Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36
न मोक्षलक्ष्म्योत्र समक्षमीक्षितास्तनूभृता केनचिदेव कुत्रचित् । अवैम्यहं शर्मद सर्वशर्मदा सरूपिणी मुक्तिरसौ हि काशिका
na mokṣalakṣmyotra samakṣamīkṣitāstanūbhṛtā kenacideva kutracit | avaimyahaṃ śarmada sarvaśarmadā sarūpiṇī muktirasau hi kāśikā
အခြားနေရာများတွင် ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါတို့အတွက် ‘မောက္ခ၏ သီရိ’ ကို ဤသို့ တိုက်ရိုက် မမြင်နိုင်။ ငါသည် နားလည်လာသည်မှာ ကာရှီကာကိုယ်တိုင်—ပျော်ရွှင်ချမ်းသာကို ပေးသနားသူ၊ မင်္ဂလာအလုံးစုံ၏ အရင်းမြစ်—သည် မြင်နိုင်သော ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် မောက္ခပင် ဖြစ်သည်။
Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda to Agastya)
Tirtha: Kāśī (Kāśikā)
Type: kshetra
Scene: Kāśī personified as a radiant feminine presence arising from the cityscape—ghāṭas, spires, and the Gaṅgā forming her ornaments—while a seeker ‘sees’ mokṣa-lakṣmī directly, as if liberation stands before him.
FAQs
Kāśī is not merely a means to liberation; it is portrayed as liberation itself, accessible to embodied beings.
Kāśī (Kāśikā), revered as mukti-svarūpa—liberation in embodied form.
No specific rite is prescribed; the verse stresses direct spiritual realization through Kāśī’s sanctity.