Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

आग्नीध्रश्च्यवनो नाम मैत्रावरुणः कार्मिकः । उद्गाता याज्ञवल्क्यश्च प्रतिहर्ता च जैमिनिः

āgnīdhraścyavano nāma maitrāvaruṇaḥ kārmikaḥ | udgātā yājñavalkyaśca pratihartā ca jaiminiḥ

ချျဝန သည် အာဂ္နီဓ္ရ (Āgnīdhra) အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပြီး၊ ကာရ္မိက သည် မૈထ္ရာဝရုဏ (Maitrāvaruṇa) အဖြစ် ဆောင်ရွက်하였다။ ယာဇ္ဉဝလ္က്യ သည် ဥဒ္ဂာတೃ (Udgātṛ) ဖြစ်ကာ၊ ဇૈမိနိ သည် ပရတိဟర్తೃ (Pratihartṛ) အဖြစ် တာဝန်ယူ하였다။

आग्नीध्रःthe Āgnīdhra priest
आग्नीध्रः:
Karta (Predicate nominative/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootआग्नीध्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; यज्ञे ‘आग्नीध्र’ नाम ऋत्विक्
च्यवनःCyavana
च्यवनः:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootच्यवन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
नामby name
नाम:
Sambandha (Naming marker)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय, नामनिर्देश (particle: ‘by name’)
मैत्रावरुणःthe Maitrāvaruṇa priest
मैत्रावरुणः:
Karta (Predicate nominative/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootमैत्रावरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; यज्ञे ‘मैत्रावरुण’ नाम ऋत्विक्
कार्मिकःritual-expert, officiant
कार्मिकः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकार्मिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier) मैत्रावरुणः
उद्गाताthe Udgātṛ priest
उद्गाता:
Karta (Predicate nominative/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootउद्गातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; यज्ञे ‘उद्गातृ’ नाम ऋत्विक्
याज्ञवल्क्यःYājñavalkya
याज्ञवल्क्यः:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootयाज्ञवल्क्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
प्रतिहर्ताthe Pratihartṛ priest
प्रतिहर्ता:
Karta (Predicate nominative/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रतिहर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; यज्ञे ‘प्रतिहर्तृ’ नाम ऋत्विक्
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
जैमिनिःJaimini
जैमिनिः:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootजैमिनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

Sūta (deduced: Purāṇic narration in Māhātmya context)

Type: kshetra

Scene: A bustling yet orderly yajña scene: Cyavana tends the fire as Āgnīdhra; the Maitrāvaruṇa coordinates responses; Yājñavalkya sings Sāman as Udgātṛ; Jaimini as Pratihartṛ answers/echoes, creating a layered sonic ritual.

C
Cyavana
K
Kārmika
Y
Yājñavalkya
J
Jaimini
Ā
Āgnīdhra
M
Maitrāvaruṇa
U
Udgātṛ
P
Pratihartṛ

FAQs

Dharma is upheld through disciplined participation—each role in a sacred rite contributes to the wholeness of the offering.

Within Nāgara Khaṇḍa Tīrthamāhātmya, the tīrtha’s sanctity is implied through the grand yajña; the precise place-name is not stated in this verse.

Designation of specialized ṛtviks (Āgnīdhra, Maitrāvaruṇa, Udgātṛ, Pratihartṛ) required for a full Vedic sacrifice.