
ဤအধ্যာယတွင် ဣရှ္ဝရသည် ဒေဝီအား မူလာ-စဏ္ဍီရှ လိင်္ဂ၏ မူလဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် သုံးလောက၌ ကျော်ကြားလာရခြင်းကို ရှင်းပြသည်။ ယခင်က ဒေဝဒါရုဝန၌ ဣရှ္ဝရသည် စမ်းသပ်ရန် အစေတိက-တောင်းစားသူ (ဌိဏ္ဍိ) အဖြစ် ပုံစံပြောင်းလာရာ ရှင်သန်သူ ရှင်တော်များ စိတ်လှုပ်ရှား၍ ဒေါသထွက်ကာ လိင်္ဂကြီး ကျသွားစေမည့် ကျိန်စာချကြသည်။ အကျိုးဆက်အဖြစ် မင်္ဂလာကောင်းမှု လျော့နည်းသဖြင့် ရှင်တော်များ စိုးရိမ်ကာ ဘြဟ္မာထံ အကြံဉာဏ်တောင်းပြီး၊ ကုဗေရ၏ အာရှရမ်အနီး ဆင်ရုပ်ဖြင့် ရှိနေသော ရုဒ္ရထံ သွားရမည်ဟု ညွှန်ကြားခံရသည်။ လမ်းခရီးတွင် ဂေါရီသည် ကရုဏာဖြင့် နို့ရည် (gōrasa) ပေးကာ ရေချိုးရာနေရာကောင်းတစ်ခုကို စီမံပေးသည်။ ထိုနေရာသည် ရေနွေးထွက်သဖြင့် တပ္တောဒက (Taptodaka) ဟု ခေါ်လာပြီး ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို သက်သာစေသည်။ နောက်ဆုံး ရှင်တော်များသည် ရုဒ္ရကို တွေ့ကာ ချီးမွမ်း၍ အပြစ်တောင်းပန်ပြီး သတ္တဝါတို့၏ ကောင်းကျိုးပြန်လည်ရစေလိုကြောင်း တောင်းဆိုသည်။ ရုဒ္ရက သဘောတူကာ လိင်္ဂကို ပြန်လည် ထူထောင်/မြှောက်တင်ပေးသည် (Unnata အယူအဆနှင့် ဆက်စပ်)။ ထို့နောက် ဖလအာရှုတိကို ဖော်ပြ၍ မူလာ-စဏ္ဍီရှကို ဒർശနပြုခြင်းသည် ရေကန်ကြီးများ တည်ဆောက်သကဲ့သို့သော ကုသိုလ်ထက် ပိုမိုကြီးမားကြောင်း၊ သတ်မှတ်ထားသော ဒါနများကို ပြုလုပ်ရန် အကြံပြုကြောင်း ဆိုသည်။ တပ္တောဒက၌ ရေချိုးပြီး ပူဇော်ခြင်းသည် အာနုဘော်နှင့် လောကီအာဏာတန်ခိုးကို ပေးတတ်ကြောင်း ပုရာဏသဘောဖြင့် ရေးသားထားသည်။ အဆုံးတွင် လိင်္ဂ၏ အမည်နှင့် အဓိပ္ပါယ်—စဏ္ဍီ၏ အရှင် (Caṇḍīśa) နှင့် ကျသွားရာ “မူလ” လိင်္ဂ—ကို ရှင်းပြပြီး သင်္ဂမေရှ္ဝရ၊ ကုဏ္ဍိကာ၊ တပ္တောဒက စသည့် တီရ္ထများကို စာရင်းပြုထားသည်။
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्मान्नारायणात्पूर्वे किंचिदीशानसंस्थितम् । मूलचण्डीशनाम्ना तु विख्यातं भुवनत्रयं
ဣရှ္ဝရက မိန့်တော်မူသည်—ထို နာရာယဏ မတိုင်မီ၊ ဣရှာန နယ်ပယ်၌ အနည်းငယ် တည်ရှိနေသည်။ ၎င်းသည် “မူလစဏ္ဍီဣရှ” ဟူသော အမည်ဖြင့် လောကသုံးပါးလုံးတွင် ကျော်ကြား၏။
Verse 2
यत्र लिंगं पुराऽस्माकं पातितं त्वृषिभिः प्रिये । क्रोधरक्तेक्षणैर्देवि मूलचण्डीशता गतम्
ချစ်မြတ်နိုးရသောသူမ၊ ထိုနေရာ၌ပင် ငါတို့၏ လိင်္ဂကို ရှေးက ရှင်ရသီတို့က ပစ်ချခဲ့သည်။ အို ဒေဝီ၊ ဒေါသကြောင့် မျက်လုံးနီရဲလျက် “မူလစဏ္ဍီဣရှ” ဟူသော အခြေအနေသို့ ရောက်လာ၏။
Verse 3
आद्यं लिंगोद्भवं देवि ऋषिकोपान्निपातितम् । ये केचिदृषयस्तत्र देवदारुवने स्थिताः
အို ဒေဝီ၊ အစဉ်အလာအရ ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော ပထမ လိင်္ဂသည် ရှင်ရသီတို့၏ ဒေါသကြောင့် ပစ်ချခံရ၏။ ထိုနေရာ၌ ဒေဝဒါရု တောအတွင်း နေထိုင်သော ရှင်ရသီတို့လည်း ပါဝင်ကြ၏။
Verse 4
कालांतरे महादेवि अहं तत्र समागतः । तेषां जिज्ञासया देवि ततस्ते रोषिता भवन् । शप्तस्ततोऽहं देवेशि चक्रुर्मे लिंगपातनम्
အချိန်ကြာပြီးနောက်၊ အို မဟာဒေဝီ၊ ငါသည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၏။ အို ဒေဝီ၊ ငါ့ကို စမ်းသပ်သိလိုသော စိတ်ကြောင့် သူတို့သည် ဒေါသထွက်လာကြ၏။ ထို့နောက် အို ဒေဝတို့၏ အရှင်မ၊ ငါသည် ကျိန်စာခံရပြီး၊ သူတို့က ငါ့လိင်္ဂကို ပစ်ချစေခဲ့ကြ၏။
Verse 5
देव्युवाच । रोषोपहतसद्भावाः कथमेते द्विजातयः । संजाता एतदाख्याहि परं कौतूहलं मम
ဒေဝီက မိန့်တော်မူသည်။ “အမျက်ကြောင့် စိတ်ကောင်းသဘောက ပျက်စီးသွားသော ဒီ ဒွိဇတို့သည် ဘယ်လိုကြောင့် ဒီလို ပြုမူလာကြသနည်း။ ငါ၏ စူးစမ်းလိုစိတ် အလွန်ကြီးသဖြင့် ဤအကြောင်းကို ပြောပြပါ”။
Verse 6
ईश्वर उवाच । डिंडि रूपः पुरा देवि भूत्वाऽहं दारुके वने । ऋषीणामाश्रमे पुण्ये नग्नो भिक्षाचरोऽभवम् । भिक्षंतमाश्रमे दृष्ट्वा ताः सर्वा ऋषियोषितः
ဣශ්ဝရက မိန့်တော်မူသည်။ “ရှေးကာလ၌၊ ဒေဝီရေ၊ ငါသည် ဒိဏ္ဍိ အရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ယူကာ ဒာရုက တောသို့ ဝင်ခဲ့၏။ ရှင်ရသီတို့၏ သန့်ရှင်းသော အာရှရမ၌ ငါသည် အဝတ်မဝတ်သော ဘိက္ခုအဖြစ် အလှူတောင်းလှည့်လည်ခဲ့၏။ အာရှရမ၌ အလှူတောင်းနေသော ငါကို မြင်သဖြင့် ရသီတို့၏ ဇနီးမယားအားလုံးက သတိပြုကြ၏”။
Verse 7
कामस्य वशमापन्नाः प्रियमुत्सृज्य सर्वतः । तमूर्ध्वलिंगमालोक्य जटामुकुटधारिणम्
ကာမ၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်၍ သူတို့သည် မိမိတို့ချစ်မြတ်နိုးရာကို အရပ်ရပ်မှ စွန့်ပစ်ကြပြီး၊ အပေါ်သို့ ထောင်လျက်ရှိသော လိင်္ဂနှင့် ဇဋာမုကুট ဆောင်းထားသော ထိုတပသီကို မြင်လျှင် စိတ်နှလုံးတို့သည် သူ့ထံသို့ ဆွဲငင်ခံရကြ၏။
Verse 8
भिक्षंतं भस्मदिग्धांगं झषकेतुमिवापरम् । विक्षोभिताश्च नः सर्वे दारा एतेन डिंडिना
“သူသည် အလှူတောင်းလှည့်လည်၍ ကိုယ်အင်္ဂါတို့ကို ပြာလိမ်းထားကာ အခြားသော ဂျဿကေတု တစ်ဦးကဲ့သို့ပင် ဖြစ်၏။ ဤ ဒိဏ္ဍင်ကြောင့် ငါတို့၏ ဇနီးမယားအားလုံး စိတ်လှုပ်ရှား၍ ရောင့်ရဲမနေကြတော့” ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 9
तस्माच्छापं च दास्याम ऋषयस्ते तदाऽब्रुवन् । ततः शापोदकं गृह्य संध्यात्वाऽथ तपोधनाः
ထို့ကြောင့် ထိုအခါ ရသီတို့က “ကျွန်ုပ်တို့သည် အမှန်တကယ် ကျိန်စာပေးမည်” ဟု ဆိုကြ၏။ ထို့နောက် တပဓနတို့သည် ကျိန်စာအတွက် ရေကို ယူကာ စန္ဓျာကర్మကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဆက်လက် လုပ်ဆောင်ကြ၏။
Verse 10
अस्य लिंगमधो यातु दृश्यते यत्सदोन्नतम् । इत्युक्ते पतितं लिंगं तत्र देवकुले मम
«သူ၏ လင်္ဂကို အောက်သို့ ဆင်းစေပါ၊ အမြဲတမ်း မြင့်တက်နေသည်ဟု မြင်ရသည်!» ဟု ဆိုသည့်အခါ လင်္ဂသည် ထိုနေရာ၌၊ ကျွန်ုပ်၏ နတ်ဘုရားဝင်းအတွင်းသို့ ကျသွား၏။
Verse 11
मूलचण्डीशनाम्ना तु विख्यातं भुवनत्रये । तल्लिंगं पतितं दृष्ट्वा कोपोपहतचेतसः । पुनर्हंतुं समारब्धा डिंडिनं ते तपोधनाः
ထိုလင်္ဂသည် “မူလချဏ္ဍီဤశ” ဟူသော နာမဖြင့် လောကသုံးပါးတွင် ကျော်ကြားလာ၏။ လင်္ဂကျသွားသည်ကို မြင်သော်၊ ဒေါသကြောင့် စိတ်ထိခိုက်နေသော ထိုတပဓန ရဟန်းတို့သည် Ḍiṁḍin ကို ထပ်မံ သတ်ရန် စတင်ကြ၏။
Verse 12
वृसिकापाणयः केचित्कमंडलुधराः परे । गृहीत्वा पादुकाश्चान्ये तस्य धावंति पृष्ठतः
အချို့သည် လက်ထဲတွင် ဟောမလှော် (လှော်တံ) ကို ကိုင်ထားကြပြီး၊ အချို့သည် ကမဏ္ဍလု (ရေခွက်) ကို သယ်ဆောင်ကြ၏။ အခြားသူတို့က စန်ဒယ်ဖိနပ်များကို ဆုပ်ကိုင်ကာ သူ့နောက်သို့ ပြေးလိုက်ကြ၏။
Verse 13
डिंडिश्चांतर्हितो भूत्वा त्वामुवाच सुमध्यमाम् । रोषोपहतचेतस्कान्पश्यैतांस्त्वं तपोधनान्
ထို့နောက် Ḍiṁḍin သည် မမြင်နိုင်အောင် ပျောက်ကွယ်သွားပြီး၊ ခါးသေးသွယ်သော မိန်းမရေ၊ သင့်အား ပြော၏—“ဒေါသကြောင့် စိတ်လွန်ကဲနေသော ဤတပဓနတို့ကို ကြည့်လော့။”
Verse 14
एतस्मात्कारणाद्देवि तव वाक्यान्मयाऽनघे । न कृतोऽनुग्रहस्तेषां सरोषाणां तपस्विनाम्
ထို့ကြောင့်ပင်၊ ဒေဝီရေ—သင်၏ စကားကြောင့်၊ အပြစ်ကင်းသော မိန်းမရေ—ဒေါသပြည့်နေသော ထိုတပသ္ဝီတို့အား ကျွန်ုပ်သည် ကရုဏာအနုဂ्रह မပေးခဲ့ပါ။
Verse 15
अत्रांतरे ते मुनयो ह्यपश्यंतो हि डिंडिनम् । निरानंदं गताः सर्वे द्रष्टुं देवं पितामहम्
ထိုအချိန်တွင် မုနိတို့သည် Ḍiṁḍin ကို မမြင်ရသဖြင့် အားလုံး ဝမ်းမြောက်မှုကင်းမဲ့ကာ ပိတာမဟာ (ဗြဟ္မာ) ဘုရားကို သွားရောက်ဖူးမြင်ကြ၏။
Verse 16
तं दृष्ट्वा विबुधेशानं विरंचिं विगतज्वरम् । प्रणम्य शिरसा सर्व ऋषयः प्राहुरंजसा
ထိုသူ—ဗိရဉ္စိ (ဗြဟ္မာ)၊ ဒေဝတို့၏အရှင်၊ စိတ်လှုပ်ရှားမှုကင်းသောသူကို မြင်လျှင် မုနိအပေါင်းတို့သည် ခေါင်းချ၍ ပူဇော်ကာ တိတိကျကျ ပြောကြ၏။
Verse 17
भगवन्डिंडि रूपेण कश्चिदस्ति तपोधनः । विध्वंसनाय दाराणां प्रविष्टः किल भिक्षितुम्
တပဿာကြွယ်ဝသော တပသ္စီတစ်ဦးရှိပြီး၊ Ḍiṃḍi ဟုခေါ်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ယူကာ ဆွမ်းခံရန် ဝင်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်; ကျွန်ုပ်တို့၏ မယားတို့ကို ပျက်စီးစေလိုသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဖြစ်၏။
Verse 18
शप्तोऽस्माभिस्तु दुर्वृत्तस्तस्य लिंगं निपातितम् । तस्मिन्निपतितेऽस्माकं तथैव पतितानि च
ထိုအကျင့်ပျက်သူကို ကျွန်ုပ်တို့ ကျိန်စာချခဲ့ရာ သူ၏ လိင်္ဂ သည် ကျသွား၏။ ထိုလိင်္ဂ ကျသွားသည့်အခါ ကျွန်ုပ်တို့၏ အရာလည်း ထိုနည်းတူ ကျသွားကြ၏ (အဆင့်အတန်းမှ)။
Verse 19
गतोऽसौ कारणात्तस्मात्तल्लिंगे पतिते वयम् । निरानंदाः स्थिताः सर्व आचक्ष्वैतद्धि कारणम्
ထို့ကြောင့် ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင် သူသည် ထွက်ခွာသွား၏။ ထိုလိင်္ဂ ကျသွားသောအခါ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး ဝမ်းမြောက်မှုကင်းမဲ့စွာ နေကြရသည်။ အကြောင်းရင်းမှန်ကို ပြောပြပါ။
Verse 20
ब्रह्मोवाच । अशोभनमिदं कार्यं युष्माभिर्यत्कृतं महत् । रुद्रस्यातिसुरूपस्य सेर्ष्या ये हन्तुमुद्यताः
ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်။ သင်တို့ပြုလုပ်ခဲ့သော ဤကြီးမားသောအမှုသည် မသင့်လျော်လှ၏—အလွန်လှပသော ရုဒြာကို မနာလိုစိတ်ဖြင့် သတ်ရန် ကြံစည်တက်ကြွသူတို့၏အမှုဖြစ်၏။
Verse 21
आसुरीं दानवीं दैवीं यक्षिणीं किंनरीं तथा । विद्याधरीं च गन्धर्वीं नागकन्यां मनोरमाम् । एता वरस्त्रियस्त्यक्त्वा युष्मदीयासु तास्वपि
(သူသည် ပျော်မွေ့နိုင်သည်) အသူရီ၊ ဒာနဝီ၊ ဒေဝီ၊ ယက္ခိဏီ၊ ကိန္နရီ၊ ဝိဒ္ဓာဓရီ၊ ဂန္ဓဗ္ဗီ သို့မဟုတ် ချစ်စရာ နာဂကနျာတို့နှင့်—ဤကဲ့သို့ အထူးမြတ်သော မိန်းမများကို စွန့်ပစ်ပြီးနောက် သင်တို့၏ မိန်းမများအထဲ၌ပင် အပျော်ကို ဘာကြောင့် ရှာမည်နည်း။
Verse 22
आह्लादं कुरुते सर्वे नैव जानीत भो द्विजाः । त्रैलोक्यनायकां सर्वां रूपातिशयसंयुताम्
သတ္တဝါအားလုံးသည် သူမ၌ ပျော်ရွှင်မှုကို တွေ့ကြ၏; သို့သော် အို ဒွိဇတို့၊ သင်တို့မသိမမြင်ကြ—သူမသည် သုံးလောက၏ အရှင်မဟာမယ်တော်၊ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အလှတရားနှင့် ပြည့်စုံသူ။
Verse 23
तां त्यक्त्वा मुनिपत्नीनामाह्लादं कुरुते कथम् । तया रुद्रो हि विज्ञप्त ऋषीणां कुर्वनुग्रहम्
သူမကို စွန့်ပစ်ပြီး မုနိတို့၏ ဇနီးများ၌ ဘယ်လိုပျော်မွေ့နိုင်မည်နည်း။ အမှန်တကယ် ရုဒြာသည် သူမ၏ တောင်းပန်ချက်အတိုင်းသာ လုပ်ဆောင်ကာ ရှိသီတို့အား ကရုဏာအကျိုးပေးတော်မူ၏။
Verse 24
तेन वाक्येन पार्वत्या जिज्ञासार्थं कृतं मनः । चतुर्द्दशविधस्यापि भूतग्रामस्य यः प्रभुः
ထိုစကားတို့ကြောင့် ပါဝတီ၏ စိတ်သည် စူးစမ်းမေးမြန်းလိုစိတ်သို့ လှည့်သွား၏။ အကြောင်းမူကား ထိုသူသည် အမျိုးအစား ဆယ့်လေးပါးရှိသော သတ္တဝါအစုအဝေး အလုံးစုံ၏ အရှင်ဖြစ်၏။
Verse 25
स शप्तो डिंडिरूपस्तु भवद्भिः करणेश्वरः । तच्छापाच्छप्तमेवैतत्समस्तं तद्गुणास्पदम् । देवतिर्यङ्मनुष्याणां निरानंदमिति स्थितम्
ဒိဏ္ဍိရုပ်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းသော ကရဏေရှ္ဝရကို သင်တို့က ကျိန်စာတင်ခဲ့သည်။ ထိုကျိန်စာကြောင့်ပင် သူ၏ဂုဏ်သတ္တိတို့ကို အားထားသည့် ဤဒေသတစ်လုံးလုံးလည်း ကျိန်စာသင့်သွား၍ နတ်များ၊ တိရစ္ဆာန်များနှင့် လူများသည် ပျော်ရွှင်မှုမရှိသော အနေအထား၌ နေထိုင်လာကြသည်။
Verse 26
शापेनानेन भवतां महा दोषः प्रजायते । आराध्यं नान्यथा लिंगमुन्नतिं यात्यधोगतम्
ဤကျိန်စာကြောင့် သင်တို့အတွက် အပြစ်ကြီးတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ လိင်္ဂကို သာ ပူဇော်ရမည်၊ အခြားသဘောဖြင့် မပြုရ; ထိုကို ချိုးဖောက်သူသည် မြင့်မြတ်မှုမှ ကျဆင်း၍ အနိမ့်သို့ လဲကျသည်။
Verse 27
एवमुक्तेऽथ देवेन विप्रा ऊचुः पितामहम् । द्रष्टव्यः कुत्र सोऽस्माभिः कथयस्व यथास्थितम्
နတ်ဘုရားက ထိုသို့ မိန့်ကြားပြီးနောက် ဗြာဟ္မဏများက ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) ထံသို့ ပြောကြသည်—“အရှင်ကို ကျွန်ုပ်တို့ ဘယ်နေရာတွင် တွေ့မြင်ရမည်နည်း။ အဖြစ်အပျက်အတိုင်း တိတိကျကျ ပြောပြပါ။”
Verse 28
ब्रह्मोवाच । आस्ते गजस्वरूपेण कुबेराश्रमसंस्थितः । तत्र गत्वा तमासाद्य तोषयध्वं पिनाकिनम्
ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်—“သူသည် ဆင်ရုပ်ဖြင့် ကုဗေရ၏ အာရှရမ်၌ တည်ရှိနေသည်။ ထိုနေရာသို့ သွား၍ သူ့ထံ ချဉ်းကပ်ကာ ပိနာကင် (ပိနာက လက်နက်ကိုင် သီဝ) ကို ပူဇော်ကာ စိတ်တော်ပျော်ရွှင်စေကြလော့။”
Verse 29
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य सर्वे ते हृष्टमानसाः । गंतुं प्रवृत्ताः सहसा कोटिसंख्यास्तपोधनाः
သူ၏စကားကို ကြားသော် ထိုတပသီများ—တပဿာကြွယ်ဝသူများ—အားလုံး စိတ်နှလုံးရွှင်လန်းကာ ချက်ချင်း ထွက်ခွာသွားကြသည်၊ ကောဋိပေါင်းများစွာ အရေအတွက်ဖြင့်။
Verse 30
चिंतयंतः शुभं देशं द्रष्टुं तं गजरूपिणम् । रुद्रं पितामहाख्यातं कुबेराश्रमवासिनम्
မင်္ဂလာမြေဒေသကို စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ဆင်ခြင်ကာ၊ ပိတာမဟာက ချီးမွမ်းပြောဆိုသော ဆင်ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိ ရုဒြာကို—ကူဗေရ အာရှရမ်၌ နေထိုင်သူကို—မြင်လိုကြသည်။
Verse 31
क्षुत्कामकंठास्तृषितान्गौरी मत्वा तपोधनान् । आदाय गोरसं तेषां कारुण्यात्सा पुरः स्थिता
တပဿာကို ဓနအဖြစ်ထားသော သာသနာရှင်များကို ဆာလောင်၍ ရေငတ်နေကြသည်ဟု ဂေါရီက ထင်မြင်ကာ၊ ကရုဏာကြောင့် နို့ကို ယူဆောင်လာပြီး သူတို့ရှေ့တွင် ရပ်နေ하였다။
Verse 32
असितां कुटिलां स्निग्धामायतां भुजगीमिव । वेणीं शिरसि बिभ्राणा गौरी गोरससंयुता
နို့ကို ဆောင်ထားသော ဂေါရီသည် ခေါင်းပေါ်တွင် ဆံပင်ဝေဏီကို ထမ်းထားရာ၊ အနက်ရောင်၊ ကွေ့ကောက်၊ တောက်ပ၍ ရှည်လျားကာ မြွေတစ်ကောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 33
सा तानाह मुनीन्सर्वान्यन्मया पर्वताहृतम् । कपित्थफलसंगंधं गोरसं त्वमृतोपमम्
သူမက မုနိတို့အားလုံးကို ပြောသည်—“တောင်မှ ယူဆောင်လာသော ဤနို့သည် ကပိတ္ထ फल၏ အနံ့သင်းကဲ့သို့ မွှေး၍ အမృతတူ၏။”
Verse 34
तयैवमुक्ता विप्रास्तु आहुस्तां विपुलेक्षणाम् । स्नात्वा च सर्वे पास्यामो गोरसं तु त्वयाहृतम्
ဤသို့ ပြောဆိုခံရသော ဗြာဟ္မဏတို့သည် မျက်လုံးကျယ်သော ဒေဝီအား—“ရေချိုးပြီးနောက် ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး သင်ယူဆောင်လာသော နို့ကို သောက်ပါမည်” ဟု ပြောကြသည်။
Verse 35
ततः श्रुत्वा तथा देव्या स्नानार्थं तीर्थमुत्तमम् । तप्तोदकेनसंपूर्णं कृतं कुण्डं मनोरमम्
ထိုသို့ကြားသိပြီးနောက် ဒေဝီမဟာမယ်တော်သည် ရေချိုးရန်အတွက် အထူးမြတ်သော တီရ္ထကို ဖန်ဆင်း၍ နွေးထွေးသောရေဖြင့် ပြည့်နှက်သည့် လှပသော ကုဏ္ဍကို ပြုလုပ်하였다။
Verse 36
तत्र ते संप्लुताः सर्वे विमुक्ता विपुलाच्छ्रमात् । कृताऽह्ना गोरसस्वैव पानार्थं समुपस्थिताः
ထိုနေရာ၌ သူတို့အားလုံး ရေချိုးကာ အလွန်ကြီးမားသော ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုမှ လွတ်မြောက်ကြသည်။ အာဟ္နာအဘိသေကကို ပြီးစီးပြီးနောက် ထိုနို့ရည်ကို သောက်ရန် ရှေ့တိုးလာကြ၏။
Verse 37
पत्रैर्दिवाकरतरोर्विधाय पुटकाञ्छुभान् । उपविश्य क्रमात्सर्वे ते पिबंति स्म गोरसम्
ဒိဝါကရ သစ်ပင်၏ အရွက်များဖြင့် လှပသန့်ရှင်းသော အရွက်ခွက်များကို ပြုလုပ်ကာ အစဉ်လိုက် ထိုင်ပြီး ထိုနေရာတွင် ပူဇော်ထားသော နို့ရည် (ဂိုရသ) ကို သောက်ကြ၏။
Verse 38
गोरसेन तदा तेषाममृतेनेव पूरितान् । बुभुक्षितानां पुटकान्मुनीनां तृप्तिकारणात्
ထို့နောက် သူတို့၏ အရွက်ခွက်များသည် နို့ရည်ဖြင့် အမృతကဲ့သို့ ပြည့်နှက်သွား၍ ဆာလောင်နေသော မုနိများအတွက် တင်းတိမ်မှု၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာ၏။
Verse 39
पुनः पूरयते गौरी पीत्वा ते तृप्तिमागताः । क्षुत्तृषाश्रमनिर्मुक्ताः पुनर्जाता इव स्थिताः
ဂေါရီသည် သူတို့၏ ခွက်များကို ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြည့်ပေး၏။ သောက်ပြီးနောက် သူတို့သည် အပြည့်အဝ တင်းတိမ်လာကာ ဆာလောင်မှု၊ ရေငတ်မှုနှင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုမှ လွတ်မြောက်၍ အသစ်မွေးဖွားသကဲ့သို့ ရပ်တည်ကြ၏။
Verse 40
स्वस्थचित्तैस्ततो ज्ञात्वा नेयं गोपालिसंज्ञिका । अनुग्रहार्थमस्माकं गौरीयं समुपागता
ထို့နောက် စိတ်တည်ငြိမ်လာကြ၍ သူတို့သည် သိမြင်ကြသည်– «ဤသူမသည် နွားထိန်းမိန်းမ မဟုတ်၊ ငါတို့အပေါ် ကရုဏာတော်ဖြင့် ကျေးဇူးတော် ပေးရန် လာရောက်သော ဂေါရီဒေဝီပင် ဖြစ်သည်»။
Verse 41
प्रणम्य शिरसा सर्वे तामूचुस्ते सुमध्यमाम् । उमे कथय कुत्रस्थं द्रक्ष्यामो रुद्रमेकदा
သူတို့အားလုံး ခေါင်းချ၍ ထိုခါးသေးသွယ်သော ဒေဝီအား ဆိုကြသည်– «အုမာဒေဝီ၊ ရုဒြာဘုရား တည်ရှိရာကို ပြောပါ; အနည်းဆုံး တစ်ကြိမ်တော့ မြင်တွေ့လိုပါသည်»။
Verse 42
तथोक्तास्ते महात्मानस्तं पश्यत महागजम् । गजतां च समासाद्य संचरंतं महाबलम्
ထိုသို့ ပြောကြားပြီးနောက် မဟာစိတ်ရှိသူတို့အား– «အင်အားကြီးသော ဆင်မဟာကို ကြည့်လော့; ဆင်အုပ်ထံ ရောက်သွားပြီး အလွန်အားကောင်းစွာ လှုပ်ရှားသွားလာနေသည်» ဟု ဆိုသည်။
Verse 43
भवद्भिर्निजभक्त्यायं संग्राह्यो हि यथासुखम् । ते तद्वचनमासाद्य समेत्यैकत्र च द्विजाः
«သင်တို့၏ ကိုယ်ပိုင် ဘက္တိဖြင့် ထိုဆင်ကို သက်သာသလို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းလော့» ဟု ဆိုသည်။ ထိုစကားကို လက်ခံပြီးနောက် ဒွိဇပုဏ္ဏားတို့သည် တစ်နေရာတည်းတွင် စုဝေးကြသည်။
Verse 44
पवित्रास्तं गजं द्रष्टुं भावितेनांतरात्मना । यत्रैकत्र स्थिता विप्रास्तत्र तीर्थं महोदयम् । संगमेश्वरसंज्ञं तु पूर्वं सर्वत्र विश्रुतम्
အတွင်းစိတ် သန့်ရှင်း၍ ထိုဆင်ကို မြင်လိုသော စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ပုဏ္ဏားတို့သည် တစ်နေရာတည်းတွင် အတူတကွ နေထိုင်ကြသည်။ ထိုနေရာသည် အလွန်မြင့်မြတ်သော တီရ္ထဖြစ်၍ ယခင်က «သင်္ဂမေရှ္ဝရ» ဟူသော အမည်ဖြင့် အနှံ့အပြား ကျော်ကြားခဲ့သည်။
Verse 45
ततस्तस्मात्प्रवृत्तास्ते द्रष्टुकामा महागजम् । कुंडिकाः संपरित्यज्य संनह्यात्मानमात्मना
ထို့နောက် ထိုနေရာမှ သူတို့သည် မဟာဆင်ကို မြင်လိုစိတ်ပြင်းပြ၍ ထွက်ခွာကြ၏။ ရေခွက် (ကွန်ဍိကာ) များကို စွန့်ပစ်ကာ ကိုယ်စိတ်ကို ကိုယ်တိုင် တင်းမာစွာ ပြင်ဆင်ကြ၏။
Verse 46
यत्र ताः कुंडिकास्त्यक्तास्तत्तीर्थं कुण्डिकाह्वयम् । सर्वपापहरं पुंसां दृष्टाऽदृष्टफलप्रदम्
ရေခွက်များကို စွန့်ပစ်ခဲ့သည့် ထိုနေရာသည် “ကွန်ဍိကာ” ဟူသော တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာကူးကန်) ဖြစ်လာ၏။ လူတို့၏ အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးပြီး ယခုဘဝတွင် မြင်ရသောအကျိုးနှင့် နောက်ဘဝ၌ မမြင်ရသောအကျိုးတို့ကို ပေးတော်မူ၏။
Verse 47
कुबेरस्याश्रमं प्राप्य ततस्ते मुनिसत्तमाः । नालिकेरवनीसंस्थं ददृशुस्तं द्विपं तदा
ထို့နောက် မုနိအထွတ်အမြတ်တို့သည် ကုဗေရ၏ အာရှရမ်သို့ ရောက်ကြ၏။ ထိုအခါ အုန်းပင်တောအတွင်း နေထိုင်နေသော ဆင်ကို သူတို့ မြင်တွေ့ကြ၏။
Verse 48
करे ग्रहीतुमारब्धाः स्वकरैर्हृष्टमानसाः । गजस्तान्करसंलग्नान्विचिक्षेप तपोधनान्
သူတို့သည် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်လျက် ကိုယ်လက်ဖြင့် ဆင်၏ နှာမောင်းကို ဖမ်းဆုပ်ရန် စတင်ကြ၏။ သို့သော် ဆင်သည် နှာမောင်းကို ကပ်တွယ်ထားသော တပဓန (တပသီ) များကို လွှင့်ပစ်လိုက်၏။
Verse 49
काश्चिदंगसमालग्नान्समंताद्भयवर्जितान् । एवं स तैः पुनः सर्वैर्मशकैरिव चेष्टितम्
အချို့သည် ဘေးပတ်လည်မှ ကြောက်ရွံ့မှုမရှိဘဲ ၎င်း၏ ကိုယ်အင်္ဂါများကို ကပ်တွယ်ကြ၏။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် သူတို့အားလုံးက မကြာခဏ မရှောင်နိုင်အောင် မက်ဆက်များကဲ့သို့ အနှောင့်အယှက်ပေးခြင်းကို ခံရ၏။
Verse 50
क्रीडां करोति विविधां वनसंस्थो हरद्विपः । तद्रूपं संपरित्यज्य रुद्रो रौद्रगजात्मकम्
တောအတွင်းနေထိုင်သော ဟရ၏ ဆင်တော်သည် အမျိုးမျိုးသော ကစားပွဲများကို ပြုလေ၏။ ထို့နောက် ရုဒ္ဒရသည် ထိုရုပ်သဏ္ဌာန်ကို စွန့်၍ ကြမ်းတမ်းသော ဆင်သဘောရုပ်မှ အခြားရုပ်သဏ္ဌာန်သို့ ပြောင်းလဲသွား၏။
Verse 51
पुनरन्यच्चकारासौ डिंडिरूपं मनोरमम् । जयशब्दप्रघोषेण वेदमङ्गलगीतकैः
ထပ်မံ၍ သူသည် စိတ်ချမ်းသာဖွယ်ကောင်းသော အခြားရုပ်သဏ္ဌာန်တစ်ရပ်—ဒိံဍိရုပ်—ကို ခံယူလေ၏။ အောင်ပွဲအော်ဟစ်သံများနှင့် ဝေဒမင်္ဂလာသီချင်းများ ကြွေးကြော်နေစဉ်၌ ဖြစ်၏။
Verse 52
उन्नामितं पुनस्तेन यत्र लिंगं महोदयम् । तदुन्नतमिति प्रोक्तं स्थानं स्थानवतां वरम्
သူက ထိုမဟာဩဒယ လင်္ဂကို ထပ်မံ မြှောက်တင်ခဲ့သော နေရာကို ‘ဥန္နတ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ သန့်ရှင်းသော အာဝါသများအနက် အမြတ်ဆုံး နေရာဟု ကြေညာထား၏။
Verse 53
गजरूपधरस्तत्र स्थितः स्थाने महाबलः । गणनाथस्वरूपेण ह्युन्नतो जगति स्थितः
ထိုနေရာ၌ မဟာဗလရှိသော အရှင်သည် ဆင်ရုပ်ကို ဆောင်လျက် တည်နေ၏။ ထို့ပြင် ‘ဥန္နတ’ ဟူ၍ လောက၌ တည်မြဲကာ ဂဏနာထ (ဂဏေရှ) အဖြစ်ဖြင့် နေထိုင်တော်မူ၏။
Verse 54
डिंडिरूप धरो भूत्वा रुद्रः प्राह तपोधनान् । यन्मया भवतां कार्यं कर्तव्यं तदिहोच्यताम्
ဒိံဍိရုပ်ကို ဆောင်ယူသော ရုဒ္ဒရသည် တပဓန ရှင်များအား မိန့်တော်မူ၏—“သင်တို့အတွက် ငါလုပ်ပေးရမည့် အလုပ်ရှိလျှင်၊ လုပ်သင့်သောအရာကို ဤနေရာ၌ ပြောကြလော့။”
Verse 55
एवमुक्तस्तु तैरुक्तः सर्वज्ञानक्रियापरैः । सानन्दाः प्राणिनः संतु त्वत्प्रसादात्पुरा यथा
ဤသို့ မေးမြန်းခံရသော်၊ ဗဟုသုတနှင့် သမ္မာကမ္မကို အလေးထားသူတို့က ပြန်လည်ဆိုကြသည်— «သင်၏ကရုဏာတော်ကြောင့် သတ္တဝါတို့ ပျော်ရွှင်ကြပါစေ၊ ရှေးကာလကဲ့သို့»။
Verse 56
क्षंतव्यं देवदेवेश कृतं यन्मूढमानसैः । त्वत्प्रसादात्सुरेशान तत्त्वं सानुग्रहो भव
အို နတ်တို့၏နတ်ရှင်၊ မိုက်မဲသွားသောစိတ်များဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သမျှကို ခွင့်လွှတ်တော်မူပါ။ အို နတ်မင်းတို့၏အရှင်၊ သင်၏ကရုဏာတော်ကြောင့် အမှန်တကယ် သနားကြင်နာ၍ ကျွန်ုပ်တို့အား အနုဂ्रहပြုတော်မူပါ။
Verse 57
एवमस्त्विति तेनोक्तास्ते सर्वे विगतज्वराः । तल्लिंगानुकृतिं लिंगमीजिरे मुनयस्तथा । चक्रुस्ते मुनयः सर्वे स्तुतिं विगतमत्सराः
သူက «အဲဒီအတိုင်း ဖြစ်စေ» ဟု ဆိုသည့်အခါ၊ အားလုံး၏ ဖျားနာပူလောင်မှု ပျောက်ကင်းသွားကြသည်။ ထို့နောက် မုနိတို့သည် ထိုသိဝလင်္ဂ၏ ပုံသဏ္ဌာန်အတိုင်း ပြုလုပ်ထားသော လင်္ဂကို ပူဇော်ကြပြီး၊ မနာလိုမှုကင်းသော မုနိတို့အားလုံးက ချီးမွမ်းသီချင်းများကို စီစဉ်တော်မူကြသည်။
Verse 58
क्षमस्व देवदेवेश कुर्वस्माकमनुग्रहम् । अस्मिंल्लिंगे लयं गच्छ मूलचण्डीशसंज्ञके । त्रिकालं देवदेवेश ग्राह्या ह्यत्र कला त्वया
«အို နတ်တို့၏နတ်ရှင်၊ ခွင့်လွှတ်တော်မူ၍ ကျွန်ုပ်တို့အား အနုဂ्रहပြုတော်မူပါ။ မူလချဏ္ဍီဤရှ ဟု ခေါ်သော ဤလင်္ဂအတွင်း၌ လယ (ပေါင်းစည်းတည်နေ) တော်မူပါ။ အို နတ်တို့၏နတ်ရှင်၊ သင်၏ သာသနာတော်အပိုင်း (ကလာ) ကို ဤနေရာ၌ တစ်နေ့သုံးကြိမ် လက်ခံတော်မူပါစေ»။
Verse 59
ईश्वर उवाच । चण्डी तु प्रोच्यते देवी तस्या ईशस्त्वहं स्मृतः । तस्य मूलं स्मृतं लिंगं तदत्र पतितं यतः
ဣရှ္ဝရက မိန့်တော်မူသည်— «ဒေဝီကို ချဏ္ဍီ ဟု ခေါ်ကြ၏။ ထိုဒေဝီ၏ အရှင်ဟု ငါကို မှတ်သားကြ၏။ ထိုလင်္ဂကို သူမ၏ ‘မူလ/အရင်းအမြစ်’ ဟု မှတ်ယူကြသည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် ဤနေရာ၌ ကျရောက်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်»။
Verse 60
तस्मात्तन्मूल चण्डीश इति ख्यातिं गमिष्यति वा । पीकूपतडागानां शतैस्तु विपुलैरपि
ထို့ကြောင့် «မူလစဏ္ဍီဣရှ» ဟူသော နာမဖြင့် ကျော်ကြားလာမည်။ ကုသိုလ်အဖြစ် အကျယ်အဝန်းကြီးသော ရေတွင်းနှင့် ရေကန်များကို ရာချီ ဆောက်လုပ်သော်လည်း…
Verse 61
कृतैर्यज्जायते पुण्यं तत्पुण्यं लिंगदर्शनात् । ब्रह्माण्डं सकलं दत्त्वा यत्पुण्यफलमाप्नुयात्
ထိုကဲ့သို့သော ကုသိုလ်လုပ်ရပ်များမှ ဖြစ်ပေါ်သော ပုဏ္ဏာ—အဲဒီပုဏ္ဏာကို လိင်္ဂကို မြင်ရုံဖြင့်ပင် ရရှိသည်။ စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို လှူဒါန်းလျှင် ရမည့် ကုသိုလ်အကျိုး…
Verse 62
तत्पुण्यं लभते देवि मूलचण्डीशदर्शनात् । तत्र दानानि देयानि षोडशैव नरोत्तमैः
အဲဒီပုဏ္ဏာကိုပင်၊ အို ဒေဝီ၊ «မူလစဏ္ဍီဣရှ» ကို ဖူးမြင်ခြင်းဖြင့် ရရှိသည်။ ထိုနေရာ၌ လူကောင်းလူမြတ်တို့သည် အလှူတန်ခိုး ဆယ့်ခြောက်မျိုးကို ပေးလှူသင့်သည်။
Verse 63
एवं तद्भविता सर्वं यन्मयोक्तं द्विजोत्तमाः । यात दारुवनं विप्राः सर्वे यूयं तपोधनाः । मया सर्वे समादिष्टा यात दारुवनं द्विजाः
အို ဒွိဇအထူးမြတ်တို့၊ ငါပြောခဲ့သမျှ အားလုံးသည် ထိုအတိုင်း ဖြစ်လာမည်။ အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ တပဿာဓနရှိသူတို့အားလုံး ဒါရုဝနသို့ သွားကြလော့။ ငါသည် အားလုံးကို အမိန့်ပေးပြီးပြီ—ဒွိဇတို့ ဒါရုဝနသို့ သွားကြလော့။
Verse 64
ततस्तु संप्राप्य महद्वचो मम सर्वे प्रहृष्टा मुनयो महोदयम् । गत्वा च तद्दारुवनं महेश्वरि पुनश्च चेरुः सुतपस्तपोधनाः
ထို့နောက် ငါ၏ မဟာဝစနကို လက်ခံရရှိပြီးသော် မုနိအားလုံး ဝမ်းမြောက်ကြသည်၊ အို မဟေဣရှဝရီ။ ထို ဒါရုဝနသို့ သွားရောက်ကာ တပဿာကို ဓနအဖြစ်ထားသော အရှင်တို့သည် ထူးမြတ်သော တပဿာကို ထပ်မံ ကျင့်ကြသည်။
Verse 65
एतस्मात्कारणाद्देवि मूलचण्डीशसंज्ञितम् । लिंगं पापहरं नृणामर्द्धचन्द्रेण भूषितम्
ဤအကြောင်းကြောင့်၊ ဒေဝီမယ်တော်၊ ဤလိင်္ဂသည် «မူလချဏ္ဍီရှ» ဟုခေါ်ကြသည်။ လူတို့၏အပြစ်ကိုဖယ်ရှားပေးပြီး လဝက်တံဆိပ်ဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။
Verse 66
दोहनी दुग्थदानेन मुनीनां तृषितात्मनाम् । श्रमापहारं यद्देवि त्वया कृतमनुत्तमम् । तत्तप्तोदकनाम्ना वा अभूत्कुण्डं धरातले
နို့ညှစ်နွား (dohanī) ဖြင့်၊ ရေငတ်၍ စိတ်နှလုံးခြောက်သွေ့နေသော မုနိတို့အား နို့လှူဒါန်းခြင်းကြောင့်၊ ဒေဝီမယ်တော်၊ သင်သည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို ဖယ်ရှားပေးသော အလွန်မြတ်သော ကုသိုလ်ကောင်းကို ပြုခဲ့သည်။ ထိုနေရာသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် «တပ္တောဒက» ဟုခေါ်သော ကုဏ္ဍတစ်ခု ဖြစ်လာ하였다။
Verse 67
ऋषितोयाजले स्नात्वा चण्डीशं यः प्रपूजयेत् । स प्रचण्डो भवेद्भूमौ भुवनानामधीश्वरः
«ဣဿိတိုယ» ဟုခေါ်သော သန့်ရှင်းရေတွင် ရေချိုးပြီးနောက် ချဏ္ဍီရှကို ယုံကြည်စိတ်ဖြင့် ပူဇော်သူသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် အလွန်တန်ခိုးကြီးလာ၍ လောကတို့အပေါ် အထွဋ်အမြတ် အာဏာကို ရရှိသည်။
Verse 68
एतत्संक्षेपतो देवि माहात्म्यं कीर्तितं तव । मूलचण्डीशदेवस्य श्रुतं पातकनाशनम्
ဤသို့ဖြင့်၊ ဒေဝီမယ်တော်၊ သင်၏ မဟာတန်ခိုးကို အကျဉ်းချုပ်၍ ကြေညာပြီးပြီ။ «မူလချဏ္ဍီရှ» ဒေဝတ၏ အကြောင်းကို ကြားနာခြင်းသည် အပြစ်ကို ဖျက်ဆီးပေးသည်။
Verse 308
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये तप्तोदककुण्डोत्पत्तौ मूलचण्डीशोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टोत्तर त्रिशततमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «သရီ စကန္ဒ မဟာပုရာဏ»—အပိုဒ် ၈၁,၀၀၀ ပါဝင်သော သံဟိတာအတွင်း—သတ္တမ ပရဘာသခဏ္ဍ၊ ပထမ ပရဘာသက္ခေတ်ရမဟာတ္မယတွင်၊ «တပ္တောဒက ကုဏ္ဍ ပေါ်ပေါက်ခြင်း» အကြောင်း၌ «မူလချဏ္ဍီရှ ပေါ်ပေါက်ခြင်း၏ မဟာတ္မယ ဖော်ပြချက်» ဟုအမည်ရ သုံးရာရှစ်မြောက် အခန်း ပြီးဆုံး၏။