
ဣရှွရသည် ဒေဝီအား ပရဘာသက்ஷೇತ್ರ၌ ရာဝဏေရှွရ၏ မူလဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် ပူဇော်ခြင်း၏ အကျိုးဖလကို ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။ သုံးလောကကို အောင်မြင်လိုသော ရာဝဏသည် ပုෂ္ပကဝိမာနဖြင့် ခရီးထွက်ရာတွင် ကောင်းကင်၌ ရုတ်တရက် မရွေ့နိုင်တော့ဘဲ က္ෂೇತ್ರ၏ ကန့်သတ်အာနိသင်ကို ပြသသည်။ ထို့နောက် ပရဟஸ္တကို စုံစမ်းရန် စေလွှတ်ပြီး၊ သူက သောမေရှွရ (ရှီဝ) ကို ဒေဝတားအစုအဝေးများ ချီးမွမ်းနေကြသကဲ့သို့ တပသီအဖွဲ့များ (ဝါလခိလျာမျိုး) တို့ကလည်း ဝန်းရံနေကြောင်းနှင့် ရှီဝ၏ မလွန်နိုင်သော တည်ရှိမှုကြောင့် ဝိမာန မဖြတ်ကျော်နိုင်ကြောင်း ပြန်လည်တင်ပြသည်။ ရာဝဏသည် ဆင်းလာ၍ ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ပဏာမနှင့် ပူဇော်ပစ္စည်းများ ဆက်ကပ်သည်။ ဒေသခံများက ကြောက်ရွံ့၍ ထွက်ပြေးသဖြင့် ဘုရားရှင်အနီးဝန်းကျင်သည် အလွတ်သဖွယ် ဖြစ်သွားသည်။ ထိုအခါ ကိုယ်မဲ့အသံတစ်ခုက သီလညွှန်ကြားချက် ထုတ်ပြန်၍ ဒေဝတား၏ ယာထရာရာသီကို မတားဆီးရန်၊ အဝေးမှ လာရောက်သော ဒွိဇာတိ ဘုရားဖူးများကို အန္တရာယ်မဖြစ်စေရန် အမိန့်ပေးသည်။ ထို့ပြင် သောမေရှွရကို ဒർശနသာ ပြုရုံဖြင့် ကလေးဘဝ၊ လူငယ်ဘဝ၊ အိုမင်းဘဝတို့တွင် စုဆောင်းမိသော အပြစ်အနာများကို ဆေးကြောနိုင်ကြောင်းလည်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရာဝဏသည် ရာဝဏေရှွရ လိင်္ဂကို တည်ထောင်၍ ဥပဝါသနှင့် ညလုံးပေါက် ဂီတဖြင့် ဗီဂီလ်ပြုကာ ပရသာဒကို ရရှိသည်။ ရှီဝသည် ထိုနေရာ၌ အမြဲတည်ရှိမည်၊ လောကီအာဏာတက်ကြွမည်၊ ဤလိင်္ဂကို ပူဇော်သူများသည် ရန်သူက ခက်ခဲစွာသာ အနိုင်ယူနိုင်ပြီး စိဒ္ဓိကို ရရှိမည်ဟု ကောင်းချီးပေးသည်။ ရာဝဏသည် ထပ်မံ အောင်မြင်လိုသည့် ရည်မှန်းချက်များနှင့် ထွက်ခွာသော်လည်း ဤအခန်းသည် သန့်ရှင်းရာဌာန၏ မဟာတန်ခိုးနှင့် ရိတုအကျိုးဖလ သဘောတရားကို တည်မြဲစေသည်။
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि रावणेश्वरमुत्तमम् । तस्माद्दक्षिणनैरृत्ये धनुषां षोडशे स्थितम्
ဣရှွရက မိန့်တော်မူသည်— «ထို့နောက် မဟာဒေဝီရေ၊ အထူးမြတ်သော ရာဝဏေရှွရသို့ သွားရမည်။ ယခင်ဘုရားဌာနမှ တောင်ဘက်-အနောက်တောင်ဘက်သို့ ဓနု ၁၆ အကွာ၌ တည်ရှိသည်»။
Verse 2
प्रतिष्ठितं दशास्येन सर्वपातकनाशनम् । पौलस्त्यो रावणो देवि राक्षसस्तु सुदारुणः
ဒေဝီရေ၊ ထိုသန့်ရှင်းသော တည်ထောင်ခြင်းကို ဒသာအస్య (ရာဝဏ) က အပြစ်အကုန် ဖျက်ဆီးပေးသောအရာအဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ပုလတ္စျ မျိုးနွယ် ရာဝဏသည် အလွန်ကြမ်းတမ်း၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ရာක්ෂသ ဖြစ်၏။
Verse 3
त्रैलोक्यविजयाकाङ्क्षी पुष्पकेण चचार ह । कस्यचित्त्वथ कालस्य विमानं तस्य पुष्पकम्
သုံးလောကကို အနိုင်ယူလိုသော ဆန္ဒဖြင့် သူသည် ပုෂ္ပက (လေယာဉ်ရထား) ဖြင့် လှည့်လည်သွားလာခဲ့သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ၌ ထိုပုෂ္ပကပင် သူ၏ ဝိမာန (ကောင်းကင်ယာဉ်) ဖြစ်လာ၏။
Verse 4
व्रजद्वै व्योममार्गेण निश्चलं सहसाऽभवत् । स्तंभितं पुष्पकं दृष्ट्वा रावणो विस्मयान्वितः
ကောင်းကင်လမ်းကြောင်းဖြင့် သွားနေစဉ် အလျင်အမြန် တိတ်ဆိတ်၍ မလှုပ်မယှက် ဖြစ်သွားသည်။ ပုෂ္ပကကို ရပ်တန့်သွားသည်ကို မြင်၍ ရာဝဏသည် အံ့ဩခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်လေ၏။
Verse 5
प्रहस्तं प्रेषयामास किमिदं व्रज मेदिनीम् । अहताऽस्य गतिर्यस्मात्त्रैलोक्ये सचराचरे
ထိုအခါ သူသည် ပရဟတ္တကို စေလွှတ်၍ «ဤသည် ဘာနည်း? မြေပြင်သို့ ဆင်းကာ စုံစမ်းကြည့်လော့» ဟု ဆို၏။ အကြောင်းမူကား သုံးလောကလုံး၌ လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာ အားလုံးအတွင်း မည်သည့်နေရာတွင်မျှ ၎င်း၏ သွားလာမှုကို မတားဆီးနိုင်ခဲ့သေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 6
तत्कस्मान्निश्चलं जातं विमानं पुष्पकं मम । अथाऽसौ सत्वरो देवि जगाम वसुधातले
«ထိုသို့ဖြစ်လျှင် ငါ၏ ပုဿပက ဝိမာနာသည် အဘယ်ကြောင့် မလှုပ်မရှား ဖြစ်သနည်း» ဟု ဆို၏။ ထို့နောက်၊ ဒေဝီရေ၊ သူသည် အလျင်အမြန် မြေမျက်နှာပြင်သို့ ဆင်းသွား၏။
Verse 7
अपश्यद्देवदेवेशं श्रीसोमेशं महाप्रभम् । स्तूयमानं सुरगणैः शतशोऽथ सहस्रशः
သူသည် ဒေဝတို့၏ ဒေဝဧကရာဇ်၊ သီရိသောမေရှ (Someśa) မဟာတေဇောတော်ကို မြင်တွေ့၏။ ဒေဝအဖွဲ့များက ရာချီ၊ ထောင်ချီဖြင့် ချီးမွမ်းသံ ပူဇော်နေကြ၏။
Verse 8
तं दृष्ट्वा राक्षसे न्द्राय तत्सर्वं विस्तरात्प्रिये । प्रहस्तः कथयामास यद्दृष्टं क्षेत्रमध्यतः
ထိုအရာကို မြင်ပြီးနောက်၊ ချစ်သူရေ၊ ပရဟတ္တသည် ရက္ခသတို့၏ အရှင်ထံသို့ အရာအားလုံးကို အသေးစိတ် ပြောကြား၏။ သန့်ရှင်းသော က္ရှೇತ್ರ၏ အလယ်၌ မိမိမြင်တွေ့ခဲ့သမျှကို တင်ပြလေ၏။
Verse 9
प्रहस्त उवाच । राक्षसेश महाबाहो शिवक्षेत्रं निजं प्रभो । प्रभासेति समाख्यातं गणगन्धर्वसेवितम्
ပရဟတ္တက ပြောသည်— «ရက္ခသအရှင် မဟာဗာဟု၊ အရှင်ဘုရား၊ ဤနေရာသည် သီဝ၏ ကိုယ်ပိုင် သန့်ရှင်းသော က္ရှೇತ್ರ ဖြစ်၏။ ‘ပရဘာသ’ ဟု ထင်ရှား၍ သီဝ၏ ဂဏများနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗများက ဆည်းကပ်ပူဇော်နေကြ၏»။
Verse 10
तत्र सोमेश्वरो देवः स्वयं तिष्ठति शङ्करः । अब्भक्षैर्वायुभक्षैश्च दंतोलूखलिभिस्तथा । ऋषिभिर्वालखिल्यैश्च पूज्यमानः समंततः
ထိုနေရာ၌ သောမေရှဝရ ဒေဝ—ရှင်ကရ ကိုယ်တိုင်—ကိုယ်တိုင်တည်ရှိတော်မူ၏။ အနီးအနားတစ်ဝိုက်တွင် ရေကိုသာသောက်၍နေသူ တပသီများ၊ လေကိုသာမှီ၍နေသူများ၊ ဒန္တောလူခလိများနှင့် ဝါလခိလျ ရှင်ရသေ့များက ပူဇော်ကြ၏။
Verse 11
प्रभावात्तस्य देवस्य नेदं गच्छति पुष्पकम् । न स प्रालंघ्यते देवो ह्यलंघ्यो यः सुरासुरैः
ထိုဒေဝ၏ အานุဘော်ကြောင့် ဤ ပုဿပက ယာဉ်သည် ရှေ့သို့ မရွေ့နိုင်။ ထိုဘုရားကို ကျော်လွန်၍ မရနိုင်၊ ဒေဝနှင့် အသူရတို့ကပင် မလှန်နိုင်သော မလွန်နိုင်သူ ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 12
ईश्वर उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनः । अवतीर्य धरापृष्ठं सोमेशं समपश्यत
ဣရှွရက မိန့်တော်မူသည်—ထိုစကားကို ကြားသော် အံ့ဩ၍ မျက်လုံးကျယ်ပြန့်ကာ မြေပြင်သို့ ဆင်းလာပြီး သောမေရှ (သောမေရှဝရ) ကို ဖူးမြင်၏။
Verse 13
पूजयामास देवेशि भक्त्या परमया युतः । रत्नैर्बहुविधैर्वस्त्रैर्गन्धपुष्पानुलेपनैः
အို ဒေဝီမယ်တော်၊ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဘက္တိဖြင့် ပြည့်စုံကာ သူသည် သခင်ကို ပူဇော်လေ၏—အမျိုးမျိုးသော ရတနာများ၊ အဝတ်အစားများ၊ အနံ့သာများ၊ ပန်းများနှင့် လိမ်းဆေးများဖြင့်။
Verse 14
अथ पौरजना दृष्ट्वा रावणं राक्षसेश्वरम् । सर्वदिक्षु वरारोहे भयाद्भीताः प्रदुद्रुवुः
ထို့နောက် အို ခါးလှသော မယ်တော်၊ မြို့သူမြို့သားတို့သည် ရာဝဏ—ရက္ခသတို့၏ အရှင်—ကို မြင်သော် အရပ်ရပ်သို့ ကြောက်လန့်ကာ ပြေးလွှားကြ၏။
Verse 15
शून्यं समभवत्सर्वं तत्र देवो व्यवस्थितः । एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी
ထိုနေရာ၌ အရာအားလုံးသည် လွတ်လပ်၍ ဆိတ်ငြိမ်သွားသော်လည်း ဘုရားသခင်သည် ထိုနေရာ၌ တည်ရှိနေ၏။ ထိုအချိန်တည်းက ကိုယ်မဲ့အသံတစ်သံက ပြောဆိုလာ၏။
Verse 16
दशग्रीव महाबाहो अयने चोत्तरे तथा । यात्राकाले तु देवस्य सर्वपापप्रणाशने
«ဒသဂ္ရီဝ မဟာဗာဟို၊ အထူးသဖြင့် မြောက်အယနကာလ၌လည်းကောင်း၊ ဘုရား၏ ယာတရာပွဲ/လှည့်လည်ပွဲကာလ၌လည်းကောင်း—အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးသောအခါ—…»
Verse 17
दूरतः समनुप्राप्ता भूरिलोका द्विजातयः । राक्षसानां भयाद्भीताः प्रयांति हि दिशो दश
လူအများအပြား၊ အထူးသဖြင့် ဒွိဇာတများသည် အဝေးမှ ရောက်လာကြ၏။ သို့သော် ရာක්ෂသများကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် တကယ်တမ်း တစ်ဆယ်ဦးတည်ရာသို့ ထွက်ခွာသွားကြ၏။
Verse 18
भयान्मा त्वं राक्षसेन्द्र यात्राविघ्नकरो भव । बाल्ये वयसि यत्पापं वार्द्धक्ये यौवनेऽपि च । तत्सर्वं क्षालयेन्मर्त्यो दृष्ट्वा सोमेश्वरं प्रभुम्
«ထို့ကြောင့် ရာක්ෂသအရှင်၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် ယာတရာကို အနှောင့်အယှက် မဖြစ်စေပါနှင့်။ လူသားတစ်ဦးသည် ကလေးဘဝ၊ လူငယ်ဘဝ၊ အိုမင်းဘဝတို့၌ စုဆောင်းခဲ့သော အပြစ်အားလုံးကို သောမေရှွရ ဘုရားရှင်ကို မြင်ရုံဖြင့်ပင် ဆေးကြောပယ်ဖျက်နိုင်၏။»
Verse 19
ततोऽसौ राक्षसेन्द्रस्तु गत्वैकान्ते सुगह्वरे । लिंगं च स्थापयामास भक्त्या परमया युतः
ထို့နောက် ရာක්ෂသအရှင်သည် သီးခြားတိတ်ဆိတ်သော လှိုဏ်ဂူကောင်းတစ်ခုသို့ သွား၍ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဘက္တိဖြင့် လင်္ဂကို တည်ထောင်လေ၏။
Verse 20
ततस्तन्निरतो भूत्वा सर्वैस्तै राक्षसेश्वरः । पूजयामास देवेशि उपवासपरायणः
ထို့နောက် ထိုပူဇာ၌ စိတ်အပြည့်အဝ တည်ကြည်ကာ ပူဇာပစ္စည်းအားလုံးဖြင့် ရက္ခသတို့၏ အရှင်သည်၊ အို ဒေဝီ၊ အစာရှောင်ခြင်းကို အဓိကထား၍ ဒေဝအရှင်ကို ပူဇာတော်မူ၏။
Verse 21
चकार पुरतस्तस्य गीतवाद्येन जागरम् । ततोऽर्धरात्रसमये वागुवाचाशरीरिणी
သူသည် ထိုဘုရားရှေ့၌ သီချင်းနှင့် တီးဝိုင်းသံဖြင့် ညလုံးပတ်လုံး အိပ်မပျော်စောင့်ကြည့်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အလယ်ညအချိန်၌ ကိုယ်မဲ့အသံတစ်သံက ထပ်မံ ပြောကြားလာ၏။
Verse 22
दशग्रीव महाबाहो परितुष्टोऽस्मि तेऽनघ । मम प्रसादात्त्रैलोक्यं वशगं ते भविष्यति । अत्र संनिहितो नित्यं स्थास्याम्यहमसंशयम्
အို ဒသဂ္ရီဝ (ရာဝဏ) မဟာဗာဟု၊ အပြစ်ကင်းသူရေ၊ သင့်အပေါ် ငါနှစ်သက်ပြီ။ ငါ၏ကရုဏာကြောင့် သုံးလောကလုံး သင်၏အာဏာအောက်သို့ ရောက်လိမ့်မည်။ ထို့ပြင် ဤနေရာ၌ ငါသည် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေမည်ဟု သံသယမရှိ။
Verse 23
ये चैतत्पूजयिष्यंति लिंगं भक्तियुता नराः । अजेयास्ते भविष्यंति शत्रूणां राक्षसेश्वर
ထို့ပြင် ဤလင်္ဂကို ဘက္တိဖြင့် ပူဇာမည့် လူတို့သည်—အို ရက္ခသတို့၏ အရှင်—ရန်သူတို့အပေါ် မအနိုင်ယူနိုင်သောသူများ ဖြစ်လာကြလိမ့်မည်။
Verse 24
यास्यंति परमां सिद्धिं मत्प्रसादादसंशयम् । एवमुक्त्वा वरारोहे विरराम वृषध्वजः
သူတို့သည် ငါ၏ကရုဏာကြောင့် အမြင့်ဆုံးသော စိဒ္ဓိကို သံသယမရှိဘဲ ရောက်ကြလိမ့်မည်။ ထိုသို့ မိန့်ကြားပြီးနောက်၊ အို ခါးလှသော မိန်းမရေ၊ ဝೃಷဓွဇ (ရှီဝ) သည် တိတ်ဆိတ်သွား၏။
Verse 25
रावणोऽपि स संतुष्टो भूयोभूयो महेश्वरम् । पूजयित्वा च तल्लिंगं समारुह्य च पुष्पकम् । त्रैलोक्यविजयाकांक्षी इष्टं देशं जगाम ह
ရာဝဏလည်း ပျော်ရွှင်နှစ်သက်၍ မဟေရှ్వరနှင့် ထိုလင်္ဂကို ထပ်ခါထပ်ခါ ပူဇော်ကန်တော့하였다။ ထို့နောက် ပုෂ္ပက ဝိမာနပေါ် တက်စီးကာ လောကသုံးပါးကို အောင်နိုင်လိုသည့် ဆန္ဒဖြင့် မိမိနှစ်သက်ရာ အရပ်သို့ ထွက်ခွာသွား၏။
Verse 123
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये रावणेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयोर्विशत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «ရာဝဏေရှ್ವರ၏ မဟိမကို ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အမည်ရှိ အခန်း ၁၂၃ သည်၊ သီရိ စကန္ဒ မဟာပုရာဏ၏ ပရဘာသ ခဏ္ဍ၌၊ ဧကာရှီတိသာဟသရီ သံဟိတာအတွင်း၊ ပရဘာသက္ခေတ်ရ မာဟာတ္မယ၌ ပြီးဆုံး၏။