ “ଅଶ୍ୱପୂର୍ବା…” ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସ୍ନାନ କରୁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ‘ରାହିତ’ (ବିଧିସିଦ୍ଧ ଶୁଦ୍ଧ) ଚର୍ମ ଉପରେ ରହି ଯଥାବିଧି ସ୍ନାନ କରୁ।

Verse 56

राजा चर्मणि वैयाघ्रे छागे वैश्यस्तथैव च दशसाहस्रिको होमः प्रत्येकं परिकीर्तितः

ରାଜା ବ୍ୟାଘ୍ରଚର୍ମ ଉପରେ ରହି କର୍ମ କରୁ; ବୈଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଛାଗଚର୍ମ ଉପରେ ତଥାଇବ। ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଦଶହଜାର ଆହୁତିର ହୋମ ବିଧିତ।

Verse 57

आगार इति सूक्तेन गोष्ठे गां लोकमातरं उपतिष्ठेद्व्रजेच्चैव यदिच्छेत्ताः सदाक्षयाः

“ଆଗାର…” ଆଦି ସୂକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଗୋଷ୍ଠରେ ‘ଲୋକମାତା’ ଗାଈଙ୍କୁ ଉପାସନା କରୁ, ଏବଂ ବ୍ରଜକୁ ମଧ୍ୟ ଯାଉ। ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେହି ଫଳ ସଦା ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।

Verse 58

उपेतितिसृभीराज्ञो दुन्दुभिमभिमन्त्रयेत् तेजो बकञ्च प्राप्नोति शत्रुञ्चैव नियच्छति

ରାଜା ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାବେଳେ ଯୁଦ୍ଧଦୁନ୍ଦୁଭିକୁ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରୁ। ତାହାଦ୍ୱାରା ସେ ତେଜ ଓ ବଳ ପାଏ, ଏବଂ ଶତ୍ରୁକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ।

Verse 59

तृणपाणिर्जपेत्सूक्तुं रक्षोघ्नं दस्युन्भिर्वृतः ये के च उमेत्यृचं जप्त्वा दीर्घमायुराप्नुयात्

ହାତରେ ତୃଣ (ଘାସ) ଧରି, ଦସ୍ୟୁମାନେ ଘେରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ରକ୍ଷୋଘ୍ନ ସୂକ୍ତ ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ “ଯେ କେ ଚ …” ରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଋଗ୍ବେଦୀୟ ଋଚା ଜପ କଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 60

जीमूतसूक्तेन तथा सेनाङ्गान्यभिमन्त्रयेत् यधा लिङ्गं ततो राजा विनिहन्ति रणे रिपून्

ଏହିପରି ଜୀମୂତ-ସୂକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ସେନାର ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗକୁ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ତାହାରୁ ମିଳୁଥିବା ଲିଙ୍ଗ (ଶକୁନ-ଚିହ୍ନ) ଅନୁସାରେ ରାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନିହତ କରେ।

Verse 61

आग्नेयेति त्रिभिःसूक्तैर् धनमाप्नोति चाक्षयं अमीवहेति सूक्तेन भूतानि स्थापयेन्निशि

“ଆଗ୍ନେୟୀ…” ରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ତିନି ସୂକ୍ତ ଜପ କଲେ ଅକ୍ଷୟ ଧନ ମିଳେ; ଏବଂ “ଅମୀବହେ…” ରୁ ଆରମ୍ଭ ସୂକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ରାତିରେ ଭୂତମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥମ୍ଭିତ/ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରାଯାଇପାରେ।

Verse 62

सबाधे विषमे दुर्गे बन्धा वा निर्गतः क्वचित् पलायन् वा गृहीतो वा सूक्तमेतत्तथा जपेत्

ବିପଦରେ ପୀଡିତ ହେଲେ, ବିଷମ କିମ୍ବା ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନରେ, କଠିନ ସଙ୍କଟରେ—ବନ୍ଧିତ ହେଉ କିମ୍ବା କୌଣସିପରି ମୁକ୍ତ ହେଉ, ପଳାଉଥିବା ହେଉ କିମ୍ବା ଧରାପଡ଼ିଥିବା ହେଉ—ସେତେବେଳେ ଏହି ସୂକ୍ତକୁ ଯଥାବିଧି ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 63

त्रिरात्रं नियतोपोष्य श्रापयेत् पायसञ्चरुं तेनाहुतिशतं पूर्णं जुहुयात् त्र्यम्बकेत्यृचा

ତିନି ରାତି ନିୟମପୂର୍ବକ ଉପବାସ କରି, ପାୟସ-ଚରୁ (ଦୁଧ-ଚାଉଳ ହବି)କୁ ବିଧିମତ୍ ସଂସ୍କାର କରାଇବା ଉଚିତ; ଏବଂ ସେହି ହବି ଦ୍ୱାରା “ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ—” ରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଋଚା (ମହାମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ମନ୍ତ୍ର) ସହିତ ଅଗ୍ନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 64

अवाप्तवानिति ट समुद्दिश्य महादेवं जीवेदब्दशतं सुखं तच्चक्षुरित्यृचा स्नात उपतिष्ठेद्दिवाकरं

“ଅବାପ୍ତବାନ୍ …” ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ମହାଦେବଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସୁଖରେ ଶତବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତ ରହେ। ସ୍ନାନ ପରେ “ତଚ୍ଚକ୍ଷୁଃ …” ଋଚାରେ ଦିବାକର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବା ଉଚିତ।

Verse 65

उद्यन्तं मध्यगञ्चैव दीर्घमायुर्जिजीविषुः इन्द्रा सोमेति सूक्तन्तु कथितं शत्रुनाशनं

ଦୀର୍ଘାୟୁ ଇଚ୍ଛୁକ ବ୍ୟକ୍ତି ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସ୍ତୋତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରିବ। “ଇନ୍ଦ୍ରା ସୋମା …” ଆରମ୍ଭ ସୂକ୍ତକୁ ଶତ୍ରୁନାଶକ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 66

यस्य लुप्तं व्रतं मोहाद्व्रात्यैर् वा संसृजेत्सह उपोष्याज्यं स जुहुयात्त्वमग्ने व्रतपा इति

ଯାହାର ବ୍ରତ ମୋହରେ ଲୁପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି, କିମ୍ବା ଯେ ବ୍ରାତ୍ୟ/ଅନିୟମିତ ଲୋକଙ୍କ ସହ ସଂସର୍ଗ କରିଛି, ସେ ଉପବାସ କରି ଘୃତ ଆହୁତି ଦେବ ଏବଂ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବ—“ତ୍ୱମଗ୍ନେ ବ୍ରତପା”।

Verse 67

आदित्येत्यृक् च सम्राजं जप्त्वा वादे जयी भवेत् महीति च चतुष्केण मुच्यते महतो भयात्

“ଆଦିତ୍ୟ …” ଆରମ୍ଭ ଋଚା ଓ “ସମ୍ରାଜ୍” ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ବାଦ-ବିବାଦରେ ବିଜୟ ମିଳେ। “ମହୀ …” କୁ ଚାରିଥର ପାଠ କଲେ ମହାଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ହୁଏ।

Verse 68

ऋचं महीति जप्त्वा यदि ह्य् एतत् सर्वकामानवाप्नुयात् द्वाचत्वारिंशतिं चैन्द्रं जप्त्वा नाशयते रिपून्

“ମହୀ …” ଆରମ୍ଭ ଋଚା ଜପ କଲେ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର-ମନ୍ତ୍ରକୁ ବୟାଳିଶଥର ଜପ କଲେ ଶତ୍ରୁମାନେ ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 69

वाचं महीति जप्त्वा च प्राप्नोत्यारोग्यमेव च शन्नो भवेति द्वाभ्यान्तु भुक्त्वान्नं प्रयतः शुचिः

“ବାଚଂ ମହୀ” ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ନିଶ୍ଚୟ ଆରୋଗ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। ଭୋଜନ ପରେ ସଂଯମୀ ଓ ଶୁଚି ହୋଇ ‘ଶନ୍ନୋ ଭବ’ ଆରମ୍ଭ ଦୁଇଟି ଋଚା କଲ୍ୟାଣାର୍ଥେ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 70

हृदयं पाणिना स्पृष्ट्वा व्याधिभिर् नाभिभूयते उत्तमेदमिति स्नातो हुत्त्वा शत्रुं प्रमापयेत्

ହାତରେ ହୃଦୟ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ବ୍ୟାଧିମାନେ ଅଭିଭୂତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ‘ଉତ୍ତମେଦମ୍’ ମନ୍ତ୍ର ଜପି ସ୍ନାନ କରି, ପରେ ହୋମ କରି ଶତ୍ରୁନାଶ କରାଯାଉ।

Verse 71

शन्नोग्न इति सूक्तेन हुतेनान्नमवाप्नुयात् कन्या वारर्षिसूक्तेन दिग्दोषाद्विप्रमुच्यते

‘ଶନ୍ନୋ ଅଗ୍ନେ…’ ଆରମ୍ଭ ସୂକ୍ତ ସହ ଆହୁତି ଦେଲେ ଅନ୍ନ (ପୋଷଣ) ମିଳେ। କନ୍ୟା ‘ବାରର୍ଷି-ସୂକ୍ତ’ ଦ୍ୱାରା ଆହୁତି ଦେଇ ଦିଗ୍ଦୋଷରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 72

यदत्य कव्येत्युदिते जप्ते ऽवश्यं जगद्भवेत् यद्वागिति च जप्तेन वाणी भवति संस्कृता

ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ‘ଯଦତ୍ୟକାବ୍ୟ…’ ଆରମ୍ଭ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ନିଶ୍ଚୟ କାବ୍ୟରଚନାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ହୁଏ। ‘ଯଦ୍ୱାକ୍…’ ମନ୍ତ୍ରଜପରେ ବାଣୀ ସଂସ୍କୃତ ଓ ପରିଷ୍କୃତ ହୁଏ।

Verse 73

वाचो विदितमिति त्वेतां जपन् वाचं समश्नुते पवित्राणां पवित्रन्तु पावमान्येत्यृचो मताः

‘ବାଚୋ ବିଦିତମ୍’ ଆରମ୍ଭ ମନ୍ତ୍ରଋଚ ଜପ କଲେ ବାଣୀର ସାମର୍ଥ୍ୟ ଓ ଉତ୍କର୍ଷ ଲାଭ ହୁଏ। ପାବମାନୀ ଋଚମାନେ ‘ପବିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର’ ବୋଲି ପରମ ଶୁଦ୍ଧିକାରକ ମନାଯାନ୍ତି।

Verse 74

वैखानसा ऋचस्त्रिंशत्पवित्राः परमा मताः आदित्येति प्रसंम्राजमिति ग , घ , ञ संस्थितेति क , छ , च ऋचो द्विषष्टिः प्रोक्ताश् च परस्वेत्यृषिसत्तम

ବୈଖାନସ ଋଗ୍‌ବେଦର ତିରିଶଟି ‘ପବିତ୍ର’ ଋଚାକୁ ପରମ ମନାଯାଇଛି। କେତେକ ପାଠରେ ‘ଆଦିତ୍ୟେତି’ ଓ ‘ପ୍ରସଂମ୍ରାଜମ୍ ଇତି’ (ଗ, ଘ, ଞ) ରହିଛି, ଅନ୍ୟ ପାଠରେ ‘ସଂସ୍ଥିତେତି’ (କ, ଛ, ଚ) ମିଳେ। ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ‘ପରସ୍ୱେତି’ ପାଠସହ ଋଚାର ସଂଖ୍ୟା ବାଷଠି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି।

Verse 75

सर्वकल्मषनाशाय पावनाय शिवाय च स्वादिष्टयेतिसूक्तानां सप्तषष्टिरुदाहृता

ସମସ୍ତ କଲ୍ମଷ ନାଶ, ପାବନତା ଓ ଶିବମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ‘ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ…’ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ସୂକ୍ତର ସଂଖ୍ୟା ସତଷଠି ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 76

दशोत्तराण्यृचाञ्चैताः पावमान्यः शतानि षट् एतज्जपंश् च जुह्वच्च घोरं मृत्युभयं जयेत्

ଏଗୁଡ଼ିକ ପାବମାନ ଋଚା—ମୋଟ ଛଅଶେ ଦଶ। ଏହାଙ୍କୁ ଜପ କରି ଏବଂ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଲେ ଘୋର ମୃତ୍ୟୁଭୟ ଜୟ ହୁଏ।

Verse 77

आपोहिष्टेति वारिस्थो जपेत्पापभयार्दने प्रदेवन्नेति नियतो जपेच्च मरुधन्वसु

ଜଳରେ ଦାଁଡ଼ି ‘ଆପୋ ହି ଷ୍ଠା…’ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ମନ୍ତ୍ରକୁ ପାପ ଓ ଭୟ ନାଶ ପାଇଁ ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ନିୟମିତ ଓ ସଂଯମୀ ହୋଇ ‘ପ୍ରଦେବନ୍ନ…’ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ମନ୍ତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ମରୁଧନ୍ୱ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 78

प्राणान्तिके भये प्राप्ते क्षिप्रमायुस्तु विन्दति प्रावेयामित्यृचमेकां जपेच्च मनसा निशि

ପ୍ରାଣାନ୍ତିକ ଭୟ ଆସିଲେ ଶୀଘ୍ର ଆୟୁ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ; ରାତିରେ ‘ପ୍ରାବେୟାମ୍…’ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ଏକ ଋଚାକୁ ମନସା ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 79

व्युष्टायामुदिते सूर्ये द्यूते जयमवाप्नुयात् मा प्रगामेति मूढश् च पन्थानं पथि विन्दति

ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଭାତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉଦିତ ହୁଏ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଠେ, ସେତେବେଳେ ଜୁଆରେ ଜୟ ମିଳେ। ଏବଂ “ନ ଯାଅ” ବୋଲି କହୁଥିବା ମୂର୍ଖ ମଧ୍ୟ ପଥରେ ଚାଲିଚାଲି ପଥକୁ ମିଳାଏ; ଯାତ୍ରା ସଫଳ ହୁଏ।

Verse 80

क्षीणायुरिति मन्येत यङ्कञ्चित् सुहृदं प्रियं यत्तेयमिति तु स्नातस्तस्य मूर्धानमालभेत्

ଯଦି କେହି ଭାବେ—“ମୋର ଆୟୁ କ୍ଷୀଣ ହେଉଛି”—ତେବେ ସ୍ନାନ କରି ଯେକୌଣସି ପ୍ରିୟ ସୁହୃଦଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ହାତ ରଖି “ଏହା ତୁମର” ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ।

Verse 81

सहस्रकृत्वः पञ्चाहं तेनायुर्विन्दते महत् इदं मेध्येति जुहुयात् घृतं प्राज्ञः सहस्रशः

ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଧରି ଏହାକୁ ହଜାରଥର କଲେ ମହାନ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳେ। ପ୍ରାଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି “ଏହା ମେଧ୍ୟ (ଶୁଦ୍ଧିକର)” ବୋଲି କହି ଅଗ୍ନିରେ ହଜାରଥର ଘୃତ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 82

पशुकामो गवां गोष्ठे अर्थकामश् चतुष्पथे वयः सुपर्ण इत्य् एतां जपन् वै विन्दते श्रियं

ପଶୁ ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଗୋଶାଳାରେ, ଧନ ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଚଉମୁହାଣୀରେ ଏହାକୁ ଜପ କରୁ। “ବୟଃ ସୁପର୍ଣ …” ଆରମ୍ଭ ମନ୍ତ୍ରଟି ଜପ କଲେ ନିଶ୍ଚୟ ଶ୍ରୀ—ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସୌଭାଗ୍ୟ—ମିଳେ।

Verse 83

हविष्यन्तीयमभ्यस्य सर्वपापैः प्रमुच्यते तस्य रोगा विनश्यन्ति कायाग्निर्वर्धते तथा

ହବିଷ୍ୟନ୍ତୀ ବ୍ରତ ଅଭ୍ୟାସ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ତାହାର ରୋଗ ନଶିଯାଏ ଏବଂ ଦେହାଗ୍ନି—ପାଚନାଗ୍ନି—ମଧ୍ୟ ବଢ଼େ।

Verse 84

या ओषधयः स्वस्त्ययनं सर्वव्याधिविनाशनं वृहस्पते अतीत्येतद्वृष्टिकामः प्रयोजयेत्

ଯେ ଔଷଧିଗୁଡ଼ିକ କଲ୍ୟାଣର ଉପାୟ, ମଙ୍ଗଳରକ୍ଷା ଏବଂ ସମସ୍ତ ରୋଗନାଶିନୀ—ହେ ବୃହସ୍ପତି—ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ବୃଷ୍ଟିକାମୀ ଏହି ପ୍ରୟୋଗ କରୁ।

Verse 85

सर्वत्रेति परा शान्तिर्ज्ञेया प्रतिरथस् तथा सूत सांकाश्यपन्नित्यं प्रजाकामस्य कीर्तितं

‘ସର୍ବତ୍ରା’ ଶବ୍ଦଟି ପରମ ଶାନ୍ତିଦାୟକ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ‘ପ୍ରତିରଥ’ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ହେ ସୂତ, ‘ସାଂକାଶ୍ୟପ’ ପ୍ରଜାକାମୀ ପାଇଁ ନିତ୍ୟ ସିଦ୍ଧିଦାୟକ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 86

अहं रुद्रेति एतद्वाग्मी भवति मानवः न योनौ जायते विद्वान् जपन्रात्रीति रात्रिषु

‘ଅହଂ ରୁଦ୍ରଃ’ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ବାକ୍ପଟୁ ହୁଏ। ଏବଂ ବିଦ୍ୱାନ୍ ରାତ୍ରିଗୁଡ଼ିକରେ ‘ରାତ୍ରି’ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ସେ ପୁନଃ ଯୋନିଜନ୍ମ ପାଉନାହିଁ।

Verse 87

रात्रिसूक्तं जपन्न्रात्री रात्रिं क्षेमी जयेन्नरः कल्पयन्तीति च जपन्नित्यं कृत्त्वारिनाशनं

ରାତିରେ ରାତି ପରେ ରାତି ‘ରାତ୍ରି-ସୂକ୍ତ’ ଜପ କରୁଥିବା ନର କ୍ଷେମୀ ଓ ଜୟୀ ହୁଏ। ଏବଂ ‘କଳ୍ପୟନ୍ତୀ…’ ଆରମ୍ଭ ମନ୍ତ୍ରକୁ ନିତ୍ୟ ଜପ କଲେ ଶତ୍ରୁନାଶ ସାଧିତ ହୁଏ।

Verse 88

आयुष्यञ्चैव वर्चस्यं सूक्तं दाक्षायणं महत् उत देवा इति जपेदामयघ्नं धृतव्रतः

ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ତେଜ/ବର୍ଚ୍ଚସ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ମହାନ୍ ଦାକ୍ଷାୟଣ-ସୂକ୍ତ ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ବ୍ରତଧାରୀ ‘ଉତ ଦେବା…’ ଆରମ୍ଭ ରୋଗନାଶକ ମନ୍ତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଜପ କରୁ।

Verse 89

अयमग्ने जनित्येतज्जपेदग्निभये सति अरण्यानीत्यरण्येषु जपेत्तद्भयनाशनं

ଅଗ୍ନିଭୟ ହେଲେ ‘ଅୟମ୍ ଅଗ୍ନେ ଜନିତା’ ମନ୍ତ୍ରଟି ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ଅରଣ୍ୟରେ ‘ଅରଣ୍ୟାନୀ’ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କର; ଏହା ସେଇ ଭୟକୁ ନାଶ କରେ।

Verse 90

ब्राह्म्नीमासाद्य सूक्ते द्वे ऋचं ब्राह्मीं शतावरीं पृथगद्भिर्घृतैर् वाथ मेधां लक्ष्मीञ्च विन्दति

ବ୍ରାହ୍ମୀକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଦୁଇଟି ସୂକ୍ତ ଓ ବ୍ରାହ୍ମୀ-ଋଚ ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଓ ଶତାବରୀକୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଜଳ ସହିତ କିମ୍ବା ଘୃତ ସହିତ ସେବନ କଲେ ମେଧା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 91

मास इत्य् असपत्नघ्नं संग्रामं विजिगीषतः ब्रह्मणो ऽग्निः संविदानं गर्भमृत्युनिवारणं

‘ମାସ…’ ଆରମ୍ଭ ମନ୍ତ୍ରଟି ‘ଅସପତ୍ନଘ୍ନ’—ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ-ନାଶକ; ସଙ୍ଗ୍ରାମରେ ବିଜୟ ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଉଚିତ। ‘ବ୍ରହ୍ମଣୋऽଗ୍ନିଃ’ ମନ୍ତ୍ର ସଂବିଦାନ (ସମ୍ମତି/ନିଷ୍ପତ୍ତି) ପାଇଁ। ‘ଗର୍ଭମୃତ୍ୟୁନିବାରଣ’ ମନ୍ତ୍ର ଗର୍ଭସ୍ଥ ମୃତ୍ୟୁ ରୋକିବା ପାଇଁ।

Verse 92

अपहीति जपेत्सूक्तं शुचिर्दुस्वप्ननाशनं येनेदमिति वैजप्त्वा समाधिं विन्दते परं

ଶୁଚି ହୋଇ ‘ଅପହୀତି’ ସୂକ୍ତ ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ଦୁସ୍ୱପ୍ନକୁ ନାଶ କରେ। ଏବଂ ‘ଯେନେଦମ୍’ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ପରମ ସମାଧି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 93

मयो भूर्वात इत्य् एतत् गवां स्वस्त्ययनं परं शाम्बरीमिन्द्रजालं वा मायामेतेन वारयेत्

‘ମୟୋ ଭୂର୍ ବାତ…’—ଏହା ଗୋବଂଶ ପାଇଁ ପରମ ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟୟନ (ମଙ୍ଗଳ-ରକ୍ଷା) ଅଟେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଶାମ୍ବରୀ ଯାଦୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଜାଳ କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ମାୟାକୁ ନିବାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 94

महीत्रीणामवरोस्त्विति पथि स्वस्त्ययनं जपेत् अग्नये विद्विषन्नेवं जपेच्च रिपुनाशनं

ଯାତ୍ରାପଥରେ ‘ମହୀତ୍ରୀଣାମବରୋऽସ୍ତ୍ୱ…’ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟୟନ ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ରିପୁନାଶକ ମନ୍ତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 95

वास्तोष्पतेन मन्त्रेण यजेत गृहदेवताः जपस्यैष विधिः प्रोक्तो हुते ज्ञेयो विशेषतः

ବାସ୍ତୋଷ୍ପତି ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଗୃହଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଯଜନ (ପୂଜା ଓ ଆହୁତି) କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ବିଧି ଜପ ପାଇଁ କୁହାଯାଇଛି; ହୋମରେ ଆହୁତି ଦିଆଯାଇଥିଲେ ଏହା ବିଶେଷ ଭାବେ ଲାଗୁ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ।

Verse 96

होमान्ते दक्षिणा देया पापशान्तिर्हुतेन तु हुतं शाम्यति चान्नेन अन्नहेमप्रदानतः

ହୋମ ଶେଷରେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ। ଅଗ୍ନିରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆହୁତି ଦ୍ୱାରା ପାପଶାନ୍ତି ହୁଏ। ଏବଂ ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା—ଅନ୍ନଦାନ ଓ ହେମଦାନ କରି—କ୍ରିୟାର ଶେଷ ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ସମାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 97

विप्राशिषस्त्वमोघाः स्युर्बहिःस्नानन्तु सर्वतः सिद्धार्थका यवा धान्यं पयो घृतं तथा

ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଅମୋଘ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରେ ବାହ୍ୟସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ସିଦ୍ଧାର୍ଥକ (ଧଳା ସୋରିଷ), ଯବ, ଧାନ୍ୟ, ଦୁଧ ଓ ଘିଅ ମଧ୍ୟ (ବ୍ୟବହାର/ଅର୍ପଣ) କରିବା ଉଚିତ।

Verse 98

क्षीरवृक्षास्तथेध्मन्तु होमा वै सर्वकामदाः समिधः कण्ठकिन्यश् च राजिका रुधिरं विषं

କ୍ଷୀରବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ସମିଧାକୁ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଧନ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ; ଏପରି ହୋମ ସର୍ବକାମଦାୟକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। (ଦ୍ରବ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ) ସମିଧ, କଣ୍ଠକିନୀ, ରାଜିକା (ସୋରିଷ), ରୁଧିର ଓ ବିଷ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

Verse 99

अभिचारे तथा शैलं अशनं शक्तवः पयः दधि भैक्ष्यं फलं मूलमृग्विधानमुदाहृतं

ଅଭିଚାରକର୍ମରେ ଘୋଷିତ ନିୟତ ଆହାରବିଧି ଏହିପରି—ଶୈଲଲବଣ, ଅନ୍ନ, ସକ୍ତୁ, କ୍ଷୀର, ଦଧି, ଭିକ୍ଷାଲବ୍ଧ ଭୋଜନ, ଫଳ, ମୂଳ ଏବଂ ମୃଗମାଂସବିଧାନ।