
အခန်း ၂၈၀ သည် ရှီဝ–ဒေဝီ ဆွေးနွေးပွဲဖြစ်ပြီး ပရဘားသ-က்ஷೇತ್ರအတွင်းရှိ လိင်္ဂ “ချျဝနေရှွရ” ကို မိတ်ဆက်ကာ “sarva-pātaka-nāśana” ဟူ၍ အပြစ်အကုန်ဖျက်သိမ်းသူအဖြစ် ချီးမွမ်းထားသည်။ ထို့နောက် ဘာရ္ဂဝ ရှင်တော် ချျဝန၏ နောက်ခံဇာတ်ကြောင်းကို ပြောပြသည်—သူသည် ပရဘားသသို့ ရောက်လာ၍ တပဿာပြင်းထန်စွာ ကျင့်ကာ သစ်တိုင်ကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက် ဖြစ်သွားပြီး မြွေတောင်ပုံ၊ အပင်ပင်လယ်နှင့် ပုရွက်ဆိတ်များက ဖုံးလွှမ်းသွားသည်။ ဘုရင် ရှာရျာတီ သာသနာယာဉ်ဖြင့် စစ်တပ်ကြီးနှင့် သမီး စုကန်ယာကို ခေါ်လာသည်။ မိတ်ဆွေများနှင့် လှည့်လည်စဉ် စုကန်ယာသည် မြွေတောင်ပုံကို တွေ့ပြီး ရှင်တော်၏ မျက်လုံးကို တောက်ပသော အရာဟု မှားယွင်းထင်ကာ ဆူးဖြင့် ထိုးမိသည်။ ချျဝန၏ ဒေါသကြောင့် ဘုရင်၏ တပ်ဖွဲ့တွင် အညစ်အကြေးထုတ်ပယ်မှု ပိတ်ဆို့သကဲ့သို့သော ဒဏ်ခတ်ရောဂါ ဖြစ်ပေါ်လာ၍ စုံစမ်းမေးမြန်းရာမှ အမှန်တရား ပေါ်ထွက်လာသည်။ စုကန်ယာ ဝန်ခံပြီး ဘုရင်က ခွင့်လွှတ်ရန် တောင်းပန်သည်; ချျဝနက စုကန်ယာကို မိမိနှင့် လက်ထပ်ပေးလျှင် ခွင့်လွှတ်မည်ဟု ဆိုရာ ဘုရင်က သဘောတူသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် စုကန်ယာ၏ စံပြသဘောထား—တပဿာရှင် ခင်ပွန်းကို စည်းကမ်းတကျ စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ဧည့်ဝတ်ပြုခြင်းနှင့် သစ္စာတရားဖြင့် ဝန်ဆောင်ခြင်း—ကို ချီးမွမ်းကာ ဘုရားကျောင်းမဟာတ္တမနှင့် တာဝန်ယူမှု၊ ပြန်လည်ပြုပြင်ပေးဆပ်မှု၊ သစ္စာရှိဝန်ဆောင်မှုတို့ကို ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि च्यवनेश्वरमुत्तमम् । तत्रैव संस्थितं लिंगं सर्वपातकनाशनम्
ဣရှ္ဝရ မိန့်တော်မူသည်— ထို့နောက်၊ မဟာဒေဝီရေ၊ အထူးမြတ်သော ချျဝနေရှ္ဝရ ထံသို့ သွားရမည်။ ထိုနေရာ၌ပင် တည်ထားသော လိင်္ဂတော်ရှိ၍ အပြစ်အကုန် ဖျက်ဆီးပေးသည်။
Verse 2
यत्र शर्यातिना दत्ता सुकन्या सा महर्षये । यत्र संस्तंभितं सैन्यमानाहार्त्तमथाकरोत्
ထိုနေရာသည် ရှရျာတိ မင်းကြီးက စုကန်ယာကို မဟာရိရှိအား ပေးအပ်ခဲ့သော အရပ်ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာ၌ပင် စစ်တပ်ကို တားဆီးထားပြီး နောက်တစ်ဖန် ရန်ပြုခြင်းမှ ရပ်စဲစေခဲ့သည်။
Verse 3
एष शर्यातियज्ञस्य देशो देवि प्रकाशते । प्रभासक्षेत्रमध्ये तु साक्षात्पातकनाशनः
အို ဒေဝီ၊ ဤနေရာသည် ရှရယာတိ၏ ယဇ్ఞပြုရာအဖြစ် ထင်ရှား၏။ ပရဘာသက்ෂೇತ್ರ အလယ်၌ မျက်မြင်ပင် အပြစ်ပာပ ဖျက်ဆီးရာ ဖြစ်၏။
Verse 4
साक्षात्तत्राभजत्सोममश्विभ्यां सह कौशिकः । चुकोप भार्गवश्चैव महेन्द्राय महातपाः
ထိုနေရာ၌ ကೌသိကသည် အශ්ဝိန်နှစ်ပါးနှင့်အတူ ဆိုမရသကို မျက်မြင်ပင် မျှဝေခဲ့၏။ ထို့ပြင် တပဿာကြီးသော ဘာရ္ဂဝလည်း မဟိန္ဒြ (အိန္ဒြ) အပေါ် ဒေါသထွက်ခဲ့၏။
Verse 5
संस्तंभयामास च तं वासवं च्यवनः प्रभुः । सुकन्यां चापि भार्यां स राजपुत्रीमवाप्तवान्
အာဏာကြီးသော ရှင်ချျဝနသည် ဝါသဝ (အိန္ဒြ) ကိုပင် တားဆီးချုပ်နှောင်ခဲ့၏။ ထို့နောက် မင်းသမီး စုကန်ယာကို မိမိ၏ ဇနီးအဖြစ် ရရှိခဲ့၏။
Verse 6
देव्युवाच । कथं विष्टंभितस्तेन भगवान्पाकशासनः । किमर्थं भार्गवश्चापि कोपं चक्रे महातपाः
ဒေဝီက မေးလေ၏— “ဘုရားသခင် ပာကရှာသန (အိန္ဒြ) ကို သူက ဘယ်လို တားဆီးနိုင်ခဲ့သနည်း။ ထို့ပြင် တပဿာကြီးသော ဘာရ္ဂဝသည် အဘယ်ကြောင့် ဒေါသထွက်ခဲ့သနည်း။”
Verse 7
नासत्यौ च कथं ब्रह्मन्कृ तवान्सोमपायिनौ । तत्सर्वं च यथावृत्तमाख्यातु भगवान्मम
“အို ဘြာဟ္မဏ၊ နာသတ္ယ အမြွှာနှစ်ပါးကို ဆိုမရသ သောက်စေခဲ့သည်မှာ ဘယ်လိုနည်းနည်း။ ဖြစ်ပျက်သမျှကို အမှန်အတိုင်း ဘုရားသခင်က ကျွန်မအား ပြောပြပါ။”
Verse 8
ईश्वर उवाच । भृगोर्महर्षेः पुत्रोऽभूच्च्यवनो नाम नामतः । स प्रभासं समासाद्य तपस्तेपे महामुनिः
ဣဿဝရက မိန့်တော်မူသည်။ “နာမတော်ကြီးသော စျဝနဟူသည် မဟာရိရှီ ဘೃဂု၏ သားဖြစ်၏။ ထိုမဟာမုနိသည် ပရဘာသသို့ ရောက်လာ၍ တပဿာကို ကျင့်တော်မူ၏။”
Verse 9
स्थाणुभूतो महातेजा वीरस्थाने च भामिनि । अतिष्ठत्सुचिरं कालमेकदेशे वरानने
အို ရောင်ဝါထွန်းလင်းသော မိန်းမမြတ်ရေ၊ ထို ဝီရသ္ထာန၌ သူသည် တိုင်တံကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက်ဘဲ အချိန်အလွန်ရှည်ကြာ တစ်နေရာတည်း၌ ရပ်တည်နေ၏၊ အို မျက်နှာလှသောသူရေ။
Verse 10
स वल्मीकोऽभवत्तत्र लताभिरभिसंवृतः । कालेन महता देवि समाकीर्णः पिपीलकैः
အချိန်ကြာလာသော် အို ဒေဝီ၊ ထိုနေရာ၌ သူသည် ပုရွက်ဆိတ်တောင် (ဝလ္မီက) ကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီး လျားပင်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ ကာလအလွန်ကြာသဖြင့် ပုရွက်ဆိတ်များက ပတ်လည်ပြည့်နှက်လာ၏။
Verse 11
स तथा संवृतो धीमान्मृत्पिंड इव सर्वतः । तप्यते स्म तपो घोरं वल्मीकेन समावृतः
ထိုသို့ ပတ်လည်အကုန် ဖုံးအုပ်ခံရ၍ မြေတုံးတစ်တုံးကဲ့သို့ ဖြစ်နေသော်လည်း၊ ဉာဏ်ရှိသူသည် ဝလ္မီကဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက် ကြမ်းတမ်းသော တပဿာကို ဆက်လက်ကျင့်တော်မူ၏။
Verse 12
अथास्य यातकालस्य शर्यातिर्नाम पार्थिवः । तीर्थयात्राप्रसंगेन श्रीसोमेशदिदृक्षया । आजगाम महाक्षेत्रं प्रभासं पापनाशनम्
ထို့နောက် အချိန်ကာလ လွန်သွားသော်၊ ရှရျာတိဟူသော မင်းကြီးသည် တီရ္ထယာတရာ (ဘုရားဖူးခရီး) အခါသမယကြောင့်၊ တင့်တယ်မြတ်သော သိုမေရှကို ဖူးမြင်လိုသဖြင့်၊ အပြစ်ပျက်စီးစေသော မဟာက்ஷೇತ್ರ ပရဘာသသို့ ရောက်လာ၏။
Verse 13
तस्य स्त्रीणां सहस्राणि चत्वार्यासन्परिग्रहाः । एकैव तु सुता शुभ्रा सुकन्यानाम नामतः
သူ၌ မယားလေးထောင်ရှိသော်လည်း၊ တောက်ပသန့်ရှင်းသော သမီးတစ်ယောက်တည်းသာရှိ၍ အမည်အားဖြင့် “သုကန်ယာ” ဟု ကျော်ကြား၏။
Verse 14
सा सखीभिः परिवृता सर्वाभरणभूषिता । चंक्रम्यमाणा वल्मीकं भार्गवस्य समासदत्
သူမသည် မိတ်သဟာယများဖြင့် ဝိုင်းရံလျက်၊ အလှဆင်အလှပစ္စည်းအကုန်လုံးဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားကာ လှည့်လည်သွားရင်း ဘာရ္ဂဝ၏ ပုရွက်ဆိတ်တောင် (anthill) ကို တွေ့ရောက်하였다။
Verse 15
सा चैव सुदती तत्र पश्यमाना मनोरमान् । वनस्पतीन्विचिन्वंती विजहार सखीवृता
အဲဒီနေရာတွင် သွားလှပသော ကညာသည် စိတ်ပျော်ဖွယ် သစ်ပင်များကို ကြည့်ရှုကာ မိတ်သဟာယများနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်စွာ လှည့်လည်၍ အပင်ပန်းနှင့် ပန်းများကို စုဆောင်းကစားလေ၏။
Verse 16
रूपेण वयसा चैव सुरापानमदेन च । बभंज वनवृक्षाणां शाखाः परम पुष्पिताः
အလှအပနှင့် လူငယ်အရွယ်ကို မာန်တက်၍၊ ထို့ပြင် အရက်သောက်မူးယစ်မှုကြောင့်လည်း၊ သူမသည် ပန်းပွင့်အလွန်စိုပြေသော တောသစ်ပင်များ၏ ကိုင်းခက်များကို ချိုးဖျက်လေ၏။
Verse 17
तां सखीरहितामेकामेकवस्त्रामलंकृताम् । ददर्श भार्गवो धीमांश्चरंतीमिव विद्युतम्
ပညာရှိ ဘာရ္ဂဝ မဟာရသီသည် မိတ်သဟာယကင်းမဲ့၍ တစ်ယောက်တည်း၊ အလှဆင်ထားပြီး အဝတ်တစ်ထည်တည်းဝတ်ကာ မိုးကြိုးလျှပ်စီးကဲ့သို့ လှုပ်ရှားသွားလာနေသူမကို မြင်လေ၏။
Verse 18
तां पश्यमानो विजने स रेमे परमद्युतिः । क्षामकण्ठश्च ब्रह्मर्षिस्तपोबलसमन्वितः
တိတ်ဆိတ်သောနေရာ၌ သူမကိုမြင်သော် အလင်းရောင်ထွန်းလင်းသူသည် ပျော်မြူးလေ၏။ လည်ချောင်းပါးသော်လည်း တပဿာ၏အင်အားပြည့်ဝသော ဗြဟ္မရ္ရှိသည် ထိုနေရာ၌ ရှိနေ하였다။
Verse 19
तामभाषत कल्याणीं सा चास्य न शृणोति वै । ततः सुकन्या वल्मीके दृष्ट्वा भार्गवचक्षुषी
သူသည် မင်္ဂလာရှိသော မိန်းကလေးကို စကားပြောသော်လည်း သူမက မကြားသကဲ့သို့ မနားထောင်လေ၏။ ထို့နောက် စုကန်ယာသည် ပုရွက်ဆိတ်တောင်အတွင်း၌ ဘာရ္ဂဝ ရ္ရှိ၏ မျက်စိများကို မြင်၍ သတိပြုလေ၏။
Verse 20
कौतूहलात्कण्टकेन बुद्धिमोहबलात्कृता । किन्नु खल्विदमित्युक्त्वा निर्बिभेदास्य लोचने
စူးစမ်းလိုစိတ်ကြောင့်—မောဟကြောင့် အမြင်အာရုံမရှင်းလင်းသဖြင့်—“ဒါက ဘာလဲ” ဟုဆိုကာ ဆူးတစ်ချောင်းဖြင့် သူ၏ မျက်စိကို ထိုးဖောက်လေ၏။
Verse 21
अकुध्यत्स तया विद्धो नेत्रे परममन्युमान् । ततः शर्यातिसैन्यस्य शकृन्मूत्रे समावृणोत्
သူမက မျက်စိကို ထိုးဖောက်သော်လည်း သူသည် အမျက်မထွက်ဘဲ တည်ငြိမ်နေ၏၊ သို့ရာတွင် ထို့နောက် ရှရျာတိမင်း၏ စစ်တပ်တွင် အညစ်အကြေးနှင့် ဆီးထွက်ခြင်းကို တားဆီးလေ၏။
Verse 22
ततो रुद्धे शकृन्मूत्रे सैन्यमानाहदुःखितम् । तथागतमभिभेक्ष्य पर्यतप्यत पार्थिवः
အညစ်အကြေးနှင့် ဆီးထွက်ခြင်း ပိတ်ဆို့သွားသဖြင့် စစ်တပ်သည် နာကျင်ဒုက္ခရောက်ကာ အော်ဟစ်လေ၏။ ဖြစ်ပျက်လာသမျှကို မြင်သော် မင်းသည် အလွန်စိတ်ပူပန်လေ၏။
Verse 23
तपोनित्यस्य वृद्धस्य रोषणस्य विशेषतः । केनापकृतमद्येह भार्गवस्य महात्मनः । ज्ञातं वा यदि वाऽज्ञातं तदिदं ब्रूत मा चिरम्
«ဤမဟာဘ္ဟာရ္ဂဝသည် တပဿာကို အမြဲတမ်းကျင့်သုံးသော အိုမင်းသူဖြစ်၍၊ အမျက်ထွက်လျှင် အထူးကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်၏။ ယနေ့ ဤနေရာ၌ မည်သူက ဤမဟာတပဿီကို ပြစ်မှားခဲ့သနည်း။ သိ၍ဖြစ်စေ မသိ၍ဖြစ်စေ—နှောင့်နှေးမနေဘဲ ချက်ချင်း ပြောကြ»။
Verse 24
तत्रोचुः सैनिकाः सर्वे न विद्मोऽपकृतं वयम् । सर्वोपायैर्यथाकामं भवान्समधिगच्छतु
ထိုအခါ စစ်သည်အားလုံးက ပြန်လည်ဆိုကြသည်—«ကျွန်ုပ်တို့သည် မည်သူက ပြစ်မှားခဲ့သည်ကို မသိပါ။ သင်တော်မူသလို နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိပါစေ»။
Verse 25
ततः स पृथिवीपालः साम्ना चोग्रेण च स्वयम् । पर्यपृच्छत्सुहृद्वर्गं प्रत्यजानन्न चैव ते
ထို့နောက် မြေကြီးကိုကာကွယ်သော မင်းသည် တစ်ခါတစ်ရံ နူးညံ့သောစကားဖြင့်၊ တစ်ခါတစ်ရံ တင်းကျပ်သောစကားဖြင့် ကိုယ်တိုင် မိတ်ဆွေဝိုင်းကို မေးမြန်းလေ၏။ သို့ရာတွင် သူတို့သည် အကြောင်းကို လုံးဝ မဝန်ခံကြ။
Verse 26
आनाहार्त्तं ततो दृष्ट्वा तत्सैन्यं संमुखोदितम् । पितरं दुःखितं चापि सुकन्यैवमथाब्रवीत्
ထိုအခါ စုကန်ယာသည် အစာမရှိသကဲ့သို့ စိတ်ပူပန်ကာ မျက်နှာချင်းဆိုင် ရပ်နေသော စစ်တပ်ကိုလည်းကောင်း၊ ဝမ်းနည်းနေသော ဖခင်ကိုလည်းကောင်း မြင်ပြီးနောက် ဤသို့ ပြောလေ၏။
Verse 27
मया तातेह वल्मीके दृष्टं सर्वमभिज्वलत् । उद्द्योतवदविज्ञानात्तन्मया विद्धमन्तिकात्
«အဖေချစ်ရပါသော၊ ဤပုရွက်ဆိတ်တောင်ထဲ၌ အရာအားလုံး မီးလောင်တောက်ပနေသည်ကို သမီးမြင်ခဲ့ပါသည်။ အမသိအမြင်ကြောင့် အလင်းတောက်တောက်တစ်ခုလို ထင်မှတ်ကာ အနီးကနေ ထိုးမိခဲ့ပါသည်»။
Verse 28
एतच्छ्रुत्वा तु शर्याति र्वल्मीकं क्षिप्रमभ्यगात् । तत्रापश्यत्तपोवृद्धं वयोवृद्धं च भार्गवम्
ဤသို့ကြားသော် ရှရျာတိသည် ပုရွက်ဆိတ်တောင်သို့ အလျင်အမြန် သွားရောက်၏။ ထိုနေရာ၌ တပဿာကြောင့် မြင့်မြတ်၍ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သော ဘာရ္ဂဝကို မြင်၏။
Verse 29
अथावदत्स्वसैन्यार्थं प्रांजलिः स महीपतिः । अज्ञानाद्बालया यत्ते कृतं तत्क्षंतुमर्हसि
ထို့နောက် မင်းကြီးသည် လက်အုပ်ချီ၍ မိမိစစ်တပ်အတွက် ကိုယ်စားပြုကာ ဆို၏—“မသိနားမလည်သော မိန်းကလေးငယ်က သင့်အပေါ် ပြုမိသမျှကို ခွင့်လွှတ်တော်မူပါ”။
Verse 30
ततोऽब्रवीन्महीपालं च्यवनो भार्गवस्तदा । रूपौदार्यसमायुक्तां लोभमोहसमावृताम्
ထို့နောက် ချျဝန ဘာရ္ဂဝသည် မင်းကြီးအား ပြော၏—သူမသည် အလှအပနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာပြည့်စုံသော်လည်း လောဘနှင့် မောဟကြောင့် ဖုံးလွှမ်းနေသည်ဟု ဆို၏။
Verse 31
तामेव प्रतिगृह्याहं राजन्दुहितरं तव । क्षमिष्यामि महीपाल सत्यमेतद्ब्रवीमि ते
“အို မင်းကြီး၊ သင်၏ သမီးတော်ကို ငါ လက်ခံယူလျှင် ဤအပြစ်ကို ငါ ခွင့်လွှတ်မည်၊ မြေကြီး၏ အုပ်စိုးရှင်ရေ—ဤသည်ကို ငါ အမှန်တကယ် ပြောသည်” ဟု ဆို၏။
Verse 32
ईश्वर उवाच । ऋषेर्वचनमाज्ञाय शर्यातिरविचारयन् । ददौ दुहितरं तस्मै च्यवनाय महात्मने
ဣရှွရက ပြော၏—ရိရှီ၏ စကားကို နားလည်သိမြင်ပြီးနောက် ရှရျာတိသည် မစဉ်းစားမနားဘဲ မိမိသမီးကို မဟာအတ္တမ ချျဝနအား ပေးအပ်၏။
Verse 33
प्रतिगृह्य च तां कन्यां भगवान्प्रससाद ह । प्राप्ते प्रसादे राजा तु ससैन्यः पुरमाव्रजत्
ထိုကညာကို လက်ခံယူပြီးနောက် မြတ်သော ရှင်တော်သည် ကျေးဇူးတော်ပြု၍ ကြည်နူးတော်မူ၏။ ထိုကျေးဇူးတော်ရရှိသော် မင်းကြီးသည် စစ်တပ်နှင့်အတူ မြို့သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လေ၏။
Verse 34
सुकन्यापि पतिं लब्ध्वा तपस्विनमनिन्दितम् । नित्यं पर्यचरत्प्रीत्या तपसा नियमेन च
စူကန်ညာသည်လည်း အပြစ်ကင်းသော တပသဝင်ကို ခင်ပွန်းအဖြစ် ရရှိပြီးနောက် မေတ္တာဖြင့် နေ့စဉ် ဆောင်ရွက်ကာ တပသနှင့် စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်များဖြင့် အမြဲတမ်း ပြုစုလေ၏။
Verse 35
अग्नीनामतिथीनां च शुश्रूषुरनसूयया । समाराधयत क्षिप्रं च्यवनं सा शुभानना
မျက်နှာလှသော စူကန်ညာသည် လှည့်ကွက်မရှိသော သဒ္ဓါနှင့် မနာလိုမရှိဘဲ သန့်ရှင်းသော မီးပူဇော်များနှင့် ဧည့်သည်တို့ကို စေတနာပြည့်ဝစွာ ပြုစုလေ၏။ ထို့ကြောင့် ချျဝန ရှင်တော်၏ ပြည့်စုံသော ကျေးဇူးတော်ကို လျင်မြန်စွာ ရရှိလေ၏။
Verse 280
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभास क्षेत्रमाहात्म्ये च्यवनेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामाशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «ချျဝနေရှွရ မဟာတ್ಮျာ၏ ဂုဏ်တော်ဖော်ပြချက်» ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် အခန်း ၂၈၀ သည် ပြီးဆုံး၏။ ၎င်းသည် သီရိ စကန္ဒ မဟာပုရာဏ၏ (အပိုင်း ၇) ပရဘာသခဏ္ဍ၌၊ ဧကာရှီတိသာဟသရီ သံဟိတာအတွင်းရှိ ပရဘာသ က్షೇತ್ರ မဟာတ్మျာတွင် ဖြစ်၏။