
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ စူတမုနိက «ပာရ္ထိဝာရ္စာ» ဟူသော သန့်စင်မြေဖြင့် လိင်္ဂပြုလုပ်ကာ ဝေဒိကနည်းတကျ ပူဇော်ခြင်းကို သင်ကြားပြီး၊ ဘုက္တိနှင့် မုက္တိ နှစ်ပါးလုံးရစေသော လမ်းဟု ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြသည်။ စတင်ရာတွင် စူတရညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ရေချိုးသန့်စင်၍ သန္ဓျာ၊ ဘြဟ္မယဇ္ဉ၊ တရ္ပဏာတို့ကို ဆောင်ရွက်ကာ နေ့စဉ်တာဝန်များ ပြီးစီးပြီးနောက်၊ သီဝသမရဏာဖြင့် စတင်ပူဇော်၍ ဘသ္မနှင့် ရုဒ္ရాక్షတို့ကဲ့သို့ ရှိုင်ဝအမှတ်အသားများကို ထားရှိရန် ဆိုသည်။ ဝေဒိုက္တနည်းနှင့် အလွန်ပြင်းထန်သော ဘက္တိရှိလျှင် အကျိုးဖလပြည့်စုံကြောင်း အတည်ပြုသည်။ ပူဇော်ရာနေရာအဖြစ် မြစ်ကမ်း၊ ကန်၊ တောင်၊ တော၊ ဘုရားကျောင်းနှင့် သန့်ရှင်းသော နေရာမည်သည့်နေရာမဆို ခွင့်ပြုသည်။ ထို့နောက် သန့်စင်ရာနေရာမှ မြေကို ဂရုတစိုက်ယူ၍ လိင်္ဂကို သေချာစွာ ပြုလုပ်ရန်၊ မြေအရောင်ကို ဝဏ္ဏအလိုက် သင့်တော်မှုများ ဖော်ပြသော်လည်း ဒေသအလိုက် ရရှိနိုင်သမျှကိုလည်း လက်ခံသည်။ မြေကို မင်္ဂလာနေရာတွင် ထား၍ ရေနှင့် သန့်စင်ကာ တဖြည်းဖြည်း နယ်ပြီး ဝေဒိကနည်းအတိုင်း မြေလိင်္ဂကို ဖွဲ့စည်းရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်လျှင် အကျိုးနှစ်ပါးရမည်ဟု ညွှန်ကြားပြီး ဆက်လက်အသေးစိတ်ကို ထပ်မံဖော်ပြမည်ဟု ဆိုသည်။
Verse 1
सूत उवाच । अथ वैदिकभक्तानां पार्थिवार्चां निगद्यते । वैदिकेनैव मार्गेण भुक्तिमुक्तिप्रदायिनी
စူတက ပြော၏—ယခု ဗေဒမဂ္ဂကို သဒ္ဓါရှိသော ဘက္တများအတွက် မြေခဲ(မဏ္ဍ)ဖြင့် လင်္ဂပူဇော်နည်းကို ဖော်ပြမည်။ ဗေဒနည်းလမ်းတစ်ခုတည်းအတိုင်း ပြုလုပ်လျှင် လောကီအပျော်အပါးနှင့် မုတ်ခ္ခ(လွတ်မြောက်ခြင်း) နှစ်ပါးလုံးကို ပေးတတ်သည်။
Verse 2
सूत्रोक्तविधिना स्नात्वा संध्यां कृत्वा यथाविधि । ब्रह्मयज्ञं विधायादौ ततस्तर्प्पणमाचरेत्
သုတ္တရားများတွင် ဆိုထားသည့် နည်းအတိုင်း ရေချိုးပြီး စန္ဓျာကရိယာကို သင့်တော်သကဲ့သို့ ပြုလုပ်ကာ၊ အစဦးတွင် ဘြဟ္မယဇ္ဉ ကို ပြီးစီးစေပြီးနောက် ထို့မှ တർပဏ (ရေသွန်းပူဇာ) ကို လေးစားစွာ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 3
नैत्यिकं सकलं कामं विधायानंतरं पुमान् । शिवस्मरणपूर्वं हि भस्मरुद्रा क्षधारकः
နေ့စဉ်လုပ်ငန်းတာဝန် အားလုံးကို ပြီးစီးစေပြီးနောက်၊ ယောက်ျားတစ်ဦးသည် အရင်ဆုံး သီဝကို သတိရကာ၊ ထို့နောက် ဘသ္မ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) နှင့် ရုဒြာක්ෂ မဏိပုတီးကို ဝတ်ဆင်ရမည်။
Verse 4
वेदोक्ताविधिना सम्यक्संपूर्णफलसिद्धये । पूजयेत्परया भक्त्या पार्थिवं लिंगमुत्तमम्
ဝေဒသတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ကర్మ၏ အကျိုးရလဒ် ပြည့်စုံစွာ ပြီးမြောက်စေရန်၊ အမြင့်မြတ်သော မြေထုလိင်္ဂကို အထွတ်အထိပ် ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ရမည်။
Verse 5
नदीतीरे तडागे च पर्वते काननेऽपि च । शिवालये शुचौ देशे पार्थिवार्चा विधीयते
မြစ်ကမ်း၊ ရေကန်အနီး၊ တောင်ပေါ်၊ တောအတွင်း၊ ရှိဝဘုရားကျောင်း၊ သန့်ရှင်းသော နေရာတို့တွင် မြေထုလိင်္ဂဖြင့် ရှိဝကို ပူဇော်ခြင်းကို ညွှန်ကြားထားသည်။
Verse 6
शुद्धप्रदेशसंभूतां मृदमाहृत्य यत्नतः । शिवलिंगं प्रकल्पेत सावधानतया द्विजाः
အို ဒွိဇာတို့၊ သန့်ရှင်းသော နေရာမှ ရရှိသော မြေကို ကြိုးစား၍ သေချာစွာ ယူဆောင်လာပြီး၊ သတိနှင့် ဂရုစိုက်ကာ ရှိဝလိင်္ဂကို ပုံဖော်ပြုလုပ်ကြလော့။
Verse 7
विप्रे गौरा स्मृता शोणा बाहुजे पीतवर्णका । वैश्ये कृष्णा पादजाते ह्यथवा यत्र या भवेत्
ဗြာဟ္မဏအတွက် အဖြူရောင် (gaurā) ဟု မှတ်သားကြသည်။ က္ෂတ္တရိယအတွက် အနီရောင် (śoṇā) ဖြစ်သည်။ လက်မှ မွေးဖွားသူ (ဝိုင်ရှျ) အတွက် အဝါရောင် ဖြစ်ပြီး၊ ခြေမှ မွေးဖွားသူ (ရှူဒြ) အတွက် အနက်ရောင် ဖြစ်သည်—အခြေအနေတစ်ခုချင်းစီတွင် ပေါ်လာသည့် ပုံသဏ္ဌာန်အတိုင်း နားလည်ရမည်။
Verse 8
संगृह्य मृत्तिकां लिंगनिर्माणार्थं प्रयत्नतः । अतीव शुभदेशे च स्थापयेत्तां मृदं शुभाम्
ရှီဝလင်္ဂကို ဖန်တီးရန်အတွက် ကြိုးစားသေချာစွာ မြေညှိကို စုဆောင်း၍၊ အလွန်မင်္ဂလာရှိသော သန့်ရှင်းရာနေရာ၌ ထိုမင်္ဂလာမြေကို ထားရမည်။
Verse 9
संशोध्य च जलेनापि पिंडीकृत्य शनैः शनैः । विधीयेत शुभं लिंगं पार्थिवं वेदमार्गतः
ရေနှင့် သန့်စင်ပြီးနောက် တဖြည်းဖြည်း လုံးတင်းအောင် နယ်ကာ၊ ဝေဒပညာလမ်းစဉ်အတိုင်း မင်္ဂလာရှိသော မြေသားလင်္ဂကို ဖန်တီးရမည်။
Verse 10
ततः संपूजयेद्भक्त्या भुक्तिमुक्तिफलाप्तये । तत्प्रकारमहं वच्मि शृणुध्वं संविधानतः
ထို့နောက် လောကီအကျိုးနှင့် မောက္ခအကျိုးကို ရရှိစေရန် ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ ယခု ငါသည် ထိုနည်းလမ်းကို ပြောမည်—စည်းကမ်းတကျ နားထောင်ကြလော့။
Verse 11
नमः शिवाय मंत्रेणार्चनद्र व्यं च प्रोक्षयेत् । भूरसीति च मंत्रेण क्षेत्रसिद्धिं प्रकारयेत्
မန္တရ «နမဟ် ရှိဝာယ» ဖြင့် ပူဇော်ပစ္စည်းများကို ရေဖြန်း၍ သန့်စင်စေရာ၏။ ထို့နောက် «ဘူရ် အစီ» မန္တရဖြင့် ပူဇာကွင်း၏ သန့်ရှင်းသက်ရောက်မှုကို ပြည့်စုံစွာ ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 12
आपोस्मानिति मंत्रेण जलसंस्कारमाचरेत् । नमस्ते रुद्र मंत्रेण फाटिकाबंधमुच्यते
“Āpo ’smān…” ဟူသော မန္တရဖြင့် ရေကို သန့်စင်သက္ကာပြု (ရေသံस्कार) ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် “Namaste Rudra” မန္တရဖြင့် “ဖာဋိကာ-ဗန္ဓ” ဟူသော ကာကွယ်တံဆိပ်ချည်နှောင်ပွဲကို ပြုရန် သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 13
शंभवायेति मंत्रेण क्षेत्रशुद्धिं प्रकारयेत् । नमः पूर्वेण कुर्यात्पंचामृतस्यापि प्रोक्षणम्
“Śaṃbhavāya” မန္တရဖြင့် သန့်ရှင်းသော နေရာ/ကွင်း (က்ஷೇತ್ರ) ကို သန့်စင်ရမည်။ ထို့နောက် “Namaḥ…” ဟူသော မန္တရဖြင့် ပဉ္စာမృత (pañcāmṛta) ကိုလည်း ပက်ဖျန်း၍ သက္ကာပြုရမည်။
Verse 14
नीलग्रीवाय मंत्रेण नमःपूर्वेण भक्तिमान् । चरेच्छंकरलिंगस्य प्रतिष्ठापनमुत्तमम्
ယုံကြည်သဒ္ဓာဖြင့် အရင်ဆုံး နမസ്കာရ ပြုလုပ်ပြီးနောက် “နီလဂရီဝာယ” (Nīlagrīva သို့ နမ) မန္တရဖြင့် ရှင်ကရလင်္ဂ (Śaṅkara-liṅga) ကို ထူထောင်တည်မြဲစေသော အထူးကောင်းမြတ်သည့် ပရတိဋ္ဌာပန ပွဲကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 15
भक्तितस्तत एतत्ते रुद्रा येति च मंत्रतः । आसनं रमणीयं वै दद्याद्वैदिकमार्गकृत्
ထို့နောက် ဘက္တိဖြင့် «ရုဒ္ရာယ» (ရုဒြ/ရှီဝအား) မန္တရကို ရွတ်ဆိုကာ ဝေဒလမ်းစဉ်ကို လိုက်နာသူသည် ပူဇော်ရာတွင် လှပသန့်ရှင်းသော အာသန (ထိုင်ခုံ) ကို အမှန်တကယ် ဆက်ကပ်သင့်သည်။
Verse 16
मानो महन्तमिति च मंत्रेणावाहनं चरेत् । याते रुद्रे ण मंत्रेण संचरेदुपवेशनम्
«မာနော မဟန္တမ်…» ဟူသော မန္တရအစဖြင့် မဟာသခင်ကို အာဝါဟန (ဖိတ်ခေါ်ခြင်း) ပြုရမည်။ ထို့နောက် «ယာတေ ရုဒ္ရေဏ…» ဟူသော မန္တရအစဖြင့် ဥပဝေသန (ထိုင်စေခြင်း/အာသနပူဇော်) ကို ပြုကာ ပူဇော်ရန် ရှီဝ၏ ကရုဏာပြည့် ဝတ္ထုတည်ရှိမှုကို တည်မြဲစေသင့်သည်။
Verse 17
मंत्रेण यामिषुमिति न्यासं कुर्य्याच्छिवस्य च । अध्यवोचदिति प्रेम्णाधिवासं मनुनाचरेत्
«yāmiṣum…» ဟူသော မန္တရဖြင့် သီဝ၏ နျာသ (nyāsa) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် «adhyavocad…» ဟူသော မန္တရဖြင့် ချစ်မြတ်နိုးသော ဘက္တိဖြင့် အဓိဝာသ (adhivāsa) အာဝါဟနာ-သန့်စင်ပူဇာကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 18
मनुना सौजीव इति देवतान्यासमाचरेत् । असौ योवसर्पतीति चाचरेदपसर्पणम्
မနု သင်ကြားသော «saujīva» ဟူသော မန္တရဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် ဒေဝတာ-န്യാസ (devatā-nyāsa) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် «asau yo ’vasarpatī…» ဟူသော ဖော်မြူလာဖြင့် အပသර්ပဏ (apasarpaṇa) ကို ဆောင်ရွက်ကာ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော အင်အားများကို နှင်ထုတ်၍ သီဝဘုရားပူဇော်မှု မတားဆီးဘဲ ဆက်လက်နိုင်စေသည်။
Verse 19
नमोस्तु नीलग्रीवायेति पाद्यं मनुनाहरेत् । अर्घ्यं च रुद्र गायत्र् याऽचमनं त्र् यंबकेण च
«နမောစ্তু နီလဂ္ရီဝာယ» (အပြာလည်ပင်းရှင်အား နမಸ್ಕာရ) ဟူသော မန္တရကို ရွတ်ဆို၍ ပာဒျ (ခြေသန့်ရေ) ကို ပူဇော်ရမည်။ ရုဒြ-ဂါယတြီဖြင့် အർဃျ (ဂုဏ်ပြုအပူဇော်ရေ) ကို ပူဇော်ပြီး၊ တြျမ္ဗက မန္တရဖြင့် အာစမနီယ (သောက်သုံးရန် ရေ) ကို ပူဇော်ရမည်။
Verse 20
इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां साध्यसाधनखण्डे पार्थिवशिवलिंगपूजाविधिवर्णनं नाम विंशोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «သရီ သီဝ မဟာပုရာဏ» အတွင်းရှိ «ဝိဒ္ယေရှဝရ သံဟိတာ» ၏ «သာဓျသာဓန ခဏ္ဍ» တွင် «မြေဖြင့်ပြုလုပ်သော သီဝလင်္ဂ ပူဇော်နည်း ဖော်ပြချက်» ဟူသော အခန်းခေါင်းစဉ်ဖြင့် အနှစ်ဆယ်မြောက် အ अध्याय သည် ပြီးဆုံး၏။
Verse 21
घृटं स्नाने खलु घृतं घृतं यावेति मंत्रतः । मधुवाता मधुनक्तं मधुमान्न इति त्र् यृचा
ရေချိုးချိန်၌ အမှန်တကယ် “ဃရိတ—ဃရိတ” ဟု ပူဇော်သံဖြင့် ခေါ်ဆိုကာ ‘ghṛtaṃ yāva’ မန္တရကို ရွတ်ဆိုရမည်။ ထို့ပြင် ‘madhuvātā’, ‘madhunaktam’, ‘madhumān naḥ’ ဟူသော သုံးပါးသော ṛk များဖြင့် ရေချိုးခြင်းကို သန့်စင်သိက္ခာပေးရမည်။ ဗေဒ၏ ချိုမြိန်သန့်ရှင်းမှုကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာသည် ရှိဝဘုရားကို ပူဇော်ရန် သင့်လျော်လာသည်။
Verse 22
मधुखंडस्नपनं प्रोक्तमिति पंचामृतं स्मृतम् । अथवा पाद्यमंत्रेण स्नानं पंचामृतेन च
ပျားရည်နှင့် သကြားဖြင့် ရေချိုးခြင်းကို ဤနေရာ၌ ကြေညာထားသည်။ ထိုသည်ကို «ပဉ္စာမෘတ» (အမృతငါးမျိုး) ဟု မှတ်ယူကြသည်။ သို့မဟုတ် «ပာဒျ» မန္တရဖြင့် သန့်ရှင်းသော ရေချိုးကို ပြုလုပ်ပြီး ပဉ္စာမෘတဖြင့်လည်း ရေချိုးစေ။
Verse 23
मानस्तोके इति प्रेम्णा मंत्रेण कटिबंधनम् । नमो धृष्णवे इति वा उत्तरीयं च धापयेत्
ချစ်ခင်သဒ္ဓါဖြင့် «mānastoke» မန္တရကို ရွတ်ဆိုကာ ခါးပတ်ကို ချည်စည်းရမည်။ ထို့နောက် «namo dhṛṣṇave» (သို့မဟုတ် ထိုမန္တရ) ကို ရွတ်ဆိုကာ အပေါ်အဝတ် (uttarīya) ကို သင့်တင့်စွာ ဝတ်ဆင်ရမည်။
Verse 24
या ते हेतिरिति प्रेम्णा ऋक्चतुष्केण वैदिकः । शिवाय विधिना भक्तश्चरेद्वस्त्रसमर्पणम्
ချစ်ခင်သဒ္ဓါဖြင့် ဝေဒပူဇာပြုသူသည် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း «yā te hetiḥ» ဖြင့် စတင်သော ဝေဒ ရစ်ခ် လေးပုဒ်ကို ရွတ်ဆိုကာ သီဝရှင်ထံ အဝတ်အထည်ကို ပူဇော်ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 25
नमः श्वभ्य इति प्रेम्णा गंधं दद्यादृचा सुधीः । नमस्तक्षभ्य इति चाक्षतान्मंत्रेण चार्पयेत्
ချစ်ခင်သဒ္ဓါဖြင့် ပညာရှိပူဇာသူသည် «Namaḥ śvabhyaḥ» ဟု ရစ်ခ်ကို ရွတ်ဆိုကာ မွှေးကြိုင်သော စန္ဒန်လိမ်း (သို့မဟုတ် အနံ့သာ) ကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် «Namastakṣabhyaḥ» မန္တရကို ရွတ်ဆိုကာ အက္ခတ—မကွဲသော စပါး/ဆန်စေ့—ကိုလည်း ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 26
नमः पार्याय इति वा पुष्प मंत्रेण चार्पयेत् । नमः पर्ण्याय इति वा बिल्बपत्रसमर्पणम्
မန္တရ “နမಃ ပါရျာယ” ဖြင့် ပန်းများကို ဆက်ကပ်ရမည်။ ထို့အတူ မန္တရ “နမಃ ပါဏျာယ” ဖြင့် ဘိလ္ဝရွက်များကို သီဝဘုရားထံ ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 27
नमः कपर्दिने चेति धूपं दद्याद्यथाविधि । दीपं दद्याद्यथोक्तं तु नम आशव इत्यृचा
«နမး ကပရ္ဒိနေ» (ဆံပင်ချည်တုပ်သော သခင်) ဟု ရွတ်ဆို၍ စည်းကမ်းအတိုင်း နံ့သာမီး (ဓူပ) ကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် သတ်မှတ်ထားသကဲ့သို့ မီးအလင်း (ဒီပ) ကို ပူဇော်ကာ «နမး အာသဝ» ဟူသော ဣဋ် (ṛc) ကို ရွတ်ဆိုရမည်။
Verse 28
नमो ज्येष्ठाय मंत्रेण दद्यान्नैवेद्यमुत्तमम् । मनुना त्र् यम्बकमिति पुनराचमनं स्मृतम्
မန္တရ «နမော ဇျေဋ္ဌာယ» ဖြင့် သီဝအား အကောင်းဆုံး နိုင်ဝေဒျ (အစားပူဇော်) ကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် ဝေဒသုတ် «တြျံဗကံ…» ကို ရွတ်ဆိုကာ အာစမန (ရေသောက်ပွဲ) ကို ထပ်မံ ပြုလုပ်ရန် အမိန့်ရှိသည်။
Verse 29
इमा रुद्रा येति ऋचा कुर्यात्फलसमर्पणम् । नमो व्रज्यायेति ऋचा सकलं शंभवेर्पयेत्
«အိမာ ရုဒြာ…» ဟု စတင်သော ဝေဒဣဋ် (ṛc) ကို ရွတ်ဆို၍ သစ်သီးပူဇော်ကို ဆက်ကပ်ရမည်။ ထို့နောက် «နမော ဗြဇျာယ…» ဟု စတင်သော ဣဋ်ကို ရွတ်ဆိုကာ အရာအားလုံးကို သမ္ဘု (သီဝ) ထံ အပြည့်အဝ အပ်နှံပူဇော်ရမည်။
Verse 30
मानो महांतमिति च मानस्तोके इति ततः । मंत्रद्वयेनैकदशाक्षतै रुद्रा न्प्रपूजयेत्
ထို့နောက် «မာ နော မဟာန္တမ်» နှင့် «မာ နස් တိုးကေ» ဟု စတင်သော မန္တရနှစ်ပုဒ်ဖြင့် အက္ခတ (မကွဲသော ဆန်) ၁၁ စေ့ကို ဆက်ကပ်ကာ ရုဒြာတို့ကို စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်ရမည်။
Verse 31
हिरण्यगर्भ इति त्र् यृचा दक्षिणां हि समर्पयेत् । देवस्य त्वेति मंत्रेण ह्यभिषेकं चरेद्बुधः
«ဟိရဏ္ယဂರ್ಭ» ဟုအစပြုသော သုံးပုဒ်ရစ်ချာကို ရွတ်ဆိုပြီး ပညာရှိသော ဘက္တသည် ဒက္ခိဏာကို သင့်တော်စွာ ဆက်ကပ်ရမည်။ ထို့နောက် «ဒေဝಸ್ಯ တွာ…» မန္တရဖြင့် ပူဇော်တည်ထားသော ဒေဝတ—သီဝ—အား အဘိသေကကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 32
दीपमंत्रेण वा शंभोर्नीराजनविधिं चरेत् । पुष्पांजलिं चरेद्भक्त्या इमा रुद्रा य च त्र् यृचा
သို့မဟုတ် မီးအလင်းမန္တရဖြင့် သမ္ဘု၏ ရှေ့၌ နီရာဇန (မီးလှည့်ပူဇော်) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့နောက် ဘက္တိဖြင့် ပန်းအညလီကို ဆက်ကပ်၍ ရုဒြအား ရည်ညွှန်းသော ရစ်ခ်သုံးပုဒ် «အိမာ ရုဒြာယ…» ကို ရွတ်ဆိုရမည်။
Verse 33
मानो महान्तमिति च चरेत्प्राज्ञः प्रदक्षिणाम् । मानस्तोकेति मंत्रेण साष्टाण्गं प्रणमेत्सुधीः
ပညာရှိသော ဘက္တသည် «မာနော မဟာန္တမ်» ဟု ရွတ်ဆိုကာ ပရဒက္ခိဏာ (ပတ်လည်လှည့်) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် «မာနස් တိုးကေ» မန္တရဖြင့် သုဓီသည် စာဋ္ဌာင်္ဂ ပ္ရဏာမ (အင်္ဂရှစ်ပါးဖြင့် လဲကျကန်တော့) ကို ပြု၍ သီဝအား လေးမြတ်စွာ အလုံးစုံအပ်နှံရမည်။
Verse 34
एषते इति मंत्रेण शिवमुद्रा ं प्रदर्शयेत् । यतोयत इत्यभयां ज्ञानाख्यां त्र् यंबकेण च
«eṣate» ဟုအစပြုသော မန္တရဖြင့် ရှိဝမုဒြာကို ပြသရမည်။ «yato-yata» မန္တရဖြင့် အဘယာမုဒြာကို ပြသရမည်။ ထို့ပြင် «tryambaka» ဖြင့် ဉာဏ (Jñāna) ဟုခေါ်သော ဝိညာဉ်ပညာ၏ မုဒြာကိုလည်း ပြသရမည်။
Verse 35
नमःसेनेति मंत्रेण महामुद्रा ं प्रदर्शयेत् । दर्शयेद्धेनुमुद्रा ं च नमो गोभ्य ऋचानया
«namaḥsena…» ဟုအစပြုသော မန္တရကို ရွတ်ဆို၍ မဟာမုဒြာကို ပြသရမည်။ ထို့ပြင် «namo gobhyaḥ» (နွားတို့အား နမස්ကာရ) ဟူသော ဋ္ဌာနရိက္ခ (Ṛk) ဝေဒဝါကျဖြင့် ဒ္ဓေနုမုဒြာကိုလည်း ပြသရမည်။
Verse 36
पंचमुद्रा ः प्रदर्श्याथ शिवमंत्रजपं चरेत् । शतरुद्रि यमंत्रेण जपेद्वेदविचक्षणः
ထို့နောက် မုဒ္ရာငါးပါးကို ပြသပြီး ရှိဝမန်တရ၏ ဇပကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ဝေဒကို သိကျွမ်းသူသည် «ရှတရုဒြီယ» မန်တရဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ရွတ်ဆိုရမည်။
Verse 37
ततः पंचाण्गपाठं च कुर्य्याद्वेदविचक्षणः । देवागात्विति मंत्रेण कुर्याच्छंभोर्विसर्जनम्
ထို့နောက် ဝေဒကို သိကျွမ်းသူ ပူဇော်သူသည် ပဉ္စာင်္ဂပాఋ္ဌ (အကူအညီငါးပါး၏ ဖတ်ရွတ်ခြင်း) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့ပြင် «devāgāt…» ဟူ၍ စတင်သော မန်တရဖြင့် သမ္ဘုဘုရား၏ ဝိသర్జန (တရားဝင် ပြန်လွှတ်ခြင်း) ကို သင့်တော်စွာ ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 38
इत्युक्तः शिवपूजाया व्यासतो वैदिकोविधिः । समासतश्च शृणुत वैदिकं विधिमुत्तमम्
ဤသို့ဖြင့် ရှိဝပူဇာအတွက် ဝေဒိကနည်းလမ်းကို အသေးစိတ် ရှင်းလင်းပြီးပြီ။ ယခုတော့ ထိုအထူးကောင်းမြတ်သော ဝေဒိကနည်းကို အကျဉ်းချုပ်ဖြင့်လည်း နားထောင်ကြလော့။
Verse 39
ऋचा सद्योजातमिति मृदाहरणमाचरेत् । वामदेवाय इति च जलप्रक्षेपमाचरेत्
«သဒ္ယောဇာတ…» ဟူ၍ စတင်သော ဣဋ္စ (ṛc) ဖြင့် သန့်ရှင်းသော မြေကို ယူဆောင်ခြင်း (ဗိဘူတိ ပြုလုပ်ရန်) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့အပြင် «ဝာမဒေဝာယ» မန်တရဖြင့် ရေဖျန်းခြင်းကိုလည်း ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 40
अघोरेण च मंत्रेण लिंगनिर्माणमाचरेत् । तत्पुरुषाय मंत्रेणाह्वानं कुर्याद्यथाविधि
အဃောရ မန္တရဖြင့် သီဝလင်္ဂကို ပြုလုပ်၍ ပူဇော်တည်ထောင်ရမည်။ ထို့နောက် တတ္ပုရုရှ မန္တရဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း ဘုရားရှင်ကို ဖိတ်ခေါ်ရမည်။
Verse 41
संयोजयेद्वेदिकायामीशानमनुना हरम् । अन्यत्सर्वं विधानं च कुर्य्यात्संक्षेपतः सुधीः
ပညာရှိသော ပူဇော်သူသည် ဣရှာနမန်တရဖြင့် ဟရ (Hara) ကို ဝေဒိကာပေါ်၌ တင်ထိုင်စေ၍ တည်စေသင့်သည်။ ထို့နောက် ကျန်ရှိသမျှ အခမ်းအနားနည်းလမ်းတို့ကို သတ်မှတ်ထားသကဲ့သို့ အကျဉ်းချုပ်၍ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 42
पंचाक्षरेण मंत्रेण गुरुदत्तेन वा तथा । कुर्यात्पूजां षोडशोपचारेण विधिवत्सुधीः
ပဉ္စာက္ṣရ (အက္ခရာငါးလုံး) မန်တရဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ဂုရုက ပေးအပ်သော မန်တရဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ပညာရှိသော ဘက္တသည် ဗိဓိအတိုင်း ဆယ့်ခြောက် ဥပစာရဖြင့် ပူဇော်ပွဲကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 43
भवाय भवनाशाय महादेवाय धीमहि । उग्राय उग्रनाशाय शर्वाय शशिमौलिने
ဘဝကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး လောကီဖြစ်တည်မှုကိုလည်း ပျက်သိမ်းတော်မူသော ဘဝာကို ငါတို့ သမาธိပြု၏။ အမြတ်ဆုံးဘုရား မဟာဒေဝကို သမาธိပြု၏။ ကြောက်မက်ဖွယ် ဥဂ္ဂရ—အကြမ်းတရားနှင့် အမကောင်းမှုကို ဖျက်ဆီးတော်မူသော အရှင်ကို သမาธိပြု၏။ ရှရဝနှင့် လမင်းကို မုဒိတကဲ့သို့ ခေါင်းပေါ်တင်ဆောင်တော်မူသော အရှင်ကို သမาธိပြု၏။
Verse 44
अनेन मनुना वापि पूजयेच्छंकरं सुधीः । सुभक्त्या च भ्रमं त्यक्त्वा भक्त्यैव फलदः शिवः
ဤမန္တရဖြင့်လည်း ပညာရှိသည် ရှင်ကရာကို ပူဇော်သင့်၏။ ကောင်းမြတ်သော ဘက္တိဖြင့် မောဟကို စွန့်ပစ်လျက်၊ ရလဒ်ကို ပေးတော်မူသူမှာ ဘက္တိတစ်ခုတည်းကြောင့်သာ ရှိဝဖြစ်ကြောင်း သိမြင်ရ၏။
Verse 45
इत्यपि प्रोक्तमादृत्य वैदिकक्रमपूजनम् । प्रोच्यतेन्यविधिः सम्यक्साधारणतया द्विजः
ထို့ကြောင့် ဝေဒိကအစဉ်အတိုင်း ပူဇော်နည်းအကြောင်း ပြောထားသမျှကို လေးစားစွာ လက်ခံပြီးနောက်၊ အို ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး)၊ ယခု ငါသည် အခြားနည်းလမ်းတစ်ရပ်ကို—ရှင်းလင်းစွာနှင့် အထွေထွေသဘောဖြင့်—မှန်ကန်စွာ လက်တွေ့ကျင့်သုံးရန် ရှင်းပြမည်။
Verse 46
पूजा पार्थिवलिंगस्य संप्रोक्ता शिवनामभिः । तां शृणुध्वं मुनिश्रेष्ठाः सर्वकामप्रदायिनीम्
ရှီဝ၏ နာမတော်များဖြင့် ပြုလုပ်သော မြေဖြင့်ပြုသည့် (ပါရ္ထိဝ) လင်္ဂပူဇာကို ဟောကြားပြီးပြီ။ မုနိမြတ်တို့၊ နားထောင်ကြလော့—၎င်းသည် လိုအင်ဆန္ဒအားလုံးကို ပေးစွမ်းသူ ဖြစ်၏။
Verse 47
हरो महेश्वरः शंभुः शूलपाणिः पिनाकधृक् । शिवः पशुपतिश्चैव महादेव इति क्रमात्
အစဉ်လိုက်အားဖြင့် သူ့ကို ဟရ၊ မဟေရှဝရ၊ သမ္ဘု၊ သုံးခွံတံကိုင်သူ၊ ပိနာကကိုင်သူ၊ ရှီဝ၊ ပသုပတိ၊ ထို့ပြင် မဟာဒေဝ ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 48
मृदाहरणसंघट्टप्रतिष्ठाह्वानमेव च । स्नपनं पूजनं चैव क्षमस्वेति विसर्जनम्
«ဤအခမ်းအနားများမှာ—သန့်ရှင်းသော မြေညက်ကို စုဆောင်းခြင်း၊ ပြင်ဆင်၍ ပုံသဏ္ဌာန်ဖော်ခြင်း၊ တည်ထောင်၍ ဖိတ်ခေါ်ကာ (သခင်ကို ထိုတွင်) အာဝါဟနပြုခြင်း; ထို့နောက် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်းနှင့် ပူဇော်ခြင်း; နောက်ဆုံး ‘အပြစ်အနာအဆာများကို ခွင့်လွှတ်ပါ’ ဟု ဆုတောင်းကာ ရိုသေစွာ ပြန်လွှတ်ခြင်း»။
Verse 49
ओंकारादिचतुर्थ्यंतैर्नमोन्तैर्नामभिः क्रमात् । कर्तव्या च क्रिया सर्वा भक्त्या परमया मुदा
သန့်ရှင်းသော «အိုမ်» မှ စ၍ «နမဟ်» ဖြင့်ဆုံးသော နာမတော်များကို အစဉ်လိုက် ရွတ်ဆိုကာ၊ ဝတ်ပြုရေး အမှုအားလုံးကို အလွန်မြတ်သော ဘက္တိနှင့် ဝမ်းမြောက်စွာ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 50
कृत्वा न्यासविधिं सम्यक्षडण्गकरयोस्तथा । षडक्षरेण मंत्रेण ततो ध्यानं समाचरेत्
နျာသ (nyāsa) ပူဇော်နည်းကို မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်၍ အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် လက်တို့ပေါ်တွင် မန္တရကို တင်ထားပြီးနောက်၊ ခြောက်အက္ခရာ မန္တရဖြင့် တရားထိုင် (ဓျာန) ကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 51
कैलासपीठासनमध्यसंस्थं भक्तैः सनंदादिभिरर्च्यमानम् । भक्तार्तिदावानलमप्रमेयं ध्यायेदुमालिंगितविश्वभूषणम्
ကေလာသ ပီဋာသန၏ အလယ်၌ တည်နေသော၊ စနန္ဒာတို့ကဲ့သို့သော ရှင်မုနိများနှင့် ဘက္တများက ပူဇော်အာရုံပြုနေကြသော၊ ဥမာကို ပွေ့ဖက်ထားသည့် စကြဝဠာ၏ အလှဆင်တော်မူသော အတိုင်းမသိသော သခင်ကို သမాధိဖြင့် ဓ్యာနပြုရမည်။ ထိုသခင်သည် ဘက္တတို့၏ ဒုက္ခတောကို လောင်ကျွမ်းဖျက်ဆီးသော မီးတောက်ကြီးတည်း။
Verse 52
ध्यायेन्नित्यं महेशं रजतगिरिनिभं चारुचंद्रा वतंसं रत्नाकल्पोज्ज्वलांगं परशुमृगवराभीतिहस्तं प्रसन्नम् । पद्मासीनं समंतात्स्थितममरगणैर्व्याघ्रकृत्तिं वसानं विश्वाद्यं विश्वबीजं निखिलभयहरं पंचवक्त्रं त्रिनेत्रम्
နေ့စဉ် မဟေရှကို ဓ్యာနပြုရမည်—ငွေတောင်တန်းကဲ့သို့ တောက်ပ၍ လှပသော လဆန်းကို ဦးထုပ်အလှအဖြစ် ဆင်ယင်ကာ၊ ရတနာအလှဆင်များကြောင့် ကိုယ်အင်္ဂါများ တောက်လက်နေသည်။ သာယာကြည်နူးသော မျက်နှာဖြင့် လက်များတွင် ပရရှု (တံစဉ်တူ လက်နက်)၊ မృဂ (သမင်) ကို ကိုင်ထားပြီး၊ အဘယမုဒြာ (ကြောက်ရွံ့မှုဖယ်ရှား) နှင့် ဝရမုဒြာ (ကောင်းချီးပေး) ကို ပြသတော်မူသည်။ ကြာပန်းပေါ်၌ ထိုင်၍ ဒေဝတအဖွဲ့များက ဝန်းရံကာ ကျားအရေကို ဝတ်ဆင်သည်။ စကြဝဠာ၏ အာဒိသခင်၊ စကြဝဠာ၏ မျိုးစေ့၊ ကြောက်ရွံ့မှုအားလုံးကို ဖယ်ရှားသူ၊ မျက်နှာငါးပါးနှင့် မျက်စိသုံးလုံးရှိတော်မူ၏။
Verse 53
इति ध्यात्वा च संपूज्य पार्थिवं लिंगमुत्तमम् । जपेत्पंचाक्षरं मंत्रं गुरुदत्तं यथाविधि
ဤသို့ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ သမ္မာသတိဖြင့် ဓ്യာနပြု၍ မြေဖြင့်ပြုလုပ်သော အထူးမြတ် လိင်္ဂကို စနစ်တကျ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ဂုရုက ပေးအပ်သော ပဉ္စအက္ခရာ မန္တရကို သတ်မှတ်နည်းအတိုင်း ဂျပ်ရမည်။
Verse 54
स्तुतिभिश्चैव देवेशं स्तुवीत प्रणमन्सुधीः । नानाभिधाभिर्विप्रेन्द्रा ः पठेद्वै शतरुद्रि यम्
ဦးချ၍ ပူဇော်ကန်တော့လျက် ပညာရှိသော ဘက္တသည် သီချင်းသံတော်များဖြင့် ဒေဝတို့၏ အရှင်ကို ချီးမွမ်းရမည်။ ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏအထွတ်အမြတ်တို့ရေ၊ အရှင်ကို သန့်ရှင်းသော နာမတော်အမျိုးမျိုးဖြင့် ခေါ်ဆိုကာ «ရှတရုဒြိယ» ကို အမှန်တကယ် ရွတ်ဖတ်ရမည်။
Verse 55
ततः साक्षतपुष्पाणि गृहीत्वांजलिना मुदा । प्रार्थयेच्छंकरं भक्त्या मंत्रैरेभिः सुभक्तितः
ထို့နောက် ဝမ်းမြောက်စွာ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ပန်းနှင့် အက္ခတ (မကွဲသော ဆန်) ကို ယူဆောင်ကာ၊ ဤမန္တရများဖြင့် သန့်ရှင်းသော ဘက္တိဖြင့် သင်္ကရကို ဆုတောင်းပန်ကြားရမည်။
Verse 56
तावकस्त्वद्गुणप्राणस्त्वच्चित्तोहं सदा मृड । कृपानिध इति ज्ञात्वा भूतनाथ प्रसीद मे
အို မೃဍ (ကြင်နာသနားရှင်)၊ ကျွန်ုပ်သည် သင်၏သူ ဖြစ်၏—သင်၏ ဂုဏ်တရားများက ကျွန်ုပ်၏ အသက်ကို ထောက်ပံ့ထားပြီး၊ ကျွန်ုပ်၏ စိတ်သည် အမြဲ သင်၌ တည်၏။ ကရုဏာ၏ သမုဒ္ဒရာဟု သင်ကို သိမြင်လျက်၊ အို ဘူတနာထာ (သတ္တဝါတို့၏ အရှင်)၊ ကျွန်ုပ်အပေါ် သနားတော်မူပါ။
Verse 57
अज्ञानाद्यदि वा ज्ञानाज्जप पूजादिकं मया । कृतं तदस्तु सफलं कृपया तव शंकर
အို ရှင်ကရာ၊ မသိမှုကြောင့်ဖြစ်စေ အမှန်တကယ်သိမြင်မှုဖြင့်ဖြစ်စေ ကျွန်ုပ်က ဂျပ (japa)၊ ပူဇာ (pūjā) နှင့် အခြားဝတ်ပြုမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ သင်၏ကရုဏာကြောင့် ထိုအရာအားလုံး အကျိုးဖူးပွင့်၍ ပြည့်စုံပါစေ။
Verse 58
अहं पापी महानद्य पावनश्च भवान्महान् । इति विज्ञाय गौरीश यदिच्छसि तथा कुरु
“ကျွန်ုပ်သည် အပြစ်ကြီးသူဖြစ်၏; သို့သော် သင်သည် အလွန်ကြီးမြတ်သော သန့်စင်ပေးသူဖြစ်၏။ ဤသို့သိမြင်ပြီးနောက်၊ ဂေါရီရှာ (Gaurīśa) အရှင်၊ သင်အလိုရှိသကဲ့သို့ ပြုလုပ်ပါ။”
Verse 59
वेदैः पुराणैः सिद्धान्तैरृषिभिर्विविधैरपि । न ज्ञातोसि महादेव कुतोहं त्वं महाशिव
ဝေဒများ၊ ပုရာဏများ၊ သီဒ္ဓာန္တများနှင့် အမျိုးမျိုးသော ရှိများအားဖြင့်ပင် သင်ကို အမှန်တကယ် မသိနိုင်ကြပါ၊ အို မဟာဒေဝ။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် ကျွန်ုပ်က မဟာရှီဝ၊ သင်ကို မည်သို့ နားလည်နိုင်မည်နည်း။
Verse 60
यथा तथा त्वदीयोस्मि सर्वभावैर्महेश्वर । रक्षणीयस्त्वयाहं वै प्रसीद परमेश्वर
အို မဟေရှ္ဝရ၊ အရာအားလုံးနှင့် စိတ်အနေအထားအားလုံးဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် သင်၏သူတော်စင်တစ်ဦးတည်းဖြစ်ပါ၏။ အမှန်တကယ် ကျွန်ုပ်ကို သင်ကာကွယ်ရမည်ဖြစ်သည်—ကျေးဇူးပြုပါ၊ ပရမေရှ္ဝရ။
Verse 61
इत्येवं चाक्षतान्पुष्पानारोप्य च शिवोपरि । प्रणमेद्भक्तितश्शंभुं साष्टांगं विधिवन्मुने
ဤသို့ပင် မကွဲမပျက် ဆန်စေ့များနှင့် ပန်းများကို သီဝအပေါ်၌ စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ မုနိရေ၊ ဘက္တိဖြင့် သမ္ဘုကို ဗိဓိအတိုင်း အင်္ဂရှစ်ပါးပြည့် ပရဏာမ (စाष्टာင်္ဂ) ဖြင့် ဦးချရမည်။
Verse 62
ततः प्रदक्षिणां कुर्याद्यथोक्तविधिना सुधीः । पुनः स्तुवीत देवेशं स्तुतिभिः श्रद्धयान्वितः
ထို့နောက် ပညာရှိသော ဘက္တသည် ပြောထားသည့် ဗိဓိအတိုင်း ပရဒက္ခိဏာ (ဝန်းလှည့်) ပြုရမည်။ ထို့ပြင် ယုံကြည်ခြင်းနှင့်ပြည့်စုံ၍ ဒေဝေရှ (နတ်တို့၏အရှင်) ကို စတုတိများဖြင့် ထပ်မံ ချီးမွမ်းရမည်။
Verse 63
ततो गलरवं कृत्वा प्रणमेच्छुचिनम्रधीः । कुर्याद्विज्ञप्तिमादृत्य विसर्जनमथाचरेत्
ထို့နောက် လည်ချောင်းမှ ရိုသေသံ (ဂလာရဝ) ထုတ်၍ စိတ်သန့်ရှင်းပြီး နိမ့်ချသော ပညာရှိသည် ဦးချရမည်။ ထိုနောက် အလေးအနက်ဖြင့် ရိုသေစွာ တင်ပြတောင်းဆိုပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ပူဇော်ပွဲကို ဗိသဇ္ဇန (visarjana) ဖြင့် တရားဝင် ပြီးဆုံးစေရမည်။
Verse 64
इत्युक्ता मुनिशार्दूलाः पार्थिवार्चा विधानतः । भुक्तिदा मुक्तिदा चैव शिवभक्तिविवर्धिनी
ဤသို့ သင်ကြားခံရပြီးနောက်၊ ကျားကဲ့သို့သော မုနိတို့ရေ၊ ဗိဓာနအတိုင်း ပြုလုပ်သော ပါရ္ထိဝ ပူဇော်ပွဲ (မြေဖြင့်ပြုလုပ်သော လင်္ဂကို ပူဇော်ခြင်း) သည် လောကီအကျိုး (ဘုဂ္ဂ) ကိုလည်း ပေး၍ မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကိုလည်း ပေးကာ၊ သီဝဘက္တိကို အမြဲတိုးပွားစေသည်။
Verse 65
इत्यध्यायं सुचित्तेन यः पठेच्छृणुयादपि । सर्वपापविशुद्धात्मासर्वान्कामानवाप्नुयात्
ဤသို့ပင် စိတ်တည်ငြိမ်သန့်ရှင်းစွာ ဤအခန်းကို ဖတ်ရွတ်သူ သို့မဟုတ် နားထောင်သူသည် ပ罪အားလုံးမှ သန့်စင်သော အတ္တကို ရရှိကာ၊ သင့်လျော်သော ဆန္ဒအားလုံးကို ပြည့်စုံစေမည်။
Verse 66
आयुरायोग्यदं चैव यशस्यं स्वर्ग्यमेव च । पुत्रपौत्रादिसुखदमाख्यानमिदमुत्तमम्
ဤအထူးမြတ်သော သာသနာတော်အကြောင်းအရာသည် အသက်ရှည်ခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကို ပေး၍၊ ဂုဏ်သတင်းကို ပေးကာ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ဦးတည်စေသည်။ ထို့ပြင် သား၊ မြေးတို့နှင့် မိသားစုကောင်းချီးမှ ရသော ပျော်ရွှင်မှုကိုလည်း ပေးတတ်သည်။
It outlines a stepwise pārthivārcā protocol: Vaidika bathing and sandhyā, brahmayajña and tarpaṇa; completion of daily duties; Śiva-smaraṇa with bhasma/rudrākṣa observance; selection of a clean or sacred site; collection and water-purification of earth; gradual kneading and formation of a proper earthen liṅga; and devotional worship aimed at bhukti–mukti.
The earthen liṅga functions as a deliberately transient embodiment of the eternal: matter is purified, shaped, and worshiped to disclose Śiva’s immanent accessibility, while the Vaidika ordering of acts signals that liberation is pursued through disciplined embodiment rather than abstraction—ritual becomes a pedagogy of non-dual orientation toward Śiva.
Śiva is highlighted primarily through the liṅga form (liṅga-svarūpa) as the normative ritual icon, with Viśveśvara implied as the cosmic lord approached via vedokta worship; the emphasis is less on a named anthropomorphic form and more on liṅga-centered theology and practice.