Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2
आनर्त उवाच । त्रयोदश्यां कृते श्राद्धे कस्माद्वंशक्षयो भवेत् । एतन्मे सर्वमाचक्ष्व विस्तरात्त्वं महा मुने । भर्तृयज्ञ उवाच । एषा मेध्यतमा राजन्युगादिः कलिसंभवा । स्नाने दाने जपे होमे श्राद्धे ज्ञेया तथाऽक्षया
ānarta uvāca | trayodaśyāṃ kṛte śrāddhe kasmādvaṃśakṣayo bhavet | etanme sarvamācakṣva vistarāttvaṃ mahā mune | bhartṛyajña uvāca | eṣā medhyatamā rājanyugādiḥ kalisaṃbhavā | snāne dāne jape home śrāddhe jñeyā tathā'kṣayā
အာနတ်တ မင်းကြီးက မေးလေသည်—«ထရယෝဒရှီနေ့တွင် ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်လျှင် မည်ကြောင့် မျိုးရိုးဆုတ်ယုတ်မှု ဖြစ်နိုင်သနည်း။ မဟာမုနိ၊ အကျယ်တဝင့် အားလုံးကို ငါ့အား ရှင်းပြပါ»။ ဘရ္တೃယဇ్ఞ က ပြောလေသည်—«မင်းကြီး၊ ဤနေ့သည် အလွန်သန့်စင်စေသောနေ့၊ ကလိယုဂ၌ ပေါ်ထွန်းလာသော ယုဂအစပြုနေ့ ဖြစ်သည်။ ရေချိုးခြင်း၊ ဒါန၊ မန္တရရွတ်ဆိုခြင်း၊ ဟိုးမ (မီးပူဇော်) နှင့် ရှရဒ္ဓတို့၌ ‘အက္ရှယာ’—မပျက်မယွင်းသော फल အဖြစ် သိမှတ်ရမည်»။
Dialogue: King Ānarta; Sage Bhartṛyajña
Listener: King Ānarta
Scene: A king (Ānarta) respectfully questions a seated sage (Bhartṛyajña) about Trayodaśī-śrāddha; ritual items—kuśa grass, water-pot, sesame, fire-altar—suggest snāna/dāna/japa/homa/śrāddha as a unified dharma-day.
FAQs
Ritual timing in the lunar calendar matters in Purāṇic dharma, and certain tithis are praised as ‘akṣaya’—yielding lasting merit.
The teaching occurs within the Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya framework, though the verse focuses on tithi-glory rather than naming a tīrtha.
Trayodaśī is identified as highly purifying and ‘akṣayā’ for snāna, dāna, japa, homa, and Śrāddha.