Adhyaya 336
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 336

Adhyaya 336

ဤအধ্যာယတွင် ဣရှ္ဝရနှင့် ဒေဝီတို့က ပရဘ္ဟာသအတွင်း လျှို့ဝှက်သော်လည်း အလွန်ထိရောက်သော တီရ္ထတစ်ခုဖြစ်သည့် “ဂိုṣ္ပဒ တီရ္ထ” ကို ဆွေးနွေးကြသည်။ ၎င်းသည် ညန်ကူ-မတီ မြစ်စနစ်အနီးတွင်ရှိပြီး ဘိုးဘွားလွတ်မြောက်ရေးနှင့် ဆက်နွယ်သော “ပရေတ-ရှီလာ” ကျောက်တုံးကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ဤနေရာတွင် ပြုလုပ်သော ရှရဒ္ဓ၏ အကျိုးသည် “ဂယာ၏ ခုနစ်ဆ” ဟု ချီးမွမ်းကာ ပဋ္ဌုမင်း၏ ရှရဒ္ဓကြောင့် အပြစ်ကြီးသော ဝေနမင်းကို မကောင်းသော မွေးဖွားမှုမှ မြှောက်တင်နိုင်ခဲ့သည့် ဥပမာကို ထည့်သွင်းပြသည်။ ဒေဝီက မူလဇာတ်ကြောင်း၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ မန္တရ၊ အခမ်းအနားဆောင်ရွက်သူတို့၏ အရည်အချင်းကို မေးမြန်းရာ ဣရှ္ဝရက ယုံကြည်သဒ္ဓါရှိသူများထံသာ ပေးအပ်ရမည့် ရဟಸ್ಯဟု သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် သန့်ရှင်းရေးစည်းကမ်းများ (ဗြဟ္မစရိယ၊ ရှောစ၊ အာစတိကယ) ကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ နာစတိကတို့နှင့် မပေါင်းသင်းရန်၊ ရှရဒ္ဓပစ္စည်းများ ပြင်ဆင်ရန်၊ ညန်ကူ-မတီတွင် ရေချိုးရန်၊ ဒေဝတားနှင့် ပိတೃတို့အား တೃပဏ ပြုရန် စနစ်တကျ ဖော်ပြသည်။ အဂ္နိṣ္ဝာတ္တ၊ ဘာရဟိṣဒ၊ သောမပါ စသည့် ပိတೃ-ဒေဝတားများကို ဖိတ်ခေါ်သော မန္တရများနှင့် သိရှိ/မသိရှိ ဘိုးဘွားများ၊ ခက်ခဲသော ပရလောကအခြေအနေရှိသူများ၊ မနုဿမဟုတ်သော မွေးဖွားမှုများထိ ပါဝင်အောင် ပိဏ္ဍပူဇာကို ကျယ်ပြန့်စွာ ပြုလုပ်ရန် ဆိုသည်။ ပာယသ၊ မဓု၊ စက္တု၊ ပိṣ္ဋက၊ စရု၊ စပါးသီးနှံ၊ အမြစ်/အသီးတို့ကို ပူဇာကာ ဂို-ဒါန၊ ဒီပ-ဒါန စသည့် ဒါန၊ ပရဒက္ခိဏ၊ ဒက္ခိဏာနှင့် ပိဏ္ဍများကို ရေထဲနှစ်ခြင်းတို့ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ အိတိဟာသပိုင်းတွင် ဝေနမင်း၏ အဓမ္မအုပ်ချုပ်မှု၊ ရှိများက သတ်ခြင်း၊ နိṣာဒနှင့် ပဋ္ဌု၏ ပေါ်ပေါက်လာမှု၊ ပဋ္ဌု၏ မင်းအဖြစ်တက်လာခြင်းနှင့် “မြေကို နို့ညှစ်ခြင်း” မိုတစ်ကို ရှင်းပြပြီး နောက်ဆုံးတွင် ပဋ္ဌုက ဝေနကို ကယ်တင်ရန် ကြိုးပမ်းသည်။ သာမန်တီရ္ထများက ဝေန၏ အပြစ်ကြီးမှုကြောင့် လက်မခံသဖြင့် ကောင်းကင်မှ ညွှန်ကြားချက်အရ ပရဘ္ဟာသရှိ ဂိုṣ္ပဒသို့ သွားကာ အခမ်းအနားအောင်မြင်ပြီး ဝေန လွတ်မြောက်သည်။ အဆုံးတွင် အချိန်ကန့်သတ်မှု နည်းပါးကြောင်း၊ မင်္ဂလာအခါများကို ဖော်ပြကာ ဤရဟস্যကို စိတ်ရင်းသဒ္ဓါရှိသူများထံသာ ပေးအပ်ရန် ထပ်မံညွှန်ကြားသည်။

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि गोष्पदं तीर्थमुत्तमम् । यत्र श्राद्धं नरः कृत्वा गयासप्तगुणं फलम् । लभते नात्र संदेहो यदि श्रद्धा दृढा भवेत्

ဣශ්ဝရ မိန့်တော်မူသည်—ထို့နောက် အို မဟာဒေဝီ၊ «ဂိုෂ္ပဒ» ဟူသော အထူးမြတ်သော တီရ္ထသို့ သွားရမည်။ ထိုနေရာ၌ သြရာဒ္ဓ ပြုလုပ်သူသည် ဂယာ၏ အကျိုးထက် ခုနစ်ဆ ပိုသော ပုဏ္ဏာကို ရရှိ၏။ ယုံကြည်ခြင်း ခိုင်မာလျှင် သံသယမရှိ။

Verse 2

यत्र श्राद्धं पृथुः कृत्वा पितरं पापयोनितः उद्दधार महादेवि वेनंनाम महाप्रभुम्

အို မဟာဒေဝီ၊ ထိုနေရာ၌ ပೃထု သည် သြရာဒ္ဓ ပြုလုပ်ပြီးနောက် «ဝေန» ဟူသော အင်အားကြီးသော ဖခင်ကို အဆိုးယောနိ (ကျဆုံးသော အခြေအနေ) မှ ကယ်တင်မြှောက်တင်ခဲ့၏။

Verse 3

देव्युवाच । कस्मिन्स्थाने स्थितं तीर्थमुत्पत्तिस्तस्य कीदृशी । कथं स वेनराजो वा उद्धृतः पापयोनितः

ဒေဝီက မေးမြန်းတော်မူ၏— ထိုတီရ္ထသည် မည်သည့်နေရာ၌ တည်ရှိသနည်း၊ ၎င်း၏ ပေါ်ပေါက်လာမှုသည် မည်သို့ရှိသနည်း။ ထို့ပြင် မကောင်းသော ယောနီ (ပျက်စီးသော မွေးဖွားမှု) မှ ဘုရင် ဝေနာကို မည်သို့ ကယ်တင်ထုတ်ယူခဲ့သနည်း။

Verse 4

गयासप्तगुणं पुण्यं कथं तत्र प्रजायते । श्राद्धस्य किं विधानं तु के मंत्रास्तत्र के द्विजाः । एतन्मे कौतुकं देव यथावद्वक्तुमर्हसि

ဂယာထက် ခုနစ်ဆ မြတ်သော ကုသိုလ်သည် ထိုနေရာ၌ မည်သို့ ပေါ်ပေါက်သနည်း။ ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ပြုလုပ်ရာတွင် အမိန့်အတိုင်း စည်းကမ်းနည်းလမ်းသည် မည်သို့နည်း၊ ထိုနေရာ၌ သုံးသော မန္တရများသည် မည်သို့နည်း၊ ခေါ်ယူရမည့် ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များသည် မည်သူတို့နည်း။ ဤသည်မှာ ကျွန်မ၏ စိတ်ဝင်စားမှုဖြစ်သဖြင့်၊ အရှင်ဘုရား၊ သင့်တော်သကဲ့သို့ မှန်ကန်စွာ မိန့်ကြားပေးတော်မူပါ။

Verse 5

ईश्वर उवाच । इदं रहस्यं देवेशि यत्त्वया परिपृच्छितम् । अप्रकाश्यमिदं तीर्थमस्मिन्पापयुगे प्रिये

ဣရှ္ဝရက မိန့်တော်မူ၏— ဒေဝေရှီ၊ သင်မေးမြန်းသော ဤလျှို့ဝှက်ချက်သည် အလွန်နက်နဲ၏။ ချစ်သူရေ၊ ဤပုဏ္ဏတီရ္ထကို ဤပာပယုဂ (အပြစ်များသောခေတ်) တွင် လူသိရှင်ကြား မဖော်ပြသင့်။

Verse 6

तथापि संप्रवक्ष्यामि तव स्नेहात्सुरेश्वरि । न पापिन इदं ब्रूयान्नैव तर्करताय वै

သို့ရာတွင်လည်း၊ ဆုရေရှ္ဝရီ၊ သင်ကို ချစ်မြတ်နိုးသဖြင့် ငါ ပြောကြားမည်။ သို့သော် အပြစ်ရှိသူအားလည်း မပြောရ၊ အငြင်းပွားခြင်းကို စွဲလမ်းသူအားလည်း မပြောရ။

Verse 7

न नास्तिकाय देवेशि न सुवर्णेतराय च । अस्ति देवि महासिद्धा पुण्या न्यंकुमती नदी

ဒေဝေရှီ၊ မယုံကြည်သူ (နာස්တိက) အတွက် မဟုတ်၊ တန်ဖိုးမှန်ကန်မှု မရှိသူအတွက်လည်း မဟုတ်။ ဒေဝီရေ၊ အလွန်အောင်မြင်စေသော မဟာသိဒ္ဓနှင့် ပြည့်စုံ၍ သန့်ရှင်းမြတ်သော နျင်ကူမတီ မြစ်တစ်စင်း ရှိ၏။

Verse 8

मर्यादार्थं मयाऽनीता क्षेत्रस्यास्य महेश्वरि । संस्थिता पापशमनी पर्णादित्याच्च दक्षिणे

ဤသန့်ရှင်းသော က္ෂೇತ್ರ၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ရန်အတွက်၊ မဟေရှွရီရေ၊ ငါသည် သူမကို ဤနေရာသို့ ခေါ်လာခဲ့သည်။ အပြစ်ပျောက်စေသော မြစ်သည် ပဏာဒိတျ၏ တောင်ဘက်၌ တည်ရှိသည်။

Verse 9

नारायणगृहात्सौम्ये नातिदूरे व्यवस्थिता । तस्या मध्ये महादेवि तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम्

အို သဘောနူးညံ့သူရေ၊ နာရာယဏ၏ အိမ်တော်မှ မဝေးလှဘဲ သူမ တည်ရှိသည်။ သူမ၏ အလယ်၌၊ မဟာဒေဝီရေ၊ သုံးလောကလုံးတွင် ကျော်ကြားသော တီရ္ထ တစ်ခု ရှိသည်။

Verse 10

गोष्पदं नाम विख्यातं कोटिपापहरं नृणाम् । गोष्पदस्य समीपे तु नातिदूरे व्यवस्थितः

၎င်းကို “ဂိုးစပဒ” ဟူသော အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားပြီး လူတို့၏ အပြစ်ကို ကုဋိပမာဏအထိ ဖယ်ရှားပေးသည်။ ဂိုးစပဒ၏ အနီး၌လည်း မဝေးလှဘဲ တစ်ပါးတည်ရှိနေသည်။

Verse 11

अनन्तो नाम नागेन्द्रः स्वयंभूतो धरातले । तस्य तीर्थस्य रक्षार्थं विष्णुना सन्नियोजितः

အနန္တ ဟူသော နဂါးမင်းတစ်ပါးသည် မြေပြင်ပေါ်၌ ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းလာသူ ဖြစ်သည်။ ထို တီရ္ထကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဗိဿဏုက သူ့ကို ခန့်အပ်ထားသည်။

Verse 12

कांक्षंति पितरः पुत्रान्नरकादतिभीरवः । गंता यो गोष्पदे पुत्रः स नस्त्राता भविष्यति । गोष्पदे च सुतं दृष्ट्वा पितॄणामुत्सवो भवेत्

ပိတೃတို့သည် နရကကို အလွန်ကြောက်ရွံ့သဖြင့် သားကို လိုလားတောင့်တကြသည်။ ဂိုးစပဒသို့ သွားရောက်မည့် သားသည် ငါတို့၏ ကယ်တင်ရှင် ဖြစ်လာမည်။ ဂိုးစပဒ၌ သားကို မြင်လျှင် ပိတೃတို့အတွက် ပွဲတော်ကဲ့သို့ ဝမ်းမြောက်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်မည်။

Verse 13

पद्भ्यामपि जलं स्पृष्ट्वा अस्मभ्यं किं न दास्यति । अपि स्यात्स कुलेऽस्माकं यो नो दद्याज्जलांजलिम् । प्रभासक्षेत्रमासाद्य गोष्पदे तीर्थ उत्तमे

ခြေဖြင့်ပင် ရေကိုထိမိရုံနဲ့တောင် ဘိုးဘွားပိတೃတို့အား ငါတို့အတွက် မပေးနိုင်သည့်အရာ ဘာရှိမလဲ။ ပရဘာသက்஁ေတ်ရသို့ ရောက်ပြီး ဂိုṣပဒ တီရ္ထမြတ်၌ ငါတို့အား ရေလက်တစ်ဖက် (jalāñjali) ဆက်ကပ်မည့်သူ တစ်ယောက် ငါတို့မျိုးရိုး၌ ရှိပါစေ။

Verse 14

अपि स्यात्स कुलेऽस्माकं खड्गमांसेन यः सकृत् । श्राद्धं कुर्यात्प्रयत्नेन कालशाकेन वा पुनः

ငါတို့မျိုးရိုး၌ တစ်ကြိမ်တည်းဖြစ်စေ စိတ်အားထက်သန်စွာ Śrāddha ကို ပြုလုပ်မည့်သူ ရှိပါစေ—khaḍga အသားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် kālaśāka အရွက်ဟင်းဖြင့်ဖြစ်စေ။

Verse 15

अपि स्यात्स कुलेऽस्माकं गोष्पदे दत्तदीपकः । आकल्पकालिका दीप्तिस्तेनाऽस्माकं भविष्यति

ငါတို့မျိုးရိုး၌ ဂိုṣပဒ၌ မီးအလင်းတစ်လုံးပင် ဆက်ကပ်မည့်သူ ရှိပါစေ။ ထိုကောင်းမှုကြောင့် ကာလပအဆုံးတိုင်အောင် တည်မြဲသော အလင်းရောင်သည် ငါတို့အတွက် ဖြစ်ပေါ်လိမ့်မည်။

Verse 16

गोष्पदे चान्नशता यः पितरस्तेन पुत्रिणः । दिनमेकमपि स्थित्वा पुनात्यासप्तमं कुलम्

ဂိုṣပဒ၌ အစာပူဇာ တစ်ရာဖြင့် ပိတೃတို့ကို ကျေနပ်စေသူအား သူတို့သည် သားသမီး (မျိုးဆက်) ကို ပေးတော်မူ၏။ ထိုနေရာ၌ တစ်ရက်တည်းပင် နေထိုင်လျှင်လည်း မျိုးရိုးကို ခုနစ်ဆက်တိုင်အောင် သန့်စင်ပေးသည်။

Verse 17

पिण्डं दद्याच्च पित्रादेरात्मनोऽपि स्वयं नरः । पिण्याकेंगुदकेनापि तेन मुच्येद्वरानने

ယောက်ျားတစ်ယောက်သည် မိမိဘိုးဘွားပိတೃတို့အတွက် ပိဏ္ဍ (piṇḍa) ကို ကိုယ်တိုင် ဆက်ကပ်သင့်၏—မိမိအတွက်ပင်လည်း ထိုနည်းတူ။ ဆီကိတ် (oil-cake) နှင့် ရေတင်သာဖြစ်စေ၊ ထိုကောင်းမှုကြောင့် လွတ်မြောက်ခြင်းကို ရရှိ၏၊ အလှမျက်နှာရှင်မ။

Verse 18

ब्रह्मज्ञानेन किं योगैर्गोग्रहे मरणेन किम् । किं कुरुक्षेत्रवासेन गोष्पदे यदि गच्छति

ဗြဟ္မဇ్ఞာနာ၊ ယောဂကျင့်စဉ်တို့ ဘာလိုသေးနည်း။ Go-graha တွင် သေခြင်း၊ Kurukṣetra တွင် နေထိုင်ခြင်းတို့လည်း—Goṣpada သို့ ရောက်လျှင် ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။

Verse 19

सकृत्तीर्थाभिगमनं सकृत्पिण्डप्रपातनम् । दुर्ल्लभं किं पुनर्नित्यमस्मिंस्तीर्थे व्यवस्थितम्

တီရ္ထ (tīrtha) သို့ တစ်ကြိမ်သာ သွားရောက်ခြင်း၊ ပိဏ္ဍ (piṇḍa) ကို တစ်ကြိမ်သာ ပူဇော်ခြင်း—ဤသန့်ရှင်းရာ၌ အမြဲတမ်း နေထိုင်သူအတွက် ထပ်မံ မရနိုင်သည့်အရာ ဘာရှိမည်နည်း။

Verse 20

अर्द्धकोशं तु तत्तीर्थं तदर्द्धार्द्धं तु दुर्ल्लभम् । तन्मध्ये श्राद्धकृत्पुण्यं गयासप्तगुणं लभेत्

ထိုတီရ္ထ (tīrtha) သည် ကရိုးရှ (krośa) တစ်ဝက်အကျယ်ရှိသော်လည်း အတွင်းအကျဆုံး လေးပုံတစ်ပုံသို့ ရောက်ရန် အလွန်ရှားပါးသည်။ ၎င်း၏ အလယ်ဗဟို၌ ရှရာဒ္ဓ (śrāddha) ပြုလျှင် ဂယာ (Gayā) တွင် ရသည့် ကုသိုလ်၏ ခုနစ်ဆကို ရရှိမည်။

Verse 21

श्राद्धकृद्गोष्पदे यस्तु पितॄणामनृणो हि सः । पदमध्ये विशेषेण कुलानां शतमुद्धरेत्

Goṣpada တွင် ရှရာဒ္ဓ (śrāddha) ပြုသူသည် ဘိုးဘွားပိတೃ (pitṛ) များအပေါ် အကြွေးကင်းစင်သူ ဖြစ်၏။ ထိုသန့်ရှင်းသော ‘ပဒ’ ၏ အလယ်၌ အထူးသဖြင့် ပြုလျှင် မျိုးရိုးတစ်ရာကို ကယ်တင်မြှောက်တင်နိုင်သည်။

Verse 22

गृहाच्चलितमात्रस्य गोष्पदे गमनं प्रति । स्वर्गारोहणसोपानं पितॄणां तु पदेपदे

အိမ်မှ ထွက်ခွာရုံမျှဖြင့် Goṣpada သို့ သွားရန် စတင်သူအတွက် ခြေလှမ်းတိုင်းသည် ဘိုးဘွားပိတೃတို့၏ ကောင်းကင်သို့ တက်ရာ လှေကားတစ်ဆင့်စီ ဖြစ်လာသည်။

Verse 23

पायसेनैव मधुना सक्तुना पिष्टकेन च । चरुणा तंदुलाद्यैर्वा पिंडदानं विधीयते

ပိဏ္ဍပူဇာကို ပာယသာ(ဆန်နို့ချို), ပျားရည်, ဆန်လှော်မှုန့်, မုန့်, ချာရု(ပူဇာအတွက်ချက်ထားသော အဟုတိ), သို့မဟုတ် ဆန်နှင့် အခြားသီးနှံများဖြင့် ပြုလုပ်ရန် ဓမ္မသတ်က ချမှတ်ထားသည်။

Verse 24

गोप्रचारे तु यः पिण्डा ञ्छमीपत्रप्रमाणतः । कन्दमूलफलाद्यैर्वा दत्त्वा स्वर्गं नयेत्पितॄन्

နွားကျက်မြေ၌ သမီ(śamī) ရွက်အရွယ်အစားတော်တော်ဖြစ်သော ပိဏ္ဍများကို—ဥ၊ အမြစ်၊ အသီးနှင့် အလားတူအရာများဖြင့် ပြုလုပ်၍—ပူဇာတင်သူသည် ပိတೃများကို ကောင်းကင်ဘုံသို့ ပို့ဆောင်နိုင်သည်။

Verse 25

गोष्पदे पिण्डदानेन यत्फलं लभते नरः । न तच्छक्यं मया वक्तुं कल्पकोटिशतैरपि

Goṣpada တွင် ပိဏ္ဍပူဇာပြုခြင်းကြောင့် လူတစ်ယောက်ရရှိသော အကျိုးဖလသည် ကယ်လ္ပကောဋိရာချီကြာသော်လည်း ငါမဖော်ပြနိုင်လောက်အောင် မဟာကြီးမားသည်။

Verse 26

अथातः संप्रवक्ष्यामि सम्यग्यात्राविधिं शुभम् । यात्राविधानं च तथा सम्यक्छ्रद्धान्विता शृणु

ယခုမှစ၍ မင်္ဂလာရှိ၍ မှန်ကန်သော ယာတြာ(ဘုရားဖူးခရီး) နည်းလမ်းကို ငါကောင်းစွာ ရှင်းလင်းမည်။ ယာတြာ၏ စည်းကမ်းနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတို့ကိုလည်း ယုံကြည်ခြင်းတည်ကြည်စွာ နားထောင်လော့။

Verse 27

यदि तीर्थं नरो गच्छेद्गयाश्राद्धफलेप्सया । तथाविधविधानेन यात्रा कुर्याद्विचक्षणः

လူတစ်ယောက်သည် Gayā-śrāddha ၏ အကျိုးဖလကို လိုလား၍ တီရ္ထ(သန့်ရှင်းသော ကူးကန်) သို့ သွားလျှင်၊ ပညာရှိသူသည် ထိုသတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းအတိုင်း ယာတြာကို ဆောင်ရွက်သင့်သည်။

Verse 28

ब्रह्मचारी शुचिर्भूत्वा हस्तपादेषु संयतः । श्रद्धावानास्तिको भावी गच्छेत्तीर्थं ततः सुधीः

ဗြဟ္မစရိယကို ထိန်းသိမ်း၍ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ကာ လက်ခြေတို့၌ အကျင့်ကို ချုပ်တည်းပြီး သဒ္ဓါရှိ၊ အာသ္တိက၊ စိတ်ကောင်းရှိသူ ပညာရှိသည် ထို့နောက် တီရ္ထသို့ သွားရမည်။

Verse 29

न नास्तिकस्य संसर्गं तस्मिंस्तीर्थे नरश्चरेत् । सर्वोपस्करसंयुक्तः श्राद्धार्ह द्रव्यसंयुतः । गच्छेत्तीर्थं साधुसंगी गयां मनसि मानयन्

ထိုတီရ္ထ၌ လူသည် သဒ္ဓါမရှိသူတို့နှင့် မပေါင်းသင်းရ။ လိုအပ်သမျှ အထောက်အကူပစ္စည်းများနှင့် ရှရဒ္ဓအတွက် သင့်တော်သော ပစ္စည်းများကို ဆောင်ယူကာ သာဓုတို့နှင့်အတူ သန့်ရှင်းရာသို့ သွားပြီး ဂယာကို စိတ်ထဲ၌ ရိုသေစွာ ထားရမည်။

Verse 30

एवं यस्तु द्विजो गच्छेत्प्रतिग्रहविवर्जितः । पदेपदेऽश्वमेधस्य फलं प्राप्नोत्य संशयम्

ဤသို့ပင် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သည် လက်ခံလှူဒါန်းခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ကာ ဘုရားဖူးသွားလျှင် ခြေလှမ်းတိုင်း၌ အရှွမေဓ ယဇ္ဉ၏ အကျိုးကို မသံသယဘဲ ရရှိမည်။

Verse 31

तत्र स्नात्वा न्यंकुमत्यां सिद्धये पितृमुक्तये । स्नात्वाथ तर्प्पणं कुर्याद्देवादीनां यथाविधि

ထိုနေရာ၌ နျင်္ကူမတီ (Nyaṅkumatī) တွင် ရေချိုးကာ စိဒ္ဓိရရှိရန်နှင့် ပိတೃ (ဘိုးဘွား) များ လွတ်မြောက်ရန် ရည်ရွယ်၍ ရေချိုးပြီးနောက် သတ်မှတ်နည်းအတိုင်း ဒေဝတို့နှင့် အခြားသူတို့အား တර්ပဏ (tarpaṇa) ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 32

ब्रह्मादिस्तंबपर्यंता देवर्षि मनुमानवाः । तृप्यन्तु पितरः सर्वे मातृमातामहादयः

ဗြဟ္မာမှ စ၍ မြက်ပင်အဆုံးတိုင်အောင်—ဒေဝ၊ ရှိ၊ မနု၊ လူသားတို့—မိခင်ဘက် ဘိုးဘွားများ၊ မိခင်ဘက် အဘိုးကြီးများ စသည့် ပိတೃအားလုံး စိတ်ကျေနပ်ကြပါစေ။

Verse 33

एवं संतर्प्य विधिना कृत्वा होमादिकं नरः । श्राद्धं सपिण्डकं कुर्यात्स्वतंत्रोक्तविधानतः

ဤသို့ စည်းကမ်းတကျ လှူဒါန်း၍ ကျေနပ်စေပြီး ဟိုးမ (homa) နှင့် ဆက်စပ်သော ကర్మများကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ လူသည် အာဏာရှိသော သာသနာတော်အစဉ်အလာအတိုင်း စရားဒ္ဓ (śrāddha) ကို စပိဏ္ဍီကရဏ (sapiṇḍīkaraṇa) နှင့်အတူ ဆောင်ရွက်သင့်သည်။

Verse 34

आमन्त्र्य ब्राह्मणांस्तत्र शास्त्रजान्दोषवर्जितान् । एवं कृतोपचारस्तु इमं मन्त्रमुदीरयेत्

ထိုနေရာ၌ သာသနာကျမ်းများကို သိမြင်၍ အပြစ်အနာအဆာကင်းသော ဘြာဟ္မဏများကို လေးစားစွာ ဖိတ်ခေါ်ပြီး သင့်တော်သော ဂုဏ်ပြုအမှုအရာများကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ ဤမန္တရကို ရွတ်ဆိုသင့်သည်။

Verse 35

कव्यवाडनलः सोमो यमश्चैवार्यमा तथा । अग्निष्वात्ता बर्हिषदः सोमपाः पितृदेवताः । आगच्छन्तु महाभागा युष्माभी रक्षिता स्त्विह

ကဗျဝာဍာနလ (Kavyavāḍānala)၊ ဆိုမ (Soma)၊ ယမ (Yama) နှင့် အရျမ (Aryamā) တို့အပြင် အဂ္နိသွာတ္တ (Agniṣvātta)၊ ဘရ္ဟိသဒ (Barhiṣad)၊ ဆိုမပာ (Somapā) ဟူသော ပိတೃဒေဝတားတို့သည် ဤနေရာသို့ ကြွလာကြပါစေ၊ မဟာဘဂါတို့။ ဤနေရာ၌ သင်တို့က ကျွန်ုပ်တို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပါစေ။

Verse 36

मदीयाः पितरो ये च कुले जाताः सनाभयः । तेषां पिण्डप्रदाताऽहमागतोऽस्मिन्पितामहाः

အို ပိတామဟာတို့၊ ကျွန်ုပ်၏ မျိုးရိုးအတွင်း မွေးဖွားလာသော တစ်မိသားစုတည်းသော ဆွေမျိုးပိတೃများအတွက်၊ ကျွန်ုပ်သည် ပိဏ္ဍ (piṇḍa) အလှူပေးသူအဖြစ် ဤနေရာသို့ ရောက်လာပါပြီ။

Verse 37

एवमुक्त्वा महादेवि इमं मन्त्रमुदीरयेत्

ဤသို့ ပြောဆိုပြီးနောက်၊ အို မဟာဒေဝီ၊ ထို့နောက် ဤမန္တရကို ရွတ်ဆိုသင့်သည်။

Verse 38

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । माता पितामही चैव तथैव प्रपितामही

အဖေ၊ အဘိုး၊ အဘိုးကြီး; ထိုနည်းတူ အမေ၊ အဘွား၊ အဘွားကြီး—

Verse 39

मातामहः प्रमाता च तथा वृद्धप्रमातृकः । तेषां पिंडो मया दत्तो ह्यक्षय्यमुपतिष्ठताम्

အမေဘက် အဘိုး၊ အမေဘက် အဘိုးကြီးနှင့် ထို့ထက်အထက် အကြီးအကဲဘိုးဘွားတို့အတွက်—ကျွန်ုပ်ပူဇော်သော ပိဏ္ဍ (piṇḍa) သည် မကုန်ခန်း မပျက်စီးဘဲ အမြဲတည်သော အထောက်အကူဖြစ်ပါစေ။

Verse 40

ॐ नमो भानवे भर्त्रेऽब्जभौमसोमरू पिणे । एवं नत्वाऽर्चयित्वा तु इमां स्तुतिमथो पठेत्

အိုံ—ပန်းမှပေါက်ဖွားသူ၊ ဘူမာနှင့် ဆိုမတို့အဖြစ်လည်း ထင်ရှားသော သခင် ဘာနုအား နမောတော်တင်ပါ၏။ ထိုသို့ ဦးညွတ်၍ ပူဇော်ပြီးနောက် ဤစတုတိကို ရွတ်ဖတ်ရမည်။

Verse 41

तत्र गोष्पदसामीप्ये चरुणा सुशृतेन च । पितॄणामनाथानां च मंत्रैः पिंडांश्च निर्वपेत्

အဲဒီမှာ ဂိုṣပဒ (Goṣpada) သန့်ရှင်းရာနေရာအနီး၌ ကောင်းစွာချက်ထားသော စာရု (caru) ဖြင့် မန္တရများကို အသုံးပြုကာ အထောက်အပံ့မရှိသော ပိတೃ (Pitṛs) များအတွက်လည်း ပိဏ္ဍ (piṇḍa) ပူဇော်တင်ထားရမည်။

Verse 42

अस्मत्कुले मृता ये च गतिर्येषां न विद्यते । रौरवे चांधतामिस्रे कालसूत्रे च ये गताः । तेषामुद्धरणार्थाय इमं पिंडं ददाम्यहम्

ကျွန်ုပ်တို့ မျိုးရိုးအတွင်း သေဆုံးပြီး နောက်တစ်ဆင့် သွားရာအခိုက်အတန့် မသိရှိသူများ—ရော်ရဝ (Raurava)၊ အန္ဓတாமိစ္စရ (Andhatāmisra) သို့မဟုတ် ကာလসূတရ (Kālasūtra) သို့ ရောက်သွားသူများ—သူတို့ကို ကယ်တင်မြှောက်ရန် ဤပိဏ္ဍ (piṇḍa) ကို ကျွန်ုပ် ပူဇော်ပါ၏။

Verse 43

अनेकयातनासंस्थाः प्रेतलोकेषु ये गताः । तेषामुद्धरणार्थाय इमं पिंडं ददाम्यहम्

ပြိတ္တလောကသို့ ရောက်၍ ဒုက္ခယာတနာ မျိုးစုံ၌ တည်နေသူတို့အတွက်—သူတို့ကို ကယ်တင်လွတ်မြောက်စေရန် ဤပိဏ္ဍကို ငါ ပူဇော်အပ်၏။

Verse 44

पशुयोनिगता ये च ये च कीटसरी सृपाः । अथवा वृक्षयोनिस्थास्तेभ्यः पिंडं ददाम्यहम्

တိရစ္ဆာန်ယိုးနီသို့ ဝင်ရောက်သူတို့နှင့် ပိုးမွှား၊ လှုပ်ရှားလျားသွားသတ္တဝါ၊ မြွေမျိုးတို့ဖြစ်သူတို့—သို့မဟုတ် သစ်ပင်ယိုးနီ၌ တည်သူတို့အတွက်လည်း—သူတို့အား ဤပိဏ္ဍကို ငါ ပူဇော်အပ်၏။

Verse 45

असंख्या यातनासंस्था ये नीता यमशासकैः । तेषामुद्धरणार्थाय इमं पिंडं ददाम्यहम्

ယမ၏ အမိန့်တော်ကို ဆောင်ရွက်သူတို့က မရေတွက်နိုင်သော ယာတနာအိမ်ရာများသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသူတို့အတွက်—သူတို့ကို ကယ်တင်လွတ်မြောက်စေရန် ဤပိဏ္ဍကို ငါ ပူဇော်အပ်၏။

Verse 46

येऽबांधवा बांधवा ये येऽन्यजन्मनि बांधवाः । ते सर्वे तृप्तिमायांतु पिंडेनानेन सर्वदा

ငါ့၏ မိသားစုမဟုတ်သူတို့၊ ငါ့၏ မိသားစုဖြစ်သူတို့၊ ထို့ပြင် အခြားဘဝ၌ မိသားစုဖြစ်ခဲ့သူတို့—သူတို့အားလုံး ဤပိဏ္ဍဖြင့် အစဉ်အမြဲ တృप्तိကို ရပါစေ။

Verse 47

ये केचित्प्रेतरूपेण वर्त्तंते पितरो मम । ते सर्वे तृप्तिमायांतु पिंडेनानेन सर्वदा

ပြိတ္တရုပ်ဖြင့် တည်ရှိနေသော ငါ့၏ ပိတೃများ မည်သူမဆို—သူတို့အားလုံး ဤပိဏ္ဍပူဇော်ခြင်းဖြင့် အစဉ်အမြဲ တృप्तိကို ရပါစေ။

Verse 48

दिव्यांतरिक्षभूमिस्थपितरो बांधवादयः । मृताश्चासंस्कृता ये च तेषां पिंडोस्तु मुक्तये

ကောင်းကင်ဘုံ၌နေသူ၊ အာကာသအလယ်၌နေသူ၊ မြေပြင်၌နေသူ အဘိုးအဘွားပိတೃများနှင့် ဆွေမျိုးတို့အတွက်၊ ထို့ပြင် အခမ်းအနားမပြည့်စုံဘဲ ကွယ်လွန်သူတို့အတွက်လည်း ဤပိဏ္ဍသည် လွတ်မြောက်ခြင်းအတွက် ဖြစ်ပါစေ။

Verse 49

पितृवंशे मृता ये च मातृवंशे तथैव च । गुरुश्वशुरबंधूनां ये चान्ये बांधवा मृताः

ကျွန်ုပ်၏ ဖခင်ဘက် မျိုးရိုး၌ ကွယ်လွန်သူတို့နှင့် မိခင်ဘက် မျိုးရိုး၌လည်း ထိုနည်းတူ ကွယ်လွန်သူတို့၊ ထို့ပြင် ကျွန်ုပ်၏ ဆရာများ၊ ယောက္ခမိဘ (ဖခင်ယောက္ခ) နှင့် အခြားဆွေမျိုးများအနက် ကွယ်လွန်သူတို့—

Verse 50

ये मे कुले लुप्तपिंडाः पुत्रदारविवर्जिताः । क्रियालोपगता ये च जात्यंधाः पंगवस्तथा

ကျွန်ုပ်၏ မိသားစုအတွင်း ပိဏ္ဍပူဇာ မပြုနိုင်ဘဲ ပျက်ကွက်သွားသူများ၊ သားမရှိ မယားမရှိသူများ၊ အခမ်းအနားများ ပျက်ကွက်သွားသူများ၊ မွေးကတည်းက မျက်ကန်းသူများနှင့် ထို့အတူ ခြေမသန်သူများ—

Verse 51

विरूपा आमगर्भा येऽज्ञाता ज्ञाताः कुले मम । तेषां पिंडो मया दत्तो ह्यक्षय्यमुपतिष्ठताम्

ရုပ်ပုံမပြည့်စုံသူများဖြစ်စေ၊ မဖွံ့ဖြိုးသေးသော သန္ဓေကလေးအဖြစ် ကွယ်လွန်သူများဖြစ်စေ၊ ကျွန်ုပ်၏ မျိုးရိုးအတွင်း မသိသူဖြစ်စေ သိသူဖြစ်စေ—သူတို့အတွက် ဤပိဏ္ဍကို ကျွန်ုပ်က ပူဇာတင်ပြပြီးပြီ။ မကုန်ခန်းသော အထောက်အကူအဖြစ် တည်ရှိပါစေ။

Verse 52

प्रेतत्वात्पितरो मुक्ता भवंतु मम शाश्वतम् । यत्किंचिन्मधुसमिश्रं गोक्षीरं घृतपायसम्

ကျွန်ုပ်၏ ပိတೃများသည် ပရေတအခြေအနေမှ အစဉ်အမြဲ လွတ်မြောက်ကြပါစေ။ ပျားရည်နှင့် ရောစပ်ထားသမျှ—နွားနို့နှင့် ဂျီ (ghee) ဖြင့်ချက်သော ဆန်ပူတင်း (ပာယသ) —

Verse 53

अक्षय्यमुपतिष्ठेत्त्वत्त्वस्मिंस्तीर्थे तु गोष्पदे । स्वाध्यायं श्रावयेत्तत्र पुराणान्यखिलान्यपि

ဤ «ဂိုဿပဒ» တီရ္ထ၌ သင်အတွက် မကုန်ခန်းသော ကုသိုလ်အကျိုး ရပ်တည်ပါစေ။ ထိုနေရာတွင် သွာဓျာယ (သင်္ဂါယန) ကိုလည်းကောင်း၊ ပုရာဏ အားလုံးကိုလည်းကောင်း ရွတ်ဖတ်စေသင့်၏။

Verse 54

ब्रह्मविष्ण्वर्करुद्राणां स्तवानि विविधानि च । ऐंद्राणि सोमसूक्तानि पावमानीश्च शक्तितः

ထို့ပြင် ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု၊ အာရ္က (နေမင်း) နှင့် ရုဒ္ရ တို့၏ စတုတိမျိုးစုံကိုလည်းကောင်း၊ အိန္ဒြ စတုတိများ၊ ဆိုမ စူက္တများနှင့် ပာဝမာနီ (သန့်စင်သီချင်း) များကိုလည်း ကိုယ့်စွမ်းအားအတိုင်း ရွတ်ဖတ်ရမည်။

Verse 55

बृहद्रथंतरं तद्वज्ज्येष्ठसाम सरौरवम् । तथैव शांतिकाध्यायं मधुब्राह्मणमेव च

ထိုနည်းတူ ဘృဟဒ္ရထန္တရ၊ ဇျေဋ္ဌ-သာမန် နှင့် သရောရဝ ကိုလည်း ရွတ်ဖတ်ရမည်။ ထို့ပြင် ရှာန္တိ (ငြိမ်းချမ်းရေး) အဓျာယနှင့် မဓု-ဗြာဟ္မဏ ကိုလည်းကောင်း ရွတ်ဖတ်ရမည်။

Verse 56

मंडलं ब्राह्मणं तत्र प्रीतकारि च यत्पुनः । विप्राणामात्मनश्चैव तत्सर्वं समुदीरयेत्

ထိုနေရာတွင် မဏ္ဍလ နှင့် ဗြာဟ္မဏ ပုဒ်ပိုဒ်များကိုလည်း သင့်တော်စွာ ရွတ်ဖတ်ရမည်။ ထို့ပြင် ဗိပၸရများနှင့် ကိုယ့်အတွက်ပါ နှစ်သက်ဖွယ် ဖြစ်သမျှကို အားလုံး အသံထွက် ရွတ်ဆိုရမည်။

Verse 57

एवं न्यंकुमतीमध्ये गोष्पदे तीर्थ उत्तमे । दत्त्वा पिंडांश्च विधिवत्पुनर्मंत्रमिमं पठेत्

ဤသို့ နျင်္ကူမတီ အလယ်၌ရှိသော ဂိုဿပဒ ဟူသော အထူးမြတ်သော တီရ္ထ၌၊ ပိဏ္ဍ (ပင်္ဒ) များကို စည်းကမ်းအတိုင်း ပူဇော်ပြီးနောက် ဤမန္တရကို ထပ်မံ ရွတ်ဖတ်ရမည်။

Verse 58

साक्षिणः संतु मे देवा ब्रह्माद्या ऋषिपुंगवाः । मयेदं तीर्थमासाद्य पितॄणां निष्कृतिः कृता

ဗြဟ္မာတို့အစရှိသော နတ်ဒေဝတော်များနှင့် ရှင်ရသီအထွဋ်အမြတ်တို့သည် ကျွန်ုပ်၏ သက်သေဖြစ်ကြပါစေ။ ဤတီရ္ထသို့ ရောက်လာ၍ ဘိုးဘွားပ祖先တို့အတွက် အပြစ်ပြေခြင်းနှင့် လွတ်မြောက်ခြင်းကို ကျွန်ုပ် ပြုလုပ်ပြီးပြီ။

Verse 59

आगतोऽस्मि इदं तीर्थं पितृकार्ये सुरोत्तमाः । भवंतु साक्षिणः सर्वे मुक्तश्चाहमृणत्रयात्

အို နတ်ဒေဝတော်တို့အထွဋ်အမြတ်တို့၊ ဘိုးဘွားအမှု (ပိတೃကာရျ) အတွက် ဤတီရ္ထသို့ ကျွန်ုပ် ရောက်လာပါပြီ။ သင်တို့အားလုံး သက်သေဖြစ်ကြပါစေ၊ ထို့ပြင် ကျွန်ုပ်သည် အကြွေးသုံးပါးမှ လွတ်မြောက်ပါစေ။

Verse 60

एवं प्रदक्षिणीकृत्य गोष्पदं तीर्थमुत्तमम् । विप्रेभ्यो दक्षिणां दत्त्वा नद्यां पिंडान्विसर्जयेत्

ဤသို့ ဂိုṣပဒ (Goṣpada) ဟူသော အထွဋ်အမြတ် တီရ္ထကို ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ပြီးနောက်၊ ဗြာဟ္မဏတို့အား ဒက္ခိဏာ ပေးလှူကာ၊ မြစ်ထဲသို့ ပိဏ္ဍ (piṇḍa) များကို စွန့်လွှတ်ရမည်။

Verse 61

गोदानं तत्र देयं तु तद्वत्कृष्णाजिनं प्रिये । अष्टकासु च वृद्धौ च गयायां मृतवासरे

အဲဒီနေရာတွင် နွားလှူဒါန်းခြင်းကို မဖြစ်မနေ ပေးလှူရမည်၊ ထို့အတူ ချစ်သူရေ၊ ကృష్ణာဇိန (kṛṣṇājina) အနက်ရောင် သမင်အရေကိုလည်း ပေးလှူရမည်—အဋ္ဌကာ (Aṣṭakā) နေ့များတွင်၊ ဝృద్ధိ (vṛddhi) မင်္ဂလာအခါများတွင်၊ နှင့် ဂယာ (Gayā) တွင် သေဆုံးနေ့နှစ်ပတ်လည်နေ့၌။

Verse 62

अत्र मातुः पृथक्छ्राद्धमन्यत्र पतिना सह । वृद्धिश्राद्धे तु मात्रादि गयायां पितृपूर्वकम्

ဤနေရာတွင် မိခင်အတွက် ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ကို သီးခြားပြုလုပ်ရသည်၊ အခြားနေရာများတွင်တော့ ခင်ပွန်းနှင့်အတူ ပေါင်း၍ ပြုလုပ်ကြသည်။ သို့ရာတွင် ဝృద్ధိ-ရှရဒ္ဓ (vṛddhi-śrāddha) တွင် မိခင်နှင့် မိခင်ဘက်ဆိုင်ရာတို့မှ စတင်ခြင်းသည် သင့်တော်ပြီး၊ ဂယာ (Gayā) တွင်တော့ ဖခင်ဘက် အစဉ်အလာကို အရင်ပြုလုပ်ရသည်။

Verse 63

गयावदत्रैव पुनः श्राद्धं कार्यं नरोत्तमैः । तस्माद्गुप्तगया प्रोक्ता इयं सा विष्णुना स्वयम्

ဂယာ၌ကဲ့သို့ ဤနေရာ၌လည်း အကောင်းဆုံးသောလူတို့က ထပ်မံ၍ ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ကို ပြုလုပ်သင့်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤနေရာကို ဗိဿဏု (Viṣṇu) ကိုယ်တိုင် «လျှို့ဝှက်ဂယာ» (Guptagayā) ဟု ခေါ်ဆိုတော်မူ၏။

Verse 64

गंधदानेन गंधाप्तिः सौभाग्यं पुष्पदानतः । धूपदानेन राज्याप्तिर्दीप्तिर्दीपप्रदानतः

အနံ့သာကို လှူဒါန်းလျှင် အနံ့သာ (သန့်ရှင်းသိမ်မွေ့မှု) ကို ရရှိ၏။ ပန်းကို လှူဒါန်းလျှင် ကံကောင်းခြင်းကို ရရှိ၏။ သုပ် (incense) ကို လှူဒါန်းလျှင် အာဏာတော်ကို ရရှိ၏၊ မီးအိမ်ကို လှူဒါန်းလျှင် တောက်ပရောင်ခြည်ကို ရရှိ၏။

Verse 65

ध्वजदानात्पापहानिर्यात्राकृद्ब्रह्मलोकभाक् । श्राद्धपिंडप्रदो लोके विष्णुर्नेष्यति वै पितॄन्

ဓွဇ (အလံ) ကို လှူဒါန်းလျှင် အပြစ်ပျက်ကင်း၏၊ ယာတရာပြုသူသည် ဘြဟ္မာလောကကို ရရှိ၏။ ထို့ပြင် ဤသန့်ရှင်းသောဒေသ၌ ရှရဒ္ဓ ပိဏ္ဍ (piṇḍa) ကို ပူဇော်သူ၏ ဘိုးဘွားများကို ဗိဿဏု ကိုယ်တိုင် မင်္ဂလာလမ်းသို့ ဦးဆောင်တော်မူ၏။

Verse 66

एकं यो भोजयेत्तत्र ब्राह्मणं शंसितव्रतम् । गोप्रचारे महातीर्थे कोटिर्भवतिभोजिता

အဲဒီမှာ ချီးမွမ်းထိုက်သော ဝတ်တရား၌ တည်မြဲသော ဘြာဟ္မဏ တစ်ဦးတည်းကိုပင် ကျွေးမွေးသူသည်၊ ဂိုပရချာရ (Gopracāra) ဟု ခေါ်သော မဟာတီရ္ထ၌၊ ကောဋိ (တစ်ဆယ်သန်း) ကို ကျွေးမွေးသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 67

इति संक्षेपतः प्रोक्तस्तत्र श्राद्धविधिस्तव । अथ ते कथयिष्यामि इतिहासं पुरातनम्

ဤသို့ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ထိုနေရာ၌ ရှရဒ္ဓပြုနည်းကို သင်အား ရှင်းလင်းပြောကြားပြီးပြီ။ ယခုမှစ၍ သင်အား ရှေးဟောင်း သာသနာတော်သမိုင်း (itihāsa) တစ်ပုဒ်ကို ငါ ပြောပြမည်။

Verse 68

वेनस्य राज्ञश्चरितं पृथोश्चैव महात्मनः । यथा तत्राभवन्मुक्तिस्तस्य चांडालयोनितः । तत्सर्वं शृणु देवेशि सम्यक्छ्रद्धासमान्विता

အရှင်၏ မယ်တော်ဒေဝီ၊ ယုံကြည်ခြင်းတည်ကြည်စွာဖြင့် အပြည့်အစုံ နားထောင်ပါ—ဘုရင် ဝေနာ၏ အကျင့်ကြောင်းနှင့် မဟာစိတ်ရှိသော ပೃထု၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိကို၊ ထိုနေရာ၌ ချဏ္ဍာလ မိခင်ဝမ်းမှ မွေးဖွားသော်လည်း မောက္ခရရှိလာပုံကိုလည်း။

Verse 69

पिशुनाय न पापाय नाशिष्यायाहिताय च । कथनीयमिदं पुण्यं नाव्रताय कथंचन

ဤပုဏ္ဏသင်ခန်းစာကို အပြစ်တင်ပြောဆိုသူ၊ အပြစ်ရှိသူ၊ တပည့်မဟုတ်ဘဲ မကောင်းစိတ်ထားသူတို့အား မပြောရ; ဝရတ (သီလကတိ) မရှိသူ၊ မထိန်းသိမ်းသူအားလည်း မည်သို့မျှ မပြောရ။

Verse 70

स्वर्ग्यं यशस्यमायुष्यं धन्यं वेदेन संमितम् । रहस्यमृषिभिः प्रोक्तं शृणुयाद्योऽनसूयकः

ဤသင်ခန်းစာသည် ကောင်းကင်သို့ပို့ဆောင်ကာ၊ ဂုဏ်သတင်းပေးကာ၊ အသက်ရှည်စေကာ၊ မင်္ဂလာဖြစ်စေပြီး ဝေဒနှင့်ကိုက်ညီစွာ တိုင်းတာထားသည်။ ဤသည်မှာ ရှိသီတို့ ကြေညာသော လျှို့ဝှက်တရားဖြစ်၍ မနာလိုမရှိသူက နားထောင်သင့်သည်။

Verse 71

यश्चैनं श्रावयेन्मर्त्यः पृथो र्वैन्यस्य संभवम् । ब्राह्मणेभ्यो नमस्कृत्वा न स शोचेत्कृताऽकृते

ပုထု ဝိုင်နျ၏ မွေးဖွားလာပုံကို လူသားတစ်ဦးက ရွတ်ဖတ်စေပြီး၊ ဗြာဟ္မဏတို့အား နမസ്കာရပြုကာနောက်၊ ထိုသူသည် ပြုခဲ့သမျှ မပြုခဲ့သမျှအပေါ် ဝမ်းနည်းခြင်းမရှိတော့။

Verse 72

गोप्ता धर्मस्य राजाऽसौ बभौ चात्रिसमप्रभः । अत्रिवंशसमुत्पन्नो ह्यंगो नाम प्रजापतिः

ထိုဘုရင်သည် ဓမ္မ၏ ကာကွယ်သူဖြစ်လာပြီး အတြိကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်하였다။ အတြိဝంశမှပင် အင်္ဂ နာမ ပ္ရဇာပတိ ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 73

तस्य पुत्रोऽभवेद्वेनो नात्यर्थं धार्मिकस्तथा । जातो मृत्युसुतायां वै सुनीथायां प्रजापतिः

သူ၏သားမှာ ဝေနာ ဖြစ်၍ အလွန်မသမာဓိမရှိသူ ဖြစ်၏။ ထို ပရာဇာပတိ သည် မృတ்யု ၏သမီး စုနီသာ မှ မွေးဖွားလာ၏။

Verse 74

समातामह दोषेण तेन कालात्मकाननः । स धर्मं पृष्ठतः कृत्वा पापबुद्धिरजायत

မိခင်ဘက် အဘိုး၏အပြစ်ဒုစရိုက်ကြောင့် သူ၏မျက်နှာတောင် သေမင်း-ကာလ၏သဘောကို ဆောင်လာ၏။ ဓမ္မကို နောက်သို့ထားကာ အပြစ်စိတ်ဖြစ်ပေါ်လာ၏။

Verse 75

स्थितिमुत्थापयामास धर्मोपेतां सनातनीम् । वेदशास्त्राण्यतिक्रम्य ह्यधर्म निरतोऽभवत्

သူသည် သနာတန ဓမ္မပါဝင်သော ရှေးဟောင်းစည်းကမ်းတည်တံ့မှုကို လှန်လှောပစ်၏။ ဝေဒနှင့် သာသ္တရများကို ကျော်လွန်ဖောက်ဖျက်ကာ အဓမ္မ၌ မူးမောလျက်နေ၏။

Verse 76

निःस्वाध्यायवषट्काराः प्रजास्तस्मिन्प्रशासति । डिंडिमं घोषयामास स राजा विषये स्वके

သူအုပ်ချုပ်စဉ် ပြည်သူတို့သည် ဝေဒစာသင်ကြားမှုမရှိ၊ ယဇ్ఞ၏ «ဝသတ်» ဟုခေါ်သံလည်း မရှိတော့။ ထိုဘုရင်သည် မိမိနိုင်ငံတစ်ဝှမ်း ဒင်ဒိမတီး၍ ကြေညာစေ၏။

Verse 77

न दातव्यं न यष्टव्यं मयि राज्यं प्रशासति । आसीत्प्रतिज्ञा क्रूरेयं विनाशे प्रत्युपस्थिते

«ငါနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်နေသမျှ အလှူမပေးရ၊ ယဇ్ఞမပြုရ» ဟူသော ကတိကဝတ်ကြမ်းကြုတ်သည် ပျက်စီးခြင်းနီးကပ်လာချိန်၌ ထားရှိခဲ့၏။

Verse 78

अहमीड्यश्च पूज्यश्च सर्वयज्ञैर्द्विजोत्तमैः । मयि यज्ञा विधातव्या मयि होतव्यमित्यपि

“အကျွန်ုပ်တစ်ဦးတည်းကိုသာ နှစ်ကြိမ်မွေးမြတ်သူတို့က ယဇ်ပူဇော်မှုအမျိုးမျိုးဖြင့် ချီးမွမ်းပူဇော်ရမည်။ ယဇ်များကို အကျွန်ုပ်အတွက် စီမံရမည်၊ ဟောမအလှူကိုလည်း အကျွန်ုပ်ထံ ပူဇော်ရမည်” ဟု သူက ထပ်မံကြေညာ하였다။

Verse 79

तमतिक्रांतमर्यादं प्रजापीडनतत्परम् । ऊचुर्महर्षयः क्रुद्धा मरीचिप्रमुखास्तदा

ထို့နောက် မဟာရ္ရှီတို့သည် ဒေါသထွက်၍ မရီချိကို ဦးဆောင်ကာ၊ စည်းကမ်းအကန့်အသတ်အားလုံးကို ကျော်လွန်ပြီး ပြည်သူတို့ကို နှိပ်စက်ရန် အားထုတ်နေသူအား စကားဆိုကြသည်။

Verse 80

माऽधर्मं वेन कार्षीस्त्वं नैष धर्मः सनातनः । अत्रेर्वंशे प्रसूतोऽसि प्रजापतिरसंशयम्

“ဝေနာ၊ အဓမ္မကို မလုပ်ပါနှင့်။ ဤသည်မှာ စနာတနဓမ္မ မဟုတ်။ သင်သည် အတြိ၏ မျိုးရိုးတွင် မွေးဖွားသူဖြစ်ပြီး၊ သံသယမရှိ ပရာဇာပတိ ဖြစ်သည်” ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 81

पालयिष्ये प्रजाश्चेति पूर्वं ते समयः कृतः । तांस्तथावादिनः सर्वान्ब्रह्मर्षीनब्रवीत्तदा

“ပြည်သူတို့ကို ကာကွယ်မည်” ဟူသော ကတိသစ္စာကို သင် အရင်က ပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် ထိုသို့ဆိုသော ဘြဟ္မရ္ရှီတို့အားလုံးကို သူက ပြန်လည်ပြောဆို하였다။

Verse 82

वेनः प्रहस्य दुर्बुद्धिरिदं वचनकोविदः । स्रष्टा धर्मस्य कश्चान्यः श्रोतव्यं कस्य वा मया

ဝေနာသည် ဉာဏ်နည်းသော်လည်း စကားပြောကျွမ်းကျင်သူဖြစ်၍ ရယ်မောကာ—“ဓမ္မကို ဖန်ဆင်းသူ အခြားမည်သူရှိသနည်း။ ငါက မည်သူ့စကားကို နားထောင်ရမည်နည်း” ဟု ဆို하였다။

Verse 83

वीर्यश्रुततपःसत्यैर्मयान्यः कः समो भुवि । मदात्मानो न नूनं मां यूयं जानीथ तत्त्वतः

သတ္တိ၊ ပညာ၊ တပဿ၊ သစ္စာတို့ဖြင့်—ဤလောက၌ ငါနှင့်တူသူ မည်သူရှိမည်နည်း။ သင်တို့၏စိတ်သည် ငါ၏စိတ်နှင့် မညီသဖြင့် ငါကို တတ္တဝအတိုင်း မသိကြသေး။

Verse 84

प्रभवं सर्वलोकानां धर्माणां च विशेषतः । इत्थं देहेन पृथिवीं भावेन यजनेन च

ငါသည် လောကအားလုံး၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် ဓမ္မတို့၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ငါ၏ကိုယ်တော်ဖြင့်လည်း၊ ငါ၏အလိုတော်ဖြင့်လည်း၊ ပူဇော်ဝတ်ပြုခြင်းဖြင့်လည်း မြေကြီးကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်၏။

Verse 85

सृजेयं च ग्रसेयं च नात्र कार्या विचारणा । यदा न शक्यते स्तंभान्मत्तश्चैव विमोहितः

ငါသည် ဖန်ဆင်းနိုင်သကဲ့သို့ ဖျက်ဆီး၍ မျိုလောင်နိုင်၏—ဤနေရာ၌ စဉ်းစားဆင်ခြင်ရန် မလို။ ငါကို တားဆီးမရသောအခါ ငါသည် အာဏာမူး၍ လုံးဝ မောဟဖြစ်သွား၏။

Verse 86

अनुनेतुं नृपो वेनस्तत्र क्रुद्धा महर्षयः । आथर्वणेन मंत्रेण हत्वा तं ते महाबलम्

ထိုနေရာ၌ မဟာရိရှီတို့သည် (သူ့အပေါ်) ဒေါသထွက်၍ ဘုရင် ဝေနကို သဘောတရားသို့ ပြန်လည်ရောက်စေရန် ကြိုးစားကြ၏။ ထို့နောက် အထာဝဏ မန္တရဖြင့် ထိုအင်အားကြီးသူကို ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်ကြ၏။

Verse 87

ततोऽस्य वामबाहुं ते ममंथुर्भृशकोपिताः । तस्माच्च मथ्यमानाद्वै जज्ञे पूर्वमिति श्रुतिः

ထို့နောက် သူတို့သည် အလွန်ဒေါသထွက်၍ သူ၏ ဘယ်လက်ကို မန်သနာကဲ့သို့ လှည့်နှိုက်ကြ၏။ ထိုလှည့်နှိုက်ခြင်းမှ အစဉ်အလာအရ ပထမဦးစွာ တစ်ဦးတစ်ယောက် ပေါ်ထွန်းလာသည်ဟု ကြားသိရ၏။

Verse 88

ह्रस्वोऽतिमात्रः पुरुषः कृष्णश्चापि तदा प्रिये । स भीतः प्राञ्जलिश्चैव तस्थिवान्संमुखे प्रिये

ထို့နောက် ချစ်သူရေ၊ အရပ်ပု၍ ပုံသဏ္ဌာန်မညီမညာ အလွန်အကျွံဖြစ်ကာ အသားအရေမည်းသော ယောက်ျားတစ်ဦး ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ကြောက်ရွံ့လျက် လက်အုပ်ချီကာ သူတို့ရှေ့တွင် မျက်နှာမူ၍ ရပ်နေ၏။

Verse 89

तमात्तं विह्वलं दृष्ट्वा निषीदेत्यब्रुवन्किल । निषादो वंशकर्ता वै तेनाभूत्पृथुविक्रमः

သူ့ကို ကြောက်ရွံ့၍ တုန်လှုပ်နေသည်ကို မြင်သဖြင့် “ထိုင်ပါ” ဟု သူတို့က ပြောကြသည်ဟု ဆို၏။ ထို့ကြောင့် သူသည် နိသာဒ (Niṣāda) ဟု ခေါ်ခံရပြီး မျိုးရိုးတည်ထောင်သူ ဖြစ်လာ၏။ ထိုမျိုးရိုးမှ သတ္တိကြီးသော ပೃထု (Pṛthu) ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 90

धीवरानसृजच्चापि वेनपापसमुद्भवान् । ये चान्ये विन्ध्यनिलयास्तथा वै तुंबराः खसाः

သူသည် ဝေန (Vena) ၏ အပြစ်မှ ပေါက်ဖွားလာသော ငါးဖမ်းသူတို့ (Dhīvara) ကိုလည်း ဖန်ဆင်းပေါ်ထွန်းစေ၏။ ထို့ပြင် ဝိန္ဓျ (Vindhya) တောင်တန်းဒေသတွင် နေထိုင်သူများ၊ ထုမ္ဗရ (Tumbara) များနှင့် ခဆ (Khasa) များ စသည့် အခြားလူမျိုးများလည်း ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 91

अधर्मे रुचयश्चापि वर्द्धिता वेनपापजाः । पुनर्महर्षयस्तेथ पाणिं वेनस्य दक्षिणम्

ဝေန (Vena) ၏ အပြစ်မှ ပေါက်ဖွားလာသော အဓမ္မသို့ လိုလားမှုတို့လည်း တိုးပွားလာ၏။ ထို့နောက် ထိုနေရာရှိ မဟာရိရှီတို့သည် ဝေန၏ ညာလက်ကို ထပ်မံ မျက်နှာမူကြ၏။

Verse 92

अरणीमिव संरब्धा ममंथुर्जात मन्यवः । पृथुस्तस्मात्समुत्पन्नः कराज्ज्वलनसंनिभः

မီးထွက်စေသော အရဏီတုတ်ကို လှည့်နှိုက်သကဲ့သို့ သူတို့သည် စိတ်အားထက်သန်စွာ လှည့်နှိုက်ကြပြီး ဒေါသလည်း ထကြွလာ၏။ ထိုမှ ပૃထု (Pṛthu) သည် မီးလောင်သကဲ့သို့ တောက်ပလျက် လက်မှ ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 93

पृथोः करतलाच्चापि यस्माजातस्ततः पृथुः । दीप्यमानश्च वपुषा साक्षादग्निरिव ज्वलन्

လက်ဖဝါး (karatala) မှ မွေးဖွားလာသောကြောင့် ထို့ကြောင့် ပೃထု (Pṛthu) ဟု ခေါ်ကြ၏။ ကိုယ်တော်၏ကာယသည် အဂ္နိဒေဝတားကဲ့သို့ တောက်လောင်၍ ရောင်ပြန်ထွန်းလင်း၏။

Verse 94

धनुराजगवं गृह्य शरांश्चाशीविषोपमान् । खङ्गं च रक्षन्रक्षार्थं कवचं च महाप्रभम्

အာဇဂဝ (Ājagava) မြားတံကိုင်၍ အဆိပ်မြွေကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် မြားများကို ယူဆောင်ကာ၊ ကာကွယ်ရန် ဓားကိုလည်း ကိုင်ပြီး၊ ထွန်းတောက်ကြီးမားသော ကာဝချ (သံချပ်) ကိုလည်း ဝတ်ဆင်၏။

Verse 95

तस्मिञ्जातेऽथ भूतानि संप्रहृष्टानि सर्वशः । संबभूवुर्महादेवि वेनश्च त्रिदिवं गतः

သူ မွေးဖွားလာသောအခါ၊ အို မဟာဒေဝီ၊ သတ္တဝါအပေါင်းတို့သည် အရပ်ရပ်၌ ဝမ်းမြောက်ပျော်ရွှင်ကြ၏။ ဝေန (Vena) လည်း တြိဒိဝ (ကောင်းကင်ဘုံ) သို့ ထွက်ခွာသွား၏။

Verse 96

ततो नद्यः समुद्राश्च रत्नान्यादाय सर्वशः । अभिषेकाय ते सर्वे राजानमुपतस्थिरे

ထို့နောက် မြစ်များနှင့် သမုဒ္ဒရာများသည် အရပ်ရပ်မှ ရတနာများကို ယူဆောင်လာကာ၊ ဘုရင်၏ အဘိသေက (သိက္ခာတင်) အခမ်းအနားကို ဆောင်ရွက်ရန် အားလုံး လာရောက်တည်ကြ၏။

Verse 97

पितामहश्च भगवानृषिभिश्च सहामरैः । स्थावराणि च भूतानि जंगमानि च सर्वशः

ဘဂဝန် ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ/Brahmā) သည်လည်း ရှင်ရသီများနှင့် ဒေဝတားများနှင့်အတူ ရောက်လာ၏။ ထို့ပြင် မရွေ့မလျားသော သတ္တဝါများနှင့် ရွေ့လျားသော သတ္တဝါများ အားလုံးလည်း အရပ်ရပ်မှ စုဝေးလာကြ၏။

Verse 98

समागम्य तदा वैन्यमभ्यषिंचन्नराधि पम् । सोऽभिषिक्तो महातेजा देवैरंगिरसादिभिः

ထိုအခါ အားလုံးစုဝေးလာ၍ ဝိုင်နျကို လူတို့၏ အထက်မင်းအဖြစ် အဘိသေကပြုကြ၏။ ထိုသို့ အဘိသေကခံရသော မဟာတေဇာတော်သည် အင်္ဂိရသတို့နှင့် အခြားဒေဝတားများက တင်မြှောက်တော်မူကြ၏။

Verse 99

अधिराज्ये महाभागः पृथुर्वैन्यः प्रतापवान् । पित्रा न रंजिताश्चास्य प्रजा वैन्येन रंजिताः

အထက်မင်းအာဏာ၌ ကံကောင်း၍ သတ္တိပြင်းထန်သော ပೃထု ဝိုင်နျသည် အာနုဘော်တန်ခိုးဖြင့် ထွန်းလင်း၏။ အဖခင်က မပျော်ရွှင်စေခဲ့သော ပြည်သူတို့သည် ဝိုင်နျ၏အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် အမှန်တကယ် ပျော်ရွှင်ကျေနပ်လာကြ၏။

Verse 100

ततो राजेति नामास्य अनुरागादजायत । आपः स्तस्तंभिरे चास्य समुद्रमभियास्यतः

ထို့နောက် ချစ်ခင်မြတ်နိုးမှုကြောင့် သူ့အမည်ကို “ရာဇာ” (မင်း) ဟု ခေါ်လာကြ၏။ သူသည် သမုဒ္ဒရာသို့ ချဉ်းကပ်သွားသောအခါ ရေများပင် သူ့ရှေ့တွင် တိတ်ဆိတ်ရပ်တန့်နေကြ၏။

Verse 101

पर्वताश्चापि शीर्यंते ध्वजसंगोऽपि नाऽभवत् । अकृष्टपच्या पृथिवी सिध्यंत्यन्नानि चिंतया । सर्वकामदुघा गावः पुटकेपुटके मधु

တောင်တန်းများပင် လျော့ယွင်းကွဲကျ၍ သူ၏ အလံတော်ကိုပင် တားဆီးမှု မရှိခဲ့။ မြေကြီးသည် “မထွန်ယက်ဘဲလည်း သီးပွင့်သော” အဖြစ် ဖြစ်လာ၍ စိတ်ကူးရုံဖြင့်ပင် အစာအဟာရ ရရှိ၏။ နွားများသည် လိုရာဆန္ဒအားလုံးကို ပေးစွမ်းသူ ဖြစ်လာပြီး အိုးငယ်တိုင်း၌ ပျားရည် ရှိနေ၏။

Verse 102

तस्मिन्नेव तदा काले पुन र्जज्ञेऽथ मागधः । सामगेषु च गायत्सु स्रुग्भांडाद्वैश्वदेविकात्

ထိုအချိန်တည်းမှာပင် စာမဝေဒ သီချင်းဆိုသူတို့ သီဆိုနေစဉ်၊ ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ ပူဇာအတွက် သုံးသော စရုဂ် (လှော်ဇွန်း) အိုးမှ မာဂဓသည် ထပ်မံ မွေးဖွားလာ၏။

Verse 103

सामगेषु समुत्पन्नस्तस्मान्मगध उच्यते । ऐंद्रेण हविषा चापि हविः पृक्तं बृहस्पतिः

သူသည် စာမဝေဒ သီဆိုသူများအကြားမှ ပေါ်ထွန်းလာသောကြောင့် ထို့ကြောင့် «မဂဓ» ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ဗြဟස්ပတိသည်လည်း အိန္ဒြ၏ ပူဇော်ဟဝိနှင့် ဟဝိကို ရောနှောခဲ့သည်။

Verse 104

यदा जुहाव चेंद्राय ततस्ततो व्यजायत । प्रमादस्तत्र संजज्ञे प्रायश्चित्तं च कर्मसु

အိန္ဒြအတွက် မီးထဲသို့ ဟဝိကို ပူဇော်သောအခါ ထိုလုပ်ရပ်မှ ချော်လဲမှုတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ကర్మကဏ္ဍ အခမ်းအနားများတွင် ပရాయရှ္စိတ္တ (အပြစ်ဖြေ ပူဇော်ပွဲ) လိုအပ်မှု ပေါ်ထွန်းလာ하였다။

Verse 105

शेषहव्येन यत्पृक्तमभिभूतं गुरोर्हविः । अधरोत्तरस्वारेण जज्ञे तद्वर्णवैकृतम्

ကျန်ရှိသော ယဇ္ဉဟဝိနှင့် ရောနှောပြီးနောက် ဂုရု၏ ဟဝိသည် ဖိနှိပ်လွှမ်းမိုးခံရသဖြင့် အနိမ့်နှင့် အမြင့် အသံထွက်တို့ကြောင့် အသံပုံပျက်မှု ပေါ်ပေါက်လာကာ အက္ခရာနှင့် အသံသဏ္ဍာန် ပြောင်းလဲသွား하였다။

Verse 106

यज्ञस्तस्यां समभवद्ब्राह्मण्यां क्षत्रयोनितः । ततः पूर्वेण साधर्म्यात्तुल्यधर्माः प्रकीर्त्तिताः

ထို ဗြာဟ္မဏ မျိုးရိုးအတွင်း၌ က္ଷတ္တရိယ မျိုးရင်းမှ မွေးဖွားသော «ယဇ္ဉ» ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထို့နောက် အတိတ်က ဆက်နွယ်မှုနှင့် သဘောသဘာဝ တူညီမှုကြောင့် သူတို့ကို တာဝန်ဓမ္မ တူညီသူများဟု ချီးကျူးကြသည်။

Verse 107

मध्यमो ह्येष तत्त्वस्य धर्मः क्षत्रोपजीवनम् । रथनागाश्वचरितं जघन्यं च चिकित्सितम्

ဓမ္မ၏ သဘောတရားအရ ဤသည်ကို အလယ်အလတ် တာဝန်ဟု ဆိုကြသည်—က္ෂတ္တရိယ နည်းလမ်းဖြင့် အသက်မွေးခြင်း၊ ရထား၊ ဆင်၊ မြင်းတို့နှင့် ဆက်စပ်သော လုပ်ငန်းများ။ အနိမ့်ဆုံး အလုပ်ဟု သတ်မှတ်သည်မှာ ဆေးကုသခြင်း (ဆေးပညာ) ဖြစ်သည်။

Verse 108

पृथोः कथार्थं तौ तत्र समा हूतौ महर्षिभिः । तावूचुर्मुनयः सर्वे स्तूयतामिति पार्थिवः

ပೃထု၏ လုပ်ရပ်များကို ပြောကြားရန်အတွက် ထိုနှစ်ဦးကို မဟာရိရှီတို့က အတူတကွ ထိုနေရာသို့ ခေါ်ယူခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် မုနိအပေါင်းတို့က «ဘုရင်ကို ချီးမွမ်းကြစို့» ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 109

कर्मभिश्चानुरूपो हि यतोयं पृथिवीपतिः । तानूचतुस्तदा सर्वानृषींश्च सूतमागधौ

«ဤမြေကြီး၏ အရှင်သည် မိမိ၏ ကုသိုလ်ကံနှင့် အမှန်တကယ် ကိုက်ညီသူ ဖြစ်သည်» ဟုဆိုကာ ထိုအခါ စူတနှင့် မာဂဓတို့သည် ရိရှီအပေါင်းတို့အား ပြောကြား하였다။

Verse 110

आवां देवानृषींश्चैव प्रीणयाव स्वकर्मभिः । न चास्य विद्वो वै कर्म न तथा लक्षणं यश

«ကျွန်ုပ်တို့၏ ကိုယ်ပိုင် တာဝန်ဝတ္တရားများဖြင့် ဒေဝတားတို့နှင့် ရိရှီတို့ကိုလည်း ပျော်ရွှင်စေသည်။ သို့သော် သူ၏ လုပ်ရပ်များကို အပြည့်အဝ မသိသေး၊ ထိုအတိုင်းအတာဖြင့် သူ၏ လက္ခဏာနှင့် ဂုဏ်သတင်းကိုလည်း မသိနိုင်» ဟုဆိုသည်။

Verse 111

स्तोत्रं येनास्य संकुर्वो राज्ञस्तेजस्विनो द्विजाः । ऋषिभिस्तौ नियुक्तौ तु भविष्यैः स्तूयतामिति

«အို ဒွိဇတို့၊ ဤတောက်ပသော ဘုရင်ကို ချီးမွမ်းရန် မည်သည့် စတုတ္တရ (ဟိမ်း) ဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ စီကုံးရမည်နည်း» ဟုဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုနှစ်ဦးကို ရိရှီတို့က တာဝန်ပေးကာ «အနာဂတ်ကာလများအတွက် ချီးမွမ်းရမည်» ဟု အမိန့်ပေး하였다။

Verse 112

यानि कर्माणि कृतवान्पृथुः पश्चान्महाबलः । तानि गीतानि बद्धानि स्तुवद्भिः सूतमागधैः

အင်အားကြီးသော ပೃထု (Pṛthu) က နောက်ပိုင်းတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သမျှ လုပ်ရပ်များကို ချီးမွမ်းနေသော စူတနှင့် မာဂဓတို့က သီဆိုကာ ကဗျာပုံစံဖြင့် စီကုံးတင်ဆက်하였다။

Verse 113

ततः श्रुतार्थः सुप्रीतः पृथुः प्रादात्प्रजेश्वरः । अनूपदेशं सूताय मागधान्मागधाय च

ထို့နောက် သူတို့၏စကားကိုကြားသိ၍ အလွန်နှစ်သက်သော ပြည်သူတို့၏အရှင် ပೃထုမင်းသည် စူတားအား သင့်လျော်သောဒေသတစ်ခုကို ပေးအပ်၍ မာဂဓားအားလည်း မာဂဓတို့၏မြေ မာဂဓဒေသကို ပေးအပ်တော်မူ၏။

Verse 114

तदादि पृथिवीपालाः स्तूयन्ते सूतमागधैः । आशीर्वादैः प्रशंस्यंते सूतमागधबंदिभिः

ထိုအချိန်မှစ၍ မြေကြီးကိုကာကွယ်သော မင်းများသည် စူတားနှင့် မာဂဓားတို့က ချီးမွမ်းသီဆိုကြပြီး စူတား၊ မာဂဓားနှင့် နန်းတော်ဘန်ဒီများက ကောင်းချီးမင်္ဂလာစကားများဖြင့်လည်း ထပ်မံချီးမြှောက်ကြ၏။

Verse 115

तं दृष्ट्वा परमं प्रीताः प्रजा ऊचुर्महर्षयः । एष वो वृत्तिदो वैन्यो विहितोऽथ नराधिपः

သူ့ကိုမြင်ကြသောအခါ ပြည်သူတို့သည် အလွန်အမင်းဝမ်းမြောက်၍ မဟာရ္ဓိရှိသော ရှင်တော်ကြီးများအား ပြောကြသည်– “ဤသူသည် ဝေန၏အဆက် ဝိုင်နျမင်းဖြစ်၍ ယခုမှစ၍ သင်တို့၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် အာဟာရကို ပံ့ပိုးပေးမည့် အရှင်အဖြစ် ခန့်အပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်” ဟု။

Verse 116

ततो वैन्यं महाभागं प्रजाः समभिदुद्रुवुः । त्वं नो वृत्तिविधातेति महर्षिवचनात्तथा

ထို့နောက် ကံကောင်းသော ဝိုင်နျမင်းထံသို့ ပြည်သူတို့သည် အလျင်အမြန်ပြေးလာကြပြီး ရှင်တော်ကြီးများ၏စကားအတိုင်း “ယခုမှစ၍ ကျွန်ုပ်တို့၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို စီမံပေးရမည့်သူမှာ သင်ပင်ဖြစ်သည်” ဟု တောင်းလျှောက်ကြ၏။

Verse 117

सोऽभीहितः प्रजाभिस्तु प्रजाहितचिकीर्षया । धनुर्गृहीत्वा बाणांश्च वसुधामार्दयद्बली

ပြည်သူတို့က ထိုသို့ လျှောက်ထားကြသဖြင့် သူတို့၏အကျိုးကို ဆောင်ရွက်လိုသော အင်အားကြီးသူသည် လေးနှင့် မြားတို့ကို ကိုင်ယူကာ မြေမိခင် ဝသုဓာကို ဖိနှိပ်ထိန်းချုပ်ရန် စတင်ပြုလုပ်၏။

Verse 118

ततो वैन्यभयत्रस्ता गौर्भूत्वा प्राद्रवन्मही । तां धेनुं पृथुरादाय द्रवन्तीमन्वधावत

ထို့နောက် ဝိန်ယ၏ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် မြေမိခင်သည် နွားမအဖြစ်ပြောင်းကာ ထွက်ပြေးလေ၏။ ပೃထုမင်းသည် ထိုနွားမကို ဖမ်းယူ၍ ပြေးသွားသည့်နောက်သို့ လိုက်လံလိုက်လေ၏။

Verse 119

सा लोकान्ब्रह्मलोकादीन्गत्वा वैन्यभयात्तदा । ददर्श चाग्रतो वैन्यं कार्मुकोद्यतपाणिनम्

ဝိန်ယကို ကြောက်ရွံ့၍ သူမသည် ဘြဟ္မာလောကမှစ၍ လောကများကို ဖြတ်သန်းသွားလေ၏။ သို့ရာတွင် သူမ၏ရှေ့တွင် လက်ကို မြှောက်ကာ မြားတင်ထားသော ဝိန်ယကို တွေ့မြင်လေ၏။

Verse 120

ज्वलद्भिर्विशिखैस्तीक्ष्णैर्दीप्ततेजःसमन्वितैः । महायोगं महात्मानं दुर्द्धर्षममरैरपि

သူသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၏—မီးလောင်တောက်ပသော မြားချွန်များသည် တောက်ပသည့်တေဇောဖြင့် ပြည့်ဝလျက်။ မဟာယောဂကို ကျင့်သုံးသော မဟာတမားဖြစ်၍ နတ်တို့တောင် မလွယ်ကူစွာ မတားဆီးနိုင်။

Verse 121

अलभंती तु सा त्राणं वैन्यमेवाभ्यपद्यत । कृतांजलिपुटा देवी पूज्या लोकैस्त्रिभिस्सदा

ကယ်တင်ရာ မရနိုင်သဖြင့် သူမသည် ဝိန်ယထံတော်သို့ပင် ခိုလှုံလေ၏။ လောကသုံးပါးက အမြဲပူဇော်ထိုက်သော မြေမိခင်နတ်မသည် လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ ရပ်လေ၏။

Verse 122

उवाच चैनं नाधर्म्यं स्त्रीवधं परिपश्यसि । कथं धारयिता चासि प्रजा राजन्मया विना

ထို့နောက် သူမက သူ့အား ပြောလေ၏—“မအကျင့်မတရားကို မမြင်သလော၊ မိန်းမကို သတ်ခြင်းသည် အဓမ္မဖြစ်၏။ အို မင်းကြီး၊ ကျွန်မမရှိလျှင် သင်သည် ပြည်သူတို့ကို မည်သို့ ထိန်းသိမ်းထောက်ပံ့မည်နည်း?”

Verse 123

मयि लोकाः स्थिता राजन्मयेदं धार्यते जगत् । मदृते तु विनश्येयुः प्रजाः पार्थिव विद्धि तत्

အို မင်းကြီး၊ လောကများသည် ငါ့အပေါ်၌ တည်ရှိ၏။ ငါကြောင့် ဤစကြဝဠာကို ထမ်းဆောင်ထိန်းထား၏။ ငါမရှိလျှင် အို အရှင်၊ သတ္တဝါတို့ ပျက်စီးမည်—ဤအရာကို အမှန်တရားဟု သိလော့။

Verse 124

स मां नार्हसि हंतुं वै श्रेयश्चेत्त्वं चिकीर्षसि । प्रजानां पृथिवीपाल शृणुष्वेदं वचो मम

ထို့ကြောင့် သင်သည် အကောင်းဆုံးကို အမှန်တကယ် လိုလားပါက ငါ့ကို မသတ်သင့်။ အို မြေကြီးကို ကာကွယ်သော မင်းနှင့် ပြည်သူတို့၏ အုပ်ထိန်းသူ၊ ငါ၏ စကားကို နားထောင်လော့။

Verse 125

उपायतः समारब्धाः सर्वे सिध्यंत्युपक्रमाः । हत्वा मां त्वं न शक्तो वै प्रजाः पालयितुं नृप

နည်းလမ်းမှန်ကန်စွာ စတင်သော လုပ်ငန်းအားလုံးသည် အရာရာ၌ အောင်မြင်တတ်၏။ သို့သော် ငါ့ကို သတ်လျှင် အို မင်းကြီး၊ သင်သည် ပြည်သူတို့ကို အမှန်တကယ် မကာကွယ်နိုင်။

Verse 126

अनुकूला भविष्यामि त्यज कोपं महाद्युते । अवध्याश्च स्त्रियः प्राहुस्तिर्यग्योनिगता अपि

ငါသည် သင့်ဘက်က ကူညီမည်—အို တောက်ပမြင့်မြတ်သူ၊ ဒေါသကို စွန့်လော့။ အကြောင်းမူကား မိန်းမတို့ကို သတ်မရဟု ဆိုကြ၏၊ တိရစ္ဆာန်ဝမ်း၌ မွေးဖွားလာသော်လည်းပင်။

Verse 127

एकस्मिन्निधनं प्राप्ते पापिष्ठे क्रूरकर्मणि । बहूनां भवति क्षेमस्तत्र पुण्यप्रदो वधः । सत्येवं पृथिवीपाल धर्म्मं मा त्यक्तुमर्हसि

အလွန်အပြစ်ကြီး၍ ကြမ်းတမ်းသော အကျင့်ရှိသူ တစ်ဦးတည်း သေဆုံးသွားသောအခါ လူအများအတွက် လုံခြုံခြင်း ဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုသို့သောအခါ ထိုသတ်ခြင်းသည် ကုသိုလ်ပေးတတ်၏။ ထို့ကြောင့် အို မြေကြီးကို ကာကွယ်သောသူ၊ ဤအရာ အမှန်ဖြစ်သဖြင့် ဓမ္မကို မစွန့်လော့။

Verse 128

एवंविधं तु तद्वाक्यं श्रुत्वा राजा महाबलः । क्रोधं निगृह्य धर्मात्मा वसुधामिदमब्रवीत्

ထိုစကားများကို ကြားသောအခါ တန်ခိုးကြီး၍ တရားသောမင်းသည် မိမိအမျက်ဒေါသကို ထိန်းချုပ်ပြီး ဝသုဓာ (မြေကမ္ဘာ) အား ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏။

Verse 129

एकस्यार्थे च यो हन्यादात्मनो वा परस्य वा । एकं वापि बहून्वापि कामतश्चास्ति पातकम्

မိမိအတွက်ဖြစ်စေ၊ သူတစ်ပါးအတွက်ဖြစ်စေ တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူ၏ အကျိုးငှာ လူတစ်ဦးကိုသော်လည်းကောင်း၊ အများကိုသော်လည်းကောင်း သတ်ဖြတ်ခြင်းသည် တပ်မက်မှုကြောင့် ပြုလုပ်ပါက အပြစ်ဖြစ်၏။

Verse 130

यस्मिंस्तु निधनं प्राप्ता एधन्ते बहवः सुखम् । तस्मिन्हते च भूयो हि पातकं नास्ति तस्य वै

သို့သော် တစ်စုံတစ်ယောက် သေဆုံးခြင်းကြောင့် လူအများ ချမ်းသာသုခ ရရှိမည်ဆိုပါက ထိုသူကို သတ်ဖြတ်ခြင်း၌ အပြစ်မရှိပေ။

Verse 131

सोऽहं प्रजानिमित्तं त्वां हनिष्यामि वसुन्धरे । यदि मे वचनं नाद्य करिष्यसि जगद्धितम्

ထို့ကြောင့် အို ဝသုန္ဒရာ၊ လောကအကျိုးအတွက်ဖြစ်သော ငါ၏စကားကို ယနေ့ သင်မလိုက်နာပါက တိုင်းသူပြည်သားတို့အတွက် သင့်ကို ငါသတ်မည်။

Verse 132

त्वां निहत्याद्य बाणेन मच्छासनपराङ्मुखीम् । आत्मानं पृथुकृत्वेह प्रजा धारयितास्म्यहम्

ငါ၏အုပ်ချုပ်မှုကို မျက်ကွယ်ပြုသော သင့်ကို ယနေ့ မြှားဖြင့် ပစ်ခတ်ပြီးနောက် ငါသည် ကိုယ်ကိုပွား၍ တိုင်းသူပြည်သားတို့ကို စောင့်ရှောက်မည်။

Verse 133

सा त्वं वचनमास्थाय मम धर्मभृतांवरे । सञ्जीवय प्रजा नित्यं शक्ता ह्यसि न संशयः

ထို့ကြောင့် ဓမ္မကိုထိန်းသိမ်းသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသောသူရေ၊ ငါ၏စကားကို လက်ခံ၍ ပြည်သူတို့ကို အစဉ်အသက်ပြန်ရှင်စေကာ ထောက်ပံ့စောင့်ရှောက်လော့။ သင်သည် ထိုအမှုကို ပြုနိုင်သည်—သံသယမရှိ။

Verse 134

दुहितृत्वं हि मे गच्छ एवमेतन्महच्छरम् । नियच्छे त्वद्वधार्थं च प्रयुक्तं घोरदर्शनम् । प्रत्युवाच ततो वैन्यमेवमुक्ता महासती

«ငါ့သမီးကဲ့သို့ ဖြစ်လာလော့—ဤသို့ပင် ဖြစ်စေ» ဟုဆို၏။ ထို့နောက် သင့်ကို သတ်ရန် လွှတ်ထားသော မြင်ရလျှင် ကြောက်မက်ဖွယ် အလွန်ကြီးသော မြားကို ငါ တားဆီးမည်။ ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသော် မဟာသတီ သီလဝတီမိန်းမကြီးသည် ဝိုင်နျာ (ဘုရင်) ထံ ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။

Verse 135

सर्वमेतदहं राजन्विधास्यामि न संशयः । वत्सं तु मम संयुक्ष्व क्षरेयं येन वत्सला

«အို မင်းကြီး၊ ဤအရာအားလုံးကို ငါ စီမံပြုလုပ်မည်—သံသယမရှိ။ သို့သော် အရင်ဆုံး ငါ့အတွက် နွားကလေးတစ်ကောင်ကို ချည်နှောင်၍ ယိုက်ပေးလော့; ထို့နောက် ငါသည် နွားမကလေးကို ချစ်သကဲ့သို့ နွားမဖြစ်ကာ နို့ရည်ကို စီးထွက်စေမည်»။

Verse 136

समां च कुरु सर्वत्र मां त्वं सर्वभृतां वर । यथा विस्यन्दमानाहं क्षीरं सर्वत्र भावये

«အို အားလုံးကို ထောက်ပံ့သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသောသူရေ၊ နေရာတိုင်း၌ ငါ့ကို ညီညာအောင် ပြုလုပ်ပေးလော့။ ထို့ကြောင့် ငါ စီးထွက်လာသော် နေရာအနှံ့၌ နို့ရည် ရှိစေမည်»။

Verse 137

ईश्वर उवाच । तत उत्सारयामास शिलाजालानि सर्वशः । धनुष्कोट्या ततो वैन्यस्तेन शैला विवर्द्धिताः

ဣශ්ဝရက မိန့်တော်မူသည်– «ထို့နောက် ဝိုင်နျာသည် နေရာအနှံ့ရှိ ကျောက်တုံးအစုအဝေးများကို အကုန်လုံး ဖယ်ရှားနှင်ထုတ်하였다။ ထို့ပြင် သူသည် လေးတံ၏ အဖျားဖြင့် ထိုကျောက်တုံးများကို ပြုပြင်ကာ—ထိုကြောင့် တောင်တန်းများ ပုံသဏ္ဌာန်ရ၍ မြင့်တက်လာ하였다»။

Verse 138

मन्वतरेष्वतीतेषु चैवमासीद्वसुन्धरा । स्वभावेनाभवत्तस्याः समानि विषमाणि च

လွန်ခဲ့သော မန္ဝန္တရများတွင်လည်း မြေကြီးသည် ဤသို့ပင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ မိမိသဘာဝအရ မြေပြင်တွင် ပြန့်ညီရာများနှင့် မညီမညာရာများ နှစ်မျိုးလုံး ရှိခဲ့၏။

Verse 139

न हि पूर्वनिसर्गे वै विषमं पृथिवीतलम् । प्रविभागः पुराणां च ग्रामाणां चाथ विद्यते

အရင်ဦးဆုံး ဖန်ဆင်းခြင်းကာလတွင် မြေမျက်နှာပြင်သည် မညီမညာ မဖြစ်ခဲ့ပေ။ ထိုအခါ မြို့များနှင့် ရွာများ၏ နယ်နိမိတ်ခွဲခြားမှုလည်း မရှိခဲ့၏။

Verse 140

न सस्यानि न गोरक्षं न कृषिर्न वणिक्पथः

သီးနှံမရှိ၊ နွားထိန်းသိမ်းကာကွယ်မှုမရှိ၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းမရှိ၊ ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းလည်း မရှိခဲ့၏။

Verse 141

चाक्षुषस्यांतरे पूर्वमासीदेतत्पुरा किल । वैवस्वतेऽन्तरे चास्मिन्सर्वस्यैतस्य संभवः । समत्वं यत्रयत्रासीद्भूमेः कस्मिंश्चिदेव हि

ရှေးကာလ ချာක්ရှုသ မန္ဝန္တရတွင်လည်း ဤသို့ပင် ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ရှေးရိုးမှတ်တမ်းများက ဆို၏။ သို့ရာတွင် ဤ ဝိုင်ဝස්ဝတ မန္ဝန္တရ၌ ဤအရာအားလုံး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ မြေပြင်ညီရာရာတွင်သာ လူတို့ အခြေချနေထိုင်ကြ၏။

Verse 142

तत्रतत्र प्रजास्ता वै निवसन्ति स्म सर्वदा । आहारः फलमूलं तु प्रजानामभवत्किल

ထိုနေရာနေရာတို့တွင် လူတို့သည် အမြဲတမ်း နေထိုင်ကြ၏။ ထိုသတ္တဝါတို့၏ အစာအဟာရမှာ သစ်သီးနှင့် အမြစ်အဖျားတို့ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 143

कृच्छ्रेणैव तदा तासामित्येवमनुशुश्रुम । वैन्यात्प्रभृतिलोकेऽस्मिन्सर्वस्यैतस्य संभवः

ဤသို့ပင် ကျွန်ုပ်တို့ ကြားသိရသည်—ထိုအခါ၌ပင် သူတို့၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းသည် ခက်ခဲကြမ်းတမ်းလျက်ရှိ하였다။ ဗૈနျာ (ပೃထု) မှစ၍ ဤလောက၌ ဤအရာအားလုံး၏ အစပြုဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 144

संकल्पयित्वा वत्सं तु चाक्षुषं मनुमीश्वरम् । पृथुर्दुदोह सस्यानि स्वहस्ते पृथिवीं ततः

စိတ်ကူးတော်မူ၍ မျက်စိရှိသော မနု—ချာက္ရှုသ မနု အရှင်ကို နွားကလေး (ဝတ္ဆ) အဖြစ် ခန့်ထားပြီး၊ ပೃထု သည် မိမိလက်ကို ပাত্রအဖြစ်ယူကာ မြေမိခင်ထံမှ သီးနှံများကို နို့ညှစ်ထုတ်တော်မူ하였다။

Verse 145

सस्यानि तेन दुग्धा वै वेन्येनेयं वसुन्धरा । मनुं वै चाक्षुषं कृत्वा वत्सं पात्रे च भूमये

ဗૈနျာ (ပೃထု) အားဖြင့် ဤဝಸುန္ဓရာ—ထောက်ပံ့သူ မြေမိခင်သည် သီးနှံများကို အမှန်တကယ် ‘နို့ညှစ်’ ခံရ၏။ ချာက္ရှုသ မနုကို နွားကလေးအဖြစ်ယူ၍၊ မြေကိုပင် ပাত্রအဖြစ်ထားကာ၊ လောကကို ထောက်ပံ့ရန် စပါးသီးနှံတို့ကို ထုတ်ယူတော်မူ하였다။

Verse 146

तेनान्नेन तदा ता वै वर्त्तयन्ते सदा प्रजाः । ऋषिभिः श्रूयते चापि पुनर्दुग्धा वसुन्धरा

ထိုအစာအားဖြင့် ထိုအခါက သတ္တဝါတို့သည်—နောက်တစ်လျှောက်လုံးလည်း—အမြဲတမ်း ထောက်ပံ့ခံရ၏။ ထို့ပြင် ဣရှီတို့ထံမှလည်း ကြားသိရသည်မှာ သတ္တဝါအမျိုးအစားအသီးသီး၏ အကျိုးအတွက် မြေမိခင်ကို ထပ်ခါထပ်ခါ ‘နို့ညှစ်’ ခဲ့ကြသည်ဟု ဆို၏။

Verse 147

वत्सः सोमस्ततस्तेषां दोग्धा चापि बृहस्पतिः । पात्रमासन्हि च्छन्दांसि गायत्र्यादीनि सर्वशः

ထို့နောက် သူတို့အတွက် ဆိုမ (Soma) သည် နွားကလေး (ဝတ္ဆ) ဖြစ်လာပြီး၊ ဘೃಹစပတိ (Bṛhaspati) သည် နို့ညှစ်သူ ဖြစ်၏။ ပাত্রများမှာ ဂါယတ္ရီ စသည့် ဝေဒချန်ဒ (Vedic metres) အမျိုးမျိုးတို့ ဖြစ်ကြပြီး၊ ထိုချန်ဒတို့မှတစ်ဆင့် အနှစ်သာရကို ဆွဲထုတ်ယူကြ၏။

Verse 148

क्षीरमासीत्तदा तेषां तपो ब्रह्म च शाश्वतम् । पुनस्ततो देवगणैः पुरंदरपुरोगमैः

ထိုအခါ သူတို့အတွက် ထွက်ပေါ်လာသောအရာမှာ နို့ဖြစ်၍၊ တပဿ (တပစ်) နှင့် ဗြဟ္မ (ဝိညာဉ်အင်အားနှင့် သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်) သည် အမြဲတမ်းတည်ရှိ၏။ ထို့နောက် ထပ်မံ၍ ပုရန္ဒရ (အိန္ဒြာ) ဦးဆောင်သော ဒေဝတော်အစုအဝေးတို့က…

Verse 149

सौवर्णं पात्रमादाय दुग्धेयं श्रूयते मही । वत्सस्तु मघवा चासीद्दोग्धा च सविताऽभवत्

ရွှေခွက်တစ်လုံးကိုယူ၍ မြေမဟာ (ပृथဝီ) ကို ထပ်မံနို့ညှစ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ မဃဝါန် (အိန္ဒြာ) သည် နွားကလေးဖြစ်၍၊ စဝိတೃ (လှုံ့ဆော်သော နေဘုရား) သည် နို့ညှစ်သူဖြစ်လာ၏။

Verse 150

क्षीरमूर्जामधु प्रोक्तं वर्तंते तेन देवताः । पितृभिः श्रूयते चापि पुनर्दुग्धा वसुन्धरा

ထိုနို့ကို ‘ဩర్జာ’ နှင့် ‘မဓု’ ဟု ကြေညာကြသည်—အသက်အားနှင့် ချိုမြိန်မှုဖြစ်၍ ဒေဝတော်တို့ကို ထောက်ပံ့စေ၏။ ထို့ပြင် ပိတೃ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) တို့ထံမှလည်း မြေမဟာကို ထပ်မံနို့ညှစ်ခဲ့သည်ဟု ကြားရသည်။

Verse 151

राजतं पात्रमादाय स्वधा त्वक्षय्यतृप्तये । वैवस्वतो यमस्त्वासीत्तेषां वत्सः प्रतापवान्

ငွေခွက်တစ်လုံးကိုယူ၍ စွဝဓာ (svadhā) အားဖြင့် မကုန်ခမ်းသော ကျေနပ်မှုအတွက်၊ ဝိုင်ဝသွဝတ ယမ (ယမမင်း) သည် သူတို့အတွက် အင်အားကြီးသော နွားကလေးဖြစ်လာ၏။

Verse 152

अंतकश्चाभवद्दोग्धा पितृणां भगवा न्प्रभुः । असुरैः श्रूयते चापि पुनर्दुग्धा वसुन्धरा

ထို့နောက် အန္တက သည် ပိတೃတို့အတွက် နို့ညှစ်သူဖြစ်လာ၏—ကောင်းချီးခံ အရှင်ကြီးဖြစ်၏။ ထို့ပြင် အဆုရတို့အကြားတွင်လည်း မြေမဟာကို ထပ်မံနို့ညှစ်ခဲ့သည်ဟု ကြားရသည်။

Verse 153

आयसं पात्रमादाय बलमाधाय सर्वशः । विरोचनस्तु प्राह्लादिस्तेषां वत्सः प्रतापवान्

သံအိုးတစ်လုံးကိုယူ၍ အရပ်ရပ်မှ အားကိုစုဆောင်းကာ၊ ပရာဟ္လာဒ၏သား ဝိရောစနသည် သူတို့၏ အင်အားကြီးသော နွားကလေး (vatṣa) ဖြစ်လာ하였다။

Verse 154

ऋत्विग्द्विमूर्द्धा दैत्यानां दोग्धा तु दितिनन्दनः । मायाक्षीरं दुदोहासौ दैत्यानां तृप्तिकारकम्

ဒೈတျာတို့အတွက် ရ္ဋ္ဝိဂ်မှာ ဒွိမူဓ္ဓာ ဖြစ်၍၊ နို့ညှစ်သူမှာ ဒိတိ၏သား ဖြစ်သည်။ သူသည် “မာယာနို့” (māyā-kṣīra) ကိုညှစ်ထုတ်ကာ ဒೈတျာတို့ကို တင်းတိမ်စေ하였다။

Verse 155

तेनैते माययाऽद्यापि सर्वे मायाविदोऽसुराः । वर्त्तयंति महावीर्यास्तदेतेषां परं बलम्

ထိုအင်အားကြောင့် ယနေ့တိုင်အောင် မာယာပညာကျွမ်းကျင်သော အသူရအားလုံးသည် ဆက်လက်အသက်ရှင်တည်တံ့ကြသည်။ သူရဲကောင်းအင်အားကြီးသူတို့သည် ထိုအရာဖြင့်သာ ရပ်တည်ကြပြီး၊ ထိုသည်ပင် သူတို့၏ အမြင့်ဆုံးအင်အား ဖြစ်သည်။

Verse 156

नागैश्च श्रूयते दुग्धा वत्सं कृत्वा तु तक्षकम् । अलाबुपात्रमादाय विषं क्षीरं तदा महत्

နာဂတို့ကလည်း မြေကို နို့ညှစ်ခဲ့ကြောင်း ကြားရသည်။ တက္ခကကို နွားကလေးအဖြစ် ပြုလုပ်၍၊ လောင်းပင်အိုး (gourd) ကိုယူကာ ထိုအခါ အဆိပ်ကို “နို့” အဖြစ် အလွန်ကြီးစွာ ညှစ်ထုတ်하였다။

Verse 157

तेषां वै वासुकिर्दोग्धा काद्रवेयो महायशाः । नागानां वै महादेवि सर्पाणां चैव सर्वशः

သူတို့အတွက် ကဒရူ၏သား၊ ဂုဏ်သတင်းကြီးသော ဝါသုကိသည် နို့ညှစ်သူ ဖြစ်သည်၊ အို မဟာဒေဝီ။ နာဂတို့နှင့် အရပ်ရပ်ရှိ မြွေတို့အားလုံးအတွက်ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 158

तेन वै वर्त्तयन्त्युग्रा महाकाया विषोल्बणाः । तदाहारास्तदाचारास्तद्वीर्यास्तदपाश्रयाः

ထိုအရာတစ်ခုတည်းကြောင့်ပင် အလွန်ကြမ်းတမ်း၍ ကိုယ်ခန္ဓာကြီးမားကာ အဆိပ်ပြင်းသော သတ္တဝါတို့သည် အသက်ရှင်တည်တံ့ကြသည်—ထိုအရာကို စားသောက်၍ ထိုအရာအတိုင်း ပြုမူ၍ ထိုအရာမှ အားတက်ကာ ထိုအရာကို အားကိုးရာအဖြစ် မှီခိုကြသည်။

Verse 159

आमपात्रे पुनर्दुग्धा त्वंतर्द्धानमियं मही । वत्सं वैश्रवणं कृत्वा यक्षपुण्यजनैस्तथा

ထပ်မံ၍ ဤမြေကြီးသည် “ပျောက်ကွယ်ခြင်း/မမြင်ရခြင်း” ဟူသော အရည်ကို မီးမဖုတ်သေးသော မြေအိုးထဲသို့ နို့ညှစ်ခံရ၏။ ဗైශ්ရဝဏ (ကူဗေရ) ကို နွားကလေးအဖြစ် ပြုလုပ်၍ ယက္ခများနှင့် ပုဏ္ယဇနများကလည်း နို့ညှစ်ကြ၏။

Verse 160

दोग्धा रजतनागस्तु चिन्तामणिचरस्तु यः । यक्षाधिपो महातेजा वशी ज्ञानी महातपाः

နို့ညှစ်သူမှာ “ငွေနဂါး” ဖြစ်၍ ဆန္ဒပြည့်ကျောက် (စိန္တမဏိ) များအကြား လှုပ်ရှားသွားလာသူတည်း။ ယက္ခအရှင်၊ တောက်ပကြီးမား၍ ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်နိုင်သူ၊ ပညာရှိ၊ တပဿာကြီးသူ ဖြစ်၏။

Verse 161

तेन ते वर्त्तयं तीति यक्षा वसुभिरूर्जितैः । राक्षसैश्च पिशाचैश्च पुनर्दुग्धा वसुन्धरा

ထိုအရာကြောင့်ပင် ထိုယက္ခတို့သည်—ဥစ္စာဓနဖြင့် အားကောင်းလာသူတို့—အသက်ရှင်တည်တံ့ကြ၏။ ထို့နောက် ထပ်မံ၍ မြေကြီးကို ရာက္ခသများနှင့် ပိသာစများကလည်း နို့ညှစ်ကြ၏။

Verse 162

ब्रह्मोपेन्द्रस्तु दोग्धा वै तेषामासीत्कुबेरतः । वत्सः सुमाली बलवान्क्षीरं रुधिरमेव च

ထိုသူတို့အတွက် ကူဗေရမှ စတင်သော အစဉ်အလာ၌ ဘြဟ္မာနှင့် ဥပေန္ဒြ (ဗိဿဏု) တို့သည် အမှန်တကယ် နို့ညှစ်သူများ ဖြစ်ကြ၏။ နွားကလေးမှာ အားကြီးသော စုမာလီ ဖြစ်ပြီး ‘နို့’ သည် သွေးတည်းဟူ၏။

Verse 163

कपालपात्रे निर्दुग्धा त्वंतर्द्धानं तु राक्षसैः । तेन क्षीरेण रक्षांसि वर्त्तयन्तीह सर्वशः

ဦးခေါင်းခွံပန်းကန်ထဲသို့ နို့ကိုညှစ်သွင်းရာတွင် ရာක්ෂသတို့က “ပျောက်ကွယ်ခြင်း/အန္တရ္ဓာန” ကို ဆွဲထုတ်ယူကြ၏။ ထို “နို့” ကြောင့် ရာක්ෂသတို့သည် ဤလောက၌ အမျိုးမျိုးအားဖြင့် အသက်ရှင်တည်တံ့ကြ၏။

Verse 164

पद्मपत्रेषु वै दुग्धा गंधर्वाप्सरसां गणैः । वत्सं चैत्ररथं कृत्वा शुचिगन्धान्मही तदा

ထို့နောက် ဂန္ဓဗ္ဗနှင့် အပ္စရာတို့၏ အစုအဖွဲ့က ပဒ္မရွက်များထဲသို့ မြေမိခင်ကို နို့ညှစ်ကြပြီး၊ ချိုင်တရရထကို နွားကလေးအဖြစ်ထားကာ၊ သန့်ရှင်းသော မွှေးရနံ့များကို ထုတ်ပေးစေ하였다။

Verse 165

तेषां वत्सो रुचिस्त्वासीद्दोग्धा पुत्रो मुनेः शुभः । शैलैस्तु श्रूयते देवि पुनर्दुग्धा वसुंधरा

သူတို့အတွက် နွားကလေးမှာ ရုချိ ဖြစ်၍၊ နို့ညှစ်သူမှာ မုနိ၏ မင်္ဂလာရှိသော သားတော် ဖြစ်၏။ အို ဒေဝီ၊ တောင်တန်းတို့အကျိုးအတွက် ဝသုန္ဓရာ (မြေမိခင်) ကို ထပ်မံနို့ညှစ်ခဲ့ကြသည်ဟု ကြားရ၏။

Verse 166

तदौषधीर्मूर्तिमती रत्नानि विविधानि च । वत्सस्तु हिमवांस्तेषां दोग्धा मेरुर्महागिरिः

ထို့နောက် ဆေးပင်တို့သည် ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိလာကြပြီး၊ အမျိုးမျိုးသော ရတနာများလည်း ပေါ်ထွန်းလာ၏။ သူတို့အတွက် နွားကလေးမှာ ဟိမဝန် ဖြစ်၍၊ နို့ညှစ်သူမှာ မဟာတောင် မေရု ဖြစ်၏။

Verse 167

पात्रं शिलामयं ह्यासीत्तेन शैलाः प्रतिष्ठिताः । श्रूयते वृक्षवीरुद्भिः पुनर्दुग्धा वसुन्धरा

အိုးအင်္ဂါရပ်မှာ ကျောက်ဖြင့်ပြုလုပ်ထား၏; ထိုကြောင့် တောင်တန်းတို့သည် တည်ငြိမ်ခိုင်မြဲလာကြ၏။ ထို့ပြင် သစ်ပင်နှင့် လျှောပင်တို့အားဖြင့် ဝသုန္ဓရာ (မြေမိခင်) ကို ထပ်မံနို့ညှစ်ခဲ့ကြသည်ဟုလည်း ကြားရ၏။

Verse 168

पालाशं पात्रमादाय च्छिन्नदग्धप्ररोहणम् । दोग्धा तु पुष्पितः शालः प्लक्षो वत्सो यशस्विनि । सर्वकामदुघा दोग्धा पृथिवी भूतभाविनी

ပလာရှသစ်ဖြင့် ပြုလုပ်သော အိုးကို ယူ၍—ဖြတ်တောက်သော်လည်း မီးလောင်သော်လည်း ပြန်လည်ပေါက်ထွက်နိုင်သော အပင်၏ သဘောတရားနှင့်တူ၏။ ပန်းပွင့်နေသော သာလာပင်သည် နို့ညှစ်သူ ဖြစ်လာပြီး၊ ပလက္ခပင်သည် နို့စို့ကလေးနွား ဖြစ်၏၊ အို ဂုဏ်သရေရှိသူ။ ထိုသို့ သတ္တဝါတို့ကို မွေးဖွားပေးသော မိခင်မြေကြီးသည် လိုအင်ဆန္ဒအလုံးစုံကို ပေးသော နို့အဖြစ် ညှစ်ထုတ်ခံရ၏။

Verse 169

सैषा धात्री विधात्री च धरणी च वसुन्धरा । दुग्धा हितार्थं लोकानां पृथुना इति नः श्रुतम्

ဤသူမသည် ဓာတရီလည်း ဖြစ်၍ ဝိဓာတရီလည်း ဖြစ်သည်၊ ဓရဏီလည်း ဖြစ်၍ ဝသုန္ဓရာလည်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာလောကတို့၏ အကျိုးအတွက် ပೃထုက သူမကို နို့ညှစ်ခဲ့သည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ကြားသိရသည်။

Verse 170

चराचरस्य लोकस्य प्रतिष्ठा योनिरेव च । आसीदियं समुद्रांता मेदिनीति परिश्रुता

သူမသည် လှုပ်ရှားသည့်နှင့် မလှုပ်ရှားသည့် လောကအပေါင်း၏ အခြေခံတည်ရာလည်း ဖြစ်၍၊ ထိုလောက၏ မိခင်အိမ် (ယောနိ) လည်း ဖြစ်သည်။ သမုဒ္ဒရာတို့ဖြင့် ကန့်သတ်ထားသော ဤမြေကြီးကို ရိုးရာအရ «မေဒိနီ» ဟု ကျော်ကြားစွာ ခေါ်ကြသည်။

Verse 171

मधुकैटभयोः पूर्वं मेदोमांसपरिप्लुता । वसुन्धारयते यस्माद्वसुधा तेन कीर्तिता

မဓုနှင့် ကૈဋဘတို့ (သတ်ဖြတ်ခြင်း) မတိုင်မီက သူမသည် အဆီနှင့် အသားတို့ဖြင့် ပြည့်လျှံလွှမ်းမိုးနေခဲ့သည်။ «ဝသု» (ရတနာနှင့် သတ္တဝါတို့) ကို ထမ်းဆောင်ထားသောကြောင့် သူမကို «ဝသုဓာ» ဟု ချီးကျူးခေါ်ဆိုကြသည်။

Verse 172

ततोऽभ्युपगमाद्राज्ञः पृथोर्वैन्यस्य धीमतः । दुहितृत्वमनुप्राप्ता पृथिवीत्युच्यते ततः

ထို့နောက် ဉာဏ်ပညာရှိသော ဘုရင် ပೃထု ဝૈနျ၏ လက်ခံကာကွယ်မှုကြောင့် သူမသည် သမီးအဖြစ် အဆင့်အတန်းကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူမကို «ပೃထိဝီ» ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 173

प्रथिता प्रविभक्ता च शोभिता च वसुन्धरा । दुग्धा हि यत्नतो राज्ञा पत्तनाकरमालिनी

ဤသို့ဖြင့် မြေမိခင် ဝသုန္ဓရာသည် နာမကျော်ကြားလာ၍ အပိုင်းအခြားတကျ ခွဲဝေစီမံခံရကာ လှပတင့်တယ်လာ၏။ မင်းသည် ကြိုးပမ်းအားထုတ်၍ မြို့များနှင့် သတ္တုတွင်းများဖြင့် မာလာဆင်ထားသော သူမကို “နို့ညှစ်” သကဲ့သို့ အကျိုးအမြတ်ကို ရယူခဲ့၏။

Verse 174

एवं प्रभावो राजासीद्वैन्यः स नृपसत्तमः । ततः स रंजयामास धर्मेण पृथिवीं तदा

ဤသို့ပင် မင်းကြီး ဝိန်ယသည် မင်းတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးဖြစ်၍ အာနုဘော်နှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကြီးမားခဲ့၏။ ထို့နောက် ထိုအခါ၌ သူသည် ဓမ္မအားဖြင့် မြေမိခင်ကို ပျော်ရွှင်စေကာ အုပ်ချုပ်ခဲ့၏။

Verse 175

ततो राजेति शब्दोऽथ पृथिव्यां रंजनादभूत् । स राज्यं प्राप्य वैन्यस्तु चिंतयामास पार्थिवः

ထို့နောက် မြေပြင်ပေါ်၌ “ရာဇာ” ဟူသောစကားသည် လူတို့ကို ရွှင်လန်းပျော်ရွှင်စေခြင်းမှ ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ဝိန်ယသည် အာဏာရရှိပြီးနောက် မင်းတစ်ပါးအဖြစ် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း စဉ်းစားတော်မူ၏။

Verse 176

पिता मम ह्यधर्मिष्ठो यज्ञाद्युच्छित्तिकारकः । कस्मिन्स्थाने गतश्चासौ ज्ञेयं स्थानं कथं मया

“အဖေသည် အလွန်အမင်း အဓမ္မကျင့်သူဖြစ်၍ ယဇ္ဉာနှင့် အခြားသော သာသနာရေးကိစ္စများကို ဖျက်ဆီးသူဖြစ်၏။ သူသည် မည်သည့်လောကသို့ သွားရောက်သနည်း။ သူရှိရာနေရာကို ငါ မည်သို့ သိနိုင်မည်နည်း?”

Verse 177

कथं तस्य क्रिया कार्या हतस्य ब्राह्मणैः किल । कथं गतिर्भवेत्तस्य यज्ञदानक्रियाबलात्

“ဗြာဟ္မဏများက သတ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသော သူအတွက် သင်္ဂြိုဟ်ရေးကိစ္စ (ကရိယာ) ကို မည်သို့ ဆောင်ရွက်ရမည်နည်း။ ထို့ပြင် ယဇ္ဉာ၊ ဒါနနှင့် သတ်မှတ်ထားသော ကရိယာတို့၏ အာနုဘော်အားဖြင့် သူ၏ နောက်ဘဝသွားရာလမ်းကို မည်သို့ ကောင်းမွန်စေနိုင်မည်နည်း?”

Verse 178

इत्येव चिंतया तस्य नारदोभ्याजगाम ह । तस्यैवमासनं दत्त्वा प्रणिपत्य च पृष्टवान्

ထိုသို့ စိတ်တွင်အတွေးနက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဝင်နေစဉ် နာရဒမုနိသည် သူ့ထံသို့ ရောက်လာ၏။ ရာဇာသည် အာသနပေးကာ ဦးညွတ်ပူဇော်ပြီးနောက် မေးမြန်းလေ၏။

Verse 179

भगवन्सर्वलोकस्य जानासि त्वं शुभाशुभम् । पिता मम दुराचारो देवब्राह्मणनिंदकः

“အရှင်ဘုရား၊ လောကအားလုံး၏ ကောင်းကျိုးနှင့် မကောင်းကျိုးကို သင် သိမြင်တော်မူ၏။ ကျွန်ုပ်၏ အဖေသည် အကျင့်ဆိုးသူ ဖြစ်၍ နတ်ဘုရားနှင့် ဗြာဟ္မဏတို့ကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချသူ ဖြစ်ပါသည်။”

Verse 180

स्वकर्मणा हतो विप्रैः परलोकमवाप्तवान् । कस्मिंस्थाने गतस्तातः श्वभ्रं वा स्वर्गमेव च

“သူ့ကိုယ်ပိုင်ကံ၏ အင်အားကြောင့် ဗြာဟ္မဏတို့က သတ်ခဲ့ပြီး၊ နောက်လောကသို့ ရောက်သွားပါပြီ။ ကျွန်ုပ်၏ အဖေသည် ဘယ်နေရာသို့ သွားပါသနည်း—ကြောက်မက်ဖွယ် အပေါက်နက် (နရက) သို့လား၊ သို့မဟုတ် ကောင်းကင်ဘုံသို့လား?”

Verse 181

ततोऽब्रवीन्नारदस्तु ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा । शृणु राजन्महाबाहो यत्र तिष्ठति ते पिता

ထို့နောက် နာရဒမုနိသည် တိဗ္ဗစက္ခုဖြင့် မြင်သိပြီး “အို မဟာဗာဟု ရာဇာ၊ နားထောင်ပါ—သင်၏ အဖေ ယခု တည်ရှိနေရာကို” ဟု ပြောလေ၏။

Verse 182

अत्र देशो मरुर्नाम जलवृक्षविवर्जितः । तत्र देशे महारौद्रे जनकस्ते नरोत्तम

“ဤနေရာတွင် ‘မရု’ ဟုခေါ်သော ဒေသတစ်ခု ရှိ၏၊ ရေမရှိ သစ်ပင်မရှိသော အရပ်ဖြစ်သည်။ ထိုအလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ဒေသ၌၊ အို လူကောင်းမြတ်၊ သင်၏ အဖေ ယခု ရှိနေသည်။”

Verse 183

म्लेच्छमध्ये समुत्पन्नो यक्ष्मी कुष्ठसमन्वितः । उच्छिष्टभोजी म्लेच्छानां कृमिभिः संयुतो व्रणैः

သူသည် မလေစ္ဆာတို့အလယ်၌ မွေးဖွားလာ၍ ခန္ဓာကိုယ်ပိန်လှီကာ ရောဂါဆိုးနှင့် ကုဋ္ဌရောဂါကပ်လျက်ရှိ၏။ မလေစ္ဆာတို့၏ အစာကျန်ကို စားသောက်ကာ အနာများတွင် ပိုးကောင်များပြည့်နှက်နေ၏။

Verse 184

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य नारदस्य महात्मनः । हाहाकारं ततः कृत्वा मूर्छितो निपपात ह

မဟာအတ္တမ နာရဒ၏ စကားကို ကြားသော် သူသည် “ဟာဟာ” ဟု အော်ဟစ်ငိုကြွေးကာ နောက်တစ်ဖန် မူးလဲ၍ မြေပြင်သို့ လဲကျသွား၏။

Verse 185

चिंतयामास दुःखार्तः कथं कार्यं मया भवेत् । इत्येवं चिंतयानस्य मतिर्जाता महात्मनः । पुत्रः स कथ्यते लोके पितरं त्रायते तु यः

ဒုက္ခကြောင့် စိတ်နာကျင်လျက် သူက “ငါ ဘာလုပ်သင့်သနည်း” ဟု စဉ်းစား၏။ ထိုသို့ စဉ်းစားနေစဉ် မဟာအတ္တမ၏ စိတ်၌ မြင့်မြတ်သော ဆုံးဖြတ်ချက် ပေါ်ထွန်းလာ၏—လောက၌ အဖကို အမှန်တကယ် ကယ်တင်နိုင်သူကိုသာ ‘သား’ ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 186

स कथं तु मया तातः पापान्मुक्तो भविष्यति । एवं संचिंत्य स ततो नारदं पर्यपृच्छत

“သို့သော် ငါကြောင့် ငါ့အဖသည် အပြစ်မှ မည်သို့ လွတ်မြောက်မည်နည်း” ဟု စဉ်းစားကာ ထို့နောက် နာရဒကို မေးမြန်း၏။

Verse 188

नारद उवाच । गच्छ राजन्प्रधानानि तीर्थानि मनुजेश्वर । पितरं तेषु चानीय तस्माद्राजन्मरुस्थलात्

နာရဒက ပြော၏—“အို မင်းကြီး၊ လူတို့၏ အရှင်၊ အထွတ်အမြတ် တီရ္ထများသို့ သွားလော့။ ထို မရုသ္ထလ သဲကန္တာရမှ သင်၏ အဖကို ခေါ်ထုတ်ကာ ထိုတီရ္ထများသို့ ခေါ်ဆောင်လော့၊ အို မင်းကြီး။”

Verse 189

यत्र देवाः सप्रभावास्तीर्थानि विमलानि च । तत्र गच्छ महाराज तीर्थयात्रां कुरु प्रभो

အို မဟာဘုရင်၊ နတ်တို့၏ အာနုဘော်ထင်ရှား၍ တီရ္ထများ သန့်ရှင်းသော အရပ်သို့ သွားလော့။ အရှင်၊ ထိုသန့်ရှင်းရာဌာနများသို့ တီရ္ထယာတရာ ပြုလော့။

Verse 190

एवं ह्यवितथं विद्धि मोक्षस्ते भविता पितुः । तच्छ्रुत्वा वचनं राजा नारदस्य महात्मनः । सचिवे भारमाधाय स्वराजस्य जगाम ह

ဤအရာကို မလွဲမသွေ အမှန်တကယ်ဟု သိမှတ်လော့—သင်၏ဖခင်အတွက် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ရရှိလိမ့်မည်။ မဟာစိတ်ရှိသော နာရဒ၏ စကားကို ကြားသော် ဘုရင်သည် နိုင်ငံတာဝန်ကို ဝန်ကြီးထံ အပ်နှံကာ ထွက်ခွာသွား၏။

Verse 191

स गत्वा मरुभूमिं तु म्लेच्छमध्ये ददर्श ह । कुष्ठरोगेण महता क्षयेण च समावृतम्

သူသည် သဲကန္တာရသို့ ရောက်သော် မလေစ္ဆာတို့အလယ်၌ (ဖခင်ကို) မြင်၏။ ပြင်းထန်သော ကုဋ္ဌရောဂါနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီးစေသော ချွတ်ယွင်းရောဂါတို့က ဖုံးလွှမ်းထား၏။

Verse 192

गव्यूतिमात्रं तत्रैव शून्यं मानुषवर्जितम् । एवं दृष्ट्वा स राजा तु संतप्तो वाक्यमब्रवीत्

ထိုနေရာသည် ဂဗျူတိတစ်လောက် အကျယ်အဝန်းရှိသော်လည်း လူကင်းမဲ့၍ လွတ်လပ်သဲလွန်နေ၏။ ထိုသို့မြင်သော် ဘုရင်သည် ဝမ်းနည်းပူလောင်ကာ ဤစကားကို ပြော၏။

Verse 193

हे म्लेच्छ रोगिपुरुषं स्वगृहं च नयाम्यहम् । तत्राहमेनं निरुजं करोमि यदि मन्यथ

အို မလေစ္ဆာတို့၊ ဤနာမကျန်းသူကို ငါ့အိမ်သို့ ခေါ်သွားမည်။ ထိုနေရာ၌ ငါသည် သူ့ကို ကျန်းမာအောင် ပြန်လည်ပြုမည်—သင်တို့ သဘောတူလျှင်။

Verse 194

ज्ञात्वेति सर्वे ते म्लेच्छाः पुरुषं तं दयापरम् । ऊचुः प्रणतसर्वांगाः शीघ्र नय जगत्पते । अस्मद्भाग्यवशान्नाथ त्वमेवात्र समागतः

ကရုဏာတရား၌ တည်သော ထိုယောက်ျားကို သိမြင်ကြသဖြင့် မလေစ္ဆာတို့အားလုံးသည် ကိုယ်တစ်လုံးလုံး ဦးချ၍ ဆိုကြသည်– «လောက၏ အရှင်၊ အမြန်ပို့ဆောင်ပါ။ အရှင်တော်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကံကောင်းခြင်း၏ အာနုဘော်ကြောင့် အရှင်တော်ကိုယ်တိုင် ဤနေရာသို့ ရောက်လာပါပြီ»။

Verse 195

दुर्गंधोपहता लोकास्त्वया नाथ सुखीकृताः । तत आनाय्य पुरुषाञ्छिबिकावाहनोचितान्

«နံ့ဆိုးကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေသော လူတို့ကို အရှင်တော်က သက်သာချမ်းသာစေတော်မူပြီ၊ အရှင်» ဟုဆိုကြသည်။ ထို့နောက် စိဘိကာ (ပလန်ကင်) ကို ထမ်းရန် သင့်တော်သော ယောက်ျားများကို ခေါ်ယူလာ၍ သယ်ဆောင်ရန် ပြင်ဆင်ကြသည်။

Verse 196

ततः श्रुत्वा तु वचनं तस्य राज्ञो दयावहम् । प्रापुस्तीर्थान्यनेकानि केदारादीनि कोटिशः

ထို့နောက် မင်း၏ ကရုဏာကို လှုံ့ဆော်သော စကားကို ကြားသော်၊ ကေဒါရ စသည့် တီရ္ထများ အနန္တကိန်း များစွာသည် အစုအဝေးကြီးဖြင့် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာကြသည်။

Verse 197

यत्रयत्र स गच्छेत वैन्यो वेनेन संयुतः । तत्र तत्रैव तीर्थानामाक्रंदः श्रूयते महान्

ဗိန်ယ (Vainya) သည် သူ၏ လေးနှင့်အတူ သွားရာနေရာတိုင်း၌၊ ထိုနေရာတိုင်းတွင်ပင် တီရ္ထတို့၏ ကြီးမားသော ငိုကြွေးသံကို ကြားရသည်။

Verse 198

हा दैव रिपुरायाति अस्माकं नाशहेतवे । अधुना क्व गमिष्याम इति चिंता पुनःपुनः

«အို… ကံကြမ္မာကြောင့် ရန်သူက ကျွန်ုပ်တို့ကို ဖျက်ဆီးရန် လာနေပြီ။ ယခု ကျွန်ုပ်တို့ ဘယ်သို့ သွားရမလဲ» ဟူသော စိုးရိမ်ပူပန်မှုသည် ထပ်ခါထပ်ခါ ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 199

दर्शनेनापि तस्यैव हाहाकारं विधाय वै । पलायंते च तीर्थानि देवा नश्यंति तत्क्षणात्

သူ့ကို မြင်ရုံသာဖြင့်ပင် «ဟာယ! ဟာယ!» ဟု အော်ဟစ်ကြွေးကြော်ကာ တီရ္ထများသည် ထွက်ပြေးသွား၍ ဒေဝတားတို့လည်း ထိုခဏတည်းက ပျောက်ကွယ်သွားကြသည်။

Verse 200

एवं वर्षत्रयं राजा तीर्थयात्रां चकार वै । न तस्य मुक्तिर्ददृशे ततः शोकमगात्परम्

ဤသို့ပင် ဘုရင်သည် သုံးနှစ်တိုင်တိုင် တီရ္ထယာတရာ (ဘုရားဖူးခရီး) ကို ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း မိမိအတွက် မုက္ခတိ (လွတ်မြောက်မှု) ကို မမြင်ရသဖြင့် အလွန်အမင်း ဝမ်းနည်းပူဆွေးသို့ ကျရောက်လေ၏။

Verse 201

ततस्तु प्रेरिता भृत्याः कुरुक्षेत्रे महाप्रभे । यदि वापि पुनस्तत्र पापमुक्तिर्भवेत्ततः

ထို့နောက် အမှုထမ်းတို့၏ တိုက်တွန်းမှုကြောင့်၊ အရှင်မဟာပရဘု၊ သူတို့က «ကူရုက္ခေတ္တ၌ သွားလျှင် ပာပမှ လွတ်မြောက်ခြင်း ရှိနိုင်သေးသည်» ဟု ဆိုကြ၏။