Upanishads - Atma
vedic_generalAtharva31 Verses

Atma

vedic_generalAtharva

အာတ္မ ဥပနိသဒ် (နောက်ပိုင်းရိုးရာတွင် အထာဝဗေဒနှင့် ဆက်စပ်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်) သည် အဒွိုင်တ ဝေဒန္တ အမြင်ဖြင့် အာတ္မ (ātman) ၏ သဘောတရားကို တိုတောင်းသော်လည်း နက်ရှိုင်းစွာ ရှင်းလင်းသော စာတမ်းဖြစ်သည်။ အာတ္မသည် ကိုယ်ခန္ဓာ၊ အင်ဒြိယ၊ စိတ်၊ အဟင်ကာရ မဟုတ်ဘဲ ကိုယ်တိုင်တောက်ပသော အသိဉာဏ်ဖြစ်၍ အတွေ့အကြုံအားလုံး၏ သက်သေ (sākṣin) ဖြစ်ကြောင်းကို အဓိကထားသည်။ ‘neti-neti’ နှင့် विवेक (viveka) ဖြင့် မြင်နိုင်/သိနိုင်သော အရာများနှင့် ကိုယ်ကို တစ်သားတည်းခံယူမှုကို ဖယ်ရှားကာ သန့်ရှင်းသော အသိဉာဏ်သို့ ဦးတည်စေသည်။ သမိုင်းနောက်ခံအရ ဤစာတမ်းသည် နောက်ခေတ် ဝေဒန္တ/သံန്യാസ သဘောထားကို ထင်ဟပ်စေပြီး ပြင်ပ ကర్మကাণ্ড ထက် ဉာဏ် (jñāna) ကို မောက္ခ (mokṣa) ၏ အဓိက साधन ဟု သတ်မှတ်သည်။ နိုး၊ အိပ်မက်၊ အိပ်နက် (deep sleep) သုံးအခြေအနေကို သက်သေခံရသော အရာများအဖြစ် ပြပြီး အာတ္မသည် ထိုသုံးခုကို ကျော်လွန်သော တုရိယ (turīya) ဖြစ်ကြောင်းကို ညွှန်ပြသည်။ နိဂုံးချုပ်အားဖြင့် မောက္ခသည် အသစ်တစ်ခု ထုတ်လုပ်ရသော အကျိုးမဟုတ်ဘဲ အဝိဒ္ယာ (avidyā) ကြောင့် ဖြစ်သော အဓ്യാസ (adhyāsa) ပျောက်ကွယ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ‘အာတ္မသည် ဘြဟ္မန်’ ဟူသော တိုက်ရိုက်သိမြင်မှုက ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် ဝမ်းနည်းမှု၏ အမြစ်ကို ဖြတ်တောက်သည်။

Start Reading

Key Teachings

- Ātman is self-luminous consciousness (cit)

the witness (sākṣin) of all states.

- Discrimination (viveka): the Self is distinct from body

senses

mind

and ego.

- Neti-neti (negation): whatever is seen/known is not the seer/knower.

- Non-duality (advaita): ātman is brahman; multiplicity is nāma-rūpa dependent on avidyā.

- Transcendence of the three states (waking

dream

deep sleep) and the three guṇas.

- Freedom from doership/enjoyership (kartṛtva/bhoktṛtva) as a mark of realization.

- Renunciation (sannyāsa) as inner disidentification

culminating in jñāna-mokṣa.

- Liberation is immediate knowledge (aparokṣa-jñāna)

not a produced result of action.

Verses of the Atma

31 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.

Verse 1

ॐ अथाङ्गिरास्त्रिविधः पुरुषोऽजायत—आत्मा, अन्तरात्मा, परमात्मा चेति। त्वक्-चर्म-मांस-रोम-अङ्गुष्ठ-अङ्गुल्यः, पृष्ठ-वंश-नख-गुल्फ-उदर-नाभि-मेढ्र-कटि-ऊरु-कपोल-श्रोत्र-भ्रू-ललाट-बाहु-पार्श्व-शिरः-अक्षीणि भ...

အိုမ်။ ထို့နောက် အင်္ဂိရသ်က ပုရုရှသည် သုံးမျိုးရှိကြောင်း ကြေညာသည်—အာတ်မာ (ကိုယ်ပိုင်အတ္တ), အန္တရာတ်မာ (အတွင်းအတ္တ), ပရမာတ်မာ (အမြင့်ဆုံးအတ္တ) ဟူ၍။ အသားအရေ၊ အရေပြား၊ အသား၊ ဆံပင်၊ လက်မနှင့် လက်ချောင်းများ၊ ကျော၊ ကျောရိုး၊ လက်သည်း၊ ခြေခလယ်၊ ဝမ်းဗိုက်၊ ချက်၊ လိင်အင်္ဂါ၊ ခါး၊ ပေါင်၊ ပါး၊ နား၊ မျက်ခုံး၊ နဖူး၊ လက်မောင်း၊ ကိုယ်ဘက်ခြမ်း၊ ခေါင်းနှင့် မျက်စိတို့ ပေါ်ပေါက်လာသည်; မွေးဖွား၍ သေဆုံးသည့်အရာ—ဤသည်မှာ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်ဆက်စပ်သော အာတ်မာ ဖြစ်သည်။ အန္တရာတ်မာဟူသည် မြေ၊ ရေ၊ မီး၊ လေ၊ အာကာသ; ထို့ပြင် ဆန္ဒနှင့် မုန်းတီးမှု၊ သုခနှင့် ဒုက္ခ၊ ကာမ၊ မောဟ၊ အတွေးတည်ဆောက်မှု (ဝိကల్ప)၊ အစမရှိသော မှတ်ဉာဏ်အမှတ်အသားများ; အသံအမြင့်အနိမ့်၊ တိုရှည်နှင့် ရှည်လျားသော အသံများ; စကားထစ်ခြင်း၊ ဟိန်းဟောက်ခြင်း၊ ပေါက်ကွဲခြင်း၊ ပျော်ရွှင်ခြင်း၊ ကခြင်း၊ သီချင်းဆိုခြင်း၊ တူရိယာတီးခြင်း၊ ပျက်လဲခြင်းနှင့် ချဲ့ထွင်ခြင်း စသည်တို့အဖြစ်—နားထောင်သူ၊ နံ့ခံသူ၊ အရသာခံသူ၊ ဦးဆောင်သူ၊ ပြုလုပ်သူ၊ ဗိညာဏအာတ်မာဖြစ်သော ပုရုရှ ဖြစ်သည်။ ထိုအန္တရာတ်မာသည် ကြားနာခြင်း၊ နံ့ခံခြင်း၊ ဆွဲဆောင်ခြင်းနှင့် လုပ်ဆောင်ခြင်းတို့၏ အထူးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ပြီး ပုရာဏ၊ နျာယ၊ မီမာံသာ နှင့် ဓမ္မရှာစတြာတို့နှင့်လည်း ဆက်နွယ်နေသည်။ ပရမာတ်မာဟူသည် မပျက်မယွင်းသော အက္ခရာအဖြစ် ပူဇော်ရမည်။ ၎င်းကို ပရာဏာယာမ၊ ပရတ်ယာဟာရ၊ ဓာရဏာ၊ ဓျာန၊ သမာဓိ၊ ယောဂ၊ အနုမာန နှင့် အာတ်မာကို ဆင်ခြင်ခြင်းတို့ဖြင့်—ဗညားပင်စေ့ကဲ့သို့ သို့မဟုတ် မီလက်စေ့ကဲ့သို့ အလွန်သိမ်မွေ့၍၊ သို့မဟုတ် ဆံပင်အဖျားကို သိန်းပေါင်းများစွာ ခွဲထားသကဲ့သို့ စိတ်ကူးဖြင့်—ရရှိနိုင်သော်လည်း လက်ဖြင့်မဖမ်းမိ။ မမွေး မသေ; မခြောက် မစို; မလောင်; မတုန် မကွဲ မဖြတ်။ ဂုဏ်မဲ့၍ သက်သေတည်နေသော စာက္ခီ၊ သန့်ရှင်း၍ အစိတ်အပိုင်းမရှိသော အာတ်မာ၊ တစ်ပါးတည်း၊ သိမ်မွေ့၊ ပိုင်ဆိုင်လိုမှုမရှိ၊ အညစ်အကြေးမရှိ၊ ပြောင်းလဲမှုမရှိ။ အသံ၊ ထိတွေ့မှု၊ ရုပ်၊ အရသာ၊ အနံ့တို့မှ ကင်းလွတ်၍ ဝိကల్పမဲ့၊ လိုလားတောင့်တမှုမရှိ၊ အလုံးစုံပြန့်နှံ့။ စဉ်းစားမမီ၊ ဖော်ပြမရ; မသန့်ရှင်းသေးသည့်အရာတို့ကိုပင် သန့်စင်စေသည်။ လုပ်ဆောင်မှုမရှိသဖြင့် ၎င်းအတွက် သံသရာမရှိ။ ‘အာတ်မာ’ ဟူသောနာမဖြင့် ရှိဝ၊ သန့်ရှင်း၊ တစ်ပါးတည်း၊ အမြဲ အဒွိတ—ဗြဟ္မန်တည်းဟူသောအရာသည် ဗြဟ္မန်သဘာဝအဖြစ်သာ ထင်ရှားပေါ်လွင်သည်။

Threefold analysis of self (deha-jīva/antarātmā/paramātmā), nirguṇa Brahman as sākṣin; negation of saṃsāra for the actionless Self

Verse 2

जगद्रूपतयाप्येतद्ब्रह्मैव प्रतिभासते । विद्याविद्यादिभेदेन भावाभावादिभेदतः॥२॥

လောက၏ပုံသဏ္ဌာန်အဖြစ်ပင် ထင်ရှားလာသည်မှာ ဗြဟ္မန်တည်းသာ ဖြစ်သည်—ဝိဒ္ယာနှင့် အဝိဒ္ယာ ဟူသောခွဲခြားမှုကြောင့်၊ ရှိခြင်းနှင့် မရှိခြင်း (ဘဝ/အဘဝ) စသည့်ခွဲခြားမှုကြောင့်။

Māyā/avidyā-based appearance (pratibhāsa) of jagat upon Brahman

Verse 3

गुरुशिष्यादिभेदेन ब्रह्मैव प्रतिभासते । ब्रह्मैव केवलं शुद्धं विद्यते तत्त्वदर्शने॥३॥

ဂုရုနှင့် ရှိရှျ (တပည့်) စသည့် ခွဲခြားမှုများအားဖြင့်လည်း ထင်ရှားလာသည်မှာ ဗြဟ္မန်တည်းသာ ဖြစ်သည်။ တတ္တဝ-ဒർശန (အမှန်တရားကိုမြင်ခြင်း) တွင် ဗြဟ္မန်တည်းသာ—သန့်ရှင်း၍ တစ်ပါးတည်း—ရှိသည်။

Non-duality sublating relational dualities; pedagogical duality (guru–śiṣya) as provisional

Verse 4

न च विद्या न चाविद्या न जगच्च न चापरम् । सत्यत्वेन जगद्भानं संसारस्य प्रवर्तकम्॥४॥

ဝိဒ္ယာလည်း မရှိ၊ အဝိဒ္ယာလည်း မရှိ; လောကလည်း မရှိ၊ အခြားအရာလည်း မရှိ။ လောကကို အမှန်တကယ်ဟု ယူဆ၍ ထင်မြင်ပေါ်လာခြင်းကပင် သံသရာကို လှုပ်ရှားစေသည်။

Saṃsāra driven by satya-buddhi (taking appearance as absolute); ultimate negation (paramārtha) of dual categories

Verse 5

असत्यत्वेन भानं तु संसारस्य निवर्तकम् । घटोऽयमिति विज्ञातुं नियमः कोऽन्वपेक्षते॥५॥ विना प्रमाणसुष्ठुत्वं यस्मिन् सति पदार्थधीः । अयमात्मा नित्यसिद्धः प्रमाणे सति भासते॥६॥

သို့သော် (လောက၏) ထင်မြင်ပေါ်လာခြင်းကို မမှန်ကန်ဟု သိမြင်ခြင်းက သံသရာကို ရပ်စဲစေသည်။ ‘ဤသည်မှာ အိုးတစ်လုံး’ ဟု သိရန် မည်သည့် စည်းကမ်းကို အားထားရသနည်း? ပရမာဏ (အသိပညာရရှိစေသော အထောက်အကူ) သေချာစွာ မလုပ်ဆောင်လျှင် အရာဝတ္ထုအပေါ် ဉာဏ်သိမြင်မှု မပေါ်ပေါက်။ ဤအာတ်မာသည် နိစ္စ-စိဒ္ဓ (အစဉ်အမြဲ ပြည့်စုံပြီးသား) ဖြစ်၍ ပရမာဏ ရှိလာသောအခါ ထင်ရှားတောက်ပလာသည်။

Pramāṇa and self-revelation; cessation of saṃsāra through asatya-darśana of appearances; nitya-siddha ātman

Verse 6

असत्यत्वेन भानं तु संसारस्य निवर्तकम् । घटोऽयमिति विज्ञातुं नियमः कोऽन्वपेक्षते ॥ विना प्रमाणसुष्ठुत्वं यस्मिन् सति पदार्थधीः । अयमात्मा नित्यसिद्धः प्रमाणे सति भासते ॥५–६॥

လောက၏ ပေါ်ထွန်းမှုကို မမှန်ကန်သော (မတည်မြဲသော) အဖြစ် သိမြင်ခြင်းသည် သံသရာကို ဖယ်ရှားပေးသော အရာတည်း။ “ဤသည် အိုးဖြစ်သည်” ဟု သိရန် မည်သည့် စည်းကမ်းကန့်သတ်ကို မူတည်ရမည်နည်း။ ပရမာဏ (အသိပညာရယူရာ နည်းလမ်း) သေချာစွာ မလုပ်ဆောင်လျှင် အရာဝတ္ထုအပေါ် သိမြင်မှု မပေါ်ပေါက်။ အာတ္မာသည် အစဉ်တည်မြဲပြီး အမြဲတမ်း ပြည့်စုံတည်ရှိသော်လည်း ပရမာဏ ရှိလာသောအခါ ထင်ရှား၍ သိမြင်နိုင်လာသည်။

Māyā/Asat-khyāti and Atman as nitya-siddha (ever-established); pramāṇa and aparokṣa-jñāna

Verse 7

न देशं नापि कालं वा न शुद्धिं वाप्यपेक्षते । देवदत्तोऽहमित्येतद्विज्ञानं निरपेक्षकम् ॥७॥

ဤအသိမြင်မှုသည် နေရာကို မလို၊ အချိန်ကို မလို၊ ထို့ပြင် ပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာ သန့်ရှင်းမှုကိုပါ မလိုအပ်။ “ငါသည် ဒေဝဒတ္တ ဖြစ်သည်” ဟူသော သိမြင်မှုသည် အခြေအနေကန့်သတ်များမှ လွတ်လပ်၍ ကိုယ်တိုင်တည်ရှိသည်။

Immediate self-cognition (aparokṣa-anubhava) and independence from ritual conditions; jñāna over karma

Verse 8

तद्वद्ब्रह्मविदोऽप्यस्य ब्रह्माहमिति वेदनम् । भानुनेव जगत्सर्वं भास्यते यस्य तेजसा ॥८॥

ထိုနည်းတူပင် ဘြဟ္မကို သိသူ (Brahmavid) အတွက် “ငါသည် ဘြဟ္မ ဖြစ်သည်” ဟူသော ဗေဒနာ/သိမြင်မှုသည် တိုက်ရိုက်၍ အခြားအရာမလို။ နေမင်းကဲ့သို့ သူ၏ တေဇော (အလင်းရောင်) ကြောင့် စကြဝဠာတစ်လုံးလုံး ထင်ရှားလင်းလက်သည်။

Aham Brahmāsmi; consciousness as self-luminous (svayaṃ-prakāśa) and illuminator of all experience

Verse 9

अनात्मकम् असत् तुच्छं किं नु तस्यावभासकम् । वेदशास्त्रपुराणानि भूतानि सकलान्यपि ॥ येनार्थवन्ति तं किं नु विज्ञातारं प्रकाशयेत् । क्षुधां देहव्यथां त्यक्त्वा बालः क्रीडति वस्तुनि ॥ तथैव विद्वान् रमते न...

အာတ္မာမဟုတ်သော အရာ၊ မမှန်ကန်သော အရာ၊ အလွန်သေးငယ်အရေးမကြီးသော အရာကို ဘာက ထင်ရှားစေမည်နည်း။ ဝေဒ၊ သာစတြ၊ ပုရာဏ နှင့် သတ္တဝါအားလုံးသည်လည်း သူ့ကြောင့်သာ အဓိပ္ပါယ်ရှိလာသည်; ထိုသိသူကိုတော့ ဘာက ထင်ရှားစေမည်နည်း။ ဆာလောင်မှုနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာနာကျင်မှုကို လွှတ်ချပြီး ကလေးသည် အရာဝတ္ထုတစ်ခုနှင့် ကစားသကဲ့သို့၊ ပညာရှိလည်း ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်မရှိ၊ အဟံကာရမရှိ၊ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်သည်။ ဆန္ဒများအတွင်း လှုပ်ရှားသော်လည်း သဘောတရားအားဖြင့် ဆန္ဒကင်းသူဖြစ်၍ မုနိသည် တစ်ယောက်တည်း လှည့်လည်သွားလာသည်။

Svayaṃ-prakāśa Atman (self-luminous knower); anātman as dependent appearance; jīvanmukti traits (nirmama, nirahaṃ, niṣkāma)

Verse 10

अनात्मकम् असत् तुच्छं किं नु तस्यावभासकम् । वेदशास्त्रपुराणानि भूतानि सकलान्यपि ॥ येनार्थवन्ति तं किं नु विज्ञातारं प्रकाशयेत् । क्षुधां देहव्यथां त्यक्त्वा बालः क्रीडति वस्तुनि ॥ तथैव विद्वान् रमते न...

အာတ္မာမဟုတ်သော အရာ၊ မမှန်ကန်သော အရာ၊ အလွန်သေးငယ်အရေးမကြီးသော အရာကို ဘာက ထင်ရှားစေမည်နည်း။ ဝေဒ၊ သာစတြ၊ ပုရာဏ နှင့် သတ္တဝါအားလုံးသည်လည်း သူ့ကြောင့်သာ အဓိပ္ပါယ်ရှိလာသည်; ထိုသိသူကိုတော့ ဘာက ထင်ရှားစေမည်နည်း။ ဆာလောင်မှုနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာနာကျင်မှုကို လွှတ်ချပြီး ကလေးသည် အရာဝတ္ထုတစ်ခုနှင့် ကစားသကဲ့သို့၊ ပညာရှိလည်း ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်မရှိ၊ အဟံကာရမရှိ၊ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်သည်။ ဆန္ဒများအတွင်း လှုပ်ရှားသော်လည်း သဘောတရားအားဖြင့် ဆန္ဒကင်းသူဖြစ်၍ မုနိသည် တစ်ယောက်တည်း လှည့်လည်သွားလာသည်။

Svayaṃ-prakāśa Atman; anātman as dependent; jīvanmukti and niṣkāmatā

Verse 11

अनात्मकम् असत् तुच्छं किं नु तस्यावभासकम् । वेदशास्त्रपुराणानि भूतानि सकलान्यपि ॥ येनार्थवन्ति तं किं नु विज्ञातारं प्रकाशयेत् । क्षुधां देहव्यथां त्यक्त्वा बालः क्रीडति वस्तुनि ॥ तथैव विद्वान् रमते न...

အတ္တမဟုတ်သော အရာ၊ မမှန်ကန်သော အရာ၊ အလွန်သေးငယ်သော အရာတို့သည် ထိုအတ္တ (အာတ್ಮန်) ကို မည်သို့ ထွန်းလင်းစေနိုင်မည်နည်း။ ဝေဒ၊ သာස්ထရ၊ ပုရာဏ နှင့် သတ္တဝါအားလုံးသည်လည်း ထိုအတ္တကြောင့်သာ အဓိပ္ပါယ်ရှိလာသည်; ထိုအတ္တကို သိသူကို မည်သူက ထင်ရှားစေနိုင်မည်နည်း။ ကလေးတစ်ယောက်သည် ဆာလောင်မှုနှင့် ကိုယ်နာကျင်မှုကို လွှတ်ပြီး အရာဝတ္ထုတစ်ခုနှင့် ကစားသကဲ့သို့၊ ပညာရှိသည်လည်း မမတ၊ အဟံကာရမရှိ၊ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်သည်။ အရာဝတ္ထုများအတွင်း လှုပ်ရှားသော်လည်း နိစ္စကာမ (လိုချင်မှုမရှိ) အဖြစ်တည်ကာ တစ်ယောက်တည်း မုနိသည် လှည့်လည်သွားလာသည်။

Ātman as self-luminous (svayaṃ-prakāśa); jīvanmukti; vairāgya

Verse 12

स्वात्मनैव सदा तुष्टः स्वयं सर्वात्मना स्थितः । निर्धनोऽपि सदा तुष्टोऽप्यसहायो महाबलः ॥

သူသည် အာတ್ಮန်တစ်ပါးတည်းဖြင့် အမြဲတမ်း ကျေနပ်တင်းတိမ်နေပြီး၊ ကိုယ်တိုင်ပင် သတ္တဝါအားလုံး၏ အာတ್ಮန်အဖြစ် တည်မြဲနေသည်။ ငွေကြေးမရှိသော်လည်း အမြဲတမ်း စိတ်အေးချမ်းတင်းတိမ်; အကူအညီမရှိသော်လည်း မဟာအားတန်ခိုးရှိသည်။

Ātma-tṛpti (self-sufficiency); sarvātma-bhāva; aparigraha

Verse 13

नित्यतृप्तोऽप्यभुञ्जानोऽप्यसमः समदर्शनः । कुर्वन्नपि न कुर्वाणश्चाभोक्ता फलभोग्यपि ॥

အမြဲတမ်း ပြည့်ဝတင်းတိမ်နေသော်လည်း စားသုံးပျော်မွေ့နေသကဲ့သို့ မဟုတ်; မတူညီနိုင်အောင် မြင့်မြတ်သော်လည်း အားလုံးကို တန်းတူမြင်သည်။ လုပ်ဆောင်နေသော်လည်း လုပ်သူမဟုတ်; မခံစားသူဖြစ်သော်လည်း အကျိုးရလဒ်ကို ခံစားသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Akartṛtva/abhoktṛtva; samadarśana; jīvanmukta-lakṣaṇa

Verse 14

शरीर्यप्यशरीर्येष परिच्छिन्नोऽपि सर्वगः । अशरीरं सदा सन्तमिदं ब्रह्मविदं क्वचित् ॥ प्रियाप्रिये न स्पृशतस्तथैव च शुभाशुभे । तमसा ग्रस्तवद्भानादग्रस्तोऽपि रविर्जनैः ॥ ग्रस्त इत्युच्यते भ्रान्त्या ह्यज्...

ကိုယ်ခန္ဓာရှိသကဲ့သို့ မြင်ရသော်လည်း သူသည် ကိုယ်ခန္ဓာမဲ့သူဖြစ်သည်; ကန့်သတ်သကဲ့သို့ မြင်ရသော်လည်း အလုံးစုံကို ပြန့်နှံ့စိမ့်ဝင်သူဖြစ်သည်—အမြဲတမ်း ကိုယ်ခန္ဓာမဲ့သော ဗြဟ္မန်ကို သိသူသည် တစ်နေရာရာတွင် ကိုယ်ရှိသကဲ့သို့ ထင်ရှားပေါ်လွင်တတ်သည်။ ချစ်ဖွယ်/မချစ်ဖွယ်တို့လည်း မထိခိုက်နိုင်၊ ကောင်း/မကောင်းတို့လည်း မထိခိုက်နိုင်။ နေမင်းသည် အမှန်တကယ် ဂြိုဟ်ကပ်မခံရသော်လည်း အမှောင်ကြောင့် လူတို့က “ဂြိုဟ်ကပ်” ဟု ခေါ်ကြသည်။ အရာ၏ သဘောလက္ခဏာကို မသိသဖြင့် မောဟဖြင့် ထိုသို့ ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတူ ကိုယ်ခန္ဓာစသော ချုပ်နှောင်မှုများမှ လွတ်မြောက်သော ဗြဟ္မန်ကို အမြင့်ဆုံးသိသူကို—မိုက်မဲသူတို့သည် ကိုယ်အရိပ်အယောင်ကို မြင်၍ ကိုယ်ရှိသူကဲ့သို့ ထင်မြင်ကြသည်။ မြွေက အရေခွံဟောင်းကို ချွတ်ပစ်သကဲ့သို့၊ သူသည် လွတ်မြောက်ပြီးသော “ကိုယ်” (အရိပ်အယောင်သာကျန်) ဖြင့် တည်နေသည်။

Jīvanmukti; asaṅga (non-contact); adhyāsa (superimposition); prārabdha-body as appearance

Verse 15

शरीर्यप्यशरीर्येष परिच्छिन्नोऽपि सर्वगः । अशरीरं सदा सन्तमिदं ब्रह्मविदं क्वचित् ॥ प्रियाप्रिये न स्पृशतस्तथैव च शुभाशुभे । तमसा ग्रस्तवद्भानादग्रस्तोऽपि रविर्जनैः ॥ ग्रस्त इत्युच्यते भ्रान्त्या ह्यज्...

ကိုယ်ခန္ဓာရှိသကဲ့သို့ မြင်ရသော်လည်း သူသည် ကိုယ်ခန္ဓာမဲ့သူဖြစ်သည်; ကန့်သတ်သကဲ့သို့ မြင်ရသော်လည်း အလုံးစုံကို ပြန့်နှံ့စိမ့်ဝင်သူဖြစ်သည်—အမြဲတမ်း ကိုယ်ခန္ဓာမဲ့သော ဗြဟ္မန်ကို သိသူသည် တစ်နေရာရာတွင် ကိုယ်ရှိသကဲ့သို့ ထင်ရှားပေါ်လွင်တတ်သည်။ ချစ်ဖွယ်/မချစ်ဖွယ်တို့လည်း မထိခိုက်နိုင်၊ ကောင်း/မကောင်းတို့လည်း မထိခိုက်နိုင်။ နေမင်းသည် အမှန်တကယ် ဂြိုဟ်ကပ်မခံရသော်လည်း အမှောင်ကြောင့် လူတို့က “ဂြိုဟ်ကပ်” ဟု ခေါ်ကြသည်။ အရာ၏ သဘောလက္ခဏာကို မသိသဖြင့် မောဟဖြင့် ထိုသို့ ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတူ ကိုယ်ခန္ဓာစသော ချုပ်နှောင်မှုများမှ လွတ်မြောက်သော ဗြဟ္မန်ကို အမြင့်ဆုံးသိသူကို—မိုက်မဲသူတို့သည် ကိုယ်အရိပ်အယောင်ကို မြင်၍ ကိုယ်ရှိသူကဲ့သို့ ထင်မြင်ကြသည်။ မြွေက အရေခွံဟောင်းကို ချွတ်ပစ်သကဲ့သို့၊ သူသည် လွတ်မြောက်ပြီးသော “ကိုယ်” (အရိပ်အယောင်သာကျန်) ဖြင့် တည်နေသည်။

Jīvanmukti; asaṅga; adhyāsa; prārabdha-body

Verse 16

शरीर्यप्यशरीर्येष परिच्छिन्नोऽपि सर्वगः । अशरीरं सदा सन्तमिदं ब्रह्मविदं क्वचित्॥ प्रियाप्रिये न स्पृशतस्तथैव च शुभाशुभे । तमसा ग्रस्तवद्भानादग्रस्तोऽपि रविर्जनैः॥ ग्रस्त इत्युच्यते भ्रान्त्या ह्यज्ञा...

ကိုယ်ရှိသကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း အမှန်မှာ ကိုယ်မဲ့သူ ဖြစ်၏။ ကန့်သတ်သကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း အရာအားလုံးကို ပြည့်နှံ့လျက်ရှိ၏။ ဗြဟ္မကို သိမြင်သူသည် အစဉ်ကိုယ်မဲ့တည်ရှိသော်လည်း အချို့က ကိုယ်ရှိသကဲ့သို့ မြင်ကြ၏။ ချစ်ဖွယ် မချစ်ဖွယ်တို့ မထိခိုက်နိုင်သကဲ့သို့ မင်္ဂလာ အမင်္ဂလာတို့လည်း မထိခိုက်နိုင်။ နေမင်းသည် အမှန်တကယ် မကြာသော်လည်း အမှောင်က ဖမ်းဆီးသကဲ့သို့ ပေါ်လွင်သဖြင့် လူတို့က ‘ကြာသည်’ ဟု ဆိုကြ၏။ ထို ‘ဖမ်းဆီး’ ဟူသည်မှာ အရာ၏ အမှန်လက္ခဏာ မသိသော မောဟကြောင့် ဖြစ်၏။ ထိုနည်းတူ ကိုယ်စသည့် ချည်နှောင်မှုများမှ လွတ်မြောက်သော ဗြဟ္မသိမြင်သူ အမြင့်ဆုံးကိုလည်း ကိုယ်အရိပ်အယောင်ကို မြင်သဖြင့် မောသူတို့က ကိုယ်ရှိသကဲ့သို့ မြင်ကြ၏။ မြွေက အရေခွံကို ချွတ်ပစ်သကဲ့သို့ ကိုယ်ကို လွှတ်ချထားသူအဖြစ် တည်နေ၍—လွတ်မြောက်သူ ဖြစ်၏

Jīvanmukti; Atman as aśarīra (bodiless) and asaṅga (untouched); avidyā and adhyāsa (superimposition)

Verse 17

शरीर्यप्यशरीर्येष परिच्छिन्नोऽपि सर्वगः । अशरीरं सदा सन्तमिदं ब्रह्मविदं क्वचित्॥ प्रियाप्रिये न स्पृशतस्तथैव च शुभाशुभे । तमसा ग्रस्तवद्भानादग्रस्तोऽपि रविर्जनैः॥ ग्रस्त इत्युच्यते भ्रान्त्या ह्यज्ञा...

ကိုယ်ရှိသကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း အမှန်မှာ ကိုယ်မဲ့သူ ဖြစ်၏။ ကန့်သတ်သကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း အရာအားလုံးကို ပြည့်နှံ့လျက်ရှိ၏။ ဗြဟ္မကို သိမြင်သူသည် အစဉ်ကိုယ်မဲ့တည်ရှိသော်လည်း အချို့က ကိုယ်ရှိသကဲ့သို့ မြင်ကြ၏။ ချစ်ဖွယ် မချစ်ဖွယ်တို့ မထိခိုက်နိုင်သကဲ့သို့ မင်္ဂလာ အမင်္ဂလာတို့လည်း မထိခိုက်နိုင်။ နေမင်းသည် အမှန်တကယ် မကြာသော်လည်း အမှောင်က ဖမ်းဆီးသကဲ့သို့ ပေါ်လွင်သဖြင့် လူတို့က ‘ကြာသည်’ ဟု ဆိုကြ၏။ ထို ‘ဖမ်းဆီး’ ဟူသည်မှာ အရာ၏ အမှန်လက္ခဏာ မသိသော မောဟကြောင့် ဖြစ်၏။ ထိုနည်းတူ ကိုယ်စသည့် ချည်နှောင်မှုများမှ လွတ်မြောက်သော ဗြဟ္မသိမြင်သူ အမြင့်ဆုံးကိုလည်း ကိုယ်အရိပ်အယောင်ကို မြင်သဖြင့် မောသူတို့က ကိုယ်ရှိသကဲ့သို့ မြင်ကြ၏။ မြွေက အရေခွံကို ချွတ်ပစ်သကဲ့သို့ ကိုယ်ကို လွှတ်ချထားသူအဖြစ် တည်နေ၍—လွတ်မြောက်သူ ဖြစ်၏

Asaṅga-ātman; adhyāsa; jñānī’s freedom amid appearance

Verse 18

इतस्ततश्चाल्यमानो यत्किञ्चित्प्राणवायुना । स्रोतसा नीयते दारु यथा निम्नोन्नतस्थलम्॥

ပရာဏဝါယုကြောင့် ဤကိုယ်-စိတ်စုစည်းမှုသည် ဒီဘက်ဟိုဘက် လှုပ်ရှားသမျှ အရာအားလုံးသည် စီးကြောင်းအလိုက် သယ်ဆောင်ခံရ၏—နိမ့်မြင့်မြေပြင်ကို ဖြတ်သန်းသွားသော ရေစီးထဲက သစ်တုံးတစ်တုံးကဲ့သို့။

Prārabdha and the momentum of prāṇa; non-agency (akartṛtva) of the Self; body as instrument

Verse 19

दैवेन नीयते देहो यथा कालोपभुक्तिषु । लक्ष्यालक्ष्यगतिं त्यक्त्वा यस्तिष्ठेत्केवलात्मना॥ शिव एव स्वयं साक्षादयं ब्रह्मविदुत्तमः । जीवन्नेव सदा मुक्तः कृतार्थो ब्रह्मवित्तमः॥

ကိုယ်ခန္ဓာသည် ဒိုင်ဝ (ကံကြမ္မာ/အကြောင်းကံ) အလိုက် အချိန်အတွင်း ခံစားရမည့် အတွေ့အကြုံများသို့ ဦးတည်စေခံရ၏။ ‘ရည်မှန်းရာ’ နှင့် ‘မရည်မှန်းရာ’ သို့ သွားလာခြင်းကို စွန့်လွှတ်ပြီး အတ္တမန်တည်းသာဖြင့် တည်မြဲသူသည်—အမှန်တကယ် ရှိဝကိုယ်တိုင်၊ တိုက်ရိုက်ပင် ဖြစ်၏; ဤသူသည် ဗြဟ္မသိမြင်သူ အမြင့်ဆုံး။ အသက်ရှင်နေစဉ်ပင် အစဉ်လွတ်မြောက်၍ အဓိပ္ပါယ်ပြည့်စုံသူ—ဗြဟ္မသိမြင်သူ အထွတ်အထိပ်။

Jīvanmukti; prārabdha (kālopabhukti); tyāga of saṅkalpa; kevalātma-niṣṭhā; identification of realized Self with Śiva/Brahman

Verse 20

दैवेन नीयते देहो यथा कालोपभुक्तिषु । लक्ष्यालक्ष्यगतिं त्यक्त्वा यस्तिष्ठेत्केवलात्मना॥ शिव एव स्वयं साक्षादयं ब्रह्मविदुत्तमः । जीवन्नेव सदा मुक्तः कृतार्थो ब्रह्मवित्तमः॥

ကိုယ်ခန္ဓာသည် ဒိုင်ဝ (ကံကြမ္မာ) အလိုက် အချိန်အတွင်း ခံစားရမည့် အပျော်အပါး/အတွေ့အကြုံများအတွက် သယ်ဆောင်ခံရ၏။ ‘ရည်မှန်းရာ’ နှင့် ‘မရည်မှန်းရာ’ သို့ ဦးတည်သွားလာခြင်းကို စွန့်လွှတ်ပြီး အတ္တမန်တည်းသာအဖြစ် တည်မြဲသူသည်—တကယ်တမ်း ရှိဝကိုယ်တိုင်၊ တိုက်ရိုက်ပင် ဖြစ်၏; ဗြဟ္မသိမြင်သူ အမြင့်ဆုံး။ အသက်ရှင်နေစဉ်တောင် အစဉ်လွတ်မြောက်၍ အဓိပ္ပါယ်ပြည့်စုံသူ—ဗြဟ္မသိမြင်သူ အထွတ်အထိပ်။

Kevalātma-niṣṭhā; jīvanmukti; prārabdha exhaustion; non-dual Śiva/Brahman identity

Verse 21

उपाधिनाशाद् ब्रह्मैव सद् ब्रह्माप्येति निर्द्वयम् । शैलूषो वेषसद्भावाभावयोश्च यथा पुमान् ॥२१॥

အုပ်ာဓိ (ကန့်သတ်ပေးသော အထောက်အကူ) ပျက်စီးသွားသော် အမှန်တရား (sat) သည် ဘြဟ္မန်တစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်၏။ သိသူသည် အဒွైత ဘြဟ္မန်ကို ရောက်၏—ဝတ်စုံရှိရှိ မရှိရှိ သရုပ်ဆောင်သည် လူတစ်ယောက်တည်းဖြစ်သကဲ့သို့။

Upādhi-nāśa (negation of limiting adjuncts) and non-duality (advaita)

Verse 22

तथैव ब्रह्मविच्छ्रेष्ठः सदा ब्रह्मैव नापरः । घटे नष्टे यथा व्योम व्योमैव भवति स्वयम् ॥२२॥

ထိုနည်းတူ ဘြဟ္မန်ကို သိမြင်သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသည် အမြဲတမ်း ဘြဟ္မန်တစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်၍ အခြားမဟုတ်။ အိုးပျက်သွားလျှင် အတွင်းအာကာသသည် ကိုယ်တိုင် အာကာသသာ ဖြစ်သကဲ့သို့။

Jīva–Brahman identity; ghaṭākāśa–mahākāśa illustration; liberation as recognition

Verse 23

तथैवोपाधिविलये ब्रह्मैव ब्रह्मवित्स्वयम् । क्षीरं क्षीरे यथा क्षिप्तं तैलं तैले जलं जले ॥२३॥

ထိုနည်းတူ အုပ်ာဓိများ ပျော်ဝင်သွားသောအခါ ဘြဟ္မန်ကို သိသူသည် ကိုယ်တိုင် ဘြဟ္မန်တစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်၏။ နို့ကို နို့ထဲသို့ လောင်းသကဲ့သို့၊ ဆီကို ဆီထဲသို့၊ ရေကို ရေထဲသို့—တစ်ခုတည်းဖြစ်သကဲ့သို့။

Upādhi-vilaya; non-difference (abheda) of jñānī and Brahman

Verse 24

संयुक्तमेकतां याति तथात्मन्यात्मविन्मुनिः । एवं विदेहकैवल्यं सन्मात्रत्वमखण्डितम् ॥२४॥

ပေါင်းစည်းထားသောအရာသည် တစ်ခုတည်းဖြစ်သကဲ့သို့၊ အာတ္မကို သိသော မုနိသည် အာတ္မ၌ တစ်ခုတည်းအဖြစ် တည်၏။ ထိုသည် “ဝိဒေဟ-ကైవလျ” — ကိုယ်ကာယမဲ့ အထီးကျန်တည်မြဲမှု၊ “sat-mātratva” ဟူသော ရှိခြင်းသက်သက်၏ မခွဲမပြတ် အခြေအနေ ဖြစ်၏။

Videha-kaivalya; akhaṇḍa-sat (undivided Being)

Verse 25

ब्रह्मभावं प्रपद्यैष यतिर्नावर्तते पुनः । सदात्मकत्वविज्ञानदग्धा विद्यादिवर्ष्मणः ॥२५॥

ဘြဟ္မန်၏ အခြေအနေကို ရောက်ပြီးနောက် ဤ ယတိသည် ထပ်မံ မပြန်လာတော့။ အကြောင်းမှာ ကိုယ်တိုင်၏ သဘာဝသည် “sat” (ရှိခြင်း) ဟု သိမြင်သော ဉာဏ်ကြောင့် အဝိဒ္ယာ စသည်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကိုယ်ခန္ဓာအလွှာများ ပူလောင်၍ လောင်ကျွမ်းသွားပြီ။

Mokṣa as non-return (apunarāvṛtti); jñāna as destroyer of avidyā

Verse 26

अमुष्य ब्रह्मभूतत्त्वाद् ब्रह्मणः कुत उद्भवः । मायाक्लृप्तौ बन्धमोक्षौ न स्तः स्वात्मनि वस्तुतः ॥ यथा रज्जौ निष्क्रियायां सर्पाभासविनिर्गमौ । अवृतेः सदसत्त्वाभ्यां वक्तव्ये बन्धमोक्षणे ॥ २६–२७ ॥

ဤအတ္တမန်သည် ဘြဟ္မန်၏ သဘောတရားဖြစ်သဖြင့် ဘြဟ္မန်၌ မူလဖြစ်ပေါ်ခြင်းသည် မည်သို့ရှိနိုင်မည်နည်း။ မာယာက ဖန်တီးထားသော ချုပ်နှောင်မှုနှင့် မောက္ခသည် ကိုယ်တိုင်အတ္တမန်၌ အမှန်တကယ် မရှိ။ လှုပ်ရှားမရှိသော ကြိုး၌ အဝိဇ္ဇာ၏ ဖုံးကွယ်မှု ရှိ/မရှိကြောင့် မြွေသဏ္ဍာန် ပေါ်လာခြင်းနှင့် ပျောက်ကွယ်ခြင်းကို ပြောဆိုသကဲ့သို့ ချုပ်နှောင်မှုနှင့် လွတ်မြောက်မှုကိုလည်း ထိုသဘောဖြင့်သာ ပြောဆိုသည်။

Māyā/avidyā as the basis of bandha–mokṣa; ajāti (non-origination) of Brahman; rope–snake adhyāsa

Verse 27

अमुष्य ब्रह्मभूतत्त्वाद् ब्रह्मणः कुत उद्भवः । मायाक्लृप्तौ बन्धमोक्षौ न स्तः स्वात्मनि वस्तुतः ॥ यथा रज्जौ निष्क्रियायां सर्पाभासविनिर्गमौ । अवृतेः सदसत्त्वाभ्यां वक्तव्ये बन्धमोक्षणे ॥ २६–२७ ॥

လှုပ်ရှားမရှိသော ကြိုး၌ အဝိဇ္ဇာ၏ ဖုံးကွယ်မှု ရှိ/မရှိကြောင့် မြွေသဏ္ဍာန် ပေါ်လာခြင်းနှင့် ဆုတ်ယုတ်ပျောက်ကွယ်ခြင်းကို ပြောဆိုသကဲ့သို့ ချုပ်နှောင်မှုနှင့် မောက္ခကိုလည်း ထိုနည်းလမ်းဖြင့်သာ ပြောဆိုသည်။

Adhyāsa (superimposition) and nivṛtti (sublation) as the basis for speaking of bandha–mokṣa

Verse 28

नावृत्तिर्ब्रह्मणः क्वाचिदन्याभावादनावृतम् । अस्तीति प्रत्ययो यश्च यश्च नास्तीति वस्तुनि ॥ बुद्धेरेव गुणावेतौ न तु नित्यस्य वस्तुनः । अतस्तौ मायया क्लृप्तौ बन्धमोक्षौ न चात्मनि ॥ २८–२९ ॥

ဘြဟ္မန်၌ မည်သည့်နေရာ၌မဆို ဖုံးကွယ်မှု မရှိ၊ ဘြဟ္မန်မှတပါး အခြားအရာ မရှိသဖြင့် အမြဲတမ်း မဖုံးကွယ်ဘဲ ထင်ရှားနေသည်။ အရာဝတ္ထုတစ်ခုအပေါ် “ရှိသည်” ဟူသော သိမြင်မှုနှင့် “မရှိသည်” ဟူသော သိမြင်မှုတို့သည် ဗုဒ္ဓိ (အတွေးအခေါ်ဉာဏ်) ၏ ဂုဏ်သတ္တိများသာ ဖြစ်ပြီး အနန္တတရား၏ မဟုတ်။ ထို့ကြောင့် ချုပ်နှောင်မှုနှင့် မောက္ခ နှစ်ပါးသည် မာယာက ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်၍ အတ္တမန်၌ မရှိ။

Non-duality (absence of a second); epistemic status of existence/nonexistence judgments; māyā as cognitive construction

Verse 29

नावृत्तिर्ब्रह्मणः क्वाचिदन्याभावादनावृतम् । अस्तीति प्रत्ययो यश्च यश्च नास्तीति वस्तुनि ॥ बुद्धेरेव गुणावेतौ न तु नित्यस्य वस्तुनः । अतस्तौ मायया क्लृप्तौ बन्धमोक्षौ न चात्मनि ॥ २८–२९ ॥

“ရှိသည်” နှင့် “မရှိသည်” ဟူသော နှစ်ပါးသည် ဗုဒ္ဓိ (အတွေးအခေါ်ဉာဏ်) ၏ ဂုဏ်သတ္တိများသာ ဖြစ်ပြီး အနန္တတရား၏ မဟုတ်။ ထို့ကြောင့် ချုပ်နှောင်မှုနှင့် မောက္ခ နှစ်ပါးသည် မာယာက ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်၍ အတ္တမန်၌ မရှိ။

Buddhi-dharma vs. Ātma-svarūpa; nitya-śuddha-buddha-mukta nature of Self

Verse 30

निष्कले निष्क्रिये शान्ते निरवद्ये निरञ्जने । अद्वितीये परे तत्त्वे व्योमवत् कल्पना कुतः ॥ ३० ॥

အစိတ်အပိုင်းမရှိ၊ လှုပ်ရှားမှုမရှိ၊ ငြိမ်းချမ်း၊ အပြစ်ကင်း၊ အညစ်အကြေးကင်း၊ အဒွိတဖြစ်သော အမြင့်ဆုံးတရား၌—အာကာသကဲ့သို့—စိတ်ကူးယဉ်တည်ဆောက်မှု (ကလ္ပနာ) သည် မည်သို့ပေါ်ပေါက်နိုင်မည်နည်း။

Nirvikalpatva of Brahman; nirguṇa/advitīya nature; ākāśa (space) analogy

Verse 31

न निरोधो न चोत्पत्तिर्न बद्धो न च साधकः । न मुमुक्षुर्न वै मुक्त इत्येषा परमार्थता ॥३१॥

တားဆီးခြင်းမရှိ၊ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းလည်းမရှိ။ ချုပ်နှောင်ခံရသူမရှိ၊ သာဓနာကျင့်သူလည်းမရှိ။ မောက္ခကိုရှာဖွေသူမရှိ၊ လွတ်မြောက်ပြီးသူလည်းမရှိ—ဤသည်ပင် ပရမာတ္ထ၊ အမြင့်ဆုံးအမှန်တရားဖြစ်သည်။

Ajātivāda (non-origination) and paramārtha-sattā (ultimate reality) in Advaita Vedānta

Read Upanishads in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Atma - Read with Burmese Translation | Vedapath