
Tvaritā-mūla-mantra and Related Details (Dīkṣā, Maṇḍala, Nyāsa, Japa, Homa, Siddhi, Mokṣa)
ଭଗବାନ ଅଗ୍ନି ତ୍ୱରିତା-କେନ୍ଦ୍ରିତ ତନ୍ତ୍ରାନୁଷ୍ଠାନର କ୍ରମ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି—ସିଂହ–ବଜ୍ରକୁଳ ପଦ୍ମ-ଯନ୍ତ୍ରରେ ନ୍ୟାସଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତି, ପରେ ମଣ୍ଡଳ-ନିର୍ମାଣ: ନଅ ଭାଗ ବିଭାଜନ, ଦିଗରେ ଗ୍ରାହ୍ୟ/ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କୋଷ୍ଠକ ନିର୍ଣ୍ଣୟ, ବାହ୍ୟ ରେଖା-ସମୂହ, ବଜ୍ର-ବକ୍ରତା ଓ ମଧ୍ୟରେ ତେଜୋମୟ ପଦ୍ମ। ତାପରେ ସ୍ଥାପନ-ପୂଜା: ବୀଜାକ୍ଷର ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତ କ୍ରମେ ସ୍ଥାପନ, ବିଦ୍ୟାଅଙ୍ଗ ଦଳ ଓ କେନ୍ଦ୍ରରେ ବିନ୍ୟାସ, ଦିଗସ୍ତ୍ର-ରକ୍ଷା, ବାହ୍ୟ ଗର୍ଭମଣ୍ଡଳରେ ଲୋକପାଳ-ନ୍ୟାସ। ଜପସଂଖ୍ୟା, ଅଙ୍ଗ-ପ୍ରମାଣ, ହୋମ-କ୍ରମ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ଦୀକ୍ଷାମୁଦ୍ରା, ତାହାଦ୍ୱାରା ଶିଷ୍ୟ ଦୀକ୍ଷିତ ହୁଏ। ଭୁକ୍ତି ପାଇଁ ଜୟ, ରାଜ୍ୟ, ନିଧି, ସିଦ୍ଧି ଆଦି ଫଳ; ସହିତ ମୋକ୍ଷପଥ—କର୍ମବନ୍ଧନହୀନ ହୋମ, ସଦାଶିବ-ସ୍ଥିତି ଓ ‘ଜଳ ଜଳରେ ଲୟ’ ଉପମାରେ ଅନାବୃତ୍ତି-ମୁକ୍ତି। ଶେଷରେ ଅଭିଷେକ, କୁମାରୀ-ପୂଜା, ଦକ୍ଷିଣା ଏବଂ ଦୂତୀମନ୍ତ୍ରରେ ଦ୍ୱାର, ଏକାନ୍ତ ବୃକ୍ଷ, ଶ୍ମଶାନ ଆଦି ରାତ୍ରି/ସୀମା-ବିଧି ସର୍ବାର୍ଥସିଦ୍ଧି ପାଇଁ କୁହାଯାଇଛି।
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे त्वरितामन्त्रादिर्नाम नवाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ दशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः त्वरितामूलमन्त्रादिः अग्निर् उवाच दीक्षादि वक्ष्ये विन्यस्य सिंहवज्राकुले ऽब्जके हे हुति वज्रदन्त पुरु लुलु गर्ज इह सिंहासनाय नमः तिर्यगूर्ध्वगता रेखाश् चत्वारश् चत्वारश् चतुरो भवेत्
ଏହିପରି ଆଗ୍ନେୟ ମହାପୁରାଣରେ ‘ତ୍ୱରିତା-ମନ୍ତ୍ରାଦି’ ନାମକ ତିନିଶେ ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏବେ ତିନିଶେ ଏଗାରମ ଅଧ୍ୟାୟ—‘ତ୍ୱରିତା-ମୂଳମନ୍ତ୍ରାଦି’ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଅଗ୍ନି କହିଲେ: “ମୁଁ ଦୀକ୍ଷା ଆଦି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି। ସିଂହ–ବଜ୍ର କୁଳର ପଦ୍ମ-ଯନ୍ତ୍ରରେ ନ୍ୟାସ କରି (ଜପ କର): ‘ହେ, ହୁତି, ବଜ୍ରଦନ୍ତ, ପୁରୁ, ଲୁଲୁ, ଗର୍ଜ; ଇହ—ସିଂହାସନାୟ ନମଃ।’ ତିର୍ୟକ୍ ଦିଗରେ ଚାରି ଓ ଊର୍ଧ୍ୱ ଦିଗରେ ଚାରି ରେଖା ଆଙ୍କିବା; ତାହାରୁ ଚାରି ବିଭାଗ ହୁଏ।”
Verse 2
नवभागविभागेन कोष्ठकान् कारयेद्बुधः ग्राह्या दिशागताः कोष्ठा विदिशासु विनाशयेत्
ଭୂମିକୁ ନଅ ଭାଗରେ ବିଭାଜନ କରି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଯୋଜକ କୋଷ୍ଠ ତିଆରି କରିବେ। ପ୍ରଧାନ ଦିଗର କୋଷ୍ଠ ଗ୍ରାହ୍ୟ, ଏବଂ ବିଦିଶା/ଉପଦିଶାର କୋଷ୍ଠ ବିଲୋପ କରିବେ।
Verse 3
वाह्ये वै कोष्ठकोणेषु वाह्यरेखाष्टकं स्मृतम् वाह्यकोष्ठस्य वाह्ये तु मध्ये यावत् समानयेत्
ବାହ୍ୟ ବଳୟରେ କୋଷ୍ଠମାନଙ୍କ କୋଣରେ ‘ବାହ୍ୟ ଅଷ୍ଟରେଖା’ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ବାହ୍ୟତମ କୋଷ୍ଠର ବାହାରୁ ରେଖା ଟାଣି ଭିତରକୁ ମଧ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଣିବେ।
Verse 4
वज्रस्य मध्यमं शृङ्गं वाह्यरेखा द्विधार्धतः वाह्यरेखा भवेद्वक्रा द्विभङ्गा कारयेद्बुधः
ବଜ୍ରର ମଧ୍ୟ ଶୃଙ୍ଗକୁ ବାହ୍ୟରେଖାକୁ ଦୁଇ ଅର୍ଧରେ ବିଭାଜନ କରି ଗଢ଼ିବେ। ସେ ବାହ୍ୟରେଖା ବକ୍ର ହେବ; ନିପୁଣ କାରିଗର ଦ୍ୱିଭଙ୍ଗ—ଦୁଇ ମୋଡ଼ ଦେଇ ତିଆରି କରିବେ।
Verse 5
मध्यकोष्ठं भवेत्पद्मं पीतकर्णिकमुज्ज्वलम् कृष्णेन रजसा लिख्य कुलिशासिशितोर्धता
ମଧ୍ୟ କୋଷ୍ଠରେ ପୀତ କର୍ଣ୍ଣିକାଯୁକ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପଦ୍ମ ରହିବ। ଏହାକୁ କଳା ରଜ/ଚୂର୍ଣ୍ଣରେ ଅଙ୍କନ କରି, ରେଖାଗୁଡ଼ିକୁ ବଜ୍ର କିମ୍ବା ତଳୱାର ଧାର ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଉନ୍ନତ କରିବେ।
Verse 6
वाह्यतश् चतुरस्रन्तु वज्रसम्पुटलाञ्छितम् द्वारे प्रदापयेन्मन्त्री चतुरो वज्रसम्पुटान्
ବାହ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏହାକୁ ଚତୁରସ୍ର (ବର୍ଗାକାର) କରି ବଜ୍ର-ସମ୍ପୁଟ ଲାଞ୍ଛନରେ ଚିହ୍ନିତ କରିବେ। ଦ୍ୱାରେ ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଚାରିଟି ବଜ୍ର-ସମ୍ପୁଟ ସ୍ଥାପନ କରିବେ।
Verse 7
पद्मनाम भवेद्वामवीथी चैव समा भवेत् गर्भं रक्तं केशराणि मण्डले दीक्षिताः स्त्रियः
ଏହାକୁ “ପଦ୍ମ” ନାମରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ବାମବୀଥୀ (ବାମପଥ) ସମ ଓ ସମମିତ କରାଯାଉ। ଗର୍ଭ (ମଧ୍ୟକୋର) ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ହେଉ; ମଣ୍ଡଳରେ କେଶର-ତନ୍ତୁ ଦର୍ଶାଯାଉ; ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ବିଧିବତ୍ ଦୀକ୍ଷିତ ହେଉନ୍ତୁ।
Verse 8
जयेच्च परराष्ट्राणि क्षिप्रं राज्यमवाप्नुयात् मूर्तिं प्रणवसन्दीप्तां हूंकारेण नियोजयेत्
ସେ ପରରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରି ଶୀଘ୍ର ରାଜ୍ୟାଧିକାର ପାଇବ। ପ୍ରଣବ (ଓଁ) ଦ୍ୱାରା ଦୀପ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ‘ହୂଁ’ ବୀଜାକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ବିଧିବତ୍ ନିୟୋଜିତ/ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 9
मूलविद्यां समुच्चार्य मरुद्व्योमगतां द्विज प्रथमेन पुनश् चैव कर्णिकायां प्रपूजयेत्
ହେ ଦ୍ୱିଜ! ମୂଳବିଦ୍ୟାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ସେହି ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରଥମ ବିଧିରେ ପୁନଃ ପଦ୍ମର କର୍ଣିକାରେ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
Verse 10
एवं प्रदक्षिणं पूज्य एकैकं वीजमादितः दलमध्ये तु विद्याङ्गा आग्नेय्यां पञ्च नैरृतम्
ଏହିପରି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କ୍ରମରେ ପୂଜା କରି, ଆରମ୍ଭରୁ ଏକେକ ବୀଜାକ୍ଷରକୁ ଏକେକ କରି ନ୍ୟାସ/ପାଠ କରିବା ଉଚିତ। ଦଳର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବିଦ୍ୟାଙ୍ଗ ରହିବ; ଆଗ୍ନେୟ ଦିଗରେ ପାଞ୍ଚଟି ସ୍ଥାପନ କରିବା, ଏବଂ ନୈରୃତ୍ୟ ଦିଗରେ ନୈରୃତ ନିୟୋଗ ଯଥାବିଧି କରିବା।
Verse 11
मध्ये नेत्रं दिशास्त्रञ्च गुह्यकाङ्गे तु रक्षणम् हुतयः केशरस्थास्तु वामदक्षिणपार्श्वतः
ମଧ୍ୟରେ ନେତ୍ରକୁ ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ; ଦିଗ୍ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦିଶାସ୍ତ୍ର ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ଗୁହ୍ୟକାଙ୍ଗରେ ରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବ। ହୁତିମାନେ କେଶରସ୍ଥାନରେ, ବାମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ (ଡାହାଣ) ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସ୍ଥିତ ହେଉନ୍ତୁ।
Verse 12
पञ्च पञ्च प्रपूज्यास्तु स्वैः स्वैर् मन्त्रैः प्रपूजयेत् लोकपालान्न्यसेदष्टौ वाह्यतो गर्भमण्डले
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ-ପାଞ୍ଚ ଦଳରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କର। ପରେ ଗର୍ଭମଣ୍ଡଳର ବାହ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଷ୍ଟ ଲୋକପାଳଙ୍କ ନ୍ୟାସ କର।
Verse 13
वर्णान्तमग्निमारूटं षष्ठस्वरविभेदितं पञ्चदशेन चाक्रान्तं स्वैः स्वैर् नामभि योजयेत्
ବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କ ଶେଷରେ ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଷଷ୍ଠ ସ୍ୱରଭେଦରେ ବିଭକ୍ତ ଏବଂ ପଞ୍ଚଦଶ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ଅକ୍ଷରମାଳାକୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ନାମାନୁସାରେ ଯୋଜନ କର।
Verse 14
शीघ्रं सिंहे कर्णिकायां यजेद् गन्धादिभिः श्रिये आग्नेयावन्नैरृतमिति ञ ज्येष्ठस्वरविभूषितमिति ख , छ च नामभिर्योजयेदित्ययं पाठः समीचीनो भवितुमर्हति नीलेति ञ श्रियमिति ञ अष्टाभिर् वेष्टयेत् कुम्मैर् मन्त्राष्टशतमन्त्रितैः
ସିଂହାସନସ୍ଥ କର୍ଣ୍ଣିକା (ମଧ୍ୟପଦ୍ମ)ରେ ଶ୍ରୀ (ଲକ୍ଷ୍ମୀ)ଙ୍କୁ ଗନ୍ଧାଦି ଉପଚାରରେ ଶୀଘ୍ର ପୂଜା କର। ଆଗ୍ନେୟ ଦିଗରୁ ନୈଋତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଠାନୁସାରେ ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଜନ କରି, ‘ଜ୍ୟେଷ୍ଠ’ ସ୍ୱରଚିହ୍ନରେ ଭୂଷିତ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କର। ପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଶତମନ୍ତ୍ରଜପେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ ଅଷ୍ଟ କୁମ୍ଭଦ୍ୱାରା ଚାରିଦିଗରେ ବେଷ୍ଟନ କର।
Verse 15
मन्त्रमष्टसहस्रन्तु जप्त्वाङ्गानां दशांशकम् तोमं कुर्यादग्निकुण्डे वह्निमन्त्रेण चालयेत्
ମନ୍ତ୍ରକୁ ଅଷ୍ଟସହସ୍ର (୮୦୦୦) ଥର ଜପ କରି, ଅଙ୍ଗମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାହାର ଦଶାଂଶ ପରିମାଣର ହୋମ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ କର। ଏବଂ ବହ୍ନି (ଅଗ୍ନି) ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ/ସକ୍ରିୟ କର।
Verse 16
निक्षिपेद् हृदयेनाग्निं शक्तिं मध्ये ऽग्निगां स्मरेत् गर्भाधानं पुंसवनं जातकर्म च होमयेत्
ହୃଦୟଭାବରେ ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ଥାପନ କର; ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନିମଧ୍ୟେ ଗତି କରୁଥିବା ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କର। ପରେ ଗର୍ଭାଧାନ, ପୁଂସବନ ଓ ଜାତକର୍ମ—ଏହି ସଂସ୍କାରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହୋମ କର।
Verse 17
हृदयेन शतं ह्य् एकं गुह्येकं गुह्याङ्गे जनयेच्छिखिम् पूर्णाहुत्या तु विद्यायाः शिवाग्निर्ज्वलितो भवेत्
ହୃଦୟ-ମନ୍ତ୍ରରେ ଶତବାର ଜପ/ଆହୁତି କରିବା; ଗୁହ୍ୟ-ମନ୍ତ୍ରରେ ଏକବାର; ଏବଂ ଗୁହ୍ୟାଙ୍ଗ-ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବା। ପରେ ଏହି ବିଦ୍ୟାର ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତିରେ ଶୁଭ ଶିବାଗ୍ନି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ୱଳିତ ହୁଏ।
Verse 18
होमयेम्मूलमन्त्रेण शतञ्चाङ्गं दशांशतः निवेदयेत्ततो देव्यास्ततः शिष्यं प्रवेशयेत्
ମୂଳ-ମନ୍ତ୍ରରେ ଶତ ଆହୁତି ସହ ହୋମ କରିବା; ପରେ ଅଙ୍ଗ-ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଦଶାଂଶତଃ (ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଶ) ଆହୁତି ଦେବା। ତାପରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା; ଏବଂ ପଛରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ/ଦୀକ୍ଷାରେ ନେବା।
Verse 19
अस्त्रेण ताडनं कृत्वा गुह्याङ्गानि ततो न्यसेत् विद्याङ्गैश् चैव सन्नद्धं विद्याङ्गेषु नियोजयेत्
ଅସ୍ତ୍ର-ମନ୍ତ୍ରରେ ତାଡନ (ଆଘାତ-କ୍ରିୟା) କରି, ପରେ ଗୁହ୍ୟାଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକରେ ନ୍ୟାସ ସ୍ଥାପନ କରିବା। ଏବଂ ବିଦ୍ୟାଙ୍ଗଦ୍ୱାରା ସନ୍ନଦ୍ଧ (ରକ୍ଷିତ) ହୋଇ, ସେହି ରକ୍ଷାକୁ ବିଦ୍ୟାଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକରେ ହିଁ ନିୟୋଜନ କରିବା।
Verse 20
पुष्पं क्षिपाययेच्छिष्यमानयेदग्निकुण्डकम् यवैर् द्वान्यैस्तिलैर् आज्यैर् मूलविद्याशतं हुनेत्
ପୁଷ୍ପ-କ୍ଷେପ କରାଇ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଆଣିବାକୁ କହିବା। ପରେ ଯବ, ଧାନ୍ୟ, ତିଳ ଓ ଆଜ୍ୟ (ଘୃତ) ଦ୍ୱାରା ମୂଳବିଦ୍ୟାକୁ ଶତବାର ଜପ କରି ଶତ ଆହୁତି ଦେବା।
Verse 21
स्थावरत्वं पुरा होमं सरीसृपमतः परं पक्षिमृगपशुत्वञ्च मानुषं ब्राह्ममेव च
ପ୍ରଥମେ ସ୍ଥାବରତ୍ୱ (ଅଚଳ/ବନସ୍ପତି ଆଦି ଅବସ୍ଥା); ପରେ ସରୀସୃପତ୍ୱ। ତାପରେ ପକ୍ଷିତ୍ୱ, ମୃଗତ୍ୱ ଓ ପଶୁତ୍ୱ; ତଦନନ୍ତରେ ମାନୁଷତ୍ୱ; ଏବଂ ଶେଷରେ ବ୍ରାହ୍ମ ପଦ (ପରମ ଅବସ୍ଥା)।
Verse 22
विष्णुत्वञ्चैव रुद्रत्वमन्ते पूर्णाहुतिर्भवेत् एकया चैव ह्य् आह्त्या शिष्यः स्याद्दीक्षितो भवेत्
ଶେଷରେ ବିଷ୍ଣୁତ୍ୱ ଓ ରୁଦ୍ରତ୍ୱକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି କରିବା ଉଚିତ। ଏକମାତ୍ର ଆହୁତିରେ ଶିଷ୍ୟ ଦୀକ୍ଷିତ ହୁଏ।
Verse 23
अधिकारो भवेदेवं शृणु मोक्षमतः परम् सुमेरुस्थो यदा मन्त्री सदाशिवपदे स्थितः
ଏଭଳି ଅଧିକାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏବେ ପରମ ମୋକ୍ଷତତ୍ତ୍ୱ ଶୁଣ। ଯେତେବେଳେ ମନ୍ତ୍ରସାଧକ ସୁମେରୁରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ସଦାଶିବପଦରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ।
Verse 24
परे च होमयेत् स्वस्थो ऽकर्मकर्मशतान् दश पूर्णाहुत्या तु तद्योगी धर्माधर्मैर् न लिप्यते
ତାପରେ ସ୍ୱସ୍ଥ ଓ ସମାହିତ ହୋଇ, ବନ୍ଧନକର୍ମରହିତ କର୍ମର ଦଶଶତ (ଅର୍ଥାତ୍ ଏକ ହଜାର) ଆହୁତି ସହ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ସେହି ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତିରେ ଯୋଗୀ ଧର୍ମ-ଅଧର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।
Verse 25
मोक्षं याति परंस्थानं यद्गत्वा न निवर्तते यथा जले जलं क्षिप्तं जलं देही शिरस् तथा
ସେ ମୋକ୍ଷର ପରମ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ସେଠାକୁ ଯାଇଲେ ପୁନଃ ଫେରା ନାହିଁ। ଯେପରି ଜଳରେ ଢାଳା ଜଳ ଜଳ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ଦେହୀ ଲୟ ପାଇ ସେହି ପରମତତ୍ତ୍ୱ ହୁଏ।
Verse 26
कुम्भैः कुर्याच्चाभिषेकं जयराज्यादिसर्वभाक् कुमारी ब्राह्मणी पूज्या गुर्वादेर्दक्षिणां ददेत्
କୁମ୍ଭମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ; ତାହାଦ୍ୱାରା ସେ ଜୟ, ରାଜ୍ୟ ଆଦି ସମସ୍ତ ଫଳର ଭାଗୀ ହୁଏ। କୁମାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଗୁରୁ ଆଦିଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
Verse 27
यजेत् सहस्रमेकन्तु पूजां कृत्वा दिने दिने तिलाज्यपुरहोमेन देवी श्रीः कामदा भवेत्
ପ୍ରତିଦିନ ପୂଜା କରି ଏହି ବିଧି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ହଜାରଥର କରିବା ଉଚିତ। ତିଳ, ଘିଅ ଓ ପୁରା (ମିଠା ପିଠା) ଆହୁତିର ହୋମରେ ଦେବୀ ଶ୍ରୀ କାମ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।
Verse 28
ददाति विपुलान् भोगान् यदन्यच्च समीहते जप्त्वा ह्य् अक्षरलक्षन्तु निधानाधिपतिर्भवेत्
ଏହା ବିପୁଳ ଭୋଗ ଏବଂ ସାଧକ ଯାହା ଅନ୍ୟଥା ଇଚ୍ଛା କରେ ସେସବୁ ଦେଇଥାଏ। ନିଶ୍ଚୟ ଏକ ଲକ୍ଷ ଅକ୍ଷର ଜପ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଧିର ଅଧିପତି, ଅର୍ଥାତ୍ ଧନାଧିପ ହୁଏ।
Verse 29
द्विगुणेन भवेद्राज्यं त्रिगुणेन च यक्षिणी चतुर्गुणेन ब्रह्मत्वं ततो विष्णुपदं भवेत्
ଦ୍ୱିଗୁଣ ପୁଣ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟଲାଭ ହୁଏ; ତ୍ରିଗୁଣରେ ଯକ୍ଷିଣୀ-ପଦ ମିଳେ; ଚତୁର୍ଗୁଣରେ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଏବଂ ତାହା ପରେ ବିଷ୍ଣୁପଦ, ଅର୍ଥାତ୍ ପରମ ଧାମ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।
Verse 30
षड्गुणेन महासिद्धिर् लक्षेणैकेन पापहा दश जप्त्वा देहशुद्ध्यै तीर्थस्नानफलं शतात्
ଷଡ୍ଗୁଣ ଜପରେ ମହାସିଦ୍ଧି ହୁଏ; ଏକ ଲକ୍ଷ ଜପରେ ଏହା ପାପହର ହୁଏ। ଦେହଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଦଶଥର ଜପ କଲେ ଶତ ତୀର୍ଥସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ।
Verse 31
पटे वा प्रतिमायां वा शीघ्रां वै स्थण्डिले यजेत् शतं सहस्रमयुतं जपे होमे प्रकीर्तितम्
ପଟ (ଚିତ୍ରିତ ଦେବରୂପ) କିମ୍ବା ପ୍ରତିମା ସମ୍ମୁଖରେ, ଅଥବା ସ୍ଥଣ୍ଡିଲ (ପ୍ରସ୍ତୁତ ଯଜ୍ଞଭୂମି) ଉପରେ ଶୀଘ୍ର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଜପ ଓ ହୋମ ପାଇଁ ସଂଖ୍ୟା—ଶତ, ସହସ୍ର ଓ ଅୟୁତ (ଦଶହଜାର)—ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
Verse 32
एवं विधानतो जप्त्वा लक्षमेकन्तु होमयेत् महिषाजमेषमांसेन नरजेन पुरेण वा
ଏହିପରି ବିଧିମତେ ଜପ କରି ପରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଆହୁତିର ହୋମ କରିବ—ମହିଷ, ଛାଗ କିମ୍ବା ମେଷର ମାଂସରେ, ଅଥବା ନରଜ (ମାନବୋତ୍ପନ୍ନ) ଦ୍ରବ୍ୟରେ, କିମ୍ବା ଘୃତରେ।
Verse 33
तिलैर् यवैस् तथा लाजैर् व्रीहिगोधूमकाम्रकैः श्रीफलैर् आज्यसंयुक्तैर् होमयित्वा व्रतञ्चरेत्
ତିଳ, ଯବ, ଲାଜ, ଧାନ/ଚାଉଳ, ଗହମ ଓ ଆମ୍ବ ଆଦି, ଏବଂ ଶ୍ରୀଫଳ (ନଡ଼ିଆ) କୁ ଘୃତ ସହ ମିଶାଇ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଇ, ପରେ ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରିବ।
Verse 34
अर्धरात्रेषु सन्नद्धः खड्गचापशरादिमान् एकवासा विचित्रेण रक्तपीतासितेन वा
ଅର୍ଧରାତ୍ରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ—ଖଡ୍ଗ, ଧନୁ, ଶର ଆଦି ଧାରଣ କରି—ଏକମାତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବ; ସେ ବସ୍ତ୍ର ବିଚିତ୍ରବର୍ଣ୍ଣ, କିମ୍ବା ରକ୍ତ, ପୀତ, ଅସିତ (କଳା) ହେବ।
Verse 35
नीलेन वाथ वस्त्रेण देवीं तैर् एव चार्चयेत् व्रजेद्दक्षिणदिग्भागं द्वारे दद्याद्बलिं बुधः
ନୀଳ ବସ୍ତ୍ରରେ (କିମ୍ବା ନୀଳ ପରିଧାନରେ) ସେହି ଦ୍ରବ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବ। ପରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଇ, ଦ୍ୱାରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବଲି ଦେବ।
Verse 36
तिलाज्यप्लवहोमेनेति ख , छ च प्लवेनेति ख , छ च दूतीमन्त्रेण द्वारादौ एकवृक्षे श्मशानके एवञ्च सर्वकामाप्तिर्भुङ्क्ते सर्वां महीं नृपः
କେତେକ ପାଠରେ “ତିଳ-ଘୃତର ପ୍ଲବ (ଭାସୁଥିବା) ଦ୍ରବ୍ୟରେ ହୋମ” ବୋଲି ଅଛି; ଅନ୍ୟ ପାଠରେ କେବଳ “ପ୍ଲବରେ” ବୋଲି। ଦୂତୀ-ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱାର ଆଦି ସ୍ଥାନରେ, ଏକାକୀ ବୃକ୍ଷ ପାଖରେ ଓ ଶ୍ମଶାନରେ କର୍ମ କଲେ ସର୍ବକାମସିଦ୍ଧି ହୁଏ; ରାଜା ମଧ୍ୟ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀର ଭୋଗ/ଆଧିପତ୍ୟ ପାଏ।
The chapter emphasizes maṇḍala engineering and placement logic: nine-part division into koṣṭhas, acceptance of primary-direction cells, removal of intermediate-direction cells, specification of outer line sets and vajra-like double-bend curvature, and a central lotus with defined color/powder conventions and protective installations (Vajra-sampuṭas, diśāstra, Lokapālas).
It links ritual precision (nyāsa, homa, pūrṇāhuti) to inner transformation: initiation is sealed through a culminating oblation, karmically non-binding action is prescribed for the yogin, and liberation is described as establishment in Sadāśiva-state—non-returning dissolution like water merging into water.
The text associates the rite with conquest and sovereignty, wealth/treasure-lordship through large-scale japa, graded attainments via repetition multipliers (royalty, yakṣiṇī-status, brahmahood, viṣṇu-abode), sin-destruction at one lakh, and great siddhi at higher multiplication, alongside mokṣa as the ultimate end.