Adhyaya 5

Verse 1

व्यास उवाच । भगवन्ब्रूहि तत्त्वेन कथं निर्बंधतो मुनिः । विश्वामित्रो निजं शिष्यं कौत्सं क्रोधेन तादृशम्

ဗျာသ မုနိက မေး၏—အရှင်မြတ်၊ အမှန်တရားအတိုင်း မိန့်ကြားပါ။ ဒေါသဖြင့် ဗိශ්ဝာမိတ္တ မုနိသည် မိမိ၏ တပည့် ကောတ္ဆကို အဘယ်ကြောင့် ထိုသို့ တင်းကျပ်စွာ အတင်းအကျပ် တောင်းဆိုခဲ့သနည်း။

Verse 2

दुष्प्राप्यमर्थं यत्नेन बहु प्रार्थितवांस्तदा । एतत्सर्वं च कथय मयि यद्यस्ति ते कृपा

ထိုအခါ သူသည် ရယူရန်ခက်ခဲသော ဥစ္စာကို အားထုတ်ကြိုးစား၍ အလွန်တောင်းခံခဲ့၏။ သင်၌ ကျွန်ုပ်အပေါ် ကရုဏာရှိလျှင် ဤအရာအားလုံးကို ပြောပြပါ။

Verse 3

अगस्त्य उवाच । शृणु द्विज कथामेतां सावधानेंद्रियः स्वयम् । विश्वामित्रो मुनिश्रेष्ठः स दिव्यज्ञानलोचनः

အဂஸ္တျ မုနိက ပြောသည်။ အို ဒွိဇ၊ အာရုံများကို သတိထား၍ ဤကഥာကို နားထောင်လော့။ မုနိတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံး ဗိශ්ဝာမိတ္တရသည် ဒိဗ္ဗဉာဏ်၏ မျက်စိကို ပိုင်ဆိုင်၏။

Verse 4

निजाश्रमे तपो दुर्गं चकार प्रयतो व्रती । एकदा तमथो द्रष्टुं दुर्वासा मुनिरागतः

သူ၏ အာရှရမ်၌ ဝရတကို ထိန်းသိမ်းသော သာသနာ့တပသီသည် ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသော တပသကို အားထုတ်ပြုလုပ်၏။ တစ်နေ့တွင် မုနိ ဒုರ್ವာသာသည် သူ့ကို တွေ့မြင်ရန် လာရောက်၏။

Verse 5

आगत्य च क्षुधाक्रांत उच्चैः प्रोवाच स द्विजः । भोजनं दीयतां मह्यं क्षुधापीडितचेतसे । पायसं शुचि चोष्णं च शीघ्रं क्षुधार्त्तिने द्विज

ရောက်လာပြီး ဆာလောင်မှုကြောင့် အားနည်းနေသော ဒွိဇသည် အသံမြင့်၍ ပြော၏— «ငါ့အား အစာပေးပါ၊ ဆာလောင်ခြင်းက ငါ့စိတ်ကို နှိပ်စက်၏။ ဆာလောင်သူအတွက် သန့်ရှင်း၍ နွေးထွေးသော ပာယသ (နို့ဆန်ပြုတ်) ကို မြန်မြန်ပေးပါ၊ အို ဒွိဇ»။

Verse 6

इति श्रुत्वा वचः क्षिप्रं विश्वामित्रः प्रयत्नतः । स्थाल्यां पायसमादाय तं समर्प्य ततः स्वयम्

ထိုစကားကို ကြားသော် ဗိශ්ဝာမိတ္တရသည် အလျင်အမြန် သေချာစွာ ကြိုးစား၍ ခွက်ထဲမှ ပာယသကို ယူကာ သူ့အား ဆက်ကပ်ပေး၏။ ထို့နောက် မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ဆက်လက် စီမံပြုစု၏။

Verse 7

तदादायोत्थितं दृष्ट्वा दुर्वासास्तं विलोकयन् । उवाच मधुरं वाक्यं मुनिं लक्षणतत्परः

ထိုအရာကို ယူပြီး ထလာသည်ကို မြင်သော် ဒုರ್ವာသာသည် သူ့ကို ကြည့်၍ အကျင့်သိက္ခာနှင့် မင်္ဂလာလက္ခဏာတို့ကို အလေးထားသော မုနိအား ချိုမြိန်သော စကားကို ပြော၏။

Verse 8

क्षणं सहस्व विप्रेन्द्र यावत्स्नात्वा व्रजाम्यहम् । तिष्ठतिष्ठ क्षणं तिष्ठ आगच्छाम्येष साप्रतम्

«အို ဗြာဟ္မဏအထွတ်အမြတ်၊ ခဏလေး သည်းခံပါ။ ကျွန်ုပ် ရေချိုးပြီး ပြန်လာမည်။ ရပ်ပါ—ရပ်ပါ—ခဏလေး စောင့်ပါ; ယခုတင် ပြန်လာမည်»။

Verse 9

इत्युक्त्वा स जगामैव दुर्वासाः स्वाश्रमं तदा

ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် ဒုర్వာသာ ရှင်သည် ထိုအခါ မိမိ၏ အာရှရမ်သို့ အမှန်တကယ် သွားလေ၏။

Verse 10

विश्वामित्रस्तपोनिष्ठस्तदा सानुरिवाऽचलः । दिव्यं वर्षसहस्रं स तस्थौ स्थिरमतिस्तदा

ထိုအခါ တပသ္ယာ၌ တည်ကြည်သော ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် တောင်ထိပ်ကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက် ရပ်တည်၍၊ စိတ်ဓာတ်မယိမ်းယိုင်ဘဲ တိဗ္ဗသည့် တစ်ထောင်နှစ်ကြာ တည်နေခဲ့၏။

Verse 11

तस्य शुश्रूषणपरो मुनिः कौत्सो यतव्रतः । बभूव परमोदारमतिर्विगतमत्सरः

ထိုသူကို စောင့်ရှောက်ဝန်ဆောင်ရာ၌ အလွန်အမင်း အာရုံစိုက်သော မုနိ ကောတ်ဆသည် ဝရတကို တင်းကျပ်စွာ ထိန်းသိမ်း၍၊ အလွန်ရက်ရောသော စိတ်ထားနှင့် မနာလိုမှုကင်းစင်သူ ဖြစ်လာ၏။

Verse 12

पुनरागत्य स मुनिर्दुर्वासा गतकल्मषः । भुक्त्वा च पायसं सद्यः स जगाम निजाश्रमम्

ပြန်လည်ရောက်လာသော မုနိ ဒုర్వာသာသည် အညစ်အကြေးကင်းစင်သန့်ရှင်း၍၊ နို့ဆန်ချို (ပာယသ) ကို စားသောက်ပြီး ချက်ချင်း မိမိ၏ အာရှရမ်သို့ ပြန်သွားလေ၏။

Verse 13

तस्मिन्गते मुनिवरे विश्वामित्रस्तपोनिधिः । कौत्सं विद्यावतां श्रेष्ठं विससर्ज गृहान्प्रति

ထိုမြတ်သော မုနိဝရ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် တပဿာ၏ خز خز ဖြစ်သော ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် ပညာရှိတို့အထဲ အထွဋ်အမြတ် ကောဋ္ဆကို အိမ်သို့ ပြန်ရန် လွှတ်လိုက်သည်။

Verse 14

स विसृष्टो गुरुं प्राह दक्षिणा प्रार्थ्यतामिति । विश्वामित्रस्तु तं प्राह किं दास्यसि दक्षिणाम् । दक्षिणा तव शुश्रूषा गृहं व्रज यतव्रत

လွှတ်ပေးခံရသောသူသည် ဆရာထံ «ဆရာခတော် (ဒက္ခိဏာ) ကို တောင်းပါစေ» ဟု လျှောက်၏။ သို့သော် ဝိශ්ဝာမိတ္တရက «သင်သည် ဒက္ခိဏာ အဘယ်ကို ပေးမည်နည်း။ သင်၏ ဒက္ခိဏာမှာ သစ္စာရှိစွာ ဆရာကို ဝန်ဆောင်ခြင်းပင်။ စည်းကမ်းရှိသူရေ၊ အိမ်သို့ ပြန်လော့» ဟု မိန့်၏။

Verse 15

पुनःपुनर्गुरुं प्राह शिष्यो निर्बन्धवान्यदा । तदा गुरुर्गुरुक्रुद्धः शिष्यं प्राह च निष्ठुरम्

သို့ရာတွင် တပည့်သည် ဆရာထံကို ထပ်ခါထပ်ခါ အတင်းအကျပ် တောင်းဆိုလာသောအခါ ဆရာသည် ထိုအတင်းအကျပ်ကြောင့် ဒေါသထွက်၍ တပည့်အား ကြမ်းတမ်းစွာ မိန့်ကြား၏။

Verse 16

सुवर्णस्य सुवर्णस्य चतुर्दश समाहर । कोटीर्मे दक्षिणा विप्र पश्चाद्गच्छ गृहं प्रति

«ဗြာဟ္မဏာရေ၊ ဒက္ခိဏာအဖြစ် ငါ့အတွက် ရွှေ ကောဋိ ဆယ့်လေး (၁၄) ကို စုဆောင်းယူလာ။ ထို့နောက် အိမ်သို့ ပြန်သွားလော့» ဟု မိန့်၏။

Verse 17

इत्युक्तो गुरुणा कौत्सो विचार्य समुपागमत् । काकुत्स्थं दिग्विजेतारं ययाचे गुरुदक्षिणाम्

ဆရာ၏စကားကို ကြားပြီး ကောဋ္ဆသည် စဉ်းစားသုံးသပ်ကာ နောက်တစ်ဖန် လေးမျက်နှာကို အောင်နိုင်သူ ကာကုတ္သ္ထ (ရာမ) ထံသို့ သွားရောက်၍ ဂုရုဒက္ခိဏာကို တောင်းခံ၏။

Verse 18

इत्युक्तं ते मुनिवर त्वया पृष्टं हि यत्पुनः । अतोऽन्यच्छृणु ते वच्मि तीर्थकारणमुत्तमम्

ဤသို့ပင်၊ မုနိဝရ အရှင်၊ သင်မေးမြန်းခဲ့သမျှကို ငါဖြေကြားပြီးပြီ။ ယခု ထပ်မံနားထောင်လော့—ဤသန့်ရှင်းသော တီရ္ထ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး အကြောင်းရင်းနှင့် မူလအစကို ငါပြောမည်။

Verse 19

तस्माद्दक्षिणदिग्भागे संभेदः सिद्धसेवितः । तिलोदकीसरय्वोश्च संगत्या भुवि संश्रुतः

ထို့ကြောင့် တောင်ဘက်ဒေသ၌ စိဒ္ဓတို့က လေးစား၍ ဆည်းကပ်လေ့ရှိသော သန့်ရှင်းသည့် ဆုံရာတစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းသည် တီလိုဒကီနှင့် စရယူး မြစ်တို့ ဆုံရာဟူ၍ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကျော်ကြားသည်။

Verse 20

तत्र स्नात्वा महाभाग भवन्ति विरजा नराः । दशानामश्वमेधानां कृतानां यत्फलं भवेत् । तदाप्नोति स धर्मात्मा तत्र स्नात्वा यतव्रतः

အဲဒီနေရာ၌ ရေချိုးလျှင်၊ အို မဟာဘဂ၊ လူတို့သည် အညစ်အကြေးကင်းစင်လာကြသည်။ အရှွမေဓ ယဇ్ఞ ဆယ်ကြိမ် ပြုလုပ်ခြင်းမှ ရသော အကျိုးပွားသမျှကိုပင်၊ သီလရှိ၍ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းသော သူသည် ထိုနေရာ၌ ရေချိုးခြင်းဖြင့် ရရှိသည်။

Verse 21

स्वर्णादिकं च यो दद्याद्ब्राह्मणे वेदपारगे । शुभां गतिमवाप्नोति अग्निवच्चैव दीप्यते

ဝေဒကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သော ဘြာဟ္မဏအား ရွှေစသည့် အလှူကို ပေးသူသည် မင်္ဂလာရှိသော အခြေအနေသို့ ရောက်ပြီး မီးကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်သည်။

Verse 22

तिलोदकीसरय्वोश्च संगमे लोकविश्रुते । दत्त्वान्नं च विधानेन न स भूयोऽभिजायते

ကမ္ဘာကျော် တီလိုဒကီနှင့် စရယူး မြစ်တို့ ဆုံရာ၌၊ စည်းကမ်းတကျ အစာအဟာရကို အလှူပြုသူသည် နောက်တဖန် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း မရှိတော့။

Verse 23

उपवासं च यः कृत्वा विप्रान्संतर्पयेन्नरः । सौत्रामणेश्च यज्ञस्य फलमाप्नोति मानवः

အစာရှောင် (ဥပဝါသ) ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဗြာဟ္မဏများကို စိတ်တော်ကျအောင် ကျွေးမွေးပူဇော်သူသည် စောထြာမဏီ ယဇ္ဉ၏ အကျိုးဖလကို ရရှိသည်။

Verse 24

एकाहारस्तु यस्तिष्ठेन्मासं तत्र यतव्रतः । यावज्जीवकृतं पापं सहसा तस्य नश्यति

သို့ရာတွင် ထိုနေရာ၌ တစ်လပတ်လုံး ကိုယ်တိုင်ထိန်းသိမ်း၍ တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာ စားသောက်နေသူ၏ ဘဝတစ်လျှောက် စုဆောင်းလာသော အပြစ်များသည် ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်သွားသည်။

Verse 25

नभस्य कृष्णामावस्यां यात्रा सांवत्सरी भवेत् । रामेण निर्मिता पूर्वं नदी सिंधुरिवापरा

နဘသ (ဘဓ္ရပဒ) လ၏ ကృష్ణအမဝါသျာ (လကွယ်) နေ့တွင် ဤယာထရာသည် နှစ်စဉ်ကျင်းပရသော အလေ့အထ ဖြစ်လာသည်။ ရှေးကာလ၌ ရာမသည် ဤမြစ်ကို ဖန်ဆင်းခဲ့ပြီး စင်ဓုကဲ့သို့ အခြားတစ်စင်း ဖြစ်၏။

Verse 26

सिंधुजानां तुरंगाणां जलपानाय सुव्रत । तिलवच्छ्याममुदकं यतस्तस्यां सदा बभौ

အို သုဝြတ (ကောင်းမြတ်သော ဝရတ) ရှင်၊ စင်ဓုဒေသမှ မွေးဖွားသော မြင်းများ သောက်ရန်အတွက် ထိုနေရာ၏ ရေသည် အမြဲတမ်း နှမ်းစေ့ကဲ့သို့ မှောင်နက်နေသည်ဟု ထင်ရှားခဲ့သည်။

Verse 27

तिलोदकीति विख्याता पुण्यतोया सदा नदी । संगमादन्यतो यस्यां तिलोदक्यां शुचिव्रतः । स्नातो विमुच्यते पापैः सप्तजन्मार्जितैरपि

«တိလိုဒကီ» ဟူ၍ နာမည်ကျော်သော မြစ်တစ်စင်းရှိပြီး ၎င်း၏ရေသည် အမြဲတမ်း ပုဏ္ဏ (သန့်ရှင်း) သောရေ ဖြစ်သည်။ ထိုတိလိုဒကီမြစ်၌—စင်္ဂမ (မြစ်ဆုံ) ကို မဟုတ်သော အခြားနေရာတွင်ပင်—သန့်ရှင်းသော ဝရတကို ထိန်းသိမ်းသူသည် ရေချိုးလျှင် ခုနစ်ဘဝတိုင် စုဆောင်းလာသော အပြစ်များမှပါ လွတ်မြောက်သည်။

Verse 28

तस्मात्तिलोदकीस्नानं सर्वपापहरं मुने । कर्त्तव्यं सुप्रयत्नेन प्राणिभिर्धर्मकांक्षिभिः । स्नानं दानं व्रतं होमं सर्वमक्षयतां व्रजेत्

ထို့ကြောင့် မုနိရေ၊ အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေးသော တိလိုဒကီ (Tilodakī) တွင် ရေချိုးခြင်းကို ဓမ္မကိုလိုလားသော သတ္တဝါတို့က အလွန်ကြိုးစား၍ ပြုလုပ်သင့်သည်။ ရေချိုးခြင်း၊ ဒါန၊ ဝရတ်၊ ဟောမ—ထိုနေရာ၌ ပြုသမျှ အကုန်လုံး မပျက်မယွင်းသော အကျိုးကို ရရှိသည်။

Verse 29

इति विविधविधानैस्तीर्थयात्रांक्रमेण प्रथितगुणविकासः प्राप्तपुण्योविधाय । हरिमुपहृतभावः पूजयन्सर्वतीर्थं व्रजति परमधाम न्यस्तपापः कथञ्चित्

ဤသို့ တီရ္ထများသို့ အစဉ်လိုက် ဘုရားဖူးခရီးကို သတ်မှတ်ထားသော အကျင့်အထုံးမျိုးစုံဖြင့် ဆောင်ရွက်လျှင်၊ ကုသိုလ်ဂုဏ်များ ထင်ရှားစွာ တိုးပွား၍ ပုဏ္ဏ (ကုသိုလ်) ကို ရရှိသည်။ ဟရိထံ စိတ်နှလုံးကို ပူဇော်အပ်နှံကာ တီရ္ထတိုင်း၌ ပူဇော်လျက်၊ အပြစ်ကို ချထားသောသူသည် မည်သို့မဆို အမြင့်ဆုံးသော သာသနာတော်အိမ် (ပရမဓာမ) သို့ ရောက်သည်။